Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna sapary

...Gahryman Arkadagymyz Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna gelende, dostlukly ýurduň Halkara howa menzilinde mähirli garşylanyldy.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow dostlukly ýurda amala aşyran saparynyň çäklerinde «Nicklaus Companies» kompaniýasynyň ýolbaşçysy Jon Riz we kompaniýanyň ýolbaşçy düzüminiň wekilleri bilen duşuşdy. Onda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Jon Riz türkmen halkynyň Milli Liderini ABŞ-da görýändigine örän şatdygyny nygtap, özüniň Türkmenistana amala aşyran saparyny ýakymly duýgular bilen ýatlaýandygyny aýtdy. Şeýle hem ol ähli ugurlar boýunça sazlaşykly ösüş ýoluna düşen Aşgabadyň binagärlik keşbiniň özünde oňyn täsirleri galdyrandygyny nygtady.

Gahryman Arkadagymyz hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanda ýokary netijeli sportuň, dynç alyş ulgamynyň we syýahatçylygyň ösdürilmegine möhüm ähmiýet berilýändigini aýtdy. Munuň özi ýurdumyzda ählumumy durnukly ösüşiň strategik ugry hasaplanýar. Şunda Türkmenistanda sportuň hem-de syýahatçylygyň häzirki zaman düzüminiň döredilendigi bellenildi.

Duşuşygyň dowamynda “Nicklaus Companies” kompaniýasynyň gatnaşmagynda gurlan golf meýdançalarynyň görnüşleri görkezildi. Nygtalyşy ýaly, sporty we dynç alşy özünde jemleýän golf meýdançalary ekologik ýagdaýyň durnukly saklanmagynda, bu ugur boýunça täzeçil çözgütleriň kabul edilmeginde wajyp şert hökmünde ykrar edilendir.

Milli Liderimiz dünýäde öňdebaryjy hasaplanýan “Nicklaus Companies” kompaniýasy bilen hyzmatdaşlygyň oňyn tejribesiniň toplanandygyny, Arkadag şäherinde we “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda döwrebap golf meýdançalarynyň gurulmagynyň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Aşgabatda gurlan golf meýdançasynyň şäher ilatynyň, aýratyn-da, ýaşlaryň arasynda uly meşhurlyga eýe bolandygyny aýdyp, hormatly Arkadagymyz Türkmenistanyň şeýle merkezleriň gurulmagy bilen bagly meseleler babatda hyzmatdaş kompaniýanyň tekliplerini öwrenmäge taýýardygyna ünsi çekdi.

Saglygy goraýyş, sport ulgamlarynda ähmiýetli taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýan kompaniýanyň ýolbaşçysy dünýäde ygtybarly hyzmatdaş hem-de halkara gatnaşyklary ösdürmek üçin degişli kanunçylyk binýady üpjün edilen Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmegiň, bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň özleri üçin uly hormatdygyny nygtady. Şeýle-de Jon Riz Milli Liderimizi “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda, Arkadag şäherinde gurulmagy möhüm hasaplanýan birnäçe taslamalar bilen tanyşmaga çagyrdy.

Gahryman Arkadagymyz taslamalar bilen içgin tanşyp, Arkadag şäherinde we “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda golf meýdançalarynyň gurulmagynyň ýurdumyzyň dürli künjeklerinde köpçülikleýin bina edilýän durmuş maksatly desgalaryň üstüni ýetirjekdigini belledi hem-de “Nicklaus Companies” kompaniýasy bilen netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirdi. Jon Riz Türkmenistanda golf sportunyň ösdürilmegine döwlet derejesinde ähmiýet berilmeginiň örän guwandyryjy ýagdaýdygyny nygtap, ýolbaşçylyk edýän kompaniýasynyň ykdysady taýdan kuwwatly ýurduň dürli künjeklerinde golf meýdançalaryny gurmak baradaky teklipleri hödürlemäge we desgalaryň gurluşygyna girişmek üçin zerur taýýarlyk işini alyp barmaga uly gyzyklanma bildirýändigini nygtady.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy taslamalar bilen tanyşlykdan soňra, “Türkmenistan — ABŞ” işewürlik geňeşiniň Ýerine ýetiriji direktory Erik Stýuart bilen duşuşdy.

Erik Stýuart Gahryman Arkadagymyzy ABŞ-da görýändigine şatdygyny aýdyp, amerikan işewür toparlarynyň uly ykdysady kuwwata eýe bolan Türkmenistan bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýändiklerini belledi.

Milli Liderimiz häzirki döwürde Türkmenistan bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasynda dürli ugurlar boýunça gatnaşyklaryň ösdürilýändigini, şunda iki ýurduň işewür düzümleriniň bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýandyklaryny belledi we birek-birege hormat goýmak, ynanyşmak esasynda ýola goýulýan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek üçin ägirt uly mümkinçilikleriniň bardygyna ünsi çekdi.

Duşuşygyň dowamynda iki ýurduň arasynda maýa goýum hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň möhüm ugurlaryň hatarynda kesgitlenendigi bellenildi. Hormatly Arkadagymyz Türkmenistanyň we ABŞ-nyň işewür düzümleriniň arasynda geljegi uly ugurlar boýunça gatnaşyklary ilerletmekde wajyp ähmiýeti bolan duşuşyklary yzygiderli guramagyň zerurdygyna ünsi çekdi. Munuň özi özara bähbitli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdürilmegine kuwwatly itergi berer. Nygtalyşy ýaly, köp ýyllaryň dowamynda “Boeing”, “General Electric”, “John Deere”, “Case” “Nicklaus Companies” ýaly iri amerikan kompaniýalary Türkmenistanda möhüm taslamalary durmuşa geçirýärler. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz birnäçe ýyllaryň dowamynda iki ýurduň işewür düzümleriniň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilýändigini aýtdy. “Türkmenistan — ABŞ” işewürlik geňeşiniň Ýerine ýetiriji direktory iki ýurduň ykdysady düzümleriniň arasyndaky gatnaşyklary ýola goýmak we ösdürmek ugrunda zerur tagallalaryň edilýändigini tassyklady.

Duşuşygyň ahyrynda Milli Liderimiz hem-de Erik Stýuart birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan edip, özara bähbitli, uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ilerlediljekdigine ynam bildirdiler.

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow “Panther” milli golf klubuna bardy. Bu ýerde Gahryman Arkadagymyz mähirli garşylanyldy hem-de golf klubunyň wekilleri meýdançalaryň gurluş aýratynlyklary, onuň özboluşly şertleri barada gürrüň berdiler. Bellenilişi ýaly, dünýäniň köp ýurtlarynda bolşy ýaly, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda-da golf bilen köpçülikleýin meşgullanmak üçin ägirt uly mümkinçilikler döredilýär.

Milli Liderimiz meýdançalaryň abadanlaşdyrylyşy, hil derejesi bilen tanşyp, Aşgabatda hereket edýän golf meýdançasynyň ýaşlaryň söýgüli künjegine öwrülendigini aýtdy. Ýurdumyzda golf meýdançalarynyň sanyny artdyrmagyň meýilleşdirilýändigini aýdyp, Gahryman Arkadagymyz bu ugurda oňyn tejribe toplan amerikan hünärmenleri bilen hyzmatdaşlyga uly gyzyklanma bildirilýändigini belledi.

Golf klubunyň wekilleri türkmen kärdeşleri bilen tejribe alyşmagyň we bilelikdäki golf ýaryşlaryny geçirmegiň özleri üçin hormat boljakdygyny nygtadylar.

Gahryman Arkadagymyz “Sandhill Crane Golf Club” okuw-türgenleşik merkezi bilen tanyşdy. 1992-nji ýylda açylan bu merkez häzirki wagtda gelim-gidimli ýerleriň biri bolup durýar. Bu ýerde dünýä bazarynda uly isleg bildirilýän dokma senagatyna degişli önümleriň sergisi ýaýbaňlandyryldy. Onda arassa nah ýüplüklerden taýýarlanan sport lybaslarynyň dürli görnüşleri görkezildi. Şeýle hem bu ýerde ýurdumyzyň dokma kärhanalarynda öndürilen, “Türkmenistanda öndürildi” nyşanly harytlara möhüm orun berildi. Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň dokma kärhanalarynyň arassalygy, ekologik derejesi bilen ýokary halkara görkezijilere doly laýyk gelýän önümleri dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän harytlar hökmünde ykrar edilýär.

Soňra Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy bu toplumyň mümkinçilikleri bilen tanyşdy.

Merkezde türgenleşik işleri sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanmak arkaly geçirilýär. Şeýle-de ol tebigy aýratynlyklary bilen tapawutlanýar. Gahryman Arkadagymyz merkeziň mümkinçiliklerine ýokary baha berdi we bu ugurda hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýete eýe boljakdygyny belledi. “Golf sporty häzirki wagtda dünýäde meşhur sport görnüşleriniň biri bolup durýar. Bu sporta ýaşlaryň arasynda gyzyklanmalar barha artýar. Ýurdumyzda golf sportuny ösdürmek meselelerine aýratyn ähmiýet berilýär” diýip, Milli Liderimiz nygtady. Şeýle hem bu ugur boýunça hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny kesgitlemegiň wajypdygyny aýdyp, hormatly Arkadagymyz ekologik abadançylygyň möhüm şertleriniň biri bolan golf meýdançalarynyň köpçülikleýin gurulmagynyň adamlaryň, şol sanda ýaşlaryň saglygynyň berkidilmeginde aýratyn orun eýeleýändigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň arasynda beýleki ugurlar bilen bir hatarda, golf sporty boýunça gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin wagtyň synagyndan geçen netijeli gural hökmünde golf meýdançalarynyň ähmiýetine üns berildi.

Gahryman Arkadagymyz golf klubunyň wekillerine üstünlikleri arzuw etdi we olara netijeli duşuşyk üçin minnetdarlyk bildirip, bu ýerden ugrady.

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri “La Victoria” atçylyk toplumyna bardy. Bu toplum atşynaslar üçin niýetlenen ýaşaýyş jaýlaryndan, athanalardan, türgenleşik meýdançasyndan, suw çüwdürimli kölden we beýleki ugurdaş desgalardan ybarat. Onda athanada saklanýan atlar üçin ýataklar, atlaryň seýislenilýän ýerleri, ýapyk manež, at eýerlerini we beýleki esbaplaryny saklamaga niýetlenen otaglar bar. Şeýle hem açyk meýdanda atlary suwa ýakmak üçin ýer döredilipdir.

Hormatly Arkadagymyz atçylyk toplumynyň bedewleri, olaryň saklanyş şertleri bilen tanşyp, bu ýerde atlary bäsleşiklere taýýarlamaga niýetlenen mümkinçilikler, seýisleriň iş tertibi bilen gyzyklandy. Bu iri toplumda atçylyk sporty boýunça bäsleşikleri guramak, atçylyk sportunyň konkur görnüşi boýunça halkara ýaryşlary geçirmek üçin ähli zerur şertler bar. Bu ýerde konkur boýunça halkara bäsleşikler birnäçe aýlap dowam edýär. Şu nukdaýnazardan, iki ýurduň arasynda atçylyk sporty boýunça ýygjam gatnaşyklary ösdürmek babatda ägirt uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Şunda türkmenistanly we ABŞ-ly atşynaslaryň, atçylyk sporty bilen meşgullanýanlaryň arasynda hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek ähmiýetli bolar.

Gahryman Arkadagymyz atçylyk toplumynyň wekilleriniň özara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça teklipleriniň öwreniljekdigini aýtdy.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna saparynyň çäklerinde ýurduň tanymal syýasatşynaslary, işewürleri bilen duşuşdy. Bu ýerde Gahryman Arkadagymyzy işewürler Stiw Winn, Aýzek Perlmutter, “Oxbow Group” kompaniýasynyň dolandyryjylar geňeşiniň başlygy Wilýam Koh mähirli garşyladylar.

Milli Liderimiz häzirki döwürde Türkmenistan bilen ABŞ-nyň arasyndaky gatnaşyklaryň hil taýdan täze derejä çykýandygyny, köp sanly amerikan kompaniýalarynyň türkmen bazarynda netijeli iş alyp barýandyklaryny, ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikleriň bardygyny aýtdy. Duşuşygyň dowamynda ozaldan gelýän özara hereketleri pugtalandyrmagyň möhümdigine aýratyn üns berildi.

Işewürler işjeň ýagdaýda geçen duşuşyk üçin Gahryman Arkadagymyza hoşallyklaryny beýan edip, geljekde Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy alyp barmaga taýýardyklaryny tassykladylar.

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideriniň “John Deere Walldorf International GmbH” kompaniýasynyň Baş direktory, GDA we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň oba hojalygy ugry boýunça ýolbaşçysy Çaba Leýko bilen duşuşygy boldy.

Çaba Leýko bu duşuşygyň özi üçin uly hormatdygyny nygtady. Şeýle hem ol Gahryman Arkadagymyza Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna saparynyň üstünlikli geçmegini arzuw etdi hem-de bu saparyň iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň dürli ugurlar boýunça ösdürilmegine täze itergi berjekdigine ynam bildirdi.

Milli Liderimiz hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistan bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlykda oba hojalygy boýunça gatnaşyklara möhüm ornuň degişlidigini belledi. Şeýle hem oba hojalygynyň milli ykdysadyýetimiziň wajyp pudaklarynyň biridigi, azyk howpsuzlygyny üpjün etmegiň bolsa halkymyzyň abadançylygy bilen gönüden-göni baglydygy aýdylyp, bu ugurdaky hyzmatdaşlygyň uly geljeginiň bardygy nygtaldy. Häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň yzygiderli goldaw bermegi esasynda ýurdumyzda obasenagat toplumynyň önümçilik kuwwatlyklaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler görülýär. Bu toplumyň işine öňdebaryjy tehnologiýalar, dünýäniň iň gowy tejribesi ornaşdyrylýar. Daýhanlara döwrebap tehnikalar satyn alnyp berilýär.

Duşuşygyň dowamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň wajyp ugurlary kesgitlenildi. Şunuň bilen baglylykda, “John Deere” kompaniýasy bilen ýola goýlan gatnaşyklaryň uzak möhletli häsiýete eýedigine üns berildi. Bu kompaniýa obasenagat ulgamynda Türkmenistanyň öňden gelýän ygtybarly hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Işjeň gatnaşyklaryň 30 ýyldan gowrak döwrüniň içinde kompaniýanyň Türkmenistana iberýän dürli görnüşli oba hojalyk tehnikalarynyň sanynyň artmagy hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilýändiginiň aýdyň güwäsidir. Obasenagat toplumy üçin niýetlenen “John Deere” kysymly ýöriteleşdirilen tehnikalar ýurdumyzyň toprak-howa şertlerinde netijeli işledilýär.

Türkmenistan üçin ýokary bilimli ugurdaş hünärmenleri taýýarlamak ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň derwaýys ugurlarynyň biridir. Bu ulgamdaky hyzmatdaşlygyň üstünlikli dowam etdirilmegi üçin uly mümkinçilikler bar. Häzirki döwürde ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda bu kompaniýanyň kuwwatly tehnikalarynyň müňlerçesi ulanylýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň we “John Deere” kompaniýasynyň netijeli gatnaşyklary giňeltmäge taýýardygy tassyklanyldy. Bellenilişi ýaly, “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda hyzmatdaşlyk has-da işjeň häsiýete eýe bolar.

Duşuşygyň ahyrynda Çaba Leýko Gahryman Arkadagymyza netijeli söhbetdeşlik hem-de kompaniýa bildirilýän ynam üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, “John Deere” kompaniýasynyň öz hyzmatdaşlyk borçnamalaryny ýerine ýetirmäge örän jogapkärli çemeleşjekdigine ynandyrdy.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow saparynyň çäklerinde “Nicklaus Companies” kompaniýasynyň ýolbaşçysy Jon Riz bilen duşuşyp, gepleşikleriň dowamynda maslahatlaşylan meseleler, gazanylan ylalaşyklar we kesgitlenen wezipeler barada pikir alyşdy.

Jon Riz Gahryman Arkadagymyzyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna saparynyň ýokary derejede geçendigini hem-de onuň çäklerinde geçirilen duşuşyklaryň netijeli häsiýete eýe bolandygyny aýratyn nygtady. Bellenilişi ýaly, ABŞ-nyň işewür düzümleriniň wekilleri bu saparyň netijelerine ýokary baha berdiler.

Milli Liderimiz amerikan kompaniýalarynyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de işjeňleşdirmäge bolan gyzyklanmalarynyň ähmiýetlidigine ünsi çekip, ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesine daýanýan daşary syýasaty alyp barýandygyny, şunda Türkmenistanyň özara bähbitli, birek-birege hormat goýmak we ynanyşmak esasynda ýola goýulýan gatnaşyklar üçin hemişe açykdygyny belledi. Pikir alyşmalaryň dowamynda geçirilen duşuşyklaryň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklary ýokary derejede ýerine ýetirmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Gahryman Arkadagymyz “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda we Arkadag şäherinde golf meýdançalarynyň gurulmagynyň meýilleşdirilýändigini aýdyp, bu babatda özara tejribe alyşmagyň meselelerine ünsi çekdi.

Jon Riz Milli Liderimiz bilen bolan duşuşykdan soňra, Türkmenistanda golf meýdançasyny gurmagyň taslamalaryny taýýarlamak boýunça degişli işleriň geçirilendigini habar berdi. Bellenilişi ýaly, Hazar deňziniň kenarynda guruljak golf toplumy sportuň bu görnüşine höwes edýän ýaşlar üçin niýetlenen iki sany meýdançany öz içine alar. Olaryň birinde özara bäsleşikleri guramak mümkinçiligi üpjün ediler. Bu meýdançada golf klubunyň agzalary dürli türgenleşikleri geçirip bilerler we onda halkara ýaryşlary guramak babatda mümkinçilikler dörediler. Kaşaň myhmanhanalary, şypahanany, ajaýyp akwoparky özünde jemleýän gözel Awazanyň çäginde golf meýdançalarynyň gurulmagy bu künjegiň Merkezi Aziýada ähmiýetli şypahana zolagy hökmündäki derejesini has-da pugtalandyrar.

Duşuşygyň dowamynda Arkadag şäheriniň tebigy aýratynlyklarynyň golf meýdançasyny gurmak üçin ähli zerur şertleri özünde jemleýändigi bellenildi. Munuň özi bu ugur boýunça gatnaşyklaryň hil taýdan täze derejesine çykmagyny üpjün eder. Mälim bolşy ýaly, “Nicklaus Companies” kompaniýasy 50 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda dünýä derejeli golf meýdançalarynyň 450-den gowragyny gurdy. Olar ABŞ-nyň ştatlarynyň 40-synda, ýurtlaryň 50-sinde işjeň hereket edýär. Munuň özi dünýäde golf sportunyň ösdürilmegine goşulan mynasyp goşantdyr. Türkmenistanda bu görnüşiň işjeň ösdürilmegi ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly gadam urýan ýurdumyzyň halkara giňişlikdäki sport abraýyny has-da belende göterer.

Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanda ýokary netijeli sportuň, dynç alyş ulgamynyň we syýahatçylygyň ösdürilmeginiň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi. Duşuşygyň ahyrynda Milli Liderimiz we Jon Riz geçirilen duşuşyklaryň netijeli häsiýete eýe bolandygyny aýdyp, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler hem-de bu duşuşygyň täze başlangyçlara badalga bolandygyny nygtadylar.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna saparyny tamamlap, dostlukly ýurduň Halkara howa menziline geldi we bu ýerden ugrady. Birnäçe sagatdan Gahryman Arkadagymyz Germaniýa Federatiw Respublikasyna bardy we bu ýerde degişli ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.

Iş maslahaty hormatly Prezidentimiziň 13-nji fewralda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli, şeýle hem behişdi bedewlerimiziň dünýädäki şan-şöhratyny has-da belende götermek maksady bilen gol çeken Karary esasynda geçirildi. Onda 2026-njy ýylda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçiriljek çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar 2026-njy ýyl üçin möhüm maksatlary özünde jemleýär. Çünki ýelden ýüwrük ahalteke bedewleri Watanymyzyň döredijilik kuwwatynyň, ösüşiň täze belentliklerine tarap ynamly gadamlarynyň, halkymyzyň tutanýerli zähmetiniň nyşanydyr. Gündogar müçenamasynda ýylky ýyly güýç-kuwwaty, asyllylygy, öňde goýlan maksatlara ýetmek üçin tutanýerli erki aňladýar. Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy toý-baýramlaryň bezegine öwrülen bedewleriň halkymyzyň durmuşynda möhüm orun eýeleýändigini aýdyp, pederlerimiziň, ussat seýisleriň tagallasy bilen dünýäde deňi-taýy bolmadyk ahalteke bedewleriniň ösdürilip ýetişdirilýändigini belledi. Ahalteke bedewleri türkmen halkynyň döredijilik zehininiň we tebigat bilen sazlaşygynyň ýokary nusgasydyr. Halkymyzyň milli buýsanjydyr. Şoňa görä-de, halkymyz «At — myrat», «At agynan ýerde toý bolar», «Aty baryň ganaty bar» diýmek bilen, öz behişdi bedewlerine uly sarpa goýýar.

Iş maslahatynyň dowamynda Türkmenistanyň Germaniýa Federatiw Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi B.Rejepow türkmen-german gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistan bilen Germaniýanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk dürli ugurlar boýunça yzygiderli ösdürilýär. Germaniýa Türkmenistanyň Ýewropa sebitinde esasy söwda-ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Ýewropa ýurtlary bilen özara gatnaşyklaryň ösdürilmegi Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.

Şeýle hem ilçi behişdi bedewlerimizi wagyz etmek, ahalteke atlarymyzyň geçiriljek halkara ýaryşlara gatnaşmagyny üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz 2026-njy ýylyň 11 — 23-nji awgusty aralygynda Germaniýanyň Aahen şäherinde geçiriljek «FEI World Championship 2026» çempionatyna, sentýabrda Niderlandlar Patyşalygynda boljak ahalteke atlarynyň gözellik bäsleşigine, Fransiýada, Beýik Britaniýada geçiriljek at bilen bagly çärelere gatnaşmagy gazanmagyň we olara ýokary derejede taýýarlyk görmegiň möhümdigini belläp, degişli ýolbaşçylara maslahatlaryny berdi. “Häzirki döwürde ýurdumyzyň dürli künjeklerinde gurlup ulanmaga berlen atçylyk toplumlary, aýlawlar, ahalteke bedewleriniň arassa ganlylygyny gorap saklamak, olaryň baş sanyny artdyrmak, bedewleri çapyşyklara taýýarlamak ugrunda alnyp barylýan işler ýokary halkara görkezijilere laýyk gelýär” diýip, Milli Liderimiz nygtady.

Iş maslahatynyň dowamynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy öňde boljak çäreleriň ýokary guramaçylykda geçirilmeginiň uly ähmiýetiniň bardygyny aýtdy. Munuň özi mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramyny belleýän Türkmenistanyň dünýäniň syýasy giňişligindäki abraýynyň mundan beýläk-de belende galmagyny, ahalteke bedewleriniň şan-şöhratynyň has-da artmagyny üpjün eder. Şu maksat bilen, ähli meýilleşdirilen çäreleriň anyk maksatnamalarynyň taýýarlanylmalydygyny, her bir çäräniň döwrebap derejede geçirilmelidigini aýdyp, türkmen halkynyň Milli Lideri bu babatda degişli düzümleriň bilelikdäki tagallalarynyň ýola goýulmalydygyna ünsi çekdi.

Gahryman Arkadagymyz iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi we bu ýerden Watanymyza ugrady. Birnäçe sagatdan soňra, türkmen halkynyň Milli Lideriniň uçary paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde Gahryman Arkadagymyz mähirli garşylanyldy.

Umuman, Milli Liderimiziň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna amala aşyran sapary netijeli we işjeň geçen duşuşyklara, gepleşiklere baý boldy. Munuň özi Türkmenistanyň dünýäniň dürli ýurtlary bilen birek-birege hormat goýmak, ynanyşmak esasynda ýola goýulýan gatnaşyklar üçin açykdygynyň aýdyň güwäsidir. Bu saparyň jemleri Türkmenistan bilen ABŞ-nyň arasyndaky gatnaşyklaryň taryhynda täze möhüm sahypany açar.

(TDH)

Aşgabat, 20-nji fewral (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere garaldy.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa milli kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowuşýan teklipler esasynda milli hem-de halkara tejribeler öwrenilip, Türkmenistanyň Jenaýat, Jenaýat iş ýörediş, Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerine, migrasiýa syýasatynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak bilen baglanyşykly hem-de başga-da hereket edýän käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmelerdir goşmaçalary girizmek boýunça işler durmuşa geçirilýär. Şeýle hem Indoneziýa Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisinden ynanç haty kabul edildi. Daşary ýurt döwletleri, halkara guramalar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň çäklerinde Mejlisiň agzalary Birleşen Milletler Guramasynyň düzüm birlikleriniň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde geçiren iş duşuşyklaryna gatnaşdylar. Mundan başga-da, milli parlamentiň wekili BMG-niň Ilat gaznasy tarapyndan geçirilen okuw maslahatyna gatnaşmak üçin Gazagystan Respublikasynyň Türküstan şäherinde iş saparynda boldy.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, milli kanunçylygymyzy döwrüň talaplaryna görä kämilleşdirmegi dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow Halkara zenanlar güni mynasybetli ýurdumyzyň gelin-gyzlaryna hormatly Prezidentimiziň adyndan pul sowgatlaryny bermek boýunça geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ynsanperwer döwlet syýasatyna laýyklykda, mähriban enelerimize, gelin-gyzlarymyza hormat goýmak däbini dowam etdirmek hem-de döwlet Baştutanymyzyň degişli Kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen, ýurdumyzyň zenan-gyzlaryna gowşuryljak pul serişdeleriniň möçberi kesgitlenildi. Şunuň bilen baglylykda, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasy hödürlenildi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Diýarymyzda mähriban enelerimize we zenanlarymyza uly hormat goýulýandygyny, olar üçin ähli döwrebap şertleriň döredilýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Halkara zenanlar güni mynasybetli pul sowgatlaryny bermek hakynda Buýruga gol çekendigini aýdyp, wise-premýere baýramçylyk mynasybetli pul sowgatlaryny dabaraly ýagdaýda gowşurmagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow “Türkmennebit” döwlet konserniniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bu ugurda amala aşyrylýan giň gerimli işler konserniň kärhanalarynyň önümçilik-tehnologik desgalarynyň bökdençsiz, sazlaşykly we ygtybarly işlemegini üpjün edýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň nebitgaz pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz nebitgaz pudagynyň öňünde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen, bu ugurda taýýarlanan degişli Karara gol çekdi we ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberip, degişli tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow ýurdumyzyň ýol-ulag ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, üstaşyr ulag geçelgelerini döretmek, dünýä ölçeglerine laýyk gelýän awtomobil ýollaryny, köprüleri gurmak boýunça Türkmenistanyň Awtomobil ýollary ministrligi tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak boýunça başlangyçlary hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu işlerde ýurdumyzyň ýol-ulag düzümini döwrüň talabyna laýyklykda ösdürmäge, Türkmenistanyň üstaşyr ulag mümkinçiliklerini artdyrmaga möhüm ähmiýet berilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzyň ýolgurluşyk pudagyny döwrebaplaşdyrmak, pudagyň öňünde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek, ýük awtoulag we ýolagçy gatnawlaryny üstaşyr geçirmek, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmak maksady bilen, Daşoguz welaýatyny paýtagtymyz Aşgabat şäheri bilen baglanyşdyrjak Aşgabat — Daşoguz awtomobil ýolunyň durkuny täzelemek hem-de bu ýoluň ugrunda täze köprini gurmak boýunça halkara bäsleşigi geçirmek meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Aşgabat — Daşoguz awtomobil ýolunyň ýurdumyzyň esasy ýollarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz bu ýoluň durkuny täzelemek bilen bagly taýýarlanan teklibi makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew Dokma senagaty ministrliginiň garamagyndaky kärhanalaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bu kärhanalaryň has-da netijeli işlemegini üpjün etmek, olaryň önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmak, işgärleriň zähmet çekmegi, ýaşaýyş-durmuşy üçin oňaýly şertleri döretmek babatda degişli işler geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ýokary hilli dokma önümlerini öndürýän kärhanalaryň öndürijilikli işlemegi üçin ähli şertleriň döredilýändigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz Dokma senagaty ministrliginiň edara-kärhanalarynyň önümçilik kuwwatyny berkitmek bilen bagly taýýarlanan teklipleri makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa şu ýylyň mart aýynda geçiriljek esasy çäreleriň Tertibi barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, mart aýynyň dowamynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi, Halkara zenanlar güni, Milli bahar baýramy mynasybetli dürli çäreleriň we dabaralaryň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Yglan edilen döredijilik bäsleşikleriniň, şol sanda “Talyp gözeli”, “Iň eýjejik gyzjagaz”, “Zenan — Zeminiň zynaty”, “Ýaşlygymyň bahary” atly bäsleşikleriň jemlerini jemlemek meýilleşdirilýär. Halkara zenanlar güni mynasybetli ýurdumyzyň gelin-gyzlaryna Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan pul sowgatlaryny gowşurmak dabaralarynyň, welaýatlarda, Aşgabat, Arkadag şäherlerinde baýramçylyk çäreleriniň, konsertleriň, suratkeşleriň sergisiniň, teatrlarda sahna oýunlarynyň görkezilişiniň guralmagy hem-de Mukamlar köşgünde baýramçylyk konsertiniň geçirilmegi göz öňünde tutulýar.

Şu ýylyň mart aýynda welaýatlardaky “Türkmeniň ak öýi” binalarynyň öňündäki baýramçylyk meýdançalarynda, Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabyndaky “Nowruz ýaýlasynda”, Arkadag şäherindäki baýramçylyk meýdançasynda Milli bahar baýramy mynasybetli aýdym-sazly dabaralaryň, Daşoguz welaýatynda dessançy bagşylaryň gatnaşmagynda “Dünýäde ýaňlanýar ajap dessanym, toý tutýar Garaşsyz Türkmenistanym!” atly festiwalyň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Tertibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda bellenilýän baýramçylyklar bilen bagly şu ýylyň mart aýynda geçiriljek çäreleri giňden beýan etmek üçin degişli işleri alyp barmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere Halkara zenanlar güni, Milli bahar baýramy mynasybetli çärelere gowy taýýarlyk görmegi we olary ýokary derejede geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow 2026-2027-nji okuw ýylynda Rumyniýanyň ýokary okuw mekdeplerine ýaşlary okuwa ibermek meselesi barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer türkmen ýaşlarynyň dostlukly ýurduň ýokary okuw mekdeplerine maglumat tehnologiýalary, saglygy goraýyş we lukmançylyk ylymlary, bilim we pedagogika ylymlary, oba hojalygy we oba hojalyk ylymlary, inženerçilik işi, tehnologiýalar we tehniki ylymlar, matematika we tebigy ylymlar ýaly ugurlar boýunça iberilmeginiň maksadalaýyk hasaplanýandygyny aýdyp, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ýaşlaryň daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdeplerinde bilim almaklary üçin giň mümkinçilikleriň döredilýändigini, munuň milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny ýokary bilimli hünärmenler bilen üpjün etmäge ýardam berýändigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz Rumyniýanyň ýokary okuw mekdeplerine ýaşlary okuwa ibermek baradaky teklibi makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň Hökümeti bilen Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň 2026-njy ýyl üçin iş meýilnamasy barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, halkara guramalar, şol sanda ÝHHG bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek döwletimiziň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýurdumyzyň bu gurama bilen gatnaşyklary syýasy, ykdysady, daşky gurşaw, ynsanperwer ugurlar boýunça alnyp barylýar. Bu meýilnama howpsuzlygy, parahatçylygy berkitmäge, durnukly ösüşi gazanmaga we ynsanperwer hyzmatdaşlygy giňeltmäge, hususan-da, öňüni alyş diplomatiýasyny ösdürmäge, gümrük, serhet, kiberhowpsuzlygy ýokarlandyrmaga, ykdysadyýeti we sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek, energiýanyň netijeliligini ýokarlandyrmak, ekologik howpsuzlygy berkitmek, howanyň üýtgemegi bilen bagly möhüm meseleleriň çözülmegine, bilim-ylym ulgamlarynda, adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramakda, ýurdumyzyň demokratik institutlarynyň binýadyny pugtalandyrmakda, gender deňligini üpjün etmekde, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini ösdürmekde degişli çäreleriň geçirilmegine gönükdirilen birnäçe işleri öz içine alýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda halkara guramalar, şol sanda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy bilen gatnaşyklary ösdürmäge aýratyn üns berilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Hökümeti bilen Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň 2026-njy ýyl üçin iş meýilnamasyny makullap, wise-premýer, daşary işler ministrine degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew pudaklara innowasion sanly çözgütleri we döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça Aragatnaşyk ministrligi tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, häzirki wagtda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryna öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça zerur işler alnyp barylýar. Şunda dünýäniň tehnologik taýdan ösen ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge möhüm ähmiýet berilýär. Munuň özi sanly ulgamy ösdürmek boýunça degişli konsepsiýanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine ýardam edýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer hormatly Prezidentimiziň garamagyna degişli teklipleri hödürledi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ykdysadyýetiň ähli pudaklaryna döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz Aragatnaşyk ministrliginiň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmäge gönükdirilen teklipleri goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Söwda we telekeçilik ulgamy

«Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» şygary astynda geçen 2025-nji ýyl Türkmenistanyň söwda we telekeçilik ulgamlarynda hem durnukly ösüşiň gazanylandygyny, düzümleýin özgertmeleriň üstünlikli amala aşyrylandygyny aýdyň görkezdi.

13-nji fewralda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde amala aşyrylan ykdysady strategiýanyň geçen ýylyň jemleri boýunça jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,3 göterim artmagyna ýardam edendigi bellenildi. Nygtalyşy ýaly, hasabat döwründe ösüş depgini senagat pudagynda 1,8 göterime, gurluşykda 7,9 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 9,8 göterime, söwdada 9,6 göterime, oba hojalygynda 7 göterime, hyzmatlar ulgamynda 7,5 göterime deň boldy. 2024-nji ýyl bilen deňeşdirilende, geçen ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,2 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik görkezijileri gazanyldy. Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy 13,2 göterim ýokarlandy. 2025-nji ýylyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 101,5 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 99,7 göterim ýerine ýetirildi.

2025-nji ýylda ýetilen sepgitler barada aýtmak bilen, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak we sanlylaşdyrmak boýunça döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegi esasynda söwda toplumynda hem-de hususy pudakda düýpli özgertmeleriň amala aşyrylandygyny bellemek gerek. Ýylyň dowamynda häzirki zaman söwda ulgamynyň ösdürilmegine aýratyn üns berildi. Paýtagtymyzda, welaýatlarda telekeçiler tarapyndan gurlan täze söwda we dynç alyş merkezleri, dükanlar açyldy. Bu ugra sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna möhüm ähmiýet berildi, elektron söwdanyň gerimi ep-esli giňeldildi, müşderilere harytlary eltip berýän onlaýn platformalaryň, ykjam goşundylaryň sany artdy. Bu bolsa, öz gezeginde, önüm öndüriji bilen sarp edijiniň arasynda ygtybarly gatnaşygy üpjün edip, söwda hyzmatlarynyň ilat üçin has elýeterli bolmagyna mümkinçilik döretdi.

Ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny pugtalandyrmak hem wajyp wezipeleriň biridir. Geçen ýylda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk we azyk önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 108,1 göterime, senagat önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 106,7 göterime barabar boldy. Döwlet goldawynyň, ýeňillikli karzlaşdyrmagyň hasabyna hususy oba hojalyk kärhanalary ýyladyşhana hojalyklarynyň gerimini barha giňeldýärler. Telekeçiler içerki sarp edijileri diňe bir esasy azyk önümleri bilen dolulygyna üpjün etmän, eýsem, pomidor we beýleki oba hojalyk önümlerini goňşy ýurtlara, GDA agza döwletlere yzygiderli iberýärler. Ýurdumyzyň işewürleri täze ekerançylyk ýerlerini özleşdirmegiň, dürli miweli baglary döretmegiň, ýyladyşhana hojalyklarynyň çägini giňeltmegiň hasabyna öndürilýän azyk önümleriniň möçberini artdyrmak ugrunda uly işleri alyp barýarlar. “Miwe” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň 110 gektara barabar bolan banan ösdürip ýetişdirýän ýyladyşhana toplumy şolaryň biridir. Paýdarlar jemgyýetine agza telekeçiler alma, armyt, garaly, badam ýaly miwedir ir-iýmişleri öndürmek bilen hem meşgullanýarlar. Mälim bolşy ýaly, 2024-nji ýylda “Gündogar akymy” hojalyk jemgyýeti Diýarymyzda ilkinjileriň hatarynda 350 gektar ýerde soýa ekinini ösdürip ýetişdirdi.

Maldarçylyk pudagyna-da öňdebaryjy daşary ýurt tejribeleri işjeň ornaşdyrylýar. “Golştin”, “simmental”, “angus” tohumly et we süýt ugurly iri hem ownuk şahly mallary, afrika düýeguşlaryny, sülgünleri, käkilikleri, hind towuklaryny ösdürip ýetişdirmek bilen meşgullanýan “Ajaýyp ussat halal önümler”, “Sahabatly” hojalyk jemgyýetleri ýokary netijeleri gazanýarlar.

Türkmenistan häzirki döwürde ýokary hilli önümleri öndürmekde, bäsdeşlige ukyply hyzmatlary hödürlemekde ägirt uly mümkinçiliklere eýe bolan ýurt hökmünde halkara jemgyýetçilikde giňden tanalýar. “Türkmenistanda öndürildi” diýen haryt nyşany dünýäniň söwda giňişliginde ýurdumyzyň abraýyny artdyrmakda möhüm guraldyr. Bu nyşan diňe bir harydyň gelip çykan ýerini görkezmek bilen çäklenmän, eýsem, hiliň, milli önüm öndürijileriň ygtybarlylygynyň hakyky görkezijisine hem öwrüldi. Bu başlangyjyň öz wagtynda oýlanyşykly öňe sürlendigi strategik sepgitler arkaly subut edildi. Şol üstünlikler diňe bir dokma we azyk senagatyna däl, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň öndürýän hojalyk himiýa önümlerine, mebellere, gurluşyk serişdelerine hem degişlidir.

Birleşmäniň agzalary ýerli çig mal serişdelerini ulanmak arkaly daşyndan getirilýän harytlaryň öwezini üstünlikli dolup bilýändiklerini geçen ýylyň maýynda “Ak şäherim Aşgabat” atly XXIV köpugurly halkara sergide aýdyň görkezdiler. Şolaryň hatarynda «Galkynyş plastik», «Erjel-Begenç» hususy kärhanalaryny, «Döwlet gurluşyk», «Döwletli Döwran» hojalyk jemgyýetlerini we beýlekileri görkezmek bolar. Bu gözden geçiriliş telekeçilerimiziň diňe bir desgalary gurmak bilen çäklenmän, çig maly gazyp almakdan başlap, ýokary hilli taýýar önümleri öndürmäge çenli önümçiligiň uly toplumyny döredýändiklerini hem doly subut etdi.

2025-nji ýylda telekeçilik pudagynyň ösüşi durmuş ulgamynda aýdyň beýanyny tapdy. Hususy pudagyň wekilleri ýaşaýyş jaýlarynyň, çagalar baglarynyň, saglygy goraýyş merkezleriniň gurluşyklaryna işjeň gatnaşdylar. Munuň özi döwletiň we hususyýetçiligiň özara hyzmatdaşlygynyň netijeli häsiýete eýe bolýandygynyň güwäsidir. Geçen ýylda tamamlanan esasy gurluşyklaryň arasynda Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabyndaky Döwletli mekan, Kaka etrabyndaky Bagtly zamana obalaryny, Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç etrabyndaky Bitaraplyk şäherçesini görkezmek bolar. Olarda ýokary amatlykly ýaşaýyş jaýlarynyň uly hatary döredildi. Döwrebap ýaşaýyş toplumlarynyň taslamalary işlenip taýýarlanylanda oba durmuşyna mahsus ähli zerurlyklar we aýratynlyklar göz öňünde tutuldy. Gurlan her bir ýaşaýyş jaýynyň howlusynda hojalyk desgalary bilen birlikde, mellek, awtoulag üçin ýerler, häzirki zaman inženerçilik ulgamlary bar. Öýleriň otaglarynda, aşhanasynda ýokary hilli mebellerdir tehnikalaryň bolmagy ilaty ýokary amatlykly ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün etmek boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilýändiginiň aýdyň nyşanydyr.

Ösüşiň häzirki tapgyrynda milli telekeçilik pudagy täze tehnologik özgerişlikleri başdan geçirýär. Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawlary esasynda sanlylaşdyrmak boýunça strategik ugur hususy pudak üçin kuwwatly itergi beriji güýje öwrüldi. Döwlet syýasaty işewürlik üçin diňe bir amatly gurşawy döretmek bilen çäklenmän, dolandyryş ulgamynda düýpli özgertmelere getirip, kärhanalaryň innowasion esasda ösmegi üçin ýol açýar. Şunlukda, ýurdumyzyň işewürleri diňe bir taýýar tehnologiýalary ulanyjylar bolman, olary işläp taýýarlaýjylar, öndürijiler hökmünde hem çykyş edýärler. Öňdebaryjy işewürlik usullarynyň utgaşdyrylmagy kärhanalara ählumumy sanly ykdysadyýetiň berk talaplaryna dessin uýgunlaşmaga, netijede, tehnologik meseleleri ösüş üçin täze mümkinçiliklere öwürmäge ýardam berýär.

Ýokary tehnologik önümçilikleriň döredilmegi we ösdürilmegi bu ugurdaky işleriň logiki netijesidir. Çylşyrymly elektronika harytlarynyň önümçiligini özleşdiren “Aýdyň gijeler” hojalyk jemgyýetiniň alyp barýan işi bu babatda hususy pudagyň başlangyçly orun eýeleýändiginiň aýdyň mysallarynyň biridir. Häzirki wagtda türkmen telekeçileriniň öndürýän önümleriniň arasynda kompýuterler, noutbuklar, smartfonlar, routerler, smart-telewizorlar we dürli pudaklar üçin ýöriteleşdirilen enjamlar bar.

Ýurdumyzyň hünärmenleri tarapyndan döredilen önümleriň iş aýratynlyklary we ulanyş taýdan ygtybarlylygy boýunça daşary ýurtda öndürilýän şeýle görnüşli harytlardan birjik-de kem däldigini bellemek möhümdir. Munuň özi olaryň bäsdeşlige ukyply “akylly” tehnologiýalary döretmek boýunça inženerçilik pikirlenişiniň we başarnyklarynyň ýokary mümkinçilikleri özünde jemleýändigini görkezýär. Döwlet goldawlarynyň, hususy başlangyçlaryň ýakyndan utgaşdyrylmagy ýurdumyzyň häzirki ählumumy sanly giňişlige mundan beýläk-de doly uýgunlaşmagy hem-de tehnologik garaşsyzlygyny gazanmagy üçin berk binýady döredýär.

Geçen ýyl, 2024-nji ýyldaky görkezijiler bilen deňeşdirilende, Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmekde 106,3 göterim, şol sanda nah ýüplügiň önümçiliginde 111,7 göterim, nah matalaryňkyda 118,8 göterim, gön önümleriniňkide 111,4 göterim ösüş depgini gazanyldy. “Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 102,2 göterim ýerine ýetirildi. Pagta süýümini gaýtadan işleýän, ýüplükleri, dürli görnüşli matalary, taýýar tikinçilik önümlerini öndürýän senagat toplumlary Watanymyzyň okgunly ösüşine uly goşant goşýarlar. Häzirki wagtda «Gala», «Ýeňiş», «Goza», «Wada», «Nusaý», «Bedew», «Bürgüt», «Akpamyk», «Merw», «Jeýtun», «Mäne» haryt nyşanlary bilen ýokary tehnologiýalaryň esasynda öndürilýän, ekologik taýdan arassa önümler içerki we daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyplydyr. Dokma pudagynyň ösüşi ekologik taýdan arassa çig mala daýanýan häzirki zaman önümçilik ülňüleriniň ornaşdyrylmagy bilen şertlendirilendir. Milli haryt nyşanlary sarp edijileriň ýokary isleglerine laýyk gelýän eksport ugurly önümleriň sanawynda öz ornuny barha berkidýär.

Senagat ösüşi bilen birlikde, milli halyçylyk däplerini gorap saklamak we baýlaşdyrmak boýunça hem giň gerimli işler amala aşyrylýar. “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň degişli kärhanalary bu mirasyň geljek nesillere ýetirilmegi, dikeldilmegi, halkara derejede ykrar edilmegi ugrunda toplumlaýyn işleri alyp barýar. Türkmen zenanlarynyň irginsiz yhlasy bilen her bir haly önümi milli buýsanjyň nyşany hökmünde öz ornuny görkezip, dünýä derejesindäki sungata öwrülýär.

Öndürijilere we iberijilere bildirilýän ýokary talaplary utgaşdyrýan netijeli söwda ulgamy sarp edijä gelip gowuşýan önümiň ýokary hilli bolmagyna gözegçilik edýän esasy gatnaşyjy bolmak bilen, döwletiň ilatyň saglygyny goramak boýunça tagallalaryna hem goşant goşýar. Häzirki wagtda ştrih-kodlar arkaly belgilemek ulgamyny ornaşdyrmak babatda uly işler durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzyň önüm öndürijileri tarapyndan öndürilýän harytlaryň müňlerçesi bu babatda degişli bellige alyndy. Türkmenistanyň GSI (Global Standart) ulgamyna goşulmagy ýurdumyzyň halkara söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyna jogapkärli gatnaşyjy hökmünde ykrar edilýändigini görkezýär.

Diýarymyzda öndürilýän önümleriň möçberiniň we olara islegleriň barha artýandygy, ştrih arkaly kodlamak ulgamynyň ornaşdyrylýandygy göz öňünde tutulanda, eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak hem-de görnüş taýdan baýlaşdyrmak üçin söwda-ykdysady gatnaşyklaryň çäklerinde täze mümkinçilikler açylýar. Bazar ykdysadyýetine geçilen döwürden bäri ýurdumyzda harytlar biržasy ösüşlere eýe bolýar. 2025-nji ýylda Döwlet haryt-çig mal biržasy tarapyndan 299 birža söwdasy geçirilip, olarda 29 müň 975 şertnama hasaba alyndy. Bu düzüm harytlaryň ýurda getirilmegine we äkidilmegine täsir edýän şertleri seljermek bilen, eksport-import amallarynyň maksada laýyklygyna baha berip, daşary ýurda iberilýän türkmen harytlaryna nyrhlaryň kesgitlenilişine gözegçilik edýär. Birža söwdalaryna çykarylýan ýerli önümler daşary döwletleriň işewür toparlary tarapyndan satyn alynýar.

Döwlet haryt-çig mal biržasy öňdebaryjy tejribäni özleşdirmek arkaly harytlar bazaryny mundan beýläk-de ösdürmek, daşary söwda amallaryny işjeňleşdirmek, ýurdumyzyň dünýäniň ykdysady ulgamyna işjeň gatnaşmagy üçin eksport edilýän harytlaryň möçberini artdyrmak boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan öňde goýlan wezipeleri çözmek ugrunda işleri durmuşa geçirýär. Şeýle-de birža işini düzgünleşdirýän kanunçylyk namalary döwletimiziň bähbitlerine, döwrüň talaplaryna laýyklykda ulgamlaýyn döwrebaplaşdyrylýar.

Mälim bolşy ýaly, geçen ýylyň 18-nji martynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilmeginiň 17 ýyllygy mynasybetli guralan serginiň çäklerinde paýtagtymyzdaky «Ýyldyz» myhmanhanasynda hususy pudaga maýa goýumlary çekmek boýunça «Türkmenistanyň geljegine maýa goýumlar» atly halkara forum geçirildi. Ol ýurdumyzyň hususy pudagynyň maýa goýum mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak, tejribe alyşmak, döwlet bilen hususy düzümleriň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin möhüm meýdança bolup hyzmat etdi. Forumyň çäklerinde maýa goýum kuwwatlyklaryny, Diýarymyzyň senagat, ylmy-tehnologik, durmuş-ykdysady ösüşine ýardam bermegiň gurallaryny has giňişleýin ýüze çykarmak babatda maslahatlaşmalar guraldy. Onuň jemleri boýunça ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi. Hususan-da, ýurdumyzyň hususy pudagynyň wekilleri bilen Russiýa Federasiýasynyň, Niderlandlar Patyşalygynyň, Gazagystan Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň kompaniýalarynyň arasynda çarçuwaly ylalaşyklara, özara düşünişmek hakynda ähtnamalara gol çekildi. Şeýle hem hususy kärhanalaryň täze önümleriniň we maýa goýum taslamalarynyň tanyşdyrylyşy boldy. Şunuň bilen baglylykda, teklip edilýän taslamalaryň ykdysady netijeliligine, ekologik talaplara laýyklyk derejesine aýratyn üns berildi.

Awgust aýynda geçirilen “Kids EXPO: ähli zat çagalar üçin” halkara sergi-ýarmarkasy Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň ajaýyp wakalarynyň biri boldy. Sergi ýurdumyzda çagalar üçin senagat önümçiliginiň ykdysadyýetiň ýokary tehnologiýaly ugurlarynyň birine öwrülendigini, Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiziň tagallalary esasynda ýurdumyzyň geljegi bolan ýaş nesillere ähli şertleriň döredilýändigini aýdyň görkezdi.

18-19-njy sentýabrda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmaga, maýa goýumlary çekmäge we köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen Türkmenistanyň maýa goýum forumy geçirildi. Çärä gatnaşyjylara ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmeler bilen tanyşmak, ýakyn geljekde ykdysady ösüşiň täze itergi beriji güýjüne öwrüljek taslamalary hem-de ulgamlary öz içine alýan strategik hyzmatdaşlyk ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin ähli mümkinçilikler döredildi.

Şeýlelikde, Watanymyzyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 30 ýyllygy baýram edilen 2025-nji ýylda giň gerimli döwlet goldawynyň, hususy pudagyň döredijilikli başlangyçlarynyň sazlaşykly utgaşdyrylmagy Türkmenistanyň tehnologiýa babatda mundan beýläk-de öňe gitmegi üçin berk binýady döretdi. Döwlet we hususy düzümleriniň berk arabaglanyşygy bolsa döwrebap, diwersifikasiýalaşdyrylan hem-de özbaşdak milli ykdysadyýeti kemala getirmekde kesgitleýji şert bolup durýar.

(TDH)

Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 30 ýyllygyna beslenen Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Watanymyzy mundan beýläk-de durnukly ösdürmek boýunça möhüm ähmiýetli resminamalar kabul edildi. «Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasy» hem şolaryň biridir. 2025-nji ýylyň oktýabrynda sanly ulgam arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hormatly Prezidentimiz degişli Karara gol çekip, ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça ileri tutulýan ugurlary kesgitleýän bu möhüm resminamany tassyklady.

Konsepsiýanyň esasy maksady sanly infrastrukturany ösdürmekden, döwlet edaralarynyň, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň netijeli ösmegi üçin amatly şertleri döretmekden, öňdebaryjy önümçilik tehnologiýalaryny dolanyşyga we kanunçylyga ornaşdyrmak arkaly ýurdumyzyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakdan ybaratdyr. Resminamada halkara standartlara, milli bähbitlere laýyklykda, sanly ykdysadyýet babatda kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, elektron hökümet ulgamyny, sanly bilim, ylym ulgamyny, sanly lukmançylygy, maliýe tehnologiýalaryny ösdürmek, maglumat geçiriş torlaryny döwrebaplaşdyrmak, halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak, maýa goýumlary çekmek göz öňünde tutulýar. Üç ýyl möhlete niýetlenen bu resminama Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen kabul edilen «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň» özboluşly dowamydyr. Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzda milli ykdysadyýete sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça netijeli işler amala aşyrylyp, elektron hökümet ulgamyny ösdürmäge möhüm ähmiýet berilýär. Täze kabul edilen Konsepsiýa arkaly innowasion, ýokary tehnologiýaly sanly ykdysadyýeti ösdürmek babatda alnyp barylýan işler dowam etdiriler.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň 30-njy ýanwarynda sanly ulgam arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hormatly Prezidentimiziň gol çeken Karary bilen «Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy» hem-de ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasy tassyklanyldy. Bu resminamalarda «Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynda» göz öňünde tutulan wezipeleriň amala aşyrylmagyny üpjün etmek, sanly ulgamlary giňden ornaşdyrmak arkaly ýokary tehnologiýaly, bäsdeşlige ukyply sanly ykdysadyýeti ösdürmek maksat edilýär. Olaryň durmuşa geçirilmegi sanly ykdysadyýete geçmäge, milli emeli aň strategiýasyny taýýarlamaga, pudaklarda emeli aň bilen bagly tehnologiýalary ornaşdyrmaga we kämilleşdirmäge, bu ugurda hünärmenleri taýýarlamaga, olaryň hünär derejelerini yzygiderli ýokarlandyrmaga ýardam berer. Degişli ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, welaýatlaryň, Aşgabat we Arkadag şäherleriniň häkimlikleriniň ýolbaşçylaryna maksatnamanyň amala aşyrylmagyny üpjün etmek boýunça degişli tabşyryklar berildi.

«Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň» esasy maksady Diýarymyzyň durmuş-ykdysady ösüşini kesgitlemekden, döwlet hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmakdan, telekeçiligi ösdürmekden, maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalaryny hem-de innowasiýalary giňden ornaşdyrmakdan, netijeli işleýän sanly ekoulgamy döretmekden ybaratdyr. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli başlangyçlarynyň Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan yzygiderli dowam etdirilmegi bilen, «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda» kesgitlenen maksatlar we wezipeler üstünlikli amala aşyryldy. Netijede, sanly ulgama geçmegiň berk binýady goýlup, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň döwrebaplaşdyrylmagy, döwlet hyzmatlarynyň hiliniň ýokarlandyrylmagy we tizleşdirilmegi, telekeçilik işiniň, şol sanda elektron söwdanyň, daşary ykdysady gatnaşyklaryň giňeldilmegi üpjün edildi.

Sanly ykdysadyýetiň üpjünçilik ulgamyny ösdürmek, şol sanda ähli ilatly ýerlerde ýokary tizlikli internete elýeterliligi üpjün etmek, telekommunikasiýa ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak bilen, maglumatlary gaýtadan işleýän häzirki zaman merkezlerini döretmek esasy wezipeleriň hatarynda kesgitlenendir. 2026 — 2028-nji ýyllarda sanly üpjünçilik ulgamynyň häzirki ýagdaýyny seljermek we aragatnaşyk torlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça meýilnamalardyr maksatnamalary taýýarlamagyň çäklerinde giň zolakly interneti, 4G/5G toruny giňişleýin ornaşdyrmak we kämilleşdirmek ugrunda degişli işleri geçirmek göz öňünde tutulýar.

Gündelik durmuşda ulanylýan ykjam tehnologiýalaryň sany barha artýar. Ýurdumyz boýunça öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň täze nesilleriniň ornaşdyrylmagy arkaly häzirki wagtda 4G ulgamyny ulanyjylaryň sany günsaýyn köpelýär. Munuň özi tutuş ýurt boýunça sanly hyzmatlaryň elýeterliligini we hilini ep-esli ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär. Geçen ýyl Arkadag şäheriniň dabaraly açylmagynyň iki ýyllygy mynasybetli Milli Liderimiziň ak patasy bilen bu ýerde öýjükli aragatnaşygyň 5G ulgamy ornaşdyryldy. Bu aragatnaşyk ulgamy raýatlara, edara-kärhanalara häzirki zaman sanly hyzmatlarydyr tehnologiýalary üpjün edýän «akylly» şäheriň innowasion ekoulgamynyň esasy ugry bolup durýar.

Durmuşa geçirilen giň gerimli özgertmeleriň esasynda Türkmenistan häzirki wagtda diňe bir öňdebaryjy tehnologiýalary, elektron enjamlary ykdysady-durmuş ulgamynyň ähli ugurlaryna işjeň ornaşdyrmak bilen çäklenmän, eýsem, olary öndürýän kuwwatly döwlete hem öwrüldi. Şunda “Aýdyň gijeler” hojalyk jemgyýetiniň, “Agzybirlik tilsimaty” bilelikdäki kärhanasynyň binýadynda döredilen önümçilik toplumlary aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Olar milli ykdysadyýetiň pudaklary üçin öndürýän önümlerini görnüş we möçber babatda yzygiderli artdyrýarlar. Konsepsiýa laýyklykda, innowasion ulgamlary ösdürmek, sanly telekeçiligi höweslendirmek maksady bilen, döwlet-hususy hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, ýurdumyzyň çäginde Milli sanly innowasiýa parkyny döretmek meýilleşdirilýär. Häzirki wagtda önümçiligiň ähli ugurlary bilen bir hatarda, milli programma önümlerini döredýän we enjamlary öndürýän kiçi hem-de orta telekeçilik döwlet tarapyndan giňden goldanylyp, olar üçin amatly şertler döredilýär.

Konsepsiýada bellenen wezipeleri amala aşyrmagyň çäklerinde elektron döwlet dolandyryş ulgamy kämilleşdiriler we elektron görnüşde berilýän döwlet hyzmatlarynyň gerimi has-da giňeldiler. Munuň özi raýatlar, edaralar, kärhanalar, guramalar bilen özara gatnaşyklaryň elýeterliligini, aç-açanlygyny we netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak bilen, döwletiň içki gurluşlarynyň özara gatnaşyklary kämilleşdirilip, ilata edilýän döwlet hyzmatlary ýeňilleşdiriler. Häzirki wagtda 500-den gowrak hyzmaty hödürleýän elektron hyzmatlaryň bitewi döwlet portalynyň mümkinçilikleri yzygiderli giňeldilýär. Elektron hökümet ulgamynyň elektron sanly goly bellige alyş we tassyklaýyş merkezi üçin üpjünçilik ulgamynyň döredilmegi döwlet we hususy edaralaryň, olaryň raýatlar bilen özara gatnaşyklaryny döwrebap derejede amala aşyrmaga şert döredip, sanly ulgam arkaly hödürlenilýän hyzmatlaryň görnüşini has-da artdyrmaga ýardam eder.

Sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň täze maksatnamasynda dolandyryşyň netijeliligini, hödürlenilýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak maksady bilen, emeli aň, blokçeýn, maliýe tehnologiýalary, bulutlaýyn hasaplamalar we zatlaryň interneti (IoT) ýaly innowasion sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak we ösdürmek göz öňünde tutulýar. Munuň üçin, ilkinji nobatda, bu ulgamlaryň işini düzgünleşdirýän kanunçylyk namalary kabul edilip, olar ösen tejribä, döwrüň talabyna laýyklykda yzygiderli kämilleşdiriler. Milli emeli aň strategiýasyny taýýarlamak, edaralarda emeli aň, bulutlaýyn hasaplama tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, emeli aň ylmy barlaghanasyny döretmek degişli döwürde möhüm wezipeleriň hatarynda bolar.

Milli strategiýany işläp düzmek we emeli aňy ösdürmek üçin milli merkezi döretmek, ykdysadyýet, işewürlik, jemgyýetçilik ugurlarynda bulutlaýyn hasaplamagyň hem-de emeli aňyň ösüşini höweslendirmek, emeli aň boýunça tehnologik forumlary geçirmek, halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek, hünärmenleri taýýarlamagy maliýeleşdirmek, maddy we tehniki enjamlary goldamak we başlangyç işlerine goldaw bermek babatda hukuk hem Hökümet düzgünleşdirilmesine uly üns berler. Ýurduň ylmy mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak üçin milli ylmy gözleglere, neşirlere we emeli aň esasynda döredijilik işlerine goldaw berler.

Bitewi töleg platformasynyň döredilmegi döwlet hyzmatlaryny, tölegleri tölemegi ýeňilleşdirip, dürli töleg gurallaryny, şol sanda bank kartlaryny we töleg ulgamlaryny ulanmaga mümkinçilik berer. Kärhanalary birleşdirýän, elektron hasap ulgamyny ornaşdyrýan milli elektron söwda platformasynyň ösdürilmegi işewürlik amallarynyň artmagy we sanly ykdysadyýetiň ösmegi üçin şertleri döreder. Bu platforma maliýe hyzmatlarynyň işjeňleşdirilmegini üpjün edip, telekeçilik işini höweslendirer hem-de sanly ykdysadyýetiň mümkinçiliklerini giňelder. Bulutlaýyn hasaplamalaryň, zatlaryň internetiniň, emeli aňyň işjeň ornaşdyrylmagy bilen, döwlet dolandyryşynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, telekeçiligi ösdürmek, ykdysadyýetiň ähli ugurlarynda hyzmatlaryň hilini artdyrmak boýunça işler amala aşyrylýar.

Pudagara elektron maglumat alyşmak ulgamyna döwlet edaralarynyň awtomatlaşdyrylan elektron maglumat binýatlar ulgamlarynyň yzygiderli birikdirilmegi maglumatlaryň howpsuzlygyny berk üpjün etmegi talap edýär. Munuň üçin ýurdumyzda maglumat çeşmelerini, sanly üpjünçilik ulgamyny goramak, kiberhowplaryň öňüni almak, maglumat hem-de kiberhowpsuzlygy güýçlendirmek boýunça yzygiderli çäreler geçirilýär. Hünärmenleriň sanly gurallardyr innowasion tehnologiýalar bilen işlemek babatda başarnyklaryny ösdürmäge gönükdirilen okuw we hünär derejesini ýokarlandyrmak maksatnamalary adam maýasyny ösdürmegiň wajyp bölegidir. Şunuň bilen baglylykda, ilatyň sanly sowatlylygynyň derejesini ýokarlandyrmak, ýöriteleşdirilen bilim ulgamyny, hünärmen taýýarlamak maksatnamalaryny ösdürmek arkaly maglumat tehnologiýalary ulgamynda ýokary bilimli işgärleri taýýarlamak ileri tutulýan ugurlardyr.

Döwlet maksatnamasynda kesgitlenen wezipeler sanly bilim platformalarynyň ulanylyşyny giňeltmek we uzak aralykdan okatmak, emeli aň, maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalaryny ulanmak arkaly häzirki zaman okuw usullaryny ornaşdyrmak, sanly ykdysadyýet üçin zähmet bazarynyň zerurlyklaryna laýyk gelýän ýokary hünär derejeli inžener-tehniki işgärleri taýýarlamak ýaly ugurlary öz içine alýar. Ilatyň sanly ykdysadyýet, emeli aň, maglumat howpsuzlygy babatda sowatlylygyny artdyrmak boýunça wagyz-nesihat işleri bilen bir hatarda, startaplary we zehinli ýaşlary goldamak hem-de höweslendirmek üçin degişli innowasion bäsleşikleri, maslahatlary geçirmek göz öňünde tutulýar.

Ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak, jemi içerki önümde hususy pudagyň paýyny yzygiderli artdyrmak kabul edilýän maksatnamalaryň möhüm bölegini düzýär. “Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna” laýyklykda, elektron söwdany, sanly maliýe hyzmatlaryny, nagt däl töleg ulgamlaryny ösdürmäge ýardam berýän çäreler geçiriler. Munuň özi elektron söwda ulgamynyň gerimini has-da giňeltmäge şert döreder.

Ýurdumyz abraýly halkara guramalar, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen halkara taslamalara işjeň gatnaşmaga we tejribe alyşmaga, maýa goýum bazaryna öňdebaryjy sanly tejribäni ornaşdyrmaga gönükdirilen hyzmatdaşlygy işjeň dowam etdirer. Bu bolsa, öz gezeginde, maglumat tehnologiýalary ulgamyna daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek, halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek bilen, onuň eksport mümkinçiligini artdyrar.

Senagat we önümçilik işini awtomatlaşdyrmakda, enjamlara gözegçilik etmekde emeli aň, zatlaryň interneti esasynda “akylly” önümçilik ulgamlaryny ulanmak üçin maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalaryny ornaşdyrmak zerur bolup durýar. Üpjünçilik zynjyrynda, logistika dolandyryşynda-da sanly platformalaryň döredilmegi wajyp ähmiýete eýedir. Degişli maksatnamada ulag dolandyryşyny, ýol hereketine gözegçilik etmek üçin sanly ulag ulgamlaryny hem-de platformalary döretmäge, ulag-logistika işini sanly ulgam arkaly dolandyrmak ulgamlaryny ornaşdyrmaga, ýük ulaglarynyň serhetýaka geçirilişini çaltlandyrmaga gönükdirilen elektron gümrük amallaryny, interaktiw hyzmatlary ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär.

Nebitgaz pudagynyň önümçilik desgalarynda maglumatlary ýygnaýjy we operatiw-dispetçer dolandyryjy merkezleşdirilen ulgamy, döwrebap «SCADA» ulgamyny gurnamak, sanly ulgam arkaly nebit we gaz geçirijileri, guýulary, känleri dolandyrmak, olara gözegçilik etmek meýilleşdirilýär. Ekinleriň hasyllylygyny çaklamak, oba hojalygynyň ýagdaýyna gözegçilik etmek, geomaglumat derňewini, aralykdan gözegçilik etmek ulgamlaryny ornaşdyrmak hem-de daýhanlar we oba hojalygy üçin sanly goldaw hyzmatlaryny ösdürmek babatda sanly çözgütleriň ulanylmagy oba hojalygynda göz öňünde tutulýan esasy wezipelerdir. Şäherlerde howanyň hiline gözegçiligiň sanly platformasynyň ösdürilmegi daşky gurşawa netijeli gözegçilik etmegi üpjün eder. «Akylly» suw hasaplaýjylarynyň, awtomatik suwaryş ulgamlarynyň ornaşdyrylmagy suw çeşmeleriniň netijeli ulanylmagyna oňyn täsirini ýetirer. Saglygy goraýyş ulgamynda alnyp baryljak işler elektron saglyk ýazgylary we telelukmançylyk ýaly sanly saglyk ulgamlarynyň giň gerimde ornaşdyrylmagyny, keselleri anyklamak, çaklamak üçin emeli aň tehnologiýalarynyň ulanylmagyny, sanly çözgütler arkaly saglyk hyzmatlarynyň elýeterliligini we hilini ýokarlandyrmagy öz içine alýar.

“Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde Arkadag şäherinde häzirki zaman sanly lukmançylyk hyzmatlary ýola goýuldy. Döwrebap “akylly” şäher innowasiýa babatda ýurdumyzyň gazanan iň uly üstünligi hökmünde halkara derejede giňden ykrar edildi. Onuň durmuş düzümi dolulygyna sanly ulgama, innowasion tehnologiýalara esaslanýar. Diýarymyzyň baý serişde kuwwatyna esaslanýan önümçilik toplumlaryny kemala getirmek bilen bir hatarda, gurluşyk taslamalary üçin sanly gurluşyk maglumat nusgalaryny ornaşdyrmak göz öňünde tutulýar. Munuň özi ýurdumyzyň ähli künjeklerini gurşap alan gurluşyk işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam berer.

«Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň» binýadynda taýýarlanylan degişli maksatnama «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» kesgitlenen wezipeleri üstünlikli amala aşyrmagyň wajyp şerti bolup durýar. Ol ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryna sanly tehnologiýalaryň yzygiderli ornaşdyrylmagyny göz öňünde tutýar. Sanly ösüşiň maksady bolsa pudaklaryň netijeliligini we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakdan, olary durnukly ösdürmekden, innowasion ösüş üçin şertleri döretmekden ybaratdyr. Bu çäreler amatly iş gurşawyny emele getirmek bilen, ykdysadyýetiň ösüşini, oňa innowasiýalaryň ornaşdyrylmagyny çaltlandyrýar.

Şeýlelikde, sanly ykdysadyýete geçmek boýunça soňky ýyllarda ýetilen sepgitler, gazanylan netijeler öňde durýan wezipeleriň üstünlikli çözülmegi üçin ygtybarly maddy-enjamlaýyn hem-de ylym-bilim binýadyny döredýär. Munuň özi Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan özgertmeler syýasatynyň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, kabul edilen maksatnamalaryň Watanymyzyň uzak möhletleýin durnukly ösüşi, halkymyzyň durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlandyrylmagy üçin toplumlaýyn çemeleşmeleri özünde jemleýändigini aýdyň görkezýär.

(TDH)

Aşgabat, 16-njy fewral (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyza sapar bilen gelen Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebiti edarasynyň direktory Hans Klýugäni kabul etdi.

Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Türkmenistanyň parahatçylyk, raýdaşlyk we halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek, BSGG hem-de BMG bilen hyzmatdaşlykda saglygy goraýyş diplomatiýasyny berkitmek boýunça yzygiderli tagallalary üçin döwlet Baştutanymyza Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň «Saglygy goraýyşda parahatçylygy, agzybirligi we diplomatiýany öňe sürmekde goşan goşandy üçin» atly ýörite sylagyny gowşurdy. Şeýle-de ol Arkadagly Gahryman Serdarymyzy 2026-njy ýylda Türkmenistanyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk etmegi hem-de bu ýylyň Arkalaşygyň giňişliginde “Saglygy goramagyň ýyly” diýlip yglan edilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Hormatly Prezidentimiz hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, bu sylagy ýurdumyzda saglygy goraýyş ulgamynda alnyp barylýan işlere we gazanylýan netijelere Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy tarapyndan berilýän ýokary bahanyň ykrarnamasy hökmünde kabul edýändigini belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Hans Klýugäniň Türkmenistana saparynyň dowamynda gatnaşjak «Bütindünýä saglygy goraýyş çygrynda diplomatiýa boýunça ýokary derejeli dialog» atly okuw maslahatynyň saglygy goraýyş ulgamynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň ýagdaýyny ara alyp maslahatlaşmak we pikir alyşmak üçin möhüm mümkinçilik boljakdygyna ynam bildirdi.

Duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, Türkmenistan abraýly halkara guramalar, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasy we onuň ýöriteleşdirilen edaralary, şol sanda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge aýratyn ähmiýet berýär. Ýurdumyzyň döwlet syýasatynda ilatyň saglygyny goramak esasy wezipe bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, milli saglygy goraýyş ulgamyny toplumlaýyn kämilleşdirmek boýunça giň gerimli özgertmeler yzygiderli durmuşa geçirilýär. «Saglyk» Döwlet maksatnamasyna laýyklykda, keselleriň öňüni almak, olary ýüze çykarmak we bejermek boýunça netijeli işler ýola goýulýar. Ýurdumyzda öňdebaryjy innowasion tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan häzirki zaman saglyk öýleri, ýöriteleşdirilen hassahanalar, Arkadag lukmançylyk klasteri gurulýar.

Türkmenistanda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, bedenterbiýäni we sporty ösdürmek, sagdyn iýmitlenmek, temmäkä garşy göreşmek boýunça işler hem üstünlikli amala aşyrylýar. Bu ugurda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy ýurdumyzyň ygtybarly we uzak möhletleýin hyzmatdaşy bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýola goýlan oňyn tejribeden ugur alyp, türkmen tarapynyň Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge taýýardygyny tassyklady.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebiti edarasynyň direktory Hans Klýuge birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

Aşgabat, 14-nji fewral (TDH). Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynda şu ýylyň ýanwar aýynda alnyp barlan işleriň netijelerine seredildi. Şeýle hem Garaşsyz döwletimizde howpsuzlygy, asudalygy üpjün etmäge, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmäge hem-de olaryň işini has-da kämilleşdirmäge degişli meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ilki bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri B.Gündogdyýew Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerini ösdürmegiň maksatnamasynda kesgitlenen wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça ýanwar aýynda alnyp barlan işler barada hasabat berdi. Şeýle hem Watan goragçylarynyň güni mynasybetli açylyp ulanmaga berlen gulluk we ýaşaýyş-durmuş maksatly binalar, şol sanda Lebap welaýatynda gurlan Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň harby bölümleriniň täze binalar hem-de desgalar toplumy barada aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ýaragly Güýçleriň harby bölümleriniň täze binalar we desgalar toplumynyň açylyşyna ak pata berendigi üçin döwlet Baştutanymyza ähli harby gullukçylaryň adyndan ýene-de bir gezek hoşallyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleri üçin harby hünärmenleri taýýarlamak, Milli goşunymyzyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek, harby gullukçylaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işleri mundan beýläk hem dowam etdirmegiň möhümdigini belledi hem-de bu babatda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministrine birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Baş prokuror B.Muhamedow ýurdumyzda kanunlaryň ýerine ýetirilişine gözegçiligi amala aşyrmak maksady bilen, şu ýylyň ýanwar aýynda görlen çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem prokuratura edaralaryna sanly ulgamy ornaşdyrmak, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň barşy hakynda hasabat berildi. Şunuň bilen birlikde, hasabatda Balkan welaýatynyň Esenguly etrap prokuraturasynyň täze edara binasynyň ulanmaga berlendigi aýdyldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda kanunylygy hem-de hukuk tertibini pugtalandyrmagyň, kanunlaryň berjaý edilişine gözegçiligi döwrüň talaplaryna laýyklykda kämilleşdirmegiň möhüm wezipe bolup durýandygyny belledi hem-de Baş prokurora birnäçe görkezmeleri berdi.

Içeri işler ministri M.Hydyrow ýolbaşçylyk edýän düzümleri tarapyndan şu ýylyň ýanwarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, hususan-da, ýurdumyzda hukuk bozulmalarynyň we ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak, ýangyn howpsuzlygynyň kadalarynyň berjaý edilişine gözegçilik etmek boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen bir hatarda, ministr Watan goragçylarynyň güni mynasybetli paýtagtymyzyň Bagtyýarlyk etrabynyň “Çoganly” ýaşaýyş toplumynda Içeri işler ministrliginiň Mälikguly Berdimuhamedow adyndaky ýaşaýyş jaý toplumynyň nobatdaky tapgyrynyň, Içeri işler ministrliginiň Balkan welaýat Polisiýa müdirliginiň işgärleri üçin 4 gatly, 24 öýli 2 sany döwrebap ýaşaýyş jaýynyň, Mary welaýat Polisiýa müdirliginiň işgärleri üçin 4 gatly, 24 öýli täze ýaşaýyş jaýynyň açylyp ulanmaga berlendigi hakynda hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda hukuk bozulmalarynyň öňüni almak, asudalygy we jemgyýetçilik tertibini üpjün etmek, kanunylygy has-da berkitmek boýunça alnyp barylýan işleri, ýol hereketiniň kadalarynyň, ýangyn howpsuzlygynyň düzgünleriniň berjaý edilmegini berk gözegçilikde saklamagyň möhümdigine ünsi çekdi hem-de bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Ýokary kazyýetiň başlygy B.Hojamgulyýew kazyýet ulgamyny ösdürmegiň maksatnamasynyň çäklerinde şu ýylyň başyndan bäri alnyp barlan işler, hususan-da, milli kazyýet ulgamynyň işini kämilleşdirmek, kazylaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, döwlet hem-de jemgyýetçilik bähbitlerini goramak, raýatlaryň hukuklaryny üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işleri netijeli dowam etdirmegiň wajypdygyny nygtady. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz kazylaryň bilim derejesini kämilleşdirmek boýunça okuwlary yzygiderli geçirmek babatda anyk görkezmeleri berdi.

Milli howpsuzlyk ministri N.Atagaraýew 2026-njy ýylyň ýanwar aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, ministrligiň öňünde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, N.Atagaraýewi, başga işe geçmegi sebäpli, milli howpsuzlyk ministri wezipesinden boşatdy we bu wezipä D.Meredowy belledi. D.Meredow harby kasama ygrarlylygyň nyşany hökmünde Türkmenistanyň Döwlet baýdagyna tagzym edip, halkymyza, Watanymyza, hormatly Prezidentimize wepalylyk barada dabaraly kasam etdi.

Döwlet Baştutanymyz ministrligiň täze wezipä bellenilen ýolbaşçysyna işinde üstünlikleri arzuw edip, öňde durýan ilkinji nobatdaky wezipelere ünsi çekdi hem-de bu düzümiň işini döwrebap derejede kämilleşdirmek boýunça degişli işleri alyp barmak babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet serhet gullugynyň başlygy I.Ilamanow ýolbaşçylyk edýän düzüminde ýylyň başyndan bäri alnyp barlan işler, hususan-da, Watanymyzyň mukaddes serhetleriniň ygtybarly goralmagyny üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem hasabatyň dowamynda gullugyň düzüminde täze serhet galasynyň açylyp ulanmaga berlendigi barada aýdyldy.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň döwlet serhediniň goňşy ýurtlar bilen dost-doganlyk serhedidigini belledi hem-de onuň çäklerini pugta goramak maksady bilen alnyp barylýan işleri talabalaýyk dowam etdirmegi tabşyrdy.

Adalat ministri M.Taganow hasabat döwründe ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny has-da pugtalandyrmak, raýatlaryň hukuklary we borçlary barada wagyz-nesihat işlerini geçirmek boýunça ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň taslamalarynyň, milli kanunçylygymyzyň halkara hukugyň kadalaryna doly laýyk getirilmegini üpjün etmegiň möhümdigini belledi hem-de ministre bu ugurda alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Hudaýkulyýew ýolbaşçylyk edýän düzümini ösdürmegiň maksatnamasynda kesgitlenen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin şu ýylyň ýanwar aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, döwlet Baştutanymyzyň gullugyň işini kämilleşdirmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şunuň bilen bir hatarda, Watan goragçylarynyň güni mynasybetli Balkan welaýatynyň Etrek etrabynda Döwlet gümrük gullugynyň Balkan welaýat gümrükhanasynyň işgärleri üçin niýetlenen 4 gatly, 24 öýli gulluk ýaşaýyş jaýynyň ulanmaga berlendigi barada aýdyldy.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, gümrük edaralarynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegi dowam etdirmegiň möhüm ähmiýetini belledi hem-de gümrük barlag nokatlaryndan geçirilýän harytlaryň gözden geçirilişini ýokary hilli guramak babatda gullugyň ýolbaşçysyna degişli tabşyryklary berdi.

Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy A.Sazakow ýolbaşçylyk edýän düzümi tarapyndan şu ýylyň başyndan bäri ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen birlikde, Watan goragçylarynyň güni mynasybetli Döwlet migrasiýa gullugynyň Ahal welaýaty boýunça müdirliginiň Tejen etrap bölüminiň täze edara binasynyň açylyp ulanmaga berlendigi barada aýdyldy.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bu düzümiň öňünde durýan wezipelere ünsi çekdi hem-de gullugyň ýolbaşçysyna ýurdumyzda migrasiýa kanunçylygynyň berjaý edilişini, migrasiýa babatda ýokary hilli hyzmatlary amala aşyrmak boýunça alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna ýüzlenip, goranyş häsiýetli Harby doktrinamyzyň talaplaryna laýyklykda, Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň harby howpsuzlygyny we bitewüligini ýokary derejede üpjün etmek, ýurdumyzyň goranmak ukybyny berkitmek, Watan goragçylarynyň we olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da ýokarlandyrmak babatda yzygiderli çäreleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy we bu işleriň mundan beýläk-de dowam etdiriljekdigini belledi.

Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, halkymyzyň asuda hem-de bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan jogapkärli gulluklarynda uly üstünlikleri arzuw etdi.

Şu gün «Ýyldyz» myhmanhanasynda BMG-niň Merkezi Aziýanyň ykdysadyýetleri üçin Ýörite maksatnamasynyň (SPEKA) ykdysady forumy öz işine başlady. Durnukly ösüşiň bähbidine sebitara özara baglanyşygy pugtalandyrmak meseleleri forumyň gün tertibinde esasy orny eýeleýär.

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow forumyň gatnaşyjylaryna Gutlag hatyny iberdi.

Forumyň açylyşynda BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň we BMG-niň Aziýa we Ýuwaş umman sebiti üçin Ykdysady we Durmuş komissiýasynyň ýolbaşçy düzüminiň wekilleri, şeýle hem SPEKA agza ýurtlaryň: Täjigistanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň ykdysadyýet we söwda ministrleriniň orunbasarlary gutlag sözi bilen çykyş etdiler.

Foruma Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Mämmetguly Astanagulow başlyklyk edýär.

Günüň birinji ýarymynda Hazarüsti sebitinde we onuň çäklerinden daşarda özara energetika baglanyşygy baradaky meselelere serediler. Forumyň günüň ikinji ýarymyndaky bölümi bolsa Ýewraziýa ulag gatnaşyklarynyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ulag özara baglanyşygy temasyna bagyşlanar.

Forum öz işini 22-nji ýanwara çenli dowam eder.

BMG-niň Merkezi Aziýanyň ykdysadyýetleri üçin Ýörite maksatnamasy (SPEKA) 1998-nji ýylyň 26-njy martynda döredildi. Häzirki wagtda Owganystan, Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Türkmenistan we Özbegistan SPEKA-nyň agzalary bolup durýarlar.

28-29-njy aprelde Arkadag şäherinde Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň durnukly ösüş boýunça ministrler derejesindäki birinji forumy geçirilýär. Onuň işine YHG-nyň Baş sekretary doktor Asad Majid Han hem gatnaşýar. YHG we Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan bilelikde guralan bu forumyň maksady Durnukly ösüş maksatlary boýunça 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini durmuşa geçirmek ugrunda YHG-niň çäklerinde hyzmatdaşlygy güýçlendirmekden ybarat.

Forumyň açylyşynda Baş sekretar bu çäräniň Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmekde sebitleýin tagallalary utgaşdyrmak üçin strategik meýdança hökmündäki ähmiýetini nygtady. Ol arabaglanyşygy güýçlendirmegiň, innowasion çözgütleriň we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň zerurlygyny aýratyn belläp geçdi. Şeýle hem täze döredilen Durnukly ösüş maksatlary boýunça ýokary derejeli iş toparynyň (DÖMBÝDİT) we ýakyn wagtda çap ediljek YHG-niň DÖM-iň ýerine ýetirilişi boýunça görkezijiler hasabatynyň sebitleýin tagallalara çelgi boljakdygyny aýtdy.

Forum YHG-ne agza döwletleriniň ministrlerini, ýokary derejeli resmileri, halkara guramalarynyň, ylmy jemgyýetçiligiň we hususy pudagyň wekillerini bir ýere jemledi. Esasy temalar howanyň üýtgemegi bilen bagly çäreler, gender deňligi, iş üpjünçiligi, saglyk we durnukly ösüşde maşgala institutlarynyň ähmiýeti bilen baglanyşykly boldy.

Doktor Asad Majid Han forumy her ýyl geçirilýän maslahata öwürmegi teklip etdi hem-de onuň sebitleýin ösüşiň öňünde dörän täze wezipeleri ara alyp maslahatlaşmak üçin amatly meýdança bolup durýandygyny belledi.

28-nji aprelde Arkadag şäherinde Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (YHG) durnukly ösüş boýunça ministrler derejesindäki birinji forumy açylar.

Halkara forumyň öň ýanynda, ýagny şu gün Arkadag şäherinde Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna (YHG) agza döwletleriniň ýokary wezipeli wekilleriniň gatnaşmagynda BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmek ugrunda sebitleýin hyzmatdaşlygy ilerletmek maksady bilen duşuşyk geçirildi.

YHG-nyň Baş sekretarynyň orunbasary, ilçi Silapberdi Nurberdiýew çykyşynda saglygy goraýyş, gender deňligi, howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly çäreler barada durup geçdi. Şeýle-de ykdysady ösüş ýaly möhüm ugurlarda ýüze çykýan kynçylyklary çözmek üçin sazlaşykly syýasatlaryň, sebitleýin hyzmatdaşlygyň hem-de innowasion çözgütleriň zerurdygy nygtaldy.

Guramanyň resmi maglumat bermegine görä, duşuşygyň dowamynda Arkadag şäherinde geçiriljek YHG-nyň durnukly ösüş boýunça ministrler derejesindäki birinji forumynyň Jemleýji resminamasynyň taslamasyna garaldy. Bu resminama 2030-njy ýyla çenli bilelikdäki tagallalary utgaşdyrmakda «Ýol kartasy» bolup hyzmat eder.