Gahryman Arkadagymyz Mary welaýatyna iş saparyny amala aşyrdy

Aşgabat — Mary welaýaty — Aşgabat, 10-njy awgust (TDH). Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Mary welaýatyna iş saparyny amala aşyrdy.

Gahryman Arkadagymyz Mary welaýatyna ugramak üçin Halk Maslahatynyň Diwanyndan paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde Milli Liderimizi ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar.

Häzirki wagtda Diýarymyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady we senagat taýdan ösdürmek boýunça Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan giň gerimli işleri hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýär. Munuň özi halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlandyrylmagynda möhüm orna eýedir. Ýurdumyz energetika ulgamynda ähli gyzyklanma bildirýän taraplar bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge ähmiýet berýär. Tebigy gazyň gorlary boýunça ägirt uly “Galkynyş” gaz käni Watanymyzyň tebigy-serişde binýadynyň wajyp bölegi bolup, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini üpjün etjek esasy gaz gory bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Türkmenistan oňyn Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk, özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty yzygiderli amala aşyrýar. Türkmenistan bilen goňşy Owganystanyň arasyndaky gatnaşyklar dostlugyň we döredijilikli hyzmatdaşlygyň aýdyň nusgasy bolup durýar. Ýurtlarymyz söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň çäklerinde ulag-logistika, elektroenergetika ulgamlarynda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirýärler.

...Gahryman Arkadagymyz birnäçe wagtdan Mary şäheriniň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygyny Mary welaýatynyň häkimi mähirli garşylady.

Soňra Milli Liderimiz Tagtabazar etrabynyň Serhetabat şäheriniň “Islim-Çeşme” serhetýaka zolagyna geldi. Gahryman Arkadagymyz bu ýerden dost-doganlyk Owganystana iş saparyny amala aşyrdy.

Türkmen halkynyň Milli Liderini ýurdumyzyň hem-de Owganystanyň resmi wekiliýetiniň agzalary mähirli garşyladylar. Bu ýerde hormatly Arkadagymyz goňşy ýurduň ýaş nesliniň wekilleriniň haýyşy boýunça olar bilen bilelikde ýadygärlik surata düşdi we sowgatlaryny gowşurdy.

Gahryman Arkadagymyz hem-de Owganystanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary iki ýurduň wekiliýet agzalary bilen salamlaşdylar. Soňra Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Owganystanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ykdysady meseleler boýunça orunbasary Abdul Gani Baradaryň arasynda ikitaraplaýyn gepleşikler geçirildi.

Abdul Gani Baradar belent mertebeli türkmen myhmanyny mähirli mübärekläp, iki ýurduň arasyndaky hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň owgan we türkmen halklarynyň taryhy kökleriniň ýakynlygyna, medeni-ruhy gymmatlyklaryň umumylygyna esaslanýandygyny aýtdy. Şeýle hem ol Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasatynyň sebitde durnukly ösüşi üpjün etmäge goşant goşýandygyny aýdyp, Türkmenistanyň owgan halkyna berýän yzygiderli ynsanperwerlik kömegi üçin hoşallyk bildirdi hem-de pursatdan peýdalanyp, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa mähirli salamyny, iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.

Milli Liderimiz hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, döwlet Baştutanymyzyň iberen salamyny, iň gowy arzuwlaryny ýetirdi hem-de türkmen we owgan halklarynyň doganlyk halklardygyny, Türkmenistanyň Owganystan bilen serhediniň bolsa dostluk serhedidigini nygtady. Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanyň BMG tarapyndan üç gezek ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesine esaslanyp, sebitde we dünýäde parahatçylygyň, durnukly ösüşiň üpjün edilmegi ugrunda çykyş edýändigini belledi hem-de ýurdumyzyň Owganystan bilen iki halkyň abadançylygynyň bähbidine hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygyny tassyklady.

Duşuşygyň dowamynda nygtalyşy ýaly, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisi hem-de onuň möhüm bölegi bolan Arkadagyň ak ýoly bilen Serhetabat — Hyrat gaz geçirijisi türkmen-owgan hoşniýetli goňşuçylygynyň nyşany hökmünde taryhyň sahypalaryna altyn harplar bilen ýazylýar.

Soňra gepleşikler iki ýurduň wekiliýetleriniň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdi. Owganystanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ykdysady meseleler boýunça orunbasary Abdul Gani Baradar Gahryman Arkadagymyzy mübärekläp, sebitde uly ähmiýete eýe bolan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşyk işleriniň ýagdaýy bilen tanyşmak we bu ugurda öňde durýan meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin Milli Liderimiziň Owganystana amala aşyrýan saparynyň ähmiýetini belläp, tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi.

Nygtalyşy ýaly, Owganystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklar hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgeleri esasynda yzygiderli ösdürilýär. Şunda bilelikdäki taslamalara aýratyn orun degişlidir.

Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisi munuň aýdyň mysalydyr. Şunuň bilen baglylykda, owgan tarapynyň TOPH taslamasyna, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça elektrik we optiki-süýümli aragatnaşyk geçirijilerine diňe bir ykdysady nukdaýnazardan däl, eýsem, Owganystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşant goşjak möhüm ädim hökmünde hem garaýandygy bellenildi.

Abdul Gani Baradar bu taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň Owganystanyň ilaty üçin energiýa çeşmeleri babatda uly ýeňillikleri, täze iş orunlaryny döretjekdigini, owganystanly maýa goýujylara tebigy gazdan elektrik energiýasyny öndürmek üçin amatly maýa goýum şertlerini üpjün etjekdigini aýtdy. Ol TOPH taslamasy bilen baglanyşykly işleri has-da ilerletmek maksady bilen, iki ýurduň degişli edaralarynyň arasynda yzygiderli hyzmatdaşlygy ýola goýmak üçin bilelikdäki guraly döretmegiň zerurdygyny belläp, Owganystanyň gaz pudagynda işlejek hünärmenleri taýýarlamakda Türkmenistanyň tejribesini öwrenmäge uly gyzyklanma bildirýändigini tassyklady.

Söhbetdeşligiň dowamynda ulag-logistika ulgamyndaky hyzmatdaşlyk barada durlup geçildi. Türkmenbaşy Halkara deňiz porty sebitiň üstaşyr ulag mümkinçiliklerini durmuşa geçirmekde möhüm ähmiýete eýedir. Bu ulgamdaky hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi diňe bir ikitaraplaýyn gatnaşyklara oňyn täsirini ýetirmek bilen çäklenmän, eýsem, sebitara özara baglanyşygyny pugtalandyrmaga-da ýardam berer. Abdul Gani Baradar iki ýurduň işewür toparlarynyň arasyndaky gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň, bilelikdäki sergileri, işewürlik maslahatlaryny yzygiderli esasda geçirmegiň söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge itergi berjekdigini aýdyp, netijeli hyzmatdaşlygy we hoşniýetli garaýyşlary üçin Türkmenistana ýene-de bir gezek hoşallygyny beýan etdi.

Gahryman Arkadagymyz görkezilen myhmansöýerlik üçin öz adyndan hem-de hormatly Prezidentimiziň adyndan owgan tarapyna minnetdarlyk bildirdi hem-de şu gezekki gepleşikleriň netijeleriniň iki halkyň abadançylygynyň bähbidine hyzmat etjekdigine ynam bildirdi. Türkmen halkynyň Milli Lideri ikiçäk düzümde geçirilen duşuşykda dürli ulgamlarda, şol sanda ýangyç-energetika, hususan-da, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy, ulag infrastrukturasy, elektroenergetika ulgamlarynda hyzmatdaşlyk meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylandygyny we bu ugurda möhüm wezipeleriň bardygyny belledi.

Nygtalyşy ýaly, Türkmenistan hem-de Owganystan hoşniýetli goňşuçylyk, özara bähbitlilik ýörelgelerine esaslanýan köpugurly hyzmatdaşlygy yzygiderli pugtalandyrýarlar. Gaz pudagy özara gatnaşyklaryň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu ulgamda halkara ähmiýetli düýpli infrastruktura taslamalary amala aşyrylýar. Şunda üstaşyr geçiriji merkez hökmünde Owganystanyň Hyrat welaýatyna möhüm orun degişlidir. Energiýa serişdeleriniň iberilmegi, üstaşyr mümkinçilikleriň ösdürilmegi uzak möhletli energetika dialogy üçin binýady döredip, tutuş sebitiň ykdysady ösüşine ýardam berýär. Şu babatda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň ähmiýetini bellemek gerek. Bu transmilli taslama Türkmenistanyň milli ýangyç-energetika toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmaga gönükdirilen energetika strategiýasyny durmuşa geçirmekde wajyp ädimdir hem-de tutuş sebitiň durnukly ösüşine, doganlyk halklaryň abadançylygyna gönükdirilendir.

Elektroenergetika pudagyndaky hyzmatdaşlyk ugurdaş infrastrukturany döwrebaplaşdyrmaga, goňşy ýurduň sebitlerini elektrik energiýasy bilen yzygiderli üpjün etmäge ýardam berýär. Ýurdumyzyň başlangyjy boýunça amala aşyrylýan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça elektrik geçirijisiniň we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň taslamalarynyň ähmiýetini nygtamak gerek. Bu taslama sanly hyzmatdaşlygy ösdürmäge, elektron maglumat aragatnaşygyny ýola goýmaga mümkinçilik berer. Şunda Owganystanyň Hyrat welaýatynyň mümkinçiliklerine üns çekildi. Gepleşikleriň dowamynda Türkmenistanyň tebigy gazyny, elektrik energiýasyny Owganystana ibermegi bilen, bu welaýatda uly senagat zolagyny özleşdirmek işleriniň kuwwatyny artdyrmak boýunça mümkinçilikleriň açylýandygy aýdyldy. Munuň özi täze iş orunlarynyň döredilmeginde, goňşy ýurtda abadançylygyň üpjün edilmeginde möhüm bolup durýar.

Ulag-logistika pudagy Merkezi we Günorta Aziýany baglanyşdyrýan wajyp ulgam bolup durýar. Bellenilişi ýaly, yklymara geçelgeleriň çatrygynda ýerleşýän Türkmenistan durnukly ulag ulgamynda netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge ähmiýet berýär. Ýurdumyzyň halkara üstaşyr ulag geçelgelerini hem-de logistika merkezlerini döretmek, Demirgazyk — Günorta, Gündogar — Günbatar halkara ulag geçelgeleriniň taslamalaryny durmuşa geçirmäge gatnaşmak, hususan-da, Beýik Ýüpek ýoluny täze taryhy şertlerde gaýtadan dikeltmek boýunça başlangyçlary muňa aýdyň şaýatlyk edýär. Şunuň bilen baglylykda, “Lapis Lazuli” halkara ulag geçelgesiniň ähmiýetine üns çekildi. 2017-nji ýylda Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe halkara ulag geçelgesini döretmek boýunça Aşgabatda bäştaraplaýyn Ylalaşyga gol çekildi.

Mälim bolşy ýaly, Gahryman Arkadagymyz bu geçelgäni işjeňleşdirmäge we onuň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen birnäçe teklibi öňe sürüpdi. Hususan-da, Milli Liderimiz ulag geçelgesine gatnaşyjy ýurtlaryň çäklerinde durnukly ýük akymlaryny emele getirmek hem-de bilelikdäki hereketleri utgaşdyrmak üçin bitewi logistik merkezi döretmegi, ýükleriň ugradylýan, kabul edilýän ýerlerini, şol sanda deňiz menzillerini, demir ýol beketlerini we awtomobil menzillerini ösdürmäge aýratyn üns bermegi, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe ugry boýunça hem-de yzyna ýükleri geçirmek üçin bir bitewi nyrh syýasatynyň ýöredilmegini, “Bir penjire” ýörelgesi boýunça gözegçilik ulgamyny girizmek arkaly gümrük amallaryny ýönekeýleşdirmegi, bu ugruň sanly ulgamdaky atlasyny taýýarlamagy teklip edipdi. Bu multimodal ulag geçelgesi Ylalaşyga gatnaşyjy döwletlere Merkezi we Günorta Aziýa, Hazar hem-de Gara deňiz, Ortaýer deňzi sebitlerini öz içine alýan giň geoykdysady giňişlikde netijeli gatnaşyklary berkitmäge, olaryň uly ykdysady mümkinçiliklerini durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär. Bu bolsa Beýik Ýüpek ýoluny döwrebap görnüşde gaýtadan dikeltmekde uly ähmiýete eýedir.

Duşuşykda medeni-ynsanperwer, ylym-bilim ulgamlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek üçinem giň mümkinçilikleriň bardygy aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda bilim alýan owganystanly talyplaryň sanyny artdyrmak, dürli ugurlar, esasan-da, TOPH taslamasynda, gaz ulgamynda öz işine ussat hünärmenleri taýýarlamak boýunça degişli işleri geçirmek meselelerine seredildi. Nygtalyşy ýaly, häzirki wagtda owgan talyplary Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýarlar. Munuň özi bilim ulgamyndaky gatnaşyklaryň aýdyň nusgasy bolup durýar.

Gahryman Arkadagymyz bilelikdäki taslamalar barada aýdyp, olary ilerletmek üçin hyzmatdaşlygyň hukuk binýadyny pugtalandyrmagyň möhümdigine ünsi çekdi we Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-owgan toparyny döretmegi teklip etdi. Halk Maslahatynyň Başlygy Türkmenistanyň owgan tarapynyň beýan eden tekliplerine seretmäge taýýardygyny aýdyp, ýurdumyzyň özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda çykyş edýändigini tassyklady.

Gepleşikler tamamlanandan soňra, mukaddes Gurhandan aýatlar okaldy. Soňra Arkadagyň ak ýoly bilen Serhetabat — Hyrat gaz geçirijisi boýunça ýerine ýetirilen işler barada taýýarlanan wideoşekiller görkezildi.

Häzirki wagtda bu ägirt uly taslamanyň möhüm tapgyrynyň gurluşygyny üstünlikli tamamlamak boýunça zerur işler alnyp barylýar. Şunda Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary bilen satyn alnan ýöriteleşdirilen tehnikalaryň 300-e golaýy işledilýär. Bu ýerde gurluşykçylaryň netijeli işlemegi üçin ähli şertler döredilýär. Munuň özi gurluşygyň bellenilen möhletde, ýokary hilli ýerine ýetirilmeginde uly ähmiýete eýedir. Türkmen gazçylary Milli Liderimize hem-de hormatly Prezidentimize döredip berýän mümkinçilikleri üçin tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan edýärler.

Soňra «Türkmengaz» döwlet konserni bilen Owganystanyň «Afghan Gas» döwlet korporasiýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekmek dabarasy boldy. Bu resminama iki ýurduň gaz pudagyndaky gatnaşyklarynda täze sahypany açýar. Ähtnama esasynda taraplar Hyrat welaýatynda gaz infrastrukturasyny döretmek, senagat kärhanalary, elektrik stansiýalary we ilaty türkmen gazy bilen üpjün etmek boýunça bilelikde iş alyp barmak barada ylalaşdylar.

Dabara tamamlanandan soňra, türkmen halkynyň Milli Lideri we Owganystanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ykdysady meseleler boýunça orunbasary bilelikde şu günki waka mynasybetli toý sadakasyna gatnaşdylar.

Soňra Gahryman Arkadagymyz dabara gatnaşyjylar bilen hoşlaşyp, bu ýerden Mary şäherine bardy. Mary şäheriniň Halkara howa menzilinde Milli Liderimizi ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar. Paýtagtymyzyň Halkara howa menzilinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygyny ýurdumyzyň resmi adamlary mähirli garşyladylar.

Şeýlelikde, Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan goňşy döwletler bilen dostlukly gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly ähmiýet berýär. Munuň özi ähli ugurlarda durnukly ösüşi üpjün edýär.

Awaza, 7-nji awgust (TDH). Şu gün zähmet rugsadynda bolýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ir säher bilen Hazaryň kenarynda welosipedli ýörişi amala aşyrdy. Munuň özi jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek bilen baglanyşykly meseleleriň döwletimiziň hemişelik üns merkezinde saklanýandygynyň nobatdaky beýanyna öwrüldi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek, köpçülikleýin bedenterbiýäni, ýokary netijeli sporty ösdürmek boýunça öňe süren başlangyçlary Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýär.

...Säheriň sergin çagynda Hazaryň kenarynyň howasy, aýratyn-da, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň gurşawy ynsan kalbyna ýakymly täsir edýär. Bu bolsa adamlaryň şähdini açyp, olary täze zähmet üstünliklerine ruhlandyrýar. Ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, Hazar deňziniň kenarynda-da ýokary ekologiýa derejesini saklamak boýunça amala aşyrylýan işler oňyn netijesini berýär.

Hormatly Prezidentimiz welosipedli gezelenjiň dowamynda soňky ýyllarda keşbi tanalmaz derejede özgeren Awazanyň ajaýyp gözelliklerini synlady. Gahryman Arkadagymyzyň we döwlet Baştutanymyzyň tagallalary bilen şähergurluşyk maksatnamasynyň ýokary derejede ýerine ýetirilmegi netijesinde, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy halkara maslahatlaryň, forumlaryň, beýleki çäreleriň geçirilýän merkezine öwrüldi. Şonuň bilen birlikde, deňiz kenarynda sport çäreleriniň hem yzygiderli guralýandygyny bellemek gerek.

Milli Liderimiziň başlangyjy bilen ýurdumyzda köpçülikleýin welosipedli ýörişleri geçirmek asylly däbe öwrüldi. Bu bolsa watandaşlarymyzyň giň goldawyna eýe bolup, olar ýurdumyzda yzygiderli guralýan sport çärelerine uly höwes bilen gatnaşýarlar. Munuň özi saglygy berkitmäge, ýaşlarda tebigata aýawly garamak duýgusyny ösdürmäge ýardam berýär. Iň esasysy bolsa, köpçülikleýin bedenterbiýe we sport çäreleri saglygy berkitmekde möhüm orny eýeleýär.

Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamasy bilen esaslandyrylan Bütindünýä welosiped güni her ýylyň 3-nji iýunynda giňden bellenilýär. Munuň özi Gahryman Arkadagymyzyň asylly ýörelgeleriniň halkara derejede ykrar edilýändiginiň aýdyň beýanydyr. Ýurdumyzda sport we bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürmek, milli hem-de ählumumy derejede durnukly ösüşiň wajyp ugry hökmünde ekologik abadançylygy üpjün etmek meselelerine döwlet derejesinde ähmiýet berilýär. Bu ýörelgeler “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda alnyp barylýan işlerde-de öz beýanyny tapýar. Syýahatçylyk we şypahana zolagynyň ähli çäklerinde arassaçylygyň, ýokary ekologiýa derejesiniň üpjün edilmegine zerur üns berilýär. Bu bolsa Awazanyň syýahatçylyk hem-de şypahana zolagy hökmündäki ähmiýetini artdyrýar.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz welosipedli ýörişiň dowamynda Hazar deňziniň giňişligini synlady. Deňziň asuda tolkunlary çarlaklaryň owazy bilen utgaşyp, ynsan kalbynda täsin duýgulary döredýär. Bu künjegiň hoştap howasy deňziň kenarynda, Awazanyň tutuş çäginde ýokary ekologiýa ýagdaýynyň saklanýandygyny we bu ýerde ýakymly howa gurşawynyň emele gelendigini äşgär edýär. Syýahatçylyk zolagynyň çäginde döredilen tokaý zolaklary, seýilgähler Hazaryň kenarynyň esasy bezegine öwrülen dürli maksatly binalar bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirýär. Bu ýerde her ýylda köpçülikleýin bag nahallarynyň ekilmegi deňiz kenaryndaky bagy-bossanlygyň çägini giňeltdi.

“Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda ýurdumyzda ekologik abadançylygy üpjün etmek, Milli tokaý maksatnamasyny durmuşa geçirmek, gözel tebigatymyzy, onuň täsin ösümlik we haýwanat dünýäsini gorap saklamak, Hazar deňziniň biodürlüligini baýlaşdyrmak ugrunda möhüm işler ýerine ýetirilýär. Bu bolsa Watanymyzyň ösüşleriň belentliklerine tarap bedew bady bilen ynamly öňe barýandygyny görkezýär.

Awazada dynç alýanlaryň sanynyň ýylsaýyn artýandygyny, olaryň wagtyny peýdaly geçirmekleri, saglygyny berkitmekleri üçin ýokary derejeli hyzmatlaryň hödürlenýändigini bellemek gerek. Bu ýerde amatly dynç almak üçin ähli zerur şertler döredildi. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň durmuş ugurly döwlet syýasatynyň rowaçlyklara beslenýändiginiň güwäsidir.

Soňky ýyllarda tutuş ýurdumyzda bolşy ýaly, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda hem bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Lukman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, hereket etmek, gezelençleri amala aşyrmak hem-de boş wagty peýdaly we işjeň geçirmek ynsan saglygyny berkitmegiň möhüm şertleriniň biridir. Şunda ulagyň ekologik taýdan arassa görnüşi bolan welosipede uly orun degişlidir. Welosiped ynsan saglygyna oňyn täsir edýän sport ulagy hökmünde hem uly meşhurlyga eýedir.

Welosipedli gezelençler saglyk üçin örän peýdaly bolmak bilen bir hatarda, daşky gurşawyň gözelligini synlamaga-da mümkinçilik berýär. Boş wagtyňy açyk howada geçirmek, aýratyn-da, säher çagyndaky gezelençler ruhuňy belende göterýär, güýç-kuwwatyňy artdyrýar. Şunuň bilen baglylykda, soňky ýyllarda ýurdumyzda welosiped sportunyň muşdaklarynyň sanynyň artýandygyny nygtamak zerur. Munuň özi welosportuň ösdürilmegi ugrunda döwlet derejesinde edilýän tagallalaryň aýdyň netijesidir.

Hazaryň kenarynda döredilen tebigy dynç alyş zolagynda ajaýyp şypahanalar, sagaldyş-bejeriş bölümlerini öz içine alýan myhmanhanalar, çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezleri, maşgala bolup dynç almak üçin niýetlenen kottejler ýylyň ähli paslynda ýokary derejeli hyzmatlary hödürleýär. Köpugurly sport toplumlarydyr meýdançalar türgenleşikleri geçirmek, halkara ýaryşlary guramak babatda ähli zerur şertleri özünde jemleýär. Bu bolsa Awazanyň halkara sport merkezi hökmündäki derejesini artdyrýar. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Diýarymyzda ynsan saglygyny berkitmek, adamlaryň ömür dowamlylygyny artdyrmak, işjeňligi ýokarlandyrmak ugrunda döwlet derejesinde edilýän tagallalaryň üstünliklere beslenýändigini görkezýär.

Awaza, 5-nji awgust (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna başlyklyk edýän Şweýsariýa Konfederasiýasynyň wise-prezidenti, Daşary işler federal departamentiniň başlygy Inýasio Kassisi kabul etdi.

Şweýsariýa Konfederasiýasynyň wise-prezidenti, daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy bildirilen myhmansöýerlik üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallygyny beýan edip, ÝHHG-niň dünýäde parahatçylygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen syýasaty durmuşa geçirýän Türkmenistan bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga uly gyzyklanma bildirýändigini aýtdy hem-de ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça başlangyçlaryna ýokary baha berdi. Şeýle hem myhman Aşgabat şäheriniň, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň gözel binagärlik keşbiniň özünde ýakymly täsir galdyrandygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, ýurdumyzda bu sapara Türkmenistan bilen Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň hem-de Şweýsariýa Konfederasiýasynyň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmekde möhüm tapgyr hökmünde garalýandygyny belledi.

Duşuşygyň dowamynda nygtalyşy ýaly, Türkmenistan sebitde we dünýäde parahatçylygy, durnukly ösüşi üpjün etmek üçin halkara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek ugrunda çykyş edýär. Şunda ýurdumyz ÝHHG-niň çäklerinde tagallalary utgaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berýär. Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda ýurdumyz bilen Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň arasyndaky gatnaşyklaryň netijeli häsiýetini belläp, her ýyl Türkmenistanyň Hökümeti bilen bu guramanyň Aşgabatdaky merkeziniň bilelikde taýýarlaýan hyzmatdaşlyk maksatnamalarynyň esasynda işleriň yzygiderli alnyp barylýandygyny aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda adam hukuklaryny, demokratik ýörelgeleri üpjün etmäge döwlet derejesinde möhüm ähmiýet berilýändigini nygtap, bu ugurda degişli işleri dowam etdirmek we halkara tejribäni öwrenmek maksady bilen, ýurdumyzyň Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde hyzmatdaşlygy ilerletmegi maksadalaýyk hasaplaýandygyny aýtdy.

“Biziň energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna howpsuz we ygtybarly iberilmegini üpjün etmek, durnukly ykdysady ösüş üçin şertleri döretmek, ulag mümkinçiliklerimizi doly ulanmak, daşky gurşawy goramak, suw serişdelerini rejeli peýdalanmak ýaly ugurlarda hem hyzmatdaşlygy ösdürmäge oňyn şertlerimiz bar” diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de Türkmenistanyň geljekde-de dünýäde parahatçylygy, ösüşi üpjün etmek ugrunda ÝHHG bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny tassyklady.

Hormatly Prezidentimiz häzirki wagtda Türkmenistan bilen Şweýsariýa Konfederasiýasynyň arasynda netijeli gatnaşyklaryň alnyp barylýandygyna ünsi çekip, ýurdumyzyň syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürmäge gyzyklanma bildirýändigini, bu babatda şweýsar tarapynyň anyk tekliplerine seretmäge taýýardygyny aýtdy hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, ýakynda bellenip geçilen Şweýsariýanyň Milli güni mynasybetli Inýasio Kassisi we ýurduň ähli halkyny ýene-de bir gezek gutlady.

Myhman gutlaglar üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasatynyň dünýä nusgalykdygyny belledi hem-de Şweýsariýanyň özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini tassyklady.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna başlyklyk edýän Şweýsariýa Konfederasiýasynyň wise-prezidenti, Daşary işler federal departamentiniň başlygy Inýasio Kassis ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

Aşgabat, 1-nji awgust (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň geçen ýedi aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, geçen ýedi aýyň dowamynda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 7-si we Mejlisiň kararlarynyň 12-si kabul edildi.

«Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen dabaraly harby ýörişe gatnaşyja» atly Türkmenistanyň ýubileý medalyny döretmek hakynda» Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Şeýle hem raýatlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini goramak, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmek, buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy kämilleşdirmek, işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak, awtomobil ýollary we ýol işi, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramak, migrasiýa syýasatynyň netijeliligini has-da ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly hereket edýän Kanunlara degişli üýtgetmeler we goşmaçalar girizildi.

Hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine ýokary derejede taýýarlyk görmek hem-de ony guramaçylykly geçirmek barada öňde goýan wezipelerinden ugur alyp, häzirki wagtda Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwany, Halk Maslahatynyň Diwany, Ministrler Kabineti, Aşgabat, Arkadag şäherleriniň we welaýatlaryň häkimlikleri bilen bilelikde degişli işler alnyp barylýar.

Mejlisde daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçilerinden ynanç hatlarynyň 7-si kabul edildi.

Şeýle hem dünýä döwletleriniň parlamentleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň we halkara guramalaryň wekilleri bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşyklaryň 25-si geçirildi. Mejlisiň deputatlary we hünärmenleri halkara guramalaryň ýurdumyzyň degişli ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlarynyň 82-sine gatnaşdylar. Kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmak maksady bilen, Mejlisiň wekilleriniň daşary ýurtlara iş saparlarynyň 16-sy amala aşyryldy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň hukuk binýadyny berkitmek, kanunçylyk işini döwrüň talaplaryna görä kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň möhümdigini belledi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow şu ýylyň ýedi aýynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,3 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 2,6 göterime, gurluşykda 6,7 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 10,3 göterime, söwdada 8,5 göterime, oba hojalygynda 4,1 göterime we hyzmatlar ulgamynda 8,4 göterime deň boldy.

Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,4 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik netijeleri gazanyldy.

Hasabat döwründe, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bölek satuw haryt dolanyşygy 10,1 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 9 göterim artdy.

Şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 101,1 göterim we çykdajy böleginiň meýilnamasy 97,3 göterim ýerine ýetirildi.

Hasabat döwründe býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary hem-de talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi.

Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,7 göterim ýokarlandy.

Şeýle hem Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde 2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işler, şol sanda dürli maksatly desgalaryň gurluşygy barada aýdyldy.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ykdysadyýet, maliýe we bank toplumynyň işini yzygiderli kämilleşdirmek, şeýle hem jemi içerki önümiň ösüş depginini durnukly saklamak, ykdysadyýetiň pudaklaryny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň wajypdygyny nygtady we wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow ýurdumyzda nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, olary dünýä bazaryna çykarmagyň ugurlaryny köpeltmek boýunça 2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, «Türkmennebit» döwlet konserni tarapyndan nebit çykarmagyň meýilnamasy 108,7 göterim ýerine ýetirildi.

Hasabat döwründe nebiti gaýtadan işleýän zawodlar tarapyndan nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 105,5 göterim ýerine ýetirildi.

Benzin öndürmegiň meýilnamasy 121,6 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 113,5 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 100,2 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasy 103 göterim berjaý edildi. Suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça 122,6 göterim ösüş depgini üpjün edildi.

Tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy bolsa 108,1 göterim ýerine ýetirildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, tebigy gazyň we nebitiň çykarylyşyny artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň, uglewodorod serişdeleriniň ýataklaryny özleşdirmek işlerini netijeli alyp barmagyň möhümdigini aýtdy.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere toplumyň kärhanalarynyň önümçilik kuwwatyny yzygiderli artdyrmagy tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew gözegçilik edýän toplumynda şu ýylyň ýedi aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, şeýle hem ýurdumyzyň welaýatlarynda oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi.

Hasabat döwründe oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 111,9 göterime barabar boldy. Bu görkeziji Oba hojalyk ministrligi boýunça 108,6 göterime, Daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça 103,3 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 111,8 göterime, «Türkmenpagta» döwlet konserni boýunça 104,5 göterime, «Türkmengallaönümleri» döwlet birleşigi boýunça 124,7 göterime, «Türkmenobahyzmat» döwlet birleşigi boýunça 100,5 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 116,2 göterime, Maldarçylyk we guşçulyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 103,9 göterime hem-de «Türkmen atlary» döwlet birleşigi boýunça 107,3 göterime deň boldy. Maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 141,3 göterim ýerine ýetirildi.

Häzirki wagtda oba hojalygy pudagynda dowam edýän möwsümleýin işleriň çäklerinde gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek işleri alnyp barylýar. Pagta ýygymy möwsümine görülýän taýýarlyk işleriniň çäklerinde pagta ýygýan kombaýnlary we beýleki oba hojalyk tehnikalaryny hem-de pagta arassalaýjy kärhanalary, pagta kabul ediş harmanhanalaryny möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler geçirilýär.

Bugdaý ekişini bellenen möhletlerde geçirmek maksady bilen, häzirki wagtda sürüm we tekizlemek işleri dowam edýär. Şeýle hem ekiş möwsüminde işlediljek bugdaý ekijileri hem-de ýokary hilli bugdaý tohumlaryny taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagyny ösdürmegi, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmagy dowam etmegiň möhümdigini belledi.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere möwsümleýin oba hojalyk işleriniň agrotehniki talaplara görä, ýokary hilli we bellenen möhletlerde geçirilişine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow gurluşyk we senagat toplumy tarapyndan 2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe toplum tarapyndan öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 123,9 göterim berjaý edildi.

Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 103,9 göterim, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi boýunça 127 göterim, Energetika ministrligi boýunça 108,9 göterim ýerine ýetirildi. Awtomobil ýollary ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 108,3 göterim berjaý edildi. «Türkmenhimiýa» döwlet konserni boýunça bu görkeziji 135 göterime deň boldy. Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 127,5 göterim amal edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gurluşyk we senagat toplumyna degişli kärhanalaryň netijeli işlemegini gazanmak hem-de taslama kuwwatyna çykarmak üçin toplumlaýyn çäreleri görmegiň, awtomobil ýollarynyň gurluşygyna we saklanylyşyna yzygiderli gözegçilik etmegiň wajypdygyny nygtady.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere binalaryň we desgalaryň ýokary hilli gurlup, bellenen möhletde ulanmaga berilmegi üçin degişli işleri alyp barmagy tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew gözegçilik edýän ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda, şeýle hem telekeçilik ulgamynda şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 106,8 göterime barabar boldy.

Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmekde, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 105,4 göterim ösüş depgini üpjün edildi. «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň kärhanalarynda gazanylan umumy girdejiniň ösüş depgini 107,3 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe Döwlet haryt-çig mal biržasy tarapyndan 169 birža söwdasy geçirilip, olarda 17 müň 898 şertnama hasaba alyndy.

2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 119,4 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe 14 sergi we 8 maslahat geçirildi. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk we azyk önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 107,2 göterime, senagat önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 107,1 göterime deň boldy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň bazarlaryny hem-de söwda nokatlaryny azyk we beýleki harytlar bilen yzygiderli üpjün etmegi gözegçilikde saklamagyň möhümdigini aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere söwda toplumynyň işini kämilleşdirmek, hususy ulgamyň önümçiligini artdyrmak boýunça zerur çäreleri görmegi, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň işini hem yzygiderli kämilleşdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýyly» diýlip yglan edilmegi, ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy mynasybetli dürli medeni çäreler we dabaralar geçirildi.

Taryhy-medeni ýadygärliklere tanyşdyryş gezelençleri, arheologlar bilen duşuşyklar, meýdan şertlerindäki maslahatlar guraldy. Teatrlarda, döwlet sirklerinde, paýtagtymyzdaky kinoteatrlarda we kinokonsert merkezlerinde, kitaphanalarda, muzeýlerde we taryhy-medeni ýadygärlikler toplumlarynda medeni hyzmatlar hödürlenildi.

Türkmen hünärmenleri daşary ýurtlarda iş saparlarynda bolup, ol ýerlerde geçirilen halkara çärelere gatnaşdylar. Hormatly Prezidentimiziň Gruziýa amala aşyran döwlet saparynyň çäklerinde Tbilisi şäherinde Türkmenistanyň Medeniýet günleri üstünlikli geçirildi. Medeni hyzmatdaşlyk barada özara düşünişmek hakynda Ähtnamalara gol çekildi.

Azerbaýjan Respublikasynda geçirilen Türki dünýäsiniň ýaş şahyrlarynyň II halkara festiwalyna ýurdumyzyň ýaş şahyrlary, Koreýa Respublikasynyň dostluk gününiň çäklerinde geçirilen çärelere sungat ussatlarymyz, Pekin şäherinde geçirilen Ýaşlar orkestrleriniň halkara sungat hepdeliginiň çäklerinde guralan çärelere «Mukam» skripkaçylar topary gatnaşyp, üstünlikli çykyş etdiler we halkara baýraklara mynasyp boldular.

Şeýle hem wise-premýer Türkmen döwlet neşirýat gullugy, Oguz han adyndaky «Türkmenfilm» birleşigi, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň işini döwrüň talabyna görä guramagy dowam etmegiň, halkara medeni hyzmatdaşlygy ösdürmek, medeni gymmatlyklarymyzy dünýä ýaýmak boýunça degişli işleri alyp barmagyň möhümdigine ünsi çekdi.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygy mynasybetli baýramçylyk çärelerine we Döwlet münberiniň öňünde geçiriljek dabaralara ýokary derejede taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmaga gönükdirilen özgertmeler dowam etdirildi. Bilim işinde okatmagyň öňdebaryjy usullary giňden ulanyldy. Okuwçy we talyp ýaşlar halkara bilim bäsleşiklerine gatnaşyp, uly üstünlikleri gazandylar.

Tomusky dynç alyş möwsüminde Gökderedäki, welaýatlardaky hem-de Awazadaky çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezlerinde çagalaryň ýokary derejede dynç alşy üpjün edildi. Ýokary hem-de orta hünär okuw mekdeplerinde giriş synaglary arkaly talyplary kabul etmek işine guramaçylykly girişildi.

Hasabat döwründe ylym ulgamyny kämilleşdirmek boýunça hem işler guramaçylykly alnyp baryldy. Halkara ylmy-amaly maslahatlar guramaçylykly geçirildi. Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylmy-tehnologiýa parkynda «Sanly ylym» atly ÝUNESKO kafedrasy döredildi.

2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda öňüni alyş-bejeriş işleriniň öňdebaryjy usullaryny amaly lukmançylyga ornaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp baryldy. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna näsag çagalara operasiýalar we bejergiler amala aşyryldy. Ýokary hilli innowasion lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen şypahanalarda toplumlaýyn saglygy dikeldiş-bejeriş usullary ulanyldy, ýurdumyzyň ilatyna we daşary ýurt raýatlaryna ýöriteleşdirilen şypahana hyzmatlary ýerine ýetirildi.

Şeýle hem bedenterbiýäni, sporty ösdürmek, ussat türgenleri taýýarlamak boýunça işler dowam etdirildi. Türgenlerimiz ýokary netijeleri görkezip, jemi 471 medal gazandylar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ylym, bilim, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynda netijeli işleri alyp barmagyň, bilim bermegiň hilini has-da ýokarlandyrmak boýunça netijeli işleri durmuşa geçirmegiň, saglygy goraýyş ulgamynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň wajypdygyny nygtady.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere sporty ösdürmäge aýratyn üns bermegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berildi. Ol, ilki bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasyndan hoş habaryň gelip gowşandygyny aýtdy.

Bellenilişi ýaly, şu ýylyň 24-nji iýulynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň 106-njy plenar mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy esasynda hödürlenen «2028-nji ýyl – Halkara hukuk ýyly» atly Kararnama biragyzdan kabul edildi. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň öňe süren başlangyjynyň häzirki döwrüň talaplaryna doly laýyk gelýändigini, şeýle hem halkara gatnaşyklarynda kanunylygyň, adalatlylygyň we hukugyň ähmiýetiniň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen tagallalaryň giň goldawa eýe bolýandygyny aýdyň görkezýär.

Pursatdan peýdalanyp, wise-premýer, daşary işler ministri mejlise gatnaşyjylaryň adyndan hormatly Prezidentimizi hem-de Gahryman Arkadagymyzy döwlet Baştutanymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň gazanan bu nobatdaky uly daşary syýasy üstünligi mynasybetli tüýs ýürekden gutlady.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň mejlisinde ýurdumyzyň başlangyjy bilen «2028-nji ýyl – Halkara hukuk ýyly» atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilendigini aýtdy.

«Biz geljekde hem Birleşen Milletler Guramasy bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça alyp barýan işlerimizi dowam etdireris» diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylary gelip gowşan hoş habar – möhüm ähmiýetli Kararnamanyň kabul edilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Wise-premýer, daşary işler ministri sözüni dowam edip, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen 2028-nji ýyly «Halkara hukuk ýyly» diýip yglan etmek baradaky Kararnamanyň düzgünlerini iş ýüzünde durmuşa geçirmek, şeýle hem Türkmenistanyň bu ugurdaky halkara başlangyjynyň mazmunyny giňden açyp görkezmek maksady bilen, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna birnäçe teklipleri hödürledi.

Hususan-da, 2028-nji ýylda Halkara hukuk ýylyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek we oňa toplumlaýyn taýýarlyk görmek maksady bilen, 2026 – 2028-nji ýyllar üçin Milli hereketler meýilnamasynyň taslamasyny taýýarlamak teklip edilýär. Bu meýilnamany işläp taýýarlamak, onuň çärelerini utgaşdyrmak we ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek üçin ýurdumyzyň degişli ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ýokary okuw mekdepleriniň hem-de ylmy edaralarynyň wekillerinden ybarat Pudagara iş toparyny döretmek maksadalaýyk hasaplanylýar.

Milli hereketler meýilnamasynda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçiriljek syýasy-diplomatik, ylmy-amaly, bilim, medeni we maglumat çärelerini, olaryň möhletlerini, ýerine ýetiriji edaralaryny hem-de garaşylýan netijelerini kesgitlemek göz öňünde tutulýar.

Şunuň bilen birlikde, «Halkara hukugy we Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» atly Milli konsepsiýany taýýarlamak we ony Birleşen Milletler Guramasynyň resminamasy hökmünde BMG-niň agza döwletleriniň arasynda ýaýratmak teklip edilýär.

Şeýle hem 2026 – 2028-nji ýyllaryň dowamynda milli we halkara bilermenleriň gatnaşmagynda ýurdumyzda halkara hukugynyň dürli ugurlaryna bagyşlanan sebit we halkara maslahatlary hem-de duşuşyklary geçirmek baradaky teklip beýan edildi. Şeýle çäreler 2028-nji ýylda geçirilmegi teklip edilýän esasy halkara foruma mazmun we bilermenler nukdaýnazaryndan taýýarlyk görmäge mümkinçilik berer.

Ilatyň, aýratyn-da ýaş nesliň hukuk sowatlylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen, ýokary okuw we orta hünär okuw mekdeplerinde halkara hukugynyň esaslary, Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasy hem-de Milletler Bileleşiginiň halkara hukuk ulgamyny berkitmek ugrunda alyp barýan işleri barada ýörite okuw sapaklaryny, açyk leksiýalary we duşuşyklary guramak boýunça Hereketler meýilnamasyny taýýarlamak teklip edilýär.

Şeýle hem milli we halkara bilermenleriň gatnaşmagynda halkara hukugy boýunça okuw, ylmy-usulyýet we maglumat gollanmalaryny işläp taýýarlamak, elektron bilim serişdelerini döretmek, «Halkara hukuk hepdeligini», BMG-niň işini nusgalaşdyrýan okuw maslahatlaryny we ýaşlaryň arasynda halkara hukugynyň möhüm meseleleri boýunça ylmy işleriň, makalalaryň we düzme ýazmak boýunça bäsleşikleriň yzygiderli geçirilmegini ýola goýmak maksadalaýyk hasaplanylýar.

Şunuň bilen birlikde, halkara hukugynyň ähmiýeti baradatele-radioýaýlymlarda ýörite gepleşikleri we dokumental filmleri taýýarlamak, metbugatda ylmy-köpçülikleýin makalalary çap etmek, şeýle hem Halkara hukuk ýylyna bagyşlanan köp dilli internet sahypasyny ýa-da ýörite maglumat bölümini döretmek maksadalaýyk bolar.

Şunuň bilen bir hatarda, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň binýadynda «Halkara hukugy» atly Aşgabat halkara platformasyny döretmek teklip edilýär. Ol halkara hukugyny öwrenmek hem-de bu ugurda halkara bilermenleriň arasynda yzygiderli pikir alyşmak üçin hemişelik hereket edýän ylmy-diplomatik meýdança bolup biler. Şeýle hem platformanyň çäklerinde her ýyl «Aşgabat halkara hukuk dialogyny» we ýaş hukukçylar üçin tomusky mekdepleri geçirmek mümkinçiligine seretmek bolar.

2028-nji ýylda Aşgabat şäherinde Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda halkara hukugy boýunça ýokary derejeli Bütindünýä forumyny geçirmek, onuň jemleri boýunça halkara hukugynyň parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň möhüm binýady hökmündäki ornuny tassyklaýan Aşgabat Jarnamasyny kabul etmek mümkinçiligine seretmek teklip edilýär.

Şunuň bilen birlikde, Birleşen Milletler Guramasynyň Sekretariaty we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen bilelikde 2028-nji – Halkara hukuk ýylynyň halkara çäreleriniň senenamasyny işläp taýýarlamak teklip edilýär. Şeýle hem 2028-nji ýylyň başynda BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda Halkara hukuk ýylynyň resmi açylyş dabarasyny geçirmek, ýylyň dowamynda Ženewa, Wena we beýleki iri halkara merkezlerinde ýokary derejeli çäreleri guramak mümkinçiligini öwrenmek maksadalaýyk bolar.

Beýan edilen teklipleriň durmuşa geçirilmeginiň hormatly Prezidentimiziň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryny we ýörelgelerini pugtalandyrmaga gönükdirilen başlangyçlarynyň üstünlikli amala aşyrylmagyna, Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasynyň halkara gatnaşyklardaky esasy ornunyň berkidilmegine, dünýäde parahatçylyk, ynanyşmak we özara düşünişmek medeniýetiniň ösdürilmegine möhüm goşant goşjakdygy bellenildi.

Döwlet Baştutanymyz kararnama boýunça beýan edilen teklipleri goldaýandygyny aýdyp, wise-premýer, daşary işler ministrine degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra wise-premýer, daşary işler ministri şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ministrlik tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatyny durmuşa geçirmek, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň daşary ýurt döwletleri we halkara guramalar bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gatnaşyklaryny ösdürmek babatda öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, Daşary işler ministrligi tarapyndan hasabat döwründe degişli işler amala aşyryldy.

Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde ýokary derejedäki saparlar we duşuşyklar möhüm orun eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň ýedi aýynyň dowamynda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna, Hytaý Halk Respublikasyna, Awstriýa Respublikasyna, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasyna, Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygyna hem-de Eýran Yslam Respublikasyna saparlary guraldy.

Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň ýedi aýynyň dowamynda Gazagystan Respublikasyna, Azerbaýjan Respublikasyna, Gruziýa Respublikasyna hem-de Gyrgyz Respublikasyna saparlary amala aşyrdy.

Türkmenistanyň 2026-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde dürli geňeşleriň, komissiýalaryň mejlisleri, beýleki duşuşyklar hem-de çäreler geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, 22-nji maýda paýtagtymyzda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi. Mejlise gatnaşmak üçin Arkalaşygyň döwletleriniň Hökümet ýolbaşçylary ýurdumyza sapar bilen geldiler.

Hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň üsti bilen jemi 428 wekiliýet döwletimize sapar bilen geldi we Türkmenistandan daşary ýurtlara 761 wekiliýet saparlary amala aşyrdy.

Şu ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda sanly ulgam arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň 287-si geçirildi. Şeýle hem hasabat döwründe Türkmenistanda daşary ýurt döwletleri we halkara guramalar bilen bilelikde 1376 resmi gepleşikler we duşuşyklar guraldy. Döwletimiziň halkara gatnaşyklarynyň şertnama-hukuk binýadynyň üsti halkara resminamalaryň 137-si bilen ýetirildi. Daşary işler ministrligi bilen beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeleri geçirmek boýunça işler hem amala aşyrylýar.

Şeýle hem hasabat döwründe Türkmenistanyň daşary işler ministriniň BMG-niň Baş sekretary, onuň orunbasarlary, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň Başlygy, BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň Baş direktory, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň ýolbaşçysy, Halkara Deňiz Guramasynyň Baş sekretary hem-de Ýadro synaglaryny ählumumy gadagan etmek barada şertnama guramasynyň Ýerine ýetiriji sekretary bilen gepleşikleri geçirildi.

Daşary ýurt döwletleriniň ilçihanalarynyň üsti bilen diplomatik gatnaşyklary ösdürmek we kämilleşdirmek Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy işiniň wajyp ugurlarynyň biri bolup durýar.

2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň, Italiýa Respublikasynyň, Koreýa Respublikasynyň, Argentina Respublikasynyň, Müsür Arap Respublikasynyň, Finlýandiýanyň, Keniýa Respublikasynyň hem-de Alžir Halk Demokratik Respublikasynyň ýurdumyzda täze bellenilen ilçileri we BMG-niň Türkmenistanda täze bellenilen hemişelik utgaşdyryjysy ynanç hatlaryny gowşurdylar.

Şol bir wagtda, Türkmenistanyň Tailand Patyşalygyndaky, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky, Irlandiýadaky, Maldiwler Respublikasyndaky ilçileri hem-de BMG-niň we Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ýanyndaky Türkmenistanyň Hemişelik wekilleri ynanç hatlaryny gowşuryp, resmi taýdan işe başladylar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň dünýä döwletleri, şeýle hem abraýly halkara guramalary bilen gatnaşyklary ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýer, daşary işler ministrine bu gatnaşyklary ösdürmekhem-de giňeltmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegi, şeýle hem halkara derejesindäki çäreleri ýokary derejede guramak boýunça degişli guramaçylyk işlerini geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew gözegçilik edýän düzümlerinde 2026-njy ýylyň ýanwar – iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ulag-kommunikasiýa toplumy boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 114 göterime deň boldy.

Awtomobil, demir ýol, howa, deňiz we derýa ulaglary arkaly ýük daşamagyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 103,6 göterime, ýolagçy gatnatmagyň ösüş depgini bolsa 102,4 göterime barabar boldy.

Hasabat döwründe Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 107 göterime, Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 118,8 göterime, «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugy boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 118,5 göterime, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça bu görkeziji 102,1 göterime, Aragatnaşyk ministrligi boýunça bolsa 115,5 göterime barabar boldy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ulag ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmagy dowam etmegiň, ýolagçy we ýük dolanyşygynyň möçberini artdyrmak üçin degişli işleri alyp barmagyň möhümdigini belledi.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere ilata edilýän aragatnaşyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmagy üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, geçen ýedi aýda alnyp barlan işleriň gowy netijeleri görkezendigini, ýurdumyzy ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalaýyn işleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda özgertmeleriň netijeli alnyp barylýandygyny, önümçilik pudaklarynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylýandygyny aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz jemi içerki önümiň ösüşiniň hasabat döwründe 6,3 göterim derejede durnukly saklanyp gelýändigini kanagatlanma bilen belledi.

Şeýle hem «Ýurdumyzda iri senagat desgalarynyň, täze şäherçeleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň hem-de beýleki desgalaryň gurluşygynyň dowam edýändigini aýratyn bellemek isleýärin» diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, kabul edilen maksatnamalary durmuşa geçirmek boýunça netijeli işleri geçirmegi dowam etmegiň wajypdygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz 1-nji awgustdan ýolbaşçylaryň zähmet rugsadynyň başlanýandygyny, olaryň ýurdumyzyň şypahanalarynda hem-de «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda saglygyny berkidip, dynç alyp biljekdiklerini aýtdy. Hormatly Prezidentimiz zähmet rugsady döwründe ýolbaşçylaryň ählisine gowy dynç almagy arzuw etdi.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygyna gatnaşdy

Aşgabat — Çolpon-Ata — Aşgabat, 31-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygyna gatnaşmak maksady bilen Gyrgyz Respublikasyna iş saparyny amala aşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz Gyrgyzystanyň Yssyk-köl welaýatyna ugramak üçin ir bilen paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde hormatly Prezidentimizi ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar.

Bu günki gün Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Merkezi Aziýada giň özara hyzmatdaşlyk ugrunda çykyş edýär we sebiti uzak möhletli parahatçylyk, durnuklylyk, durmuş-ykdysady ösüş zolagyna öwürmäge uly goşant goşýar. Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan üç gezek ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesi Türkmenistanyň netijeli daşary syýasatynyň binýadyny düzýär. Ýurdumyzyň bu hukuk derejesinden gelip çykýan parahatçylyk döredijilikli taglymlar “Açyk gapylar” syýasatynda, deňhukukly dialogda, özara bähbitli hyzmatdaşlykda öz beýanyny tapýar. Türkmenistan birek-biregiň bähbitleriniň nazara alynmagynyň sebitiň doganlyk halklarynyň arasynda ynanyşmagy we hoşniýetli goňşuçylygy pugtalandyrmagyň esasy şerti bolup durýandygyny iş ýüzünde subut edýär.

2021-nji ýylda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň üstünlikli geçirilendigini, şu ýylyň oktýabrynda bolsa Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň ýurdumyzda guraljakdygyny bellemek gerek. Gahryman Arkadagymyzyň birnäçe ýyl mundan ozal sebitiň ýurtlarynyň arasynda ýokary derejedäki yzygiderli syýasy dialogy ýola goýmak baradaky öňe süren başlangyjy türkmen diplomatiýasynyň taryhynda möhüm tapgyr boldy. Konsultatiw duşuşyklar sebitiň döwletleriniň özara düşünişmegi, giň gerimli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça tagallalary utgaşdyrmagyň ýolunda wajyp ädim bolup, doganlyk halklaryň köpasyrlyk hoşniýetli goňşuçylyk däplerine, taryhy-medeni umumylygyna esaslanýar.

Däp bolan bäştaraplaýyn formata Azerbaýjan Respublikasynyň goşulmagy sebit hyzmatdaşlygynyň ösüşinde täze sahypany açýar. Şunuň bilen baglylykda, türkmen halkynyň Milli Lideriniň Azerbaýjany sebit dialogyna goşmak baradaky öňdengörüjilikli başlangyjynyň döwletara hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze görnüşini döretmäge itergi berendigini nygtamak gerek. Gahryman Arkadagymyzyň bu teklibi Aziýa bilen Ýewropanyň arasyndaky köpri hökmünde Merkezi Aziýa döwletleriniň we Azerbaýjanyň mümkinçiliklerini birleşdirmek babatda giň gözýetimleri açýar. “Merkezi Aziýa — Azerbaýjan” formaty bilelikdäki iri maýa goýum, energetika we ulag taslamalaryny durmuşa geçirmek üçin berk binýady goýýar. Ýurtlarymyzyň tagallalarynyň utgaşdyrylmagy özara haryt dolanyşygynyň möçberini artdyrmaga, Ýewraziýa yklymynda durnukly hem-de bitewi ulag-energetika ulgamyny döretmäge ýardam berýär.

Dost-doganlyk gatnaşyklary, medeni gymmatlyklaryň, däp-dessurlaryň umumylygy, özara hormat goýmagyň ýokary derejesi altytaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak üçin amatly şertleri döredýär. Ýurdumyzyň bu formatda netijeli we başlangyçly çemeleşmesi ähli gatnaşyjylaryň bähbitlerine laýyk gelýän çözgütleri kabul etmäge ýardam berýär.

...Birnäçe wagtdan hormatly Prezidentimiziň uçary sammite gatnaşýan ýurtlaryň Döwlet baýdaklary bilen bezelen Yssyk-köl Halkara howa menziline gelip gondy. Haly düşelen ýodajygyň iki tarapynda Hormat garawulynyň esgerleri nyzama düzülipdir.

Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy Gyrgyz Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň Başlygy, Prezidentiň Diwanynyň ýolbaşçysy Adylbek Kasymaliýew we ýurdumyzyň resmi wekiliýetiniň agzalary mähirli garşyladylar. Belent mertebeli türkmen myhmanynyň hormatyna Gyrgyzystanyň medeniýet we sungat ussatlarynyň aýdym-sazly çykyşlary ýaýbaňlandyryldy. Munuň özi mizemez dost-doganlyk gatnaşyklarynyň aýdyň nyşanyna öwrüldi.

Howa menzilinden hormatly Prezidentimiziň awtoulag kerweni sammitiň geçirilýän ýerine — Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentiniň Çolpon-Ata şäherindäki döwlet kabulhanasynyň Kongresler merkezine ugrady. Kongresler merkezinde Arkadagly Gahryman Serdarymyzy Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparow mähirli garşylady. Döwlet Baştutanlarynyň bilelikdäki resmi surata düşmek dabarasyndan soňra, bu ýerde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygy geçirildi.

Prezident Sadyr Žaparow sammite gatnaşyjylary mähirli mübäreklemek bilen, çakylygy kabul edip Gyrgyzystana gelendikleri üçin hoşallygyny beýan etdi. Şeýle hem ol şu ýyl Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynda Türkmenistanyň başlyklyk edýändigini aýdyp, muňa ýokary baha berdi hem-de Awazada geçiriljek konsultatiw duşuşyga çakylygy üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirdi.

Gazagystanyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew hem öz çykyşynda XXI asyrda Merkezi Aziýany ösdürmek maksady bilen, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we hyzmatdaşlyk hakynda Şertnama Türkmenistanyň goşulandygy üçin döwlet Baştutanymyza hoşallygyny beýan etdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow çykyşynyň başynda Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparowa bildirilen myhmansöýerlik we duşuşygyň guramaçylyk derejesi üçin minnetdarlygyny beýan etdi hem-de pursatdan peýdalanyp, duşuşyga gatnaşyjylara Gahryman Arkadagymyzyň mähirli salamyny, duşuşygyň netijeli geçmegi baradaky arzuwlaryny ýetirdi. Döwlet Baştutanymyz Yssyk-kölüň kenarynda täze, ajaýyp desgalaryň açylmagy bilen gyrgyz tarapyny gutlap, bu döwrebap infrastrukturanyň diňe bir kölüň kenarýakasyny bezemek bilen çäklenmän, eýsem, tutuş sebitiň syýahatçylyk mümkinçiliklerini ösdürmek üçin hem kuwwatly itergi boljakdygyna ynam bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz duşuşykda Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewi mübärekläp, geçen ýyl Daşkentde geçirilen Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynda Azerbaýjanyň bu formata doly hukukly gatnaşmagy baradaky çözgüdiň biragyzdan kabul edilendigini aýtdy hem-de Prezident Ilham Aliýewi we dostlukly ýurduň halkyny bu waka bilen ýene-de bir gezek gutlady.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz sözüni dowam edip, döwletara hyzmatdaşlygyň bu täze altytaraplaýyn guralynyň halklarymyzy we ýurtlarymyzy has-da ýakynlaşdyrmaga, doganlyk gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam etjekdigine, bilelikdäki mümkinçilikleri ulanmak arkaly hyzmatdaşlyga goşmaça itergi berjekdigine berk ynam bildirdi.

Bellenilişi ýaly, şu ýylyň 8-nji oktýabrynda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Ýurdumyz bu ähmiýetli waka örän jogapkärçilikli çemeleşip, sammitiň netijeli, ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegi üçin ähli zerur işleri amala aşyrýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň gatnaşyjy döwletlere duşuşygyň gün tertibiniň taslamasyny iberendigini, onda esasy bäş ugruň öz beýanyny tapýandygyny aýtdy. Hususan-da, gün tertibinde möhüm sebit we halkara parahatçylyk, durnuklylyk, howpsuzlyk meseleleri boýunça pikir alyşmalar; Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň syýasy-diplomatik hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak; söwda-ykdysady gatnaşyklary çuňlaşdyrmak, energetika ulgamynda hyzmatdaşlygy giňeltmek, durnukly ulag-logistika geçelgelerini ösdürmek; daşky gurşawy goramak hem-de howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak, Amyderýanyň we Syrderýanyň suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, Aral deňzini gaýtadan dikeltmek ulgamynda tagallalary utgaşdyrmakda bilelikdäki çäreler; medeni, ylym-bilim gatnaşyklaryny ösdürmek, talyp we ýaşlar alyşmalaryny giňeltmek ýaly ugurlar bar.

Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň bu teklip edilýän meseleleriň Merkezi Aziýa ýurtlary we Azerbaýjan üçin möhüm ähmiýete eýediginden ugur alýandygyny aýtdy hem-de Awazada sammite taýýarlyk görülýän hem-de onuň geçiriljek günlerinde birnäçe halkara forumlaryň we medeni çäreleriň guraljakdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz çykyşynyň ahyrynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjanyň şeýle halkara duşuşyklary guramaga hem-de geçirmäge, ozal hem bolşy ýaly, jogapkärçilikli çemeleşjekdigine ynam bildirdi hem-de ähli döwlet Baştutanlaryna hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýändikleri üçin ýene-de bir gezek minnetdarlygyny beýan etdi.

Hormatly Prezidentimiziň çykyşy uly üns bilen diňlenildi.

Çykyşlar tamamlanandan soňra, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygynyň jemleri boýunça Çolpon-Ata Jarnamasyna gol çekildi. Jarnamada döwlet Baştutanlary Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň arasyndaky sebit hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagynyň bu ýurtlaryň halklarynyň düýpli bähbitlerine laýyk gelýändigini, sebitde durnuklylygy hem-de abadançylygy üpjün etmäge ýardam berýändigini nygtap, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk, özara hormat goýmak, ynanyşmak gatnaşyklaryny mundan beýläk-de berkitmäge ygrarlydyklaryny tassyklaýarlar.

Duşuşyk tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow döwlet Baştutanlary bilen bilelikde Yssyk-köl welaýatynyň Kara-Oý obasynda “Baku” myhmanhanasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy. Dabaranyň dowamynda belent mertebeli myhmanlar täze desgada döredilen mümkinçilikler we şertler bilen tanyşdylar.

Ýurdumyzda hem syýahatçylyk pudagynyň yzygiderli ösdürilýändigini bellemek gerek. Hazar deňziniň ekologik taýdan arassa kenarynda ýerleşýän “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy ýokary derejeli dynç alyş infrastrukturasyny özünde jemleýär.

Gyrgyz Respublikasyna iş saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz Watanymyza ugramak üçin Yssyk-köl Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy Gyrgyz Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň Başlygy, Prezidentiň Diwanynyň ýolbaşçysy Adylbek Kasymaliýew we ýurdumyzyň resmi wekiliýetiniň agzalary ugratdylar.

Birnäçe wagtdan hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde Arkadagly Gahryman Serdarymyzy ýurdumyzyň resmi adamlary garşyladylar.

Şeýlelikde, hormatly Prezidentimiziň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygyna gatnaşmagy Bitarap Türkmenistanyň Merkezi Aziýada hem-de goňşy sebitlerde parahatçylygy, durnuklylygy, abadançylygy pugtalandyrmaga saldamly goşant goşýandygynyň nobatdaky aýdyň mysaly boldy.

Aşgabat, 28-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyza sapar bilen gelen Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň ýolbaşçysy hanym Odil Reno-Bassony kabul etdi.

Myhman wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallygyny beýan edip, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň ösüşiň täze belentliklerine çykýandygyny belledi hem-de Aşgabadyň gözel binagärlik keşbiniň özünde uly täsir galdyrandygyny aýtdy. Şeýle-de ol Türkmenistanyň milli ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmaga gönükdirilen giň möçberli özgertmelerine ýokary baha berip, ýolbaşçylyk edýän düzüminiň ýurdumyz bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýändigini tassyklady.

Döwlet Baştutanymyz iri maliýe düzüminiň ýolbaşçysyny mähirli mübärekläp, onuň saparynyň dowamynda birnäçe duşuşyklaryň geçiriljekdigini hem-de bu duşuşyklaryň ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmäge itergi berjekdigini belledi.

Duşuşygyň dowamynda nygtalyşy ýaly, Türkmenistan daşary syýasat işinde abraýly halkara guramalar, hususan-da, maliýe we bank ulgamynda işleýän guramalar bilen netijeli hyzmatdaşlyk edýär. Ýurdumyzda halkymyzyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen durmuş we ykdysady ösüş strategiýasy amala aşyrylýar. Bu strategiýanyň möhüm wezipesi diňe bir häzirki döwrüň meselelerini çözmek bilen çäklenmän, eýsem, uzak möhletleýin durnukly ösüşi üpjün etmekden hem ybaratdyr. Döwlet Baştutanymyz bu maksatlary durmuşa geçirmek üçin Diýarymyzda eksport ugurly, daşary ýurt harytlarynyň ornuny tutýan önümleri öndürmek, telekeçiligi goldamak, diwersifikasiýa, döwrebaplaşdyrmak, ykdysadyýetiň wajyp ulgamlaryna maýa goýumlary çekmek boýunça degişli işleriň alnyp barylýandygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň köp ýyllaryň dowamynda Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň agzasy bolup durýandygyny, bu bank bilen söwda-ykdysady, maliýe-bank ulgamlarynda netijeli hyzmatdaşlygyň ýola goýlandygyny aýdyp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary hökmünde energetika, ulag, sanly ykdysadyýet, daşky gurşawy goramak ýaly ugurlary görkezdi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz ulag-logistika ulgamyna ünsi çekip, Türkmenistanyň geografik taýdan amatly ýerleşmeginiň ulagyň dürli görnüşleriniň arabaglanyşygyny emele getirmekde berk esas bolup durýandygyny belledi hem-de köpugurly we sebit ähmiýetli Demirgazyk — Günorta, Gündogar — Günbatar halkara ulag geçelgelerini döretmek boýunça möhüm işleriň amala aşyrylýandygyny aýtdy. Ýurdumyz energetika ulgamynda hem hyzmatdaşlygy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge uly ähmiýet berýär. Arassa, daşky gurşawa zyýansyz “ýaşyl” energetika boýunça maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda amala aşyrylýan taslamalara ýa-da täze başlangyçlara Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň gatnaşmagy üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde ýurdumyzyň oba hojalyk pudagyny ösdürmegiň, suw serişdelerini tygşytly peýdalanmagyň möhüm wezipeler bolup durýandygyny aýdyp, Türkmenistanyň agzalan bank bilen bu ugurda-da hyzmatdaşlygy ilerletmäge taýýardygyny tassyklady.

Hormatly Prezidentimiz myhmanyň ýurdumyza saparynyň dowamynda Türkmenistanyň bank, maliýe, energetika, daşky gurşawy goramak, suw baýlyklaryny netijeli peýdalanmak, ulag-logistika ugurlary boýunça birnäçe gepleşikleriň geçiriljekdigini aýdyp, bu gepleşikleriň ýurdumyz bilen Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasyndaky hyzmatdaşlyga itergi berjekdigine, ony hil taýdan täze derejelere çykarjakdygyna ynam bildirdi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň geljekde hem bu iri halkara maliýe guramasy bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygy nygtaldy.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň ýolbaşçysy hanym Odil Reno-Basso ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

* * *

Şu gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň ýolbaşçysy Odil Reno-Basso bilen duşuşyk geçirildi. Taraplar ulag-logistika infrastrukturasyny ösdürmek boýunça geljegi uly taslamalara, sebitleýin ulag geçelgelerini ilerletmäge ýardam etmek bilen bagly meselelere garadylar.

Duşuşykdan soňra resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Şolaryň hatarynda 2027 — 2032-nji ýyllar üçin Türkmenistanyň Merkezi banky bilen Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasynda ÝTÖB-niň Türkmenistandaky işiniň ileri tutulýan esasy strategik ugurlary barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Merkezi banky bilen Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasynda bank ulgamyny berkitmek hem-de Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň eksporta gönükdirilen ösüşini we diwersifikasiýalaşdyrylmagyny goldamak boýunça strategik hyzmatdaşlyk barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak ministrliginiň, Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň, “Türkmengaz” döwlet konserniniň, “Türkmennebit” döwlet konserniniň, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň hem-de Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasynda Türkmenistanda durnukly energetika, daşky gurşawy goramak we suw serişdelerini netijeli peýdalanmak babatda hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrliginiň, Türkmenistanyň Awtomobil ýollary ministrliginiň hem-de Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasynda ulag geçelgelerini döwrebaplaşdyrmak we Türkmenistanyň üstaşyr geçirijilik mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Aşgabat şäheriniň häkimligi bilen Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň arasynda ÝTÖB-niň “Ýaşyl” şäherler” maksatnamasynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama bar.

Türkmenistan Ýokary derejeli syýasy forumda: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça çäreleri tizleşdirmek

BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forumyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2030-njy ýyla çenli durnukly ösüş boýunça Gün tertibini durmuşa geçirmäge bagyşlanan çärelere gatnaşýar.

2026-njy ýylyň 15-nji iýulynda Türkmenistanyň wekiliýeti EKOSOS-yň ýokary derejeli böleginiň «Has gowy netijeleri gazanmak: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça gyssagly we özgertmeleri üpjün edýän çäreleri tizleşdirmek» atly umumy pikir alyşmalaryna gatnaşdy.

Forumda çykyş eden türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy Perhat Ýagşyýew BMG we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmegiň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň hem-de durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm şerti bolup durýandygy nygtaldy.

Çykyşda Türkmenistanyň 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini milli derejede yzygiderli durmuşa geçirýändigi bellenildi. Häzirki wagtda Durnukly ösüş maksatlarynyň wezipeleriniň 85 göterimi milli we pudaklaýyn ösüş maksatnamalaryna ornaşdyryldy, milli derejede 131 milli wezipe we Durnukly ösüş maksatlarynyň 175 görkezijisi tassyklanyldy.

Daşky gurşawy goramak, suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek hem-de çölleşmä garşy göreş meselelerine aýratyn üns berildi. Suw meseleleriniň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna we ýörelgelerine, şeýle hem sebitiň ähli döwletleriniň bähbitlerini nazara almak esasynda çözülmelidigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Merkezi Aziýa döwletleri üçin Çölleşmä garşy göreş boýunça Sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy nygtaldy.

Çykyşda, şeýle hem, Türkmenistanyň «ýaşyl» ykdysadyýeti ösdürmek, ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, energetika pudagyndaky taslamalary amala aşyrmak hem-de metan zyňyndylaryny azaltmak boýunça halkara borçnamalary ýerine ýetirmek ugrunda durmuşa geçirýän işleri beýan edildi.

Sebitiň ilkinji «akylly» şäheri bolan Arkadag şäheriniň durnukly ösüş, inklýuziwlik we ekologiýa howpsuzlygy ýörelgelerine laýyklykda gurulandygy aýratyn bellenildi. Şäheriň ÝHHG-niň durnukly we howa şertlerine durnukly şäherleri ösdürmek boýunça taslamasyna girizilendigi hem-de birnäçe abraýly halkara sylaglaryna we şahadatnamalaryna mynasyp bolandygy nygtaldy.

Halkara ulag arabaglanyşygyny ösdürmek meselelerine hem aýratyn üns berildi. Türkmenistanyň Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta ugurlary, şol sanda Hazarüsti ugry boýunça iri ulag-üstaşyr taslamalary durmuşa geçirmegini dowam etdirýändigi, munuň halkara söwdasynyň durnuklylygyny berkitmäge hem-de deňze çykalgasy bolmadyk döwletleriň ösüşine möhüm goşant hökmünde garalýandygy bellenildi.

Forumyň işiniň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2027-nji ýylda hödürlenmegi meýilleşdirilýän Türkmenistanyň üçünji Meýletin milli synyny taýýarlamakda peýdalanyljak Meýletin milli synlary taýýarlamagyň halkara tejribesini hem öwrenýär.

Türkmenistanyň wekiliýeti Nýu-Ýork şäherinde BMG-niň EKOSOS-yň howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy foruma gatnaşýar

2026-njy ýylyň 7-nji iýulynda BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda BMG-niň Ykdysady we durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forum öz işine başlady. Forumyň işi 2026-njy ýylyň 15-nji iýulyna çenli dowam eder.

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň wekiliýetiniň düzümine Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň wekilleri girýär. Wekiliýet 2026-njy ýylyň 13–15-nji iýuly aralygynda bu abraýly halkara forumyň işine gatnaşýar.

Durnukly ösüş boýunça Ýokary derejeli syýasy forum 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Gün tertibiniň durmuşa geçirilişine baha bermek boýunça BMG-niň esasy ählumumy meýdançasydyr. 2015-nji ýyldan bäri forum her ýyl hökümetleriň, halkara guramalaryň, işewür toparlaryň hem-de raýat jemgyýetiniň wekillerini Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmek ugrunda alnyp barylýan işleri utgaşdyrmak maksady bilen bir ýere jemleýär.

Şu ýylyň forumynyň esasy mowzugy: «2030-njy ýyla çenli döwür üçin Durnukly ösüş gün tertibini we onuň Durnukly ösüş maksatlaryny hemmeler üçin durnukly geljegi üpjün etmek maksady bilen özgertmeleri amala aşyrýan, adalatly, innowasion we utgaşdyrylan hereketler» diýlip kesgitlenildi.

2026-njy ýylyň 13-nji iýulynda geçirilen Ýokary derejeli syýasy forumyň ministrler derejesindäki mejlisinde BMG-niň edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de raýat jemgyýetiniň wekilleri maksatnamalaýyn çykyşlary bilen çykyş etdiler.

Ministrler derejesindäki bölümi açyp, EKOSOS-yň Başlygy Lok Bahadur Thapa hem-de BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş Durnukly ösüş maksatlarynyň ählumumy ähmiýetini belläp, 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini üstünlikli durmuşa geçirmek üçin halkara maliýe ulgamyny düýpli özgertmegiň zerurdygyny nygtadylar. Öz gezeginde, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Başlygy Annalena Berbok «Bilelikde has gowy» başlangyjynyň çäklerinde BMG-niň Tertipnamasyny jebislik esasynda goramaga çagyrdy. Ýaşlar hereketiniň wekili Jewon Çoi bolsa dünýä maliýe serişdeleriniň paýlanyşynda nesillerara adalatlylygyň möhümdigini belledi.

2026-njy ýylyň Ýokary derejeli syýasy forumynda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça Durnukly ösüş maksatlarynyň toparlaýyn ugurlary, hususan-da DÖM 6, DÖM 7, DÖM 9, DÖM 11 hem-de DÖM 17 boýunça giňişleýin seljermeler geçirilýär.

Halkara bileleşiginiň aýratyn üns merkezinde suw serişdeleriniň ýetmezçiligini aradan aýyrmak hem-de şu ýylyň dekabr aýynda Abu-Dabide geçirilmegi meýilleşdirilýän Ählumumy suw sammitiniň öňüsyrasynda utgaşdyrylan çäreleri işläp taýýarlamak meseleleri boldy.

Energetika we howanyň üýtgemegi bilen bagly gün tertibi boýunça geçirilen pikir alyşmalarda energetika geçişini çaltlandyrmagyň hem-de arassa energiýa çeşmelerine ygtybarly elýeterliligi üpjün etmegiň zerurdygy tassyklandy. Senagat we şäher infrastrukturasyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşylanda, wekiller kiçi telekeçiligi maliýe taýdan goldamagyň, sanly deňsizligi azaltmagyň hem-de şäherlerde ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmagyň möhümdigini bellediler. Bu wezipeleri durmuşa geçirmekde esasy ulgamlaýyn binýat hökmünde DÖM 17-iň çäklerinde maliýe serişdelerini herekete getirmek çykyş edýär.

Köptaraplaýyn gepleşikleriň jemleri boýunça BMG-niň Ýokary derejeli syýasy forumy 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça dünýä derejesindäki öňegidişlige baha berýän jemleýji resminamany kabul eder. Häzirki sessiýada 36 döwlet özleriniň Meýletin milli synlaryny (MMS) hödürleýär.

Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda öz Meýletin milli synlaryny üstünlikli hödürländigini nazara alanyňda, EKOSOS-yň howandarlygyndaky bu foruma gatnaşmak ýurt üçin möhüm amaly ähmiýete eýedir. Häzirki sapar Türkmenistanyň 2027-nji ýylda üçünji Meýletin milli synyny hödürlemäge ulgamlaýyn taýýarlyk görmek işleri bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. BMG-niň bu meýdançasy türkmen bilermenleri üçin Durnukly ösüş maksatlarynyň görkezijilerine gözegçilik etmek we olary durmuşa ornaşdyrmak babatda öňdebaryjy halkara tejribesini özleşdirmek üçin netijeli platforma bolup hyzmat edýär.

Türkmenistan bilen ESKATO köpugurly hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşdy

BMG-niň Aziýa we Ýuwaş ummany sebiti boýunça Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça komissiýasynyň (UNESCAP) 82-nji sessiýasynyň çäklerinde Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiniň ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretary Armida Salsiýa Alişahbana bilen duşuşygy geçirildi.

Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu hyzmatdaşlyk durnukly, netijeli we ekologik taýdan howpsuz ulag-logistika arabaglanyşygyny berkitmek boýunça utgaşdyrylan hereketleri ilerletmäge gönükdirilendir.

Taraplar köpugurly hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini belläp, Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça hödürlän Meýletin milli synlaryny üstünlikli taýýarlanylandygyny bellediler. ESCAP-yň 2027-nji ýyla meýilleşdirilen üçünji Meýletin milli syny taýýarlamak işinde maslahat beriş we seljeriş goldawyny bermegi dowam etdirjekdigi nygtaldy.

Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň durnukly ulag, energetika, sanlylaşdyrma we söwda ýaly möhüm ugurlary öz içine alýandygy bellenildi. Bu babatda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň çäklerinde ulag geçelgelerini ösdürmek, energetika geçişi we sebit tejribesini alyşmak boýunça taslamalar işjeň durmuşa geçirilýär.

Türkmenistan-yň we ESCAP sebitiniň üstaşyr mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilen iri infrastruktura taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berildi.

Taraplar Türkmenistanyň howanyň üýtgemegi babatda we ekologiýa gün tertibini ilerletmekdäki işjeň ornuny hem nygtadylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň Aşgabatda Merkezi Aziýa ýurtlary üçin çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini ESCAP-yň ýöriteleşdirilen instituty hökmünde döretmek baradaky başlangyjyna aýratyn ähmiýet berildi.

Hanym Alişahbana Türkmenistanyň halkara giňişligindäki işjeňligini, şol sanda Awazada BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň üstünlikli geçirilmegine ýokary baha berdi. ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretarynyň 2025-nji ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada amala aşyran saparynyň Türkmenistan bilen ESCAP-yň arasyndaky hyzmatdaşlyga goşmaça itergi berendigi bellenildi.