Habarlar
Beýik döwrüň batly gadamlary

Welaýatymyzyň 2020-nji ýyldaky ykdysady ösüşine syn

«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ady bilen taryha giren 2020-nji ýylda Garaşsyz ýurdumyzyň beýleki künjekleriniň hatarynda, biziň welaýatymyzda hem ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda — senagatda, oba hojalygynda, gurluşykda, ulag-aragatnaşykda ýokary netijeler gazanyldy. Munuň özi degişli edara-kärhanalarda, daýhan birleşiklerinde, telekeçilikde, daýhan hojalyklarynda, hususyýetçilikde iş alyp baran adamlaryň ýylyň dowamynda çeken ýadawsyz zähmetleriniň netijesinde mümkin boldy. Olar hormatly Prezidentimiziň daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleriň özümizde öndürilmegini gazanmak, ilatyň durmuş derejesini ýene-de ýokary götermek barada öňde goýýan wezipeleriniň üstünlikli ýerine ýetirilmegine möhüm goşant goşdular.

Welaýat statistika müdirliginiň berýän maglumatlaryna görä, 2020-nji ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda welaýatymyz boýunça öndürilen senagat önümeriniň hereket edýän nyrhlardaky möçberi 4285,6 million manada barabar boldy. Şonda onuň döwlet eýeçiligine degişli böleginiň mukdary 936,8 million manatlyk bolup, aňyrky ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 14,3 göterim köpelendigini bellemek gerek. Gürrüňi edilýän döwürde senagatyň döwlet eýeçiligine degişli böleginiň kärhanalary tarapyndan sarp edijilere jemi 706 million manatlyk önüm ugradylyp, onuň 84,4 million manatlygy daşary ýurtlara goýberilen önümlerdir.

Geçen ýylda welaýatymyzyň senagat pudagynyň ösüşinde ýeňil we azyk senagatyna degişli kärhanalaryň goşantlary has uly boldy. Şonda ýeňil senagata degişli kärhanalarda önümçiligiň möçberi 647 million manada ýetip, aňyrky ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende önüm öndürilişi 23,2 göterim köpeldi. Azyk senagaty kärhanalarynda bolsa 179,3 million manatlyk önüm öndürildi.

2020-nji ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda welaýatymyzyň elektrik energetika senagatynda 2019-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 1,4 göterim önüm köp öndürilip, onuň jemi möçberi 44,3 million manatlyga deň boldy. Şu deňeşdirmäniň çäklerinde alanyňda, işläp bejerýän senagatda öndürilýän önümler, et we et önümleri 2,1 esse, süýji-köke önümleri 181,3, plastmassadan ýasalan önümler 85, magdan däl gurluşyk materiallary 84,9, pagta süými 42,1, gurluşykda ulanylýan beton önümleri 26,9, diwar materiallary 22,3, peýnir, dorag önümleri 20,7, elektrik energiýasy 6, tikinçilik we örme önümleri 1,7 göterim möçberinde artdy.

Şol döwürde welaýatymyzyň oba hojalygynda zähmet çeken pagtaçylaryň, gök ekerançylaryň, bagbanlaryň gazanan üstünlikleri hem guwandyryjy boldy. Has takygy, welaýatymyz boýunça 281,5 müň tonna «ak altyn», 216,9 müň tonna gök önüm, 155 müň tonna ýeralma, 140,4 müň tonna bakja, 92 müň tonna miwe, ir-iýmiş, 25,4 müň tonna üzüm öndürildi.

2020-nji ýylda welaýatymyzyň çäklerinde idedilýän mallaryň, guşlaryň baş sany köpeldi. Şonuň netijesinde, olardan alynýan maldarçylyk önümleriniň möçberleri hem artdy. Bu baradaky maglumatlardan görnüşi ýaly, geçen ýylyň ahyrynda welaýatymyzyň ähli hojalyklarynda bar bolan gara mallaryň baş sany 1088,7 müňe ýetdi. Bu olaryň aňyrky ýyldaky bilen deňeşdirilende 0,2 göterim köpelendigini aňladýar. Şeýle hem şu döwründe dowarlar 3700,8 müňe, guşlar 4758,8 müňe, düýeler 16,8 müňe ýetip, olar babatda hem ösüş gazanyldy.

Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, şol döwürde maldarçylyk önümleriniň esasy görnüşleriniň öndürilişinde hem 2019-nji ýyla garalanda artykmaçlygyň bolandygy görünýär. Şonda welaýatymyzyň ähli hojalyklarynda diri agramdaky etiň öndürilişi 140,1 müň tonna ýetdi. Elbetde, bu onuň deňeşdirilýän ýyldakydan 3,7 göterim köpelendigini subut edýär. Şeýle-de, süýdüň öndürilişi 1029,6 müň tonna, ýumurtganyň öndürilişi 300,5 milliona barabar bolup, olar hem degişlilikde 2,5 hem-de 2 göterim artdy.

Hasabat döwründe welaýatymyzyň çäklerinde maýa goýum-gurluşyk işleriniň barşynda hem ep-esli öňegidişlikleriň gazanylandygy bellenilýär. 2020-nji ýylyň ýanwar — sentýabr aýlarynda maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberleri 1633,1 million manatdan ybarat boldy. Şol serişdeleriň esasy bölegi, ýagny 91,4 göterimi durmuş-medeni maksatly desgalara gönükdirildi. Olaryň 8,6 göterimi bolsa önümçilik maksatly desgalara çekildi. Şol döwürde özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň düzüminde gurluşyk-gurnama işleriniň möçberi 173,8 million manat bolup, aňyrky ýylyň degişli döwründäkä seredilende 15,3 göterim ýokarlandy. Ýylyň ýanwar-sentýabr aýlarynda welaýatyň önümçilik we medeni maksatly desgalary boýunça jemi 83,5 million manatlyk esasy serişdeler işe girizilip, munuň özi aňyrky ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende 0,2 göterim köp boldy.

Welaýatymyzda geçen ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasy» boýunça bellenilen meýilnama 110,5 göterim ýerine ýetirildi. Şonuň netijesinde özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberi 875126,6 müň manada deň boldy.

Geçen ýylda welaýatymyzyň ulag-aragatnaşyk pudagynda amala aşyrylan derwaýys çäreler hem özüniň oňat netijelerini berdi. Şonda ýylyň ýanwar — dekabr aýlary aralygynda jemi 52,7 million tonna ýük daşaldy, gatnadylan ýolagçylaryň sany 168,8 million adama ýetdi. Şol döwürde demir ýol ulaglary bilen 221,5 müň adam gatnadyldy, awtomobil ulaglaryndaky bu görkeziji bolsa 168,6 milliona barabardyr. Olaryň 32 millionynyň «Türkmenawtoulaglary» agentliginiň ýerli kärhanalarynyň ulaglary bilen gatnadylandygyny nygtamak zerur bolup durýar.

Biziň döwrümiziň ösen talaplaryna laýyklykda, aragatnaşyk pudagynda sanly ulgamy ornaşdyrmak giň gerimli hem-de esasy ugurlaryň birine öwrüldi. Şeýlelikde, geçen ýylyň dowamynda welaýatymyzyň aragatnaşyk kärhanalarynyň bellenilen işlerden alan girdejileriniň umumy möçberi 76,9 million manada deň boldy. Bu onuň aňyrky ýylyň degişli döwründäkiden 5,5 göterim köpelendigini alamatlandyrýar. Şol sanda, ilata edilen hyzmatlardan alnan girdejiler 30,4 million manat bolup, ol 2019-njy ýylyň netijelerine garalanda 52,9 göterim köpeldi.

Geçen ýylyň dowamynda alnyp barlan şeýle işler, gazanylan öňegidişlikler welaýatymyzda içerki söwdanyň artmagyna, maliýe dolanyşygynyň gowulanmagyna, nyrhlaryň durnukly ýagdaýda saklanmagyna, iş üpjünçiliginiň, zähmet haklarynyň ýokarlandyrylmagyna öz oňyn täsirini ýetirdi. Hasabat döwründe welaýatymyzyň bölek satuw söwdasynyň düzüminiň döwlete dahylly bölegi 7,9, döwlete dahylsyz bölegi 92,1 göterimden ybarat boldy. Şol ýylda welaýatymyzdaky söwda kärhanalarynyň bölek satuw haryt dolanyşygy 716,5 million manatdan agdy. Bu onuň aňyrky ýyldakydan 6,1 göterim artandygyny görkezýär. Şonda hususy bölek boýunça 8344,6 million manatlyk söwda edilip, deňeşdirilýän döwürdäkiden 19 göterim artyk ösüş gazanyldy.

2020-nji ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda welaýatyň ýerli býujetiniň girdejileri 1658,8 million manat bolup, bu baradaky meýilnama 101,5 göterim berjaý edildi. Şu döwürde salgytlar boýunça meýilnama 103,4, goşulan salgyt boýunça meýilnama 100,3, ilat salgytlary boýunça meýilnama 101,1, emläk üçin salgytlar boýunça meýilnama 112,2, peýdadan alynýan salgyt boýunça meýilnama 100,4 göterim ýerine ýetirildi.

Geçen ýylyň noýabr aýynda welaýatyň iri we orta kärhanalarynda işleýän adamlaryň sany 87377-ä deň boldy. Olaryň 40 göterimi bilim, 10,4 göterimi saglygy goraýyş, durmuş hyzmaty ulgamlarynda zähmet çekýärler. Şol kärhanalarda işgärleriň ortaça aýlyk iş haky 9,3 göterim ýokarlanyp, 1751,6 manada barabar boldy. Şol döwürde hojalyk subýektleriniň sanawynda hukukly şahslaryň 2640 sanysy hasaba alyndy. Olaryň sany Ruhubelent, Köneürgenç, Görogly etraplarynda has köpeldi.

Hasabatdaky maglumatlardan görnüşi ýaly, welaýatymyzyň ykdysadyýetiniň ösmegine möhüm goşant goşýan pudaklaryň ählisi ösüşleriň ýoly bilen öňe tarap ynamly gadam goýýarlar. Elbetde, bu olaryň hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň uly dabaralar bilen belleniljek üstümizdäki ýylda ýene-de belent sepgitlere ýetjekdiklerine berk ynam döredýär.

Gutlymyrat AŞYROW,

«Daşoguz habarlary».


https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/19064

26.01.2021
«Mawy ýangyjyň» mekanynda

Ýurdumyzyň iri senagat kärhanalarynyň biri bolan «Döwletabatgazçykaryş» müdirliginiň agzybir işçi-hünärmenleriniň her biri geçen ýylda tebigy gaz, gaz kondensatyny çykarmakda guwandyryjy görkezijilere eýe boldular. Müdirligiň gaz çykaryjylary geçen ýyl gaz we gaz kondensatyny çykarmak boýunça tabşyrygy artygy bilen ýerine ýetirmegiň hötdesinden geldiler. Olar şanly ýylda ýerasty guýularyň abatlaýyş işlerine hem aýratyn ähmiýet berdiler. Bu bolsa, guýularyň önüm berijiligini ýokarlandyrmaga ýardam etdi.

«Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda guýularyň 30-synda düýpli abatlaýyş işlerini geçirmek meýilleşdirilýär. Tebigy gazyň täze gorlarynyň işe girizilmegini ýola goýmak arkaly «Zäkli derweze», «Çemmerli» gaz ýataklarynda iki guýyny, «Toparjulba» gaz käninde üç guýyny önümçilige goýbermek meýilleşdirilýär.

Häzirki wagtda ýylyň ilkinji günlerinden başlap müdirligiň gazçylary ýokary ruhubelentlik bilen zähmet çekmek arkaly, özleriniň iş depginlerini has-da ýokarlandyrýarlar. Gazçylaryň iş we durmuş şertlerini gowulandyrmak babatda alnyp barylýan meýilnamalaýyn çäreler bolsa, olaryň netijeliligine oňyn täsirini ýetirýär.

Biz müdirligiň kärdeşler arkalaşygynyň ilkinji guramasynyň başlygy Ybraýym Ilamanow bilen müdirligiň 1-nji sehiniň 2-nji gaz çykaryjy we arassalaýjy desgasynda duşuşanymyzda ol bu ýerde işleriň alnyp barlyşy, işçi-hünärmenler üçin döredilen şertler barada gürrüň berdi. Onuň aýdyşy ýaly, hormatly Prezidentimiz zähmet adamlarynyň medeniýetli dynç almaklary üçin uly tagallalary edýär. Şoňa görä-de, müdirlikde işçi-hünärmenleriň boş wagtlarynda medeniýetli dynç almaklary, sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermekleri babatynda ähli şertler üpjün edilýär. Olaryň arasynda dürli sport bäsleşikleri guralýar, şanly seneler mynasybetli dabaralar geçirilýär.

Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň uludan belleniljek ýylyny ýokary görkezijilere beslemegi maksat edinýän «Döwletabatgazçykaryş» müdirliginiň işçi-hünärmenleri iş depginlerini barha ýokarlandyrýarlar, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagyna saldamly goşant goşýarlar.

Akmyrat MÜRZÄÝEW,

öz habarçymyz. SURATDA: müdirligiň 1-nji sehiniň 2-nji gaz gysyjy we arassalaýjy desgasynyň çalşyk başlygy (sagdan) Maksat Orazdurdyýew hem-de ussa Ýolaman Hanow iş wagtynda. Surata düşüren awtor.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18959

25.01.2021
Belent maksatlary nazarlap

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyzda «Açyk gapylar» syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk edýän döwletleriň we abraýly halkara guramalaryň sany barha artýar. Munuň şeýledigine şu günler göni wideoaragatnaşyk arkaly yzygiderli geçirilýän dürli derejedäki duşuşyklar, forumlar we beýleki çäreler hem aýdyň şaýatlyk edýär.

Şu hepdäniň çarşenbe güni BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň wekilleri bilen nobatdaky onlaýn duşuşygy geçirildi. Onuň çäklerinde «Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň statistika we maglumat-tehniki mümkinçiliklerini pugtalandyrmak» atly täze bilelikdäki taslamany işe girizmek boýunça guramaçylyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ýurdumyzyň baky Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygynyň öňýanynda Statistika baradaky döwlet komitetiniň hem-de BMG-niň agentlikleriniň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň arasynda ikitaraplaýyn resminamalara, şol sanda bu taslama gol çekilendigini bellemek gerek.

Duşuşykda nygtalyşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň netijeli daşary syýasy ugruna laýyklykda, soňky ýyllarda halkara guramalary bilen ýola goýlan ýakyn we netijeli hyzmatdaşlyk milli statistika ulgamyny ösdürmekde hem möhüm orun eýeleýär. Halkara ölçeglerine laýyklykda, statistika usulyýetini has-da kämilleşdirmek Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň işiniň esasy wezipesi bolup durýar. Bu bolsa seljermeleri deňeşdirmek üçin möhüm şertdir.

Şol gün Halkara pul gaznasynyň wekilleri bilen onlaýn duşuşyk geçirildi, ol bu gaznanyň işgärler toparynyň Türkmenistana amala aşyrýan wirtual saparynyň çäklerinde guraldy. Duşuşygyň barşynda ýurdumyzyň, şeýle hem jemi içerki önümiň ösüş depginine oňyn täsirini ýetiren milli ykdysadyýetimiziň käbir pudaklarynyň makroykdysady ösüşi ýaly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Dünýäniň ähli ýurtlarynyň ykdysadyýetleriniň ösüşini üýtgeden koronawirus pandemiýasynyň (COVID-19) ýaramaz täsirine garamazdan, Türkmenistanyň halk hojalyk toplumy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öz wagtynda kabul eden çözgütleri, öňüni alyş çäreleri netijesinde ozalky ýagdaýynda işleýär, bu bolsa beýleki döwletlere garanda jemi içerki önümiň ýokary ösüş depginini saklamaga mümkinçilik berýär.

Munuň şeýle bolmagyna köp babatda soňky ýyllarda işe girizilen iri, orta we kiçi kärhanalar ýardam edýär, olarda içerki sarp ediş üçin niýetlenen, daşary ýurtlara iberilýän dürli önümler öndürilýär.


«Aşgabat».



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18866

23.01.2021
Hazar deňziniň baýlygy halklaryň bähbidine

Mukaddes ýurt Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly toýunyň uly dabaralara beslenjek «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynyň ilkinji günlerinde bolup geçýän taryhy wakalar ýatdan çykmajak täsirleri bilen kalbymyzda baky orun alýar. Arkadag Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen durmuşa geçirilýän ägirt uly taslamalar umumadamzat bähbitlerini nazarlaýar. Özara bähbitli, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny giň gerimde ösdürýän Garaşsyz, baky Bitarap döwletimizde milli Liderimiziň juda öňdengörüjilik bilen öňe sürýän başlangyçlary hyzmatdaş ýurtlaryň, şeýle hem tutuş sebitiň ykdysady taýdan durnukly ösüşe eýe bolmagyna ýardam edýär.

Paýtagtymyz Aşgabat şäherinde geçirilen Hazar deňzindäki «Dostluk» ýatagynyň uglewodorod serişdelerini bilelikde gözlemek, işläp geçmek we özleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekmek dabarasy hem hormatly Prezidentimiziň dostluga hem-de hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna esaslanýan ynsanperwer syýasatynyň rowaçlyklara beslenýändigini aýdyň görkezdi. Indi Hazardaky iri «Dostluk» ýatagynyň ýangyç çig mal serişdelerini özleşdirmek işleri azerbaýjanly hyzmatdaşlar bilen bilelikde amala aşyrylar. Munuň özi Hazar deňziniň sebitde durnukly ösüşi, hoşniýetli gatnaşyklary ösdürmekde, goňşy ýurtlaryň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda dost-doganlyk deňzi bolup durýandygynyň güwäsidir.

Bu gün Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimiz uglewodorod serişdeleriniň gorlary boýunça dünýäde iň baý döwletleriň biri bolmak bilen, özüniň tebigy baýlyklaryndan sebitiň we tutuş dünýäniň halklarynyň bähbidine peýdalanmaga çalyşýar. Hazaryň energiýa serişdelerini özleşdirmek, şeýle hem deňziň gurşawyny goramak boýunça bilelikdäki hereketler üçin täze mümkinçilikleri açýan möhüm resminama gol çekilmegi, hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, türkmen we azerbaýjan halklarynyň we biziň döwletlerimiziň arasyndaky dost-doganlygy has-da pugtalandyrar.

Parça HYDYROWA,

Türkmenbaşy etrabyndaky 1-nji orta mekdebiň mugallymy.


https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18917

23.01.2021
Belent sepgitleri nazarlap

Bagtyýar halkymyz hormatly Prezidentimiziň daşyna has-da berk jebisleşip, «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny garşy aldy. Däp boýunça ýurdumyzda her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy halkymyzyň abadançylygyny, raýatlarymyzyň watançylyk ruhuny, olaryň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe amala aşyrylýan giň möçberli durmuş-ykdysady özgertmelere goşant goşmak hyjuwyny şöhlelendirýär.

2021-nji «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýyly hem ýurdumyzyň şanly taryhyna altyn harplar bilen ýazyljak ýyllaryň biri bolar. Çünki bu ýylda eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň yglan edilenine 30 ýyl dolýar. Bu şanly sene hem şu ýylda uly toý-dabaralara beslenip, giňden bellenip geçiler. Arkadagly ýurdumyzda ýyllarymyz biri-birinden zyýada bolup gelýär. Her ýyl beýik ösüşlere beslenip, raýatlaryň kalbyna egsilmejek şatlyk bagyşlaýar.

Halkymyz hormatly Prezidentimiziň saýasynda ösüşlerden-ösüşlere sary ynamly öňe barýar. Mähriban Arkadagymyz halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmak, durmuş goraglylygyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak maksady bilen yzygiderli tagallalar edýär.

Hormatly Prezidentimiz geçen ýylda, 2021-nji ýyl üçin döwlet býujetiniň taslamasyny seljerende, döwlet býujetiniň çykdajylar böleginiň 70 göterimden gowragynyň durmuş ulgamyna gönükdirilmelidigini nygtady.

Täze ýyl Gutlagynda bolsa, mähriban Arkadagymyz: «Raýatlarymyzyň hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmak, durmuş goraglylygyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak maksady bilen, biz täze ýylyň 1-nji ýanwaryndan aýlyk zähmet haklarynyň, pensiýalaryň hem-de döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberlerini ýene-de 10 göterim ýokarlandyrýarys» diýip belledi. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy bolan adamlar hakynda edýän bimöçber aladalarynyň ýene-de bir mertebe aýdyň beýany bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Milli ykdysadyýetimiziň depginli ösüşini has-da öňe ilerletmek üçin iňňän oýlanyşykly döwlet syýasatyny alyp barýar. Gahryman Arkadagymyzyň halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmak, ýurdumyzy ähli babatda ösdürmek barada alyp barýan işleri maksatnamalaýyn häsiýete eýe bolar.

Ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmek, ykdysadyýetiň köp ugurly ösüşini üpjün etmek hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda täze 2021-nji ýylda hem üstünlikli dowam etdiriler.

Hormatly Prezidentimiz tarapyndan tassyklanylan «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň» düzgünleriniň yzygiderli ýerine ýetirilmegi ýurdumyzyň mundan beýläk-de ösmegine, işewürligi we maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmaga, dolandyrmagyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmaga ýardam edýär.

Ýurdumyzda ykdysady ösüşi alamatlandyrýan esasy makroykdysady görkezijileriniň derejesi durnukly saklanylýar, pul-karz syýasaty kämilleşdirilýär, önümçilik hem-de eksport ugurly we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän pudaklara yzygiderli goldaw berilýär. Halkara maliýe edaralary bilen netijeli hyzmatdaşlyk ösdürilýär, bank ulgamyna döwrebap we innowasion tehnologiýalar giňden ornaşdyrylýar.

Şeýle-de häzirki wagtda Türkmenistan Halkara pul gaznasy, Bütindünýä banky, Aziýanyň ösüş banky, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky, Yslam ösüş banky ýaly iri halkara maliýe guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýär. Türkmenistanyň Prezidentiniň kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak boýunça syýasatyny durmuşa geçirmek maksady bilen, bank ulgamy tarapyndan ýeňillikli karzlar we daşary ýurt maliýeleşdiriş çeşmeleriň birnäçe görnüşleri bilen ýurdumyzyň hususy ulgamynyň gatnaşyjylary üpjün edilýär. Her bir güni ösüşlere beslenýän Watanymyzy mundan beýläk hem gülledip ösdürmekde bimöçber alada edýän hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, belent başy aman bolsun!

Parahat MERETLIÝEW,

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň baş hünärmeni.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18854

23.01.2021
Sanly hyzmatlaryň kämil görnüşleri

Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ähli ykdysady pudaklar bilen bir hatarda bank ulgamyny sanlylaşdyrmak, hyzmatlary döwrebap talaplara laýyklykda ýola goýmak möhüm wezipeleriň biri hasaplanylýar. Şoňa görä-de döwletimizde bank ulgamynyň kanunçylyk-hukuk binýady yzygiderli kämilleşdirilýär, ylmyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalaryny peýdalanmak arkaly hyzmatlaryň täze görnüşleri döredilip, pul-karz bazarynyň gerimi giňeldilýär, ilata hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň hili has-da ýokarlandyrylýar, elýeterliligi üpjün edilýär.

Bank ulgamy milli ykdysadyýeti maýa goýum serişdeleri bilen üpjün etmekde uly ähmiýete eýedir. Bu ulgamyň sanlylaşdyrylmagy işewürlik mümkinçiliklerini artdyrmaga, bank hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmaga, nagt däl hasaplaşyklar ulgamyny ösdürmäge, sanly ulgamda «Internet-bank», «Mobil-bank», «Galtaşyksyz töleg», «Halkbank terminal» arkaly hyzmatlary ýerine ýetirmäge, netijede bolsa, ilatyň gymmatly wagtyny we pul serişdelerini tygşytlamaga ýardam berýär.

«Internet-bank» hem-de «Mobil-bank» hyzmatlary müşderiniň bank amallaryna we hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmaga, şol sanda pul geçirimlerini ýeňilleşdirmäge hem-de çaltlaşdyrmaga, hasaplaşyklar geçirilende, wagty tygşytlamaga amatly mümkinçilikleri döredýär. Karz edaralary tarapyndan berilýän dürli görnüşli karzlaryň esasy bergilerini gaýtarmak we olara hasaplanylan göterimleri tölemek, aragatnaşyk hyzmatlarynyň töleglerini tiz we amatly usulda geçirmek üçin «Internet-bank» we «Mobil-bank» hyzmatlary uly ähmiýete eýe bolýar. Internete birikdirilen kompýuter ýa-da planşet arkaly «Internet-bank» hyzmaty esasynda berlen karzlaryň, şol sanda uzakmöhletleýin ýeňillikli karzlaryň esasy bergilerini we göterimlerini, «Altyn Asyr» öýjükli aragatnaşyk, internet, IP-telewideniýe, şäher telefon ulgamynyň hyzmatlary üçin tölegleri özbaşdak töläp bolýar. Häzirki wagtda şeýle bank hyzmatlaryndan peýdalanýan ýaşaýjylaryň sany günsaýyn artýar.

Mundan başga-da halk köpçüligi «Internet-bank» hem-de «Mobil-bank» hyzmatlary arkaly öz hasaplaryndaky geçirilýän amallaryň yzygiderliligi baradaky maglumatlaryny gözegçilikde saklap bilýär. Şeýle hem internet ulgamynyň üsti bilen öýlerinden çykman, harytlar we hyzmatlar üçin tölegleri, ýagny, dürli egin-eşikleri, elektronika we hojalyk harytlary üçin internet ulgamynyň üsti bilen özbaşdak saýlap, töläp hem-de olary satyn alyp bilýärler.

Hormatly Prezidentimiziň beýik başlangyçlary bilen milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklaryna täze sanly innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy netijesinde Türkmenistanyň degişli karz edaralary «Türkmendemirýollary» we «Türkmenawtoulaglary» agentlikleri bilen bilelikde bank kartlaryny ulanyp, demirýol peteklerini hem-de şäherara ugurlarda gatnaýan awtobuslarda petekleri internet ulgamynyň üsti bilen nagt däl görnüşinde satyn almak mümkinçiligi döredildi.

Hyzmatyň «Elektron söwda» görnüşi hem ýaýbaňlandyrylýar. Ol harytlaryň we hyzmatlaryň internet ulgamynyň üsti bilen şol wagtyň özünde ýerlenilmegidir. Bu hyzmata islegiň artmagy netijesinde nagt däl hasaplaşyk geçirmek arkaly elektron usulda täjirçilik işini alyp barýan telekeçileriň sany günsaýyn artýar.

Nagt däl hasaplaşyklary ýaýbaňlandyrmak we kämilleşdirmek maksady bilen, «Senagat» paýdarlar täjirçilik banky tarapyndan elektron ýol kartlaryň üsti bilen Türkmenabat şäheriniň şäheriçi ýolagçy gatnadýan jemgyýetçilik awtobuslarynyň ýol töleglerini hasaplaşmak üçin täze hyzmat girizildi. Türkmenabat şäheriniň poçta bölümleriniň üsti bilen hödürlenilýän elektron ýol kartlary şäheriçi ugurlarda işledilýän jemgyýetçilik awtobuslarynda gurnalan enjamlar (walidator) bilen özara galtaşanda pul serişdeler awtomatiki usulda alynýar. Şeýle hem ýol kartlaryndan başga-da degişli hyzmatlar üçin tölegler «Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň «Altyn Asyr», «Goýum bank karty», «Maşgala» bank kartlarynyň üsti bilen galtaşyksyz töleg geçirmek hyzmaty hem ýola goýuldy.

Ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan täze, döwrebap «Cash-back» bank hyzmaty ilat köpçüligine hödürlenildi. «Cash-back» bank hyzmaty dünýä tejribesinde soňky ýyllarda uly meşhurlyga eýe bolmak bilen, bank kartlary arkaly tölegler nagt däl görnüşinde amala aşyrylanda kartyň eýesine eden her bir söwda we hyzmat ulgamlarynda sarp edilen puluň möçberine baglylykda bellenilen göterimde puly yzyna gaýtaryp bermek bolup durýar.

Sanly ykdysadyýetiň ösdürilmegi, sanly amatlylyklaryň elýeterliliginiň ýokarlandyrylmagy, sanly serişdeleriň ykdysadyýetde giňden ornaşdyrylmagy we peýdalanylmagy ýurdumyzyň dünýäniň sanly giňişligine işjeň goşulyşmagyny, onuň halkara bazarda bäsdeşlige ukyplylygynyň düýpli ýokarlandyrylmagyny we milli ykdysadyýetimiziň ösüşiň täze innowasion tapgyryna geçirilmegini üpjün edýär. Şeýle hem sanly ykdysadyýetiň ösüşi işewürlik we maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmaga, ylmy köp talap edýän pudaklarda iş bilen üpjünçiligi gowulandyrmaga, döwrebap maglumat tehnologiýalarynyň jemgyýetiň ähli ugurlaryna giňden ornaşdyrylmagynyň hasabyna ýurdumyzyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyna täze mümkinçilikleri açar.

Zarip BEŞIMOW,

Türkmenistanyň Merkezi bankynyň welaýat şahamçasynyň kassa hyzmatlary we kassa amallaryna gözegçilik bölüminiň başlygy.


https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18847

23.01.2021
Döwrebap özgertmeler

Mälim bolşy ýaly, 14-15-nji ýanwarda bolup geçen taryhy wakalar — Akina — Andhoý demir ýolunyň, Kerki — Şibirgan ugry boýunça elektrik geçirijiniň, Ymamnazar — Akina we Serhetabat — Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk we üstaşyr akymlarynyň hem-de Lebap welaýatynyň çägindäki «Malaý» käninde täze gaz gysyjy desganyň işe girizilmegi «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynyň ilkinji günlerinden halkymyzy täze zähmet üstünliklerine ruhlandyrdy. Şeýle taryhy wakalaryň many-mazmunyny hem-de ähmiýetini wagyz etmek boýunça indi birnäçe gün bäri ýurdumyzyň dürli ulgamlarynda geçirilip gelinýän maslahatlaryň jemleýjisi düýn Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýünde boldy.

Ýokary ruhubelentlige beslenip geçirilen maslahata ýurdumyzyň iri jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri gatnaşdylar. Dabaranyň dowamynda ýerine ýetirilen aýdym-sazlarda, çykyşlarda ata Watanymyzyň täze taryhy döwürde ýeten belent sepgitleri buýsanç bilen wasp edildi.

Taryhyň ähli döwürlerinde-de türkmen topragynda parahatçylyga we asudalyga örän uly ähmiýet berlipdir. Ata-babalarymyz parahatçylyk söýüjilige, ynsanperwerlige, dost-doganlyk gatnaşyklaryna uly sarpa goýup, olary halkymyzyň döwletlilik ýörelgeleri hökmünde nesillere miras galdyrypdyrlar. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyna gadam basylan ilkinji günlerde ýurdumyz dünýä döwletleri, ilkinji nobatda, goňşy ýurtlar bilen dost-doganlyk gatnaşyklaryny barha pugtalandyrýandygyny ýene bir ýola äşgär etdi. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen durmuşa geçirilen iri taslamalar munuň aýdyň subutnamalarydyr. Maslahatda şular dogrusynda giňişleýin gürrüň edildi. Harby gullukçylar mundan beýläk hem parahatçylygyň goragynda sarsmaz gala bolup durup, hormatly Belent Serkerdebaşymyza, ata Watanymyza, mähriban halkymyza ak ýürekden gulluk etjekdiklerini nygtadylar. Parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty bilen milletleri dostlaşdyrýan, ynanyşmaklygy kalplara guýýan hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak, alyp barýan dünýä nusgalyk işleriniň diňe rowaçlyklara beslenmegini tüýs ýürekden arzuw etdiler.

Kerim MYRADOW,

Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Harby institutynyň harby gullukçysy, uly leýtenant.


https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18824

22.01.2021
Nusgalyk dostlukly gatnaşyklar

Hormatly Prezidentimiziň beýik başlangyçlary bilen mähriban halkymyz «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyna dünýä we sebit parahatçylygynyň, dost-doganlygyň hem-de durnukly ösüşiň bähbidine täze itergi berýän nusgalyk işler bilen gadam basdy.

Iki goňşy, türkmen we owgan halklarynyň döwlet Baştutanlarynyň gatnaşmaklarynda täze ulanylmaga berlen, uzynlygy 30 kilometr bolan Akina — Andhoý demir ýoly, 153 kilometre deň bolan Kerki — Şibirgan elektrik geçiriji ulgamy, Ymamnazar — Akina hem-de Serhetabat — Turgundy optiki-süýümli halkara aragatnaşyk ulgamy türkmen-owgan gatnaşyklarynyň taryhynda täze sahypany açdy. Hormatly Prezidentimiziň parasatly başlangyçlary bilen başy başlanan halkara ähmiýetli bu iri desgalar diňe iki doganlyk halklaryň durmuş-ykdysady ösüşine itergi bermek bilen çäklenmän, eýsem, sebit döwletleri üçin hem halkara hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitleýär.

Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Bitaraplyk syýasatymyzyň aýdyň ýörelgeleri dünýä döwletlerine uzaýan dost-doganlyk ýollarymyz arkaly tutuş adamzadyň ýagty geljegini nazarlaýar. Goňşy Owganystana dostluk goldawynyň nobatdaky nyşany hökmünde, ýeňillikli esasda iberilýän elektrik energiýasy dostlukly halkyň öý-ojaklaryny nurlandyryp, ýurduň ösüşine kuwwat berýär, nobatdaky demir ýol şahasy bolsa hyzmatdaşlygyň, dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmagyň aýdyň ugruny döredýär.

Türkmenistanyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamasy esasynda bütin dünýäde «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip yglan edilen ýylyň ilkinji günlerinde özara ynanyşmagyň we dost-doganlygyň mizemez nyşany bolan şeýle dünýä ähmiýetli işleriň durmuşa geçirilmegi baky Bitarap döwletimiziň halkara abraýyny has-da belende göterýär.

Täze taryhy döwürde ata Watanymyzda durmuşa geçirilýän netijeli işler milli we sebit ösüşine itergi berip, parahatçylyk söýüjilige, halklaryň bähbitlerine gönükdirilen ynsanperwer daşary syýasatymyzyň ýörelgeleri bilen utgaşýar. Halkara dostluk gatnaşyklaryny işjeň ösdürmek bilen, ýurdumyzyň dünýä derejesindäki abraýyny barha belende galdyrýan hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, alyp barýan il-ýurt bähbitli, dünýä ähmiýetli işleri elmydama rowaç bolsun!

Parahat diýarymyzyň gujagynda, bagtyýar durmuşda uly baýram edilip bellenilýän Watan goragçylarynyň güni mynasybetli hormatly Belent Serkerdebaşymyzy, merdana Watan goragçylarymyzy tüýs ýürekden gutlaýarys. Watan goragçylarynyň güni watanperwerligiň, mertligiň we borja wepalylygyň, ata Watanyň gullugyna barlygyň bilen berilmegiň baýramydyr.

Akmuhammet SULTANOW,

Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň Lebap welaýaty boýunça müdirliginiň harby gullukçysy, kapitan.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/18808

22.01.2021