Awazada Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy geçirildi

Awaza, 8-nji oktýabr (TDH). Şu gün “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy geçirildi. Nobatdaky konsultatiw duşuşyk bu gün taryhy şanly waka beslendi — Azerbaýjan Respublikasy ilkinji gezek bu sebit dialogyna resmi görnüşde gatnaşýar. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Azerbaýjany formata goşmak boýunça strategik başlangyjy sebitara hyzmatdaşlygy, ulag-logistika arabaglanyşygyny we energetika dialogyny hil taýdan täze derejä çykarmaga itergi berer.

Azerbaýjanyň işjeň gatnaşmagynda Merkezi Aziýa döwletleriniň konsultatiw duşuşyklary formaty häzirki wagtda tutuş Ýewraziýa giňişliginde integrasion prosesleriň kuwwatly hereketlendiriji güýjüne öwrüler. Azerbaýjanyň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň dialogyna goşulyşmagy sebit hyzmatdaşlygyny hil taýdan täze geosyýasy we geoykdysady derejä çykarýar. Bu hyzmatdaşlyk Hazar deňzi, Günorta Kawkaz we Merkezi Aziýa sebitinde durnuklylygyň, ykdysady ösüşiň bitewi ulgamyny kemala getirýär.

Multimodal ulag-logistika geçelgelerini döretmek formatdaky hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Merkezi Aziýa döwletleriniň logistika ulgamlary bilen Azerbaýjanyň infrastruktura mümkinçilikleriniň utgaşdyrylmagy Aziýa bilen Ýewropanyň arasynda ygtybarly köprini döredip, Hazarüsti halkara ulag geçelgesini işjeňleşdirmäge ýardam berýär. Port infrastrukturasynyň ösdürilmegi, demir ýollaryň birleşdirilmegi we gümrük amallarynyň ýeňilleşdirilmegi gatnaşyjy ýurtlara diňe bir özara söwdanyň möçberlerini artdyrmak bilen çäklenmän, eýsem, ählumumy üpjün ediş zynjyrlarynda esasy orunlary eýelemäge hem mümkinçilik berýär.

Energetika “Merkezi Aziýa + Azerbaýjan” formatyndaky hyzmatdaşlygyň ýene-de bir möhüm ugry bolup durýar. Sebitiň ýurtlary tebigy gazyň, nebitiň ägirt uly gorlaryna we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň uly mümkinçiliklerine eýe bolup, bu ugurdaky bilelikdäki tagallalar energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna iberilýän eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga, bitewi durnukly energetika ulgamyny döretmäge gönükdirilendir. Bu çalt ösýän hyzmatdaşlyk mehanizminde Türkmenistan aýratyn we netijeli orun eýeleýär. Hazar deňziniň gündogar kenarynda geografik taýdan amatly ýerleşýän ýurdumyz Merkezi Aziýany we Günorta Kawkazy baglanyşdyrýan esasy halka bolup çykyş edýär. Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk we deňhukukly dialog ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty sebit gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça ylalaşykly çözgütleri işläp taýýarlamak üçin amatly şertleri döredýär.

Ýurdumyz giň möçberli infrastruktura hem-de energetika başlangyçlaryny ilerletmek bilen, hyzmatdaşlyga öz anyk goşandyny goşýar. Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň ulanmaga berilmegi, döwrebap söwda flotunyň ösdürilmegi hem-de awtomobil we demir ýollarynyň döwrebaplaşdyrylmagy kuwwatly logistika merkezini kemala getirmäge mümkinçilik berdi. Mundan başga-da, Türkmenistan energetika akymlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak hem-de Günbatar we Günorta ugurlary boýunça uglewodorod serişdeleriniň iberilýän ygtybarly ulgamlaryny döretmek ugrunda çykyş edýär.

Şeýle hem ýurdumyz ynanyşykly dialog, ekologik howpsuzlyk we medeni-ynsanperwer umumylygy gorap saklamak taglymlaryny işjeň öňe sürmek bilen, formaty institusional taýdan pugtalandyrmaga uly goşant goşýar. Hazar deňziniň ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmak, suw serişdelerini gorap saklamak hem-de howanyň üýtgemeginiň täsirine garşy göreşmek boýunça Türkmenistanyň öňe sürýän başlangyçlary formata gatnaşyjy ýurtlaryň ählisiniň bähbitlerine laýyk gelýär. Şu günki duşuşygyň “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçirilmegi hem ykrar edilen parahatçylyk döredijilik merkezi hökmünde ýurdumyzyň eýeleýän ornuny tassyklaýar.

Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň giň möçberli halkara başlangyçlary Türkmenistanyň “Merkezi Aziýa + Azerbaýjan” formatyndaky hyzmatdaşlygynyň esasy hereketlendiriji güýji bolup durýar. Hazar deňzi sebitini we goňşy sebitleri parahatçylyk, ynanyşmak we abadançylyk zolagyna öwürmek boýunça konsepsiýa Gahryman Arkadagymyzyň strategik garaýyşlarynyň esasyny düzýär. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň durnukly multimodal ulag geçelgelerini döretmek boýunça teklibi Hazar deňziniň üsti bilen Türkmenbaşy şäheriniň we Bakuwyň port infrastrukturasyny baglanyşdyrýan Gündogar — Günbatar ugrunyň işjeňleşdirilmeginde öz beýanyny tapdy. Munuň özi Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ulag ulgamlaryny birleşdirmek üçin ygtybarly logistika binýadyny döretdi.

Mundan başga-da, Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen bu altytaraplaýyn hyzmatdaşlyk formatynda energetika diplomatiýasyna we ekologik howpsuzlyk meselelerine aýratyn üns berilýär. Energiýa serişdeleriniň iberilýän ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden we suw serişdelerinden netijeli peýdalanmak ulgamlarynda tagallalary birleşdirmek boýunça öňe sürlen teklipler umumy sebit gün tertibiniň möhüm bölegine öwrüldi. Türkmenistanyň sebitiň ýurtlarynyň Baştutanlary üçin dialog meýdançasy bolup hyzmat etmegi bu döredijilikli syýasatyň kanunalaýyk dowamy bolup durýar.

...“Awaza” toplumynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlaryny hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mähirli garşylady.

Sammite gatnaşýan ýurtlaryň Döwlet baýdaklarynyň öňünde bilelikde surata düşmek dabarasyndan soňra, hormatly Prezidentimiziň başlyklyk etmeginde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy öz işine başlady.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow duşuşyga gatnaşyjylary mähirli mübärekläp, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň sekizinji konsultatiw duşuşygynyň işiniň başlamagy bilen gutlady we sammitiň üstünlikli geçirilmegini arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyz Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewe geçen ýyl Daşkentde geçirilen ýedinji konsultatiw duşuşykda bildirilen myhmansöýerlik we sammite netijeli başlyklyk edendigi üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, bu gün ilkinji gezek altytaraplaýyn formatda resmi taýdan duşuşylýandygyny aýtdy we Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewi aýratyn mübärekläp, ony bu şanly waka bilen gutlady.

Azerbaýjanyň goşulmagy, biziň pikirimizçe, döwletlerimiziň köpýyllyk özara ýakynlaşmagynyň, doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmegiň möhümdigine düşünmegiň kanunalaýyk netijesi, halklarymyzyň ösüş ýoly bilen bilelikde, egin-egne berip, öňe gitmäge bolan ymtylyşynyň beýany boldy diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.

Şu günki duşuşygyň dowamynda biz meseleleriň uly toplumyny ara alyp maslahatlaşarys. Dünýädäki we sebitdäki ýagdaýlar çalt özgerýär, täze şertler ýüze çykýar. Bu biziň aýratyn üns bermegimizi, dogry we öňdengörüjilikli çözgütleri işläp taýýarlamak üçin dürs baha bermegi talap edýär diýip hasaplaýaryn.

Şu gün öňümizde giň möçberli, strategik maksatlary goýup biljekdigimize ynanýaryn. Ýurtlarymyzyň ykdysadyýetleriniň durnukly ösüşi, olaryň diwersifikasiýalaşdyrylmagy, hiliniň we tehnologik derejesiniň ýokarlandyrylmagy umumy bähbitlere laýyklykda we özara bähbitli şertlerde hyzmatdaşlygymyzy has-da artdyrmaga mümkinçilik berýär.

Möhüm logistika we energetika ösüş merkezleri hökmünde Merkezi Aziýanyň we Azerbaýjanyň sebitdäki hem-de dünýädäki orny yzygiderli artýar. Bu bolsa Aziýadaky we Ýewropadaky hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary ösdürmek üçin mümkinçilikleri açýar.

Biziň umumy ruhy we medeni ýakynlygymyzy pugtalandyrmak, ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmek ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda boldy we şeýle bolmagynda galýar diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi hem-de şu gün bu möhüm meseleleriň we ugurlaryň ählisiniň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny, beriljek bahalaryň, teklipleriň bolsa biziň ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň döredijilikli ösüşine hem-de abadançylygyna gönükdiriljekdigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň şu günki duşuşyga döwletlerimiziň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmakda täze möhüm tapgyr hökmünde garaýandygyny aýtdy we şunuň bilen baglylykda, birnäçe ileri tutulýan wezipelere ünsi çekdi. Hususan-da, altytaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçiligini artdyrmagyň, ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň arasynda raýdaşlyk, agzybirlik we özara goldaw ruhuny saklamagyň hem-de pugtalandyrmagyň, biziň sebitlerimizde, olara ýanaşyk zolaklarda parahatçylygy, howpsuzlygy üpjün etmegiň, möhüm halkara meseleler boýunça hyzmatdaşlar bilen netijeli syýasy-diplomatik dialog üçin şertleri döretmegiň möhümdigi bellenildi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz söwda-ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlygyna täze itergi bermegi, Merkezi Aziýany we Azerbaýjany yklymda, Gündogar — Günbatar we Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça ulag-logistika, energetika we senagat geçelgeleriniň esasy we möhüm gаtnaşyjylaryna öwürmekde tagallalary birleşdirmegi, çaltlandyrylan tehnologik ösüş üçin şertleri döretmegi, emeli aňy ornaşdyrmagy, bu görkezijiler boýunça dünýäde bäsdeşlige ukyply orunlara çykmagy, birleşigimiziň çäklerindäki giň ynsanperwer, medeni, bilim hyzmatdaşlygyna ýardam bermegi, halklaryň arasyndaky siwilizasion aragatnaşygyň we özara düşünişmegiň möhüm şerti hökmünde beýleki döwletler bilen şeýle gatnaşyklary giňeltmegi ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda belledi.

Alty döwletiň arasyndaky gatnaşyklaryň, özara ynanyşmagyň, açyklygyň we ýolbaşçylaryň düşünişmeginiň derejesiniň häzirki wagtda örän ýokarydygyny we berkdigini nazara alyp, öňümizde goýlan ähli wezipeleri çözmäge mümkinçiligimiz bar diýip hasap edýärin. Şunda halkara howpsuzlyk ulgamynda ylalaşylan çemeleşmeleri emele getirmek möhüm şert bolup durýar. Türkmenistanyň maksatlary hem-de wezipeleri pugta parahatçylygy üpjün etmäge, siwilizasion dialogy ýola goýmaga, dialog arkaly wehimleri ýeňip geçmäge, özara ynamy dikeltmäge gönükdirilendir. Bu ýörelgeleriň häzirki formatyň ähli gatnaşyjylaryna ýakyn we düşnüklidigine ynanýaryn. Bu bolsa halkara meýdançalarda bilelikdäki ädimleri işjeňleşdirmek üçin berk binýat döredýär diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we BMG-niň geljegi babatda çemeleşmeleri emele getirmäge, şeýle hem halkara hukugyň ornuna ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň geçen sessiýasynda 2028-nji ýyly “Halkara hukuk ýyly” diýip yglan etmek baradaky başlangyç bilen çykyş edendigini, ýurdumyzyň halkara gatnaşyklaryň hukuk binýadynyň mizemezligini saklamagyň zerurdygyna ynanýandygyny aýdyp, bu başlangyjy durmuşa geçirmekde Türkmenistanyň tagallalaryny goldandyklary üçin minnetdarlyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz ýurtlarymyzyň diplomatik mümkinçilikleriniň artandygyny, hyzmatdaşlygyň geriminiň giňeldilendigini we bu mümkinçiligi netijeli peýdalanmagyň zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, konsultatiw duşuşyklaryň çäklerinde daşary syýasat edaralarynyň arasynda yzygiderli esasda altytaraplaýyn geňeşmeler formatyny döretmegi teklip etdi.

Biziň döwletlerimiz okgunly ösýän we kuwwatly ykdysadyýete eýedir. Biz şeýle hem Merkezi Aziýanyň we Azerbaýjanyň geoykdysady ýerleşişiniň uly mümkinçilikleri açýandygyny görýäris. Häzirki wagtda Gündogar — Günbatar we Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça ulag-logistika arabaglanyşygyny döretmek baradaky gepleşikleri we hereketleri işjeňleşdirmek hem-de olara doly derejeli mazmun bermek möhümdir diýip hasaplaýaryn. Şunda Merkezi Aziýa — Hazar deňzi — Günorta Kawkaz — Ýewropa geçelgesi esasy orun eýelemelidir. Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň we Gazagystanyň Hazarýaka döwletler hökmünde özara hyzmatdaşlygynyň bu taslamalara tutuş Merkezi Aziýa sebitiniň, şeýle hem beýleki ýurtlaryň gatnaşmagyny üpjün edip biler diýen düşünjeden ugur alýarys. Türkmenistan Hazar deňzindäki öz infrastrukturasyny özara bähbitli esasda umumy bähbitlere ulanmaga bermäge taýýardygy barada birnäçe gezek beýan edipdi.

Energetika ulgamynda hem hyzmatdaşlygyň giň mümkinçilikleri bar. Muňa diňe bir turba geçirijiler däl-de, eýsem, gyzyklanma bildirýän ýurtlara elektrik energiýasyny ibermek we elektroenergetika ulgamynda durnukly baglanyşyklary döretmek taslamalary hem degişlidir. Munuň özi geljegimiziň möhüm binýady, ýurtlarymyzyň energetika howpsuzlygynyň ygtybarlylygy, şeýle hem häzirki wagtda dünýä energetika bazaryndaky durnuksyzlyga garşy möhüm kepilligimiz bolup durýar.

Söwda-ykdysady gatnaşyklarda hem hil taýdan täze özgertmeler talap edilýär. Senagat hyzmatdaşlygy, ýurtlarymyzyň çäklerinde özara biri-biriniň üstüni ýetirýän önümçilikleri döretmek möhüm ugurlar bolup durýar. Oba hojalygynda, aýratyn hem, gaýtadan işleýän pudaklarda hyzmatdaşlyk möhüm diýip hasaplaýaryn. Şunda biziň ýurtlarymyzyň howa hem-de geografik artykmaçlyklaryny doly derejede peýdalanmak, hili we bahasy boýunça beýleki üpjün edijiler bilen bäsleşmäge ukyply iri eksport ugurly obasenagat toplumlaryny döretmek boýunça bilelikdäki taslamalara çykmak gerek. Şunuň bilen baglylykda, ulag, gümrük we baha päsgelçiliklerini aradan aýyrmak aýratyn ähmiýete eýe bolýar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we has çeýe, netijeli döwrebap usullary, elektron ulgamlary ornaşdyrmak barada pikirlenmegi teklip etdi.

Hormatly Prezidentimiz ýurtlarymyzyň arasynda söwdany diwersifikasiýalaşdyrmagyň, haryt dolanyşygynyň möçberini artdyrmagyň möhüm wezipe bolup durýandygyny, bu ýerde hem altytaraplaýyn hyzmatdaşlyk mehanizmini döretmegiň ýerlikli boljakdygyny aýtdy. Şunda telekeçilik birleşikleriniň we assosiasiýalaryň öz üstüne başlangyçly orny almalydyklaryny nygtady we olaryň netijeli başlangyçlarynyň döwlet derejesinde goldanyljakdygyna ynam bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz tehnologik özgertmelere aýratyn ünsi çekip, bu ugurda formatyň çäklerinde, şeýle hem onuň daşynda hyzmatdaşlygyň görnüşleri barada pikirlenmegi teklip etdi. Daşary ýurtlaryň öňdebaryjy tehnologik kompaniýalaryna Merkezi Aziýada we Azerbaýjanda biziň Hi-Tech (Haý-tek) merkezlerimiziň binýadynda bilelikdäki taslamalara gatnaşmagy teklip etmek, munuň üçin amatly hyzmatdaşlyk şertlerini döretmek ugurlaryň biri bolup biler. Şunuň bilen baglylykda, ýakynda Türkmenistan tarapyndan halkara tehnologik we innowasion hyzmatdaşlygyň höweslendiriji şerti hökmünde öňe sürlen «Akylly» şäherler diplomatiýasy» başlangyjy hem-de oňa Merkezi Aziýanyň we Azerbaýjanyň işjeň gatnaşmagy uly mümkinçilikleri açýar diýip hasaplaýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we altytaraplaýyn ykdysady hyzmatdaşlygyň täze mehanizmini döretmegiň zerurdygyny nygtap, ýakyn wagtda onuň anyk ugurlaryny ylalaşmaga girişmegi teklip etdi.

Umumy taryhy we siwilizasion kökler biziň halklarymyzyň we döwletlerimiziň ykballaryny birleşdirýär, olaryň özara düşünişmeginiň esasy şerti bolup durýar. Biz bu beýik mirasy aýawly saklaýarys we ösdürýäris. Ony biziň beýik pederlerimiz — filosoflar we şahyrlar Magtymguly Pyragy, Nyzamy Genjewi, Abaý Kunanbaýew, Ýusup Balasagunly, Rudaki, Alyşir Nowaýy wesýet etdiler.

Ynsanperwer hyzmatdaşlygyň hemişe biziň gatnaşyklarymyzyň ileri tutulýan ugry bolup galmalydygyna, giňeldilmelidigine we baýlaşdyrylmalydygyna ynanýaryn. Bu ulgamda hem altytaraplaýyn mehanizmleri döretmek, hyzmatdaşlygyň mazmunly meýilnamalaryny işläp taýýarlamak maksada laýyk bolar diýip hasaplaýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we Türkmenistanyň şeýle çemeleşmäni doly goldajakdygyny tassyklady.

Sözüniň ahyrynda, hormatly Prezidentimiz çakylygy kabul edendikleri, şeýle hem doganlyk halklaryň we döwletleriň mundan beýläk-de ýakyn hem-de döredijilikli hyzmatdaşlygy maksat edinýändikleri üçin sammite gatnaşýan döwlet Baştutanlaryna ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirdi.

Soňra döwlet Baştutanymyz çykyş etmek üçin Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewe söz berdi.

Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew hormatly Prezidentimize Awazada geçirilýän halkara çärelere gatnaşmaga çakylyk we bildirilen myhmansöýerlik üçin hoşallyk bildirip, doganlyk Türkmenistanda, ajaýyp Awazada ýene bir gezek bolýandygyna şatdygyny aýtdy. Bellenilişi ýaly, geçen ýylyň noýabr aýynda Azerbaýjan Merkezi Aziýa ýurtlarynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň doly hukukly agzasy boldy. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Ilham Aliýew bu taryhy çözgüdi biragyzdan goldandyklary üçin döwlet Baştutanlaryna ýene bir gezek hoşallygyny beýan etdi hem-de bu babatda Türkmenistanyň eýeleýän ornuny aýratyn belledi. Nygtalyşy ýaly, hut Gahryman Arkadagymyz geçen ýylyň awgust aýynda Awazada Azerbaýjanyň bu formata doly hukukly gatnaşmagy baradaky başlangyç bilen çykyş edipdi.

Azerbaýjan-türkmen gatnaşyklary soňky ýyllarda durnukly we işjeň ösdürilýär. Geçen ýyldan bäri ýokary derejedäki özara saparlaryň bäşisi amala aşyryldy. Bu bolsa özara syýasy dialogyň işjeňligini hem-de ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de berkitmäge bolan ymtylyşy aýdyň görkezýär. Prezident Ilham Aliýew Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen Fizuli şäherinde metjidiň gurulýandygyny belläp, geçen ýyl Milli Liderimiz bilen bilelikde bu binanyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşandygyny, doganlyk Türkmenistanyň Azerbaýjana bu sowgadynyň iki halkyň dostlugynyň we ruhy ýakynlygynyň ýene bir aýdyň mysalydygyny aýtdy.

Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti bu hyzmatdaşlyk formatynyň geosyýasy ähmiýetini belläp, onuň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjanyň geljekki ösüşleriniň, şeýle hem özara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň kepilidigini belledi.

Döwlet Baştutanymyz çuň mazmunly çykyşy hem-de Türkmenistan babatda aýdan hoşniýetli sözleri üçin Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentine minnetdarlyk bildirip, onuň öňe süren teklipleriniň özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek, sebit we halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek bilen baglylykda uly ähmiýete eýedigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Azerbaýjan Respublikasy bilen doganlyk gatnaşyklara uly ähmiýet berýändigini we olary yzygiderli pugtalandyrmaga taýýardygyny tassyklap, doly hukukly köpugurly özara gatnaşyklaryň Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Azerbaýjanyň arasyndaky hoşniýetli goňşuçylygy, hyzmatdaşlygy we özara düşünişmegi mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewe söz berdi.

Prezident Kasym-Žomart Tokaýew bildirilen myhmansöýerlik we sammitiň ýokary guramaçylygy üçin döwlet Baştutanymyza hoşallygyny beýan etdi. Bellenilişi ýaly, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy nobatdaky gezek wajyp halkara çäreleriň geçirilýän ýerine öwrülip, Bitarap Türkmenistanyň dünýä diplomatiýasynyň merkezi hökmündäki möhüm ornuny ýene bir gezek tassyklady.

Bu günki duşuşyk aýratyn many-mazmuna eýedir, çünki ol Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda geçirilýär. Bu ýyllaryň içinde ýurtlarymyzda uly ösüşler gazanyldy. Häzirki wagtda Merkezi Aziýa we Azerbaýjan Ýewraziýada ösüşiň we geosyýasy hyzmatdaşlygyň merkezi diýlip ykrar edilýär. Iň esasysy bolsa doganlyk halklarymyzyň agzybirligi netijesinde ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklar yzygiderli pugtalandyrylýar.

Prezident Kasym-Žomart Tokaýew agzybirligiň, özara goldawyň we ynanyşmagyň ýurtlarymyzyň umumy strategik binýadyna öwrülip, döwrüň wehimlerine bilelikde jogap bermäge mümkinçilik berýändigini aýtdy hem-de sebitiň mundan beýläk-de parahatçylyk we durnukly ösüş giňişligi bolup galmagy üçin tagallalary mundan beýläk-de birleşdirmegiň wajypdygyny nygtady.

Gazagystanyň Prezidenti Türkmenistanyň konsultatiw duşuşyga üstünlikli başlyklyk edýändigini belläp, gazak tarapynyň ýurdumyzda alnyp barylýan giň gerimli işlere ýokary baha berýändigini aýtdy hem-de şu günki sammitiň netijeleriniň özara hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berjekdigine ynam bildirdi. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Kasym-Žomart Tokaýew sebitdäki hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça Gazagystanyň garaýyşlaryny beýan etdi. Şunda sebitde söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek maksady bilen, serhetýaka söwda-logistika we senagat merkezlerini özara birleşdirip, sebitara söwdanyň möçberlerini artdyrmak üçin bilelikdäki çäreleriň meýilnamasyny kabul etmek, ulag-logistika infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak, Merkezi Aziýanyň Suwdan peýdalanmak baradaky Çarçuwaly konwensiýasyny kabul etmek hem-de BMG-niň howandarlygynda Halkara suw guramasyny döretmek teklip edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gazagystan Respublikasynyň Prezidentine çykyşy we öňe süren möhüm teklipleri üçin minnetdarlyk bildirip, bellenilip geçilen bu ugurlaryň sebitde özara ynanyşmagy we hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak üçin aýratyn ähmiýete eýedigini aýtdy. Nygtalyşy ýaly, Türkmenistan Gazagystan bilen strategik hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna ýokary baha berýär. Ýurdumyz syýasy, söwda-ykdysady, ulag we medeni-ynsanperwer gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmäge, şeýle hem tagallalary birleşdirmäge gyzyklanma bildirýär.

Soňra çykyş etmek üçin Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparowa söz berildi.

Prezident Sadyr Žaparow duşuşyga gatnaşyjylary mähirli mübärekläp, bildirilen myhmansöýerlik we sammitiň ýokary guramaçylyk derejesi üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de pursatdan peýdalanyp, ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli gutlaglaryny, iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.

Şu gezekki konsultatiw duşuşyga türkmen tarapynyň başlyklyk etmeginiň çäklerinde geçiren işleriniň oňyn netijelerini uly kanagatlanma bilen bellemek isleýärin. Halklarymyzyň abadançylygyna we sebitimiziň geljegine degişli meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga döredilen mümkinçilige örän şatdyryn diýip, Prezident Sadyr Žaparow sözüni dowam etdi. Bellenilişi ýaly, geçirilýän duşuşyklar möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga, pikir alyşmaga we wajyp çözgütleri kabul etmäge mümkinçilik berýär. Bu formatyň esasyny düzýän deňhukuklylyk, özara hormat goýmak, her bir döwletiň bähbitlerini göz öňünde tutmak ýörelgeleri möhüm ähmiýete eýedir.

Gyrgyzystan Merkezi Aziýanyň parahatçylygyň, ynanyşmagyň we hoşniýetli goňşuçylygyň sebiti hökmünde ornuny berkitmegini yzygiderli goldaýar. Şunuň bilen baglylykda, dürli wehimlere garşy göreşmekdäki tagallalary utgaşdyrmagyň möhümdigi bellenildi. Şeýle hem Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak boýunça öňde durýan meseleleriň birnäçesine ünsi çekdi.

Prezident Sadyr Žaparow konsultatiw duşuşygyň ýokary guramaçylyk derejesi we bildirilen myhmansöýerlik üçin ýene bir gezek hoşallyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz çuň mazmunly çykyşy we öňe süren gymmatly teklipleri, pikirleri üçin Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentine minnetdarlyk bildirip, olaryň amala aşyrylmagynyň döwletlerimiziň arasyndaky özara düşünişmegi we netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Gyrgyz Respublikasy bilen däp bolan dost-doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna uly ähmiýet berýändigini aýdyp, ikitaraplaýyn gatnaşyklary we altytaraplaýyn formatyň çäklerindäki özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň umumy bähbitlere doly laýyk geljekdigini hem-de sebit hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga ýardam etjekdigini belledi.

Soňra hormatly Prezidentimiz söz nobatyny Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmona geçirdi.

Prezident Emomali Rahmon duşuşygyň ýokary guramaçylyk derejesi üçin hormatly Prezidentimize hoşallygyny beýan edip, Türkmenistany Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygyna üstünlikli başlyklyk etmegi bilen gutlady. Bellenilişi ýaly, bu duşuşyk ýerine ýetirilen işleriň jemlerini jemlemäge we sebit hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemäge mümkinçilik döredýär. Şunda formatyň çäklerinde gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmegiň bilelikdäki işleriň esasy ugurlarynyň birine öwrülmelidigi bellenildi. Bu bolsa sebitiň mümkinçiliklerini geljekki nesilleriň bähbidine netijeli ulanmaga şert döreder.

Täjigistanyň Prezidenti ykdysady, ulag we energetika ulgamlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmekde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjanyň uly mümkinçilikleriniň bardygyny belläp, şunuň bilen baglylykda, birnäçe möhüm ugurlary beýan etdi.

Senagat hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak, tebigy serişdeleri bilelikde gaýtadan işlemek, sanly, «ýaşyl» we emeli aň tehnologiýalaryny hem-de kiçi we orta telekeçileriň gatnaşmagyndaky eksport taslamalaryny işjeň ornaşdyrmak ileri tutulýan ugurlar hökmünde bellenildi. Sebitdäki haryt üpjünçiligi zynjyrynyň durnuklylygyna, azyk howpsuzlygyny berkitmäge, şeýle hem energetika ulgamynda bilelikdäki taslamalary maliýeleşdirmäge üns çekildi. Şunuň bilen bir hatarda, sebitiň sarp ediş zerurlyklaryna niýetlenen iň täze tehnologiýaly iri nebiti gaýtadan işleýän zawodyň gurluşygyny amala aşyrmak hem-de gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini ösdürmäge we energiýanyň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen «ýaşyl» geçişiň sebit strategiýasyny işläp düzmek teklip edildi.

Hormatly Prezidentimiz baý mazmunly çykyşy üçin minnetdarlyk bildirip, Prezident Emomali Rahmonyň öňe süren möhüm başlangyçlarynyň sebitde özara hyzmatdaşlygy we bilelikdäki tagallalary ösdürmäge uly goşant goşjakdygyny aýtdy hem-de Türkmenistanyň Täjigistan bilen strategik hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna aýratyn ähmiýet berýändigini, ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde işjeň hyzmatdaşlyk etmäge, parahatçylygy, howpsuzlygy, ynanyşmagy, ykdysady we ynsanperwer hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrunda bilelikde işlemäge taýýardygyny belledi.

Soňra döwlet Baştutanymyz çykyş etmek üçin Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewe söz berdi.

Dostlukly ýurduň Prezidenti bildirilen myhmansöýerlik hem-de Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň ýokary guramaçylyk derejesi üçin hormatly Prezidentimize hoşallygyny beýan edip, bu duşuşygyň aýratyn ähmiýetini, onda Türkmenistanyň üstünlikli başlyklyk edýändigini belledi. Şeýle hem Prezident Şawkat Mirziýoýew türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň köp ýyllaryň dowamynda ýurtlaryň arasyndaky dostlugy, hoşniýetli goňşuçylygy pugtalandyrmaga goşýan uly şahsy goşandyny belläp, Milli Liderimize aýratyn hoşallyk bildirdi.

Soňky ýyllarda Merkezi Aziýa düýpli özgerdi. Ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklaryň gurşawy-da üýtgedi. Biz ýygy-ýygydan duşuşyp, özara gyzyklanma bildirilýän meseleleri ara alyp maslahatlaşýarys, çözgütleri işläp taýýarlaýarys we birek-biregi goldaýarys diýip, Prezident Şawkat Mirziýoýew aýtdy hem-de şunda konsultatiw duşuşyklaryň ähmiýetine ünsi çekdi. Şonuň ýaly-da bu formaty döretmek bilen, ýurtlarymyzyň Merkezi Aziýanyň abadançylygyny, durnukly ösüşini üpjün etmek maksadyndan ugur alýandyklaryny, munuň bolsa gönüden-göni döwletleriň arasyndaky ynama baglydygyny belledi.

Özbegistanyň Prezidenti XXI asyrda Merkezi Aziýany ösdürmek maksady bilen, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we hyzmatdaşlyk hakyndaky Şertnama gol çekilmeginiň taryhy waka bolandygyny belledi hem-de häzirki döwrüň şertlerinden ugur alyp, özara hyzmatdaşlygy has-da pugtalandyrmagyň, hereketleri utgaşdyrmagyň wajypdygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, bilelikdäki iş üçin aýratyn ähmiýetli hasaplanýan birnäçe ugurlar beýan edildi. Şolaryň hatarynda 2035-nji ýyla çenli «6 ykdysadyýet — 1 önüm» ýörelgesi boýunça Söwda-ykdysady maksatnamany durmuşa geçirmek, 2027-nji ýylda «Merkezi Aziýa — Azerbaýjan» işewürlik maslahatyny guramak, maýa goýumlary goldamak üçin binýat döretmek, täze energetika konsepsiýasyny işläp düzmek, suw serişdelerine sanly gözegçiligi girizmek, «Merkezi Aziýanyň arassa howasy» konsorsiumyny, şeýle hem Möhüm minerallar boýunça sebit birleşigini döretmek ýaly başlangyçlar bar.

Döwlet Baştutanymyz çuňňur mazmunly çykyşy üçin Prezident Şawkat Mirziýoýewe minnetdarlyk bildirip, öňe sürlen teklipleriň uly ähmiýete eýedigini we özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam etjekdigini belledi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Özbegistan bilen doganlyk gatnaşyklaryna we strategik hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berýändigini aýdyp, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilmeginiň we köptaraplaýyn formatlaryň çäklerindäki ýakyn hyzmatdaşlygyň sebitde, halkara giňişlikde parahatçylygy hem-de durnuklylygy berkitmäge mundan beýläk-de ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz döwlet Baştutanlaryna ýüzlenip, konsultatiw duşuşyga gatnaşandyklary, halklarymyzyň we ýurtlarymyzyň arasynda dost-doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmaga taýýardyklary üçin ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirdi. Bu babatda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy bilelikde öňe hereket etmek üçin esasy syýasy we amaly binýatlary emele getirýär. Depginli ykdysady hem-de tehnologik ösüş üçin şertleri döredýär, ynsanperwer hyzmatdaşlygyň yzygiderliligini üpjün edýär. Şu günki mejlis bu ugra döredijilikli hem-de netijeli itergi berdi. Döwlet Baştutanlarynyň beýan eden teklipleri, pikirleri hem-de başlangyçlary anyk häsiýete eýe bolup, biziň mümkinçiliklerimize esaslanýar we umumy kuwwatymyzy doly derejede peýdalanmaga gönükdirilendir diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Duşuşyk doganlyk döwletleriň Baştutanlarynyň arasyndaky özara düşünişmegiň we ynanyşmagyň ýokary derejesini, olaryň halklarymyzyň ösüşiniň hem-de abadançylygynyň bähbidine bilelikde işlemäge, sebitde, şeýle hem ählumumy derejede parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmaga ýardam bermäge çalyşýandyklaryny tassyklady.

Konsultatiw duşuşyklaryň altytaraplaýyn formaty bu maksatlary gazanmak üçin täze mümkinçilikleri açýar, şu günki ara alyp maslahatlaşmalaryň netijeleri muny aýdyňlygy bilen tassyklady diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Hormatly Prezidentimiz döwlet Baştutanlarynyň şu mejlisine taýýarlygyň dowamynda wekiliýetler tarapyndan nobatdaky konsultatiw duşuşygy 2027-nji ýylda Azerbaýjan Respublikasynda geçirmek hakyndaky meseläniň ylalaşylandygyny aýdyp, Prezident Ilham Aliýewi bu çözgüt bilen gutlady hem-de şu formatyň döwletlerimiziň arasyndaky özara ynanyşmagy we netijeli hyzmatdaşlygy berkitmäge uly goşant goşjakdygyna ynam bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň parahatçylygy, durnuklylygy we hoşniýetli goňşuçylygy mundan beýläk-de berkitmäge aýratyn ähmiýet bermek bilen, bu duşuşyga taýýarlyk görmek we ony üstünlikli geçirmek üçin hemmetaraplaýyn ýardamy, zerur goldawy berjekdigini aýdyp, hemmelere netijeli iş üçin ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň sekizinji konsultatiw duşuşygyny ýapyk diýip yglan etdi we degişli resminamalara gol çekmek dabarasyna geçmegi teklip etdi.

Soňra Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň netijeleri boýunça Bilelikdäki Beýannama, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň kadalaşdyryjy resminamalary hakynda çözgüde gol çekildi.

Şeýlelikde, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryny mynasyp dowam edýän hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistanyň parahatçylyk döredijiligiň we sebit hyzmatdaşlygynyň merkezi hökmünde öz ornuny pugtalandyrýandygyny ýene-de bir gezek aýdyňlygy bilen subut etdi.

Aşgabat — Türkmenbaşy, 7-nji oktýabr (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady. Döwlet Baştutanymyz ir bilen paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Howa menzilinden hormatly Prezidentimiz Türkmenbaşy şäherine tarap ugrady.

Biraz wagtdan döwlet Baştutanymyzyň uçary Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menziline gondy. Bu ýerde hormatly Prezidentimiz mähirli garşylanyldy.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hemmelere üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyna tarap ugrady.

Awaza, 7-nji oktýabr (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow bilen Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.

Döwlet Baştutanymyz Prezident Wladimir Putini doglan güni mynasybetli tüýs ýürekden gutlap, oňa berk jan saglyk, bagtyýarlyk we abadançylyk, Russiýanyň halkynyň bähbidine alyp barýan döwlet işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz türkmen-rus gatnaşyklaryny ösdürmäge berýän şahsy ünsi we hemmetaraplaýyn goldawlary üçin Russiýa Federasiýasynyň Prezidentine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.

RF-niň Prezidenti gutlaglar üçin hoşallyk bildirip, Russiýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklaryň deňhukuklylyk, özara hormat goýmak we hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine esaslanýandygyny aýtdy. Şeýle-de Wladimir Putin döwletara dialogy pugtalandyrmakda döwlet Baştutanymyzyň uly goşandyny belledi hem-de pursatdan peýdalanyp, Gahryman Arkadagymyza mähirli salamyny we iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.

Söhbetdeşligiň dowamynda nygtalyşy ýaly, Russiýa Federasiýasy bilen strategik hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolmagynda galýar. Iki ýurduň arasyndaky däp bolan dostlukly gatnaşyklar köpasyrlyk dostluga, ynanyşmaga we özara düşünişmek ýörelgelerine esaslanýar. Hyzmatdaşlyk edilip gelinýän ýyllaryň dowamynda ähli ugurlar boýunça özara gatnaşyklaryň baý tejribesi toplanyldy we ýokary netijeler gazanyldy.

Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasy giň ugurlar boýunça, ilkinji nobatda, syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda ýakyn hyzmatdaşlyk edýärler. Ýurtlarymyzyň arasynda ýokary döwlet derejesinde yzygiderli netijeli dialog, işjeň hökümetara we pudagara hyzmatdaşlyk alnyp barylýar. Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy BMG we GDA ýaly halkara guramalaryň çäklerinde hem üstünlikli hyzmatdaşlyk edýärler. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Wladimir Putin bilen ikitaraplaýyn gün tertibiniň wajyp meseleleri boýunça pikir alyşmaga mümkinçilik döretjek duşuşygyň geçiriljekdigini aýtdy.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisine we Hazar ekologiýa sammitine gatnaşjakdyklaryny belläp, öňde boljak duşuşyklaryň GDA-nyň giňişliginde netijeli dialogy has-da pugtalandyrmaga ýardam etjekdigine hem-de Hazar sebitiniň ekologiýa durnuklylygyny üpjün etmäge uly goşant boljakdygyna ynam bildirdi.

Telefon arkaly söhbetdeşligiň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow we Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin birek-birege berk jan saglyk, işlerinde mundan beýläk-de üstünlikleri, iki ýurduň dostlukly halklaryna bolsa abadançylyk, rowaçlyk arzuw etdiler.

Awaza, 6-njy oktýabr (TDH). Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdan Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherine ugrady. Gahryman Arkadagymyz Balkan welaýatyna ugramak üçin paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde türkmen halkynyň Milli Liderini resmi adamlar ugratdylar.

Biraz wagtdan Gahryman Arkadagymyz Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menziline geldi. Howa menzilinde Halk Maslahatynyň Başlygy mähirli garşylanyldy.

“Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda türkmen halkynyň Milli Lideri “Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny” atly halkara zenanlar dialogyna gatnaşmak üçin ýurdumyza gelen Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenkony mähirli garşylady.

Bu ýerde bolan duşuşygyň barşynda Russiýanyň parlamentiniň ýokarky palatasynyň ýolbaşçysy mähirli kabul edilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Gahryman Arkadagymyzy dünýä belli syýahatçylyk zolagynda geçirilýän giň gerimli halkara çäreler mynasybetli gutlady. Şeýle hem ol pursatdan peýdalanyp, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň Gahryman Arkadagymyza we hormatly Prezidentimize iberen salamyny, rowaçlyk hem-de abadançylyk baradaky iň gowy arzuwlaryny ýetirdi.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Russiýa Federasiýasynyň Prezidentine özüniň iň gowy arzuwlaryny beýan etdi hem-de Hazar deňziniň ajaýyp kenarynda geçirilýän halkara çärelere gatnaşmaga iberilen çakylygy kabul edendigi üçin Walentina Matwiýenko hoşallyk bildirdi.

Duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň arasyndaky gatnaşyklar dürli ugurlar boýunça sazlaşykly ösdürilýär. Biziň ýurtlarymyz BMG-niň, GDA-nyň we beýleki halkara düzümleriň çäklerinde netijeli gatnaşyklary giňeldýärler. Şeýle hem ýokary derejede geçirilýän duşuşyklaryň we gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylýan ylalaşyklar özara bähbitli esasda durmuşa geçirilýär. Bellenilişi ýaly, bu gatnaşyklar berk dostluk we özara hormat goýmak ýörelgelerine esaslanýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet derejesinde ýola goýlan netijeli we dostlukly gatnaşyklar türkmen-rus hyzmatdaşlygynyň hil taýdan täze derejä çykmagyny şertlendirýär.

Awazada halkara zenanlar dialogynyň geçirilmeginde çuňňur many bar. Munuň özi Türkmenistanda zenanlaryň zähmetine we ösüş ýollaryna aýratyn hormat goýulýandygynyň nobatdaky güwäsidir. Şeýle hem myhman Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň wise-prezidenti O.Atabaýewanyň zenanlaryň arasynda geçirilýän halkara çäreleriň guramaçylykly we netijeli häsiýete eýe bolmagynda mynasyp paýynyň bardygyny belledi.

Häzirki wagtda iki dostlukly ýurduň arasyndaky netijeli syýasy-ykdysady gatnaşyklar, şol sanda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ugry boýunça ýola goýulýan hyzmatdaşlyk yzygiderli ösdürilýär. Parlamentara gatnaşyklar halkara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Munuň özi özara tejribe alyşmakda we parlamentara gatnaşyklaryň netijeli häsiýete eýe bolmagynda ähmiýetlidir.

Bellenilişi ýaly, ertirki geçiriljek halkara çäreler halkara gatnaşyklaryň taryhynda ygtybarly meýdança bolup hyzmat eder. Mundan başga-da, iki ýurduň arasynda ylym-bilim ulgamy boýunça ýola goýulýan gatnaşyklar hil taýdan täze derejä çykaryldy. Häzirki döwürde Russiýanyň ýokary okuw mekdeplerinde türkmen ýaşlarynyň müňlerçesi bilim alýar. Şunuň bilen baglylykda, Hazar deňziniň ajaýyp kenarynda geçirilýän giň gerimli halkara çäreleriň netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürilmegine kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirildi. Aýratyn-da, “Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny” atly halkara zenanlar dialogynyň işine üstünlik arzuw edildi.

Duşuşygyň ahyrynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz hem-de Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenko birek-birege berk jan saglyk, jogapkärli döwlet işlerinde mundan beýläk-de üstünlikleri, Türkmenistanyň we Russiýanyň dostlukly halklaryna bolsa rowaçlyk, abadançylyk arzuw etdiler.

Duşuşyk tamamlanandan soňra, Gahryman Arkadagymyz Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinden Aşgabada ugrady. Biraz salymdan Gahryman Arkadagymyz paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz mähirli garşylanyldy.

Aşgabat, 6-njy oktýabr (TDH). Şu gün — Hatyra güni Türkmenistanda 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalary, şeýle hem Watan goragynda söweş meýdanlarynda wepat bolan gahrymanlar hasrat bilen ýatlanyldy. Paýtagtymyzdaky «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynda geçirilen gül goýmak hatyra çäresine hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow gatnaşdy.

Öten-geçenleri ýatlamak, edermen Watan goragçylaryny, tebigy betbagtçylykda pida bolanlary hatyralamak däbi halkymyzyň asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alýan ynsanperwer ýörelgeleriniň biridir. Bu asylly ýörelge Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mynasyp dowam etdirilýär. Munuň özi ata-babalarymyzyň gahrymançylykly ýoluny häzirki nesillere ýetirmekde, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemekde möhüm ähmiýete eýedir. Hatyra gününde ýurdumyzyň ähli künjeginde Watan gahrymanlarynyň ruhlarynyň şat bolmagy dileg edilip, aýat-töwir okalýar, sadakalar berilýär. Biz bu gün pajygaly Aşgabat ýertitremesinde pida bolan ildeşlerimizi, Watan ugrunda şehit bolan edermen goragçylary, şeýle hem 1941 — 1945-nji ýyllaryň urşunyň gahrymanlaryny hatyralaýarys. Şol agyr ýyllardan bäri näçe wagt geçse-de, häzirki nesliň Watanyň edermen goragçylarynyň görkezen gahrymançylygyna goýýan hormat-sarpasy belentdir. Çünki olar nesilleriň nurana geljeginiň hatyrasyna öz janyny pida etdiler. Türkmen halkynyň taryhynda şeýle ýowuz wakalar ençeme gezek bolup geçipdi. Mähriban topragymyza çäksiz söýginiň, agzybirligiň, öz güýjüne ynamyň we durmuşy söýmegiň netijesinde, türkmen halky agyr ýitgilere sezewar bolanda-da, kynçylyklary ýeňip geçmegi başarypdyr. Paýtagtymyzyň günorta-günbatar böleginde ýerleşýän «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumy milli gahrymanlarymyza çuňňur sarpanyň, halkymyzyň beýik geçmişine hormatyň özboluşly nyşanydyr. Ir bilen ildeşlerimiz bu toplumyň «Ruhy tagzym», «Milletiň ogullary», «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül desselerini goýup, halkymyzyň gahrymanlaryny hatyraladylar.

...Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy ýadygärlikler toplumynyň öňündäki meýdança geldi. Bu ýerde Hormat garawulynyň esgerleri nyzama düzüldi.

Döwlet Baştutanymyz Serdar Berdimuhamedow bellenen ýere barýar. Soňra Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar.

Gurban bolan Watan goragçylary we tebigy betbagtçylykda ömür tanapy kesilenler baradaky halk hasratynyň özboluşly senasyna öwrülen gamgyn «Keçpelek» sazy ýaňlanýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde gurban bolanlaryň ýagty ýadygärligini hatyralap, «Ruhy tagzym» ýadygärligine gül çemenini goýdy.

Adamzadyň taryhynda iň weýrançylykly ýertitremeleriň biri bolan 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesi baradaky hasratly ýatlamalar halk hakydasynda baky ýaşaýar. Bu tebigy betbagtçylyk gülläp ösýän şäheri hem-de onuň töwereklerini sähel pursatda düýbünden weýran etdi, ildeşlerimiziň müňlerçesiniň ömür tanapyny kesip, her bir maşgala öwezini dolup bolmajak ýitgileri getirdi. Şol aýylganç gijede döwlet Baştutanymyzyň garry atasy, 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunyň söweş meýdanlarynda gahrymançylyk görkezen, ilhalar ynsan, mugallym, tutuş ömrüni ýaşlary terbiýelemäge bagyşlan Berdimuhamet Annaýewiň hem ömür tanapy kesildi. Aşgabat ýertitremesinde diri galanlar tutanýerliligiň, gaýduwsyzlygyň, synmaz erkiň belent nusgasyny görkezdiler.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan şähergurluşyk maksatnamasynyň hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen, Aşgabat soňky ýyllarda dünýäniň iň owadan şäherleriniň birine, bagtyýar we abadan durmuşyň mekanyna, sebitleýin we ählumumy hyzmatdaşlygyň merkezine, iri halkara çäreleriň geçirilýän ýerine öwrüldi. Onuň täze keşbinde ata-babalarymyzyň ýurdumyzyň ýagty geljegi, türkmen halkynyň bagtly ykbaly baradaky arzuw-umytlary öz beýanyny tapýar. Paýtagtymyzyň ähli ulgamlarda gazanýan ägirt uly üstünlikleri halkara giňişlikde hem giňden ykrar edilýär.

Döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň, innowasion tehnologiýalar bilen üpjün edilen lukmançylyk merkezleriniň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň, sport toplumlarynyň, medeni-durmuş maksatly desgalaryň yzygiderli gurulmagy ýurdumyzyň gülläp ösüşiniň täze eýýamynyň nyşanydyr. Amala aşyrylýan özgertmeler Türkmenistanyň ösüşine we rowaçlygyna, ilatymyzyň abadançylygyny berkitmäge, her bir maşgalanyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Dürli ýyllarda Aşgabat şäheri «Dizaýn» ugry boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasynyň (ÝUNESKO) döredijilik şäherleriniň toruna, Syýahatçylyk şäherleriniň bütindünýä federasiýasynyň agzalygyna kabul edildi. Şeýle hem GDA-nyň çäklerinde «Arkalaşygyň täze sport mümkinçilikleriniň şäheri» diýlip yglan edildi. Geçen ýyl ak mermerli paýtagtymyzyň ÝUNESKO-nyň öwreniji şäherleriniň bütindünýä toruna girizilmegi baş şäherimiziň iri ylym-bilim we medeni merkez hökmünde möhüm orun eýeleýändigini görkezen nobatdaky şanly waka boldy.

Gözel paýtagtymyzyň diplomatiýanyň hem-de bitaraplygyň sebit we halkara merkezi hökmündäki abraýy-da barha artýar. Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň ştab-kwartirasynyň ýerleşdirilmegi ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli, dostlukly, hoşniýetli gatnaşyklara esaslanýan ýörelgelerini dabaralandyrýar.

...Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mähriban Watanymyzyň erkinligi, onuň bagtyýar geljegi ugrundaky söweşlerde baş goýan gahrymanlaryň hatyrasyna bina edilen «Milletiň ogullary» we «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül çemenlerini goýdy. Türkmen topragynyň merdana ogullary baradaky synmaz hakydanyň nyşany hökmünde «baky ot» ýanyp dur.

Ata-babalarymyzyň görkezen gahrymançylygy ýurdumyzyň ýaş nesilleri üçin nusgalykdyr. Watanymyzyň azatlygy ugrunda göreşen pederlerimiziň şöhraty halkymyzyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy. Ildeşlerimiziň müňlerçesi Beýik Watançylyk urşunyň söweş meýdanlarynda mertligiň, harby borja wepalylygyň, eziz topragymyza çäksiz söýginiň ajaýyp nusgasyny görkezdiler. Watanymyzy gorap, il-ýurduň azatlygy ugrunda janyny gurban eden merdana gerçeklerimiziň, milli gahrymanlarymyzyň aldym-berdimli söweşlerde görkezen edermenligi, batyrlygy, gaýduwsyzlygy, gahrymançylygy ata Watany, il-halky söýmegiň beýik mekdebidir.

...Soňra Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, milli parlamentiň deputatlary, Türkmenistandaky diplomatik wekilhanalaryň hem-de halkara guramalaryň ýolbaşçylary gül desselerini goýdular. Ýurdumyzyň daşary döwletlerdäki diplomatik wekilhanalarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular, talyplar, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary hem olara goşuldylar.

Hakyda halkyň ruhy dünýäsiniň aýrylmaz bölegidir. Ol nesilleriň arasyndaky arabaglanyşyk bolup, durmuşa aýratyn, çuň many-mazmun berýär, geçmişe nazar aýlap, geljege ynamly garamaga mümkinçilik açýar. Geçmiş taryhyny bilýän hem-de oňa hormat goýýan jemgyýetde ruhubelentlik belende göterilýär. Ol milletiň watansöýüjilik we döredijilik mümkinçiliklerini birleşdirmäge, durmuşa geçirmäge ýardam edýär. Biziň hakydamyz, ýaşuly nesle bolan çäksiz hoşallygymyz parahatçylygy pugtalandyrmaga, Garaşsyz türkmen döwletiniň okgunly ösmegine, jemgyýetde belent ynsanperwer däpleri aýawly saklamaga gönükdirilen anyk işlerde öz beýanyny tapýar.

Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, häzirki wagtda ýurdumyzda gazanylýan üstünlikler biziň her birimizde hakyky watançylyk duýgusyny, milli buýsanjy döredýär. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň abraýyny belende galdyrmak, Watanymyzy, halkymyzy söýmek hem-de guwanmak biziň her birimiziň borjumyzdyr. Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramy giňden bellenilen şu ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip atlandyrylmagy ata-babalarymyzyň dünýä beren gymmatlyklarynyň, asylly ýörelgeleriniň berkarar Watanymyzyň döwletlilik binýadyny emele getirýändigini aýdyň görkezýär. Ýurdumyz Garaşsyzlygynyň şanly senesini söweşde we şatlykly günde goç ýigidiň wepaly hemrasy bolan bedewleriň hormatyna guralan giň gerimli dabaralar bilen utgaşdyryp belledi.

Hormatly Prezidentimiz bu gün ýurdumyzda Hatyra gününiň geçirilip, öten-geçenleriň ýatlanylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz öten-geçenleri hatyralap, gül desseleriniň goýlandygyny belledi we berilýän sadakalaryň, doga-dilegleriň kabul bolmagyny dileg etdi.

Hatyra çäresi tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz ýygnananlar bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.

Hatyra çäreleri, paýtagtymyzda bolşy ýaly, Arkadag şäherinde hem-de ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda geçirildi. Wepat bolanlaryň ruhuna aýat-töwirler okalyp, sadakalar berildi.

«Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynda geçirilen çäre beýik pederlerimiziň däpleriniň mynasyp dowam etdirilýändiginiň, halkymyzyň ruhubelentligini belende götermegiň hatyrasyna nesilleriň aýrylmaz arabaglanyşygynyň nobatdaky aýdyň nyşanyna öwrüldi

Aşgabat, 3-nji oktýabr (TDH). Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi. Onuň gün tertibine harby we hukuk goraýjy edaralarda şu ýylyň dokuz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri girizildi. Şeýle hem mejlisde Garaşsyz döwletimizde howpsuzlygy we asudalygy üpjün etmäge, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmaga, olaryň işini has-da kämilleşdirmäge degişli meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ilki bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri B.Gündogdyýewe söz berildi. Ol, ilki bilen, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ähli şahsy düzüminiň adyndan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly senesi mynasybetli ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylaryny hem-de işgärlerini döwlet sylaglary bilen sylaglandygy üçin Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Serdar Berdimuhamedowa ýene bir gezek tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi hem-de döwlet Baştutanymyza we Gahryman Arkadagymyza berk jan saglyk, uzak ömür, halkymyzyň bähbidine alyp barýan işlerinde täze üstünlikleri arzuw etdi.

Soňra Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri şu ýylyň dokuz aýynda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe ýurdumyzyň Ýaragly Güýçlerini ösdürmegiň maksatnamasyny üstünlikli ýerine ýetirmek, şeýle hem Watanymyzyň goranyş ukybyny pugtalandyrmak maksady bilen zerur çäreler görüldi. Şunuň bilen birlikde, çagyryş boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylary harby gullukdan boşatmak we harby gulluga çagyrmak boýunça geçirilýän işler, şeýle-de mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly harby ýörişiň netijeleri barada aýdyldy.

Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, goranyş häsiýetli Harby doktrinamyza laýyklykda Milli goşunymyzyň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň möhümdigini belledi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministrine häzirki wagtda dowam edýän, raýatlary harby gulluga çagyrmak we harby gullukdan boşatmak işlerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Baş prokuror B.Muhamedow şu ýylyň dokuz aýynda alnyp barlan işleriň, kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň berjaý edilişine geçirilen prokuror gözegçiliginiň netijeleri hem-de prokuratura edaralaryny ösdürmegiň maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň kanunçylyk namalarynyň berjaý edilmegine prokuror gözegçiligini amala aşyrmak işlerini dowam etmegiň, şeýle hem döwlet we jemgyýetçilik bähbitleriniň, raýatlaryň hukuklarynyň goralmagyny hemişe üns merkezinde saklamagyň zerurdygyny belledi we bu babatda Baş prokurora birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Soňra içeri işler ministri M.Hydyrow şu ýylyň başyndan bäri gözegçilik edýän düzümleri tarapyndan jemgyýetçilik düzgün-tertibini we ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek, hukuk bozulmalaryň öňüni almak boýunça ýerine ýetirilen işler, şeýle hem sentýabr aýynda “Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy” şygary bilen geçirilen biraýlygyň jemleri barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzda jemgyýetçilik tertip-düzgünini üpjün etmek, hukuk bozulmalaryň öňüni almak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň möhümdigini belledi hem-de ministre ýol hereketiniň kadalarynyň we ýangyn howpsuzlygynyň düzgünleriniň berjaý edilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Ýokary kazyýetiň başlygy B.Hojamgulyýew ýanwar — sentýabr aýlarynda gözegçilik edýän düzümleriniň işini kämilleşdirmek we öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmak, kazyýet edaralarynyň işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça geçirilen işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda kanunçylygy üpjün etmek, raýatlaryň hukuklaryny goramak, şeýle hem kazyýet ulgamyny ösdürmek, işgärleriň hünär bilimini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri netijeli dowam etmegiň zerurdygyny belledi we şunuň bilen baglylykda Ýokary kazyýetiň başlygyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Soňra milli howpsuzlyk ministri D.Meredow şu ýylyň dokuz aýynda döwletimiziň milli bähbitlerini goramak we ýurdumyzda asudalygy üpjün etmek boýunça ýerine ýetirilen maksatnamalaýyn işler barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, ministrlik tarapyndan alnyp barylýan işleri mundan beýläk hem netijeli dowam etmegiň möhüm ähmiýetini belledi we bu babatda ministre birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet serhet gullugynyň başlygy I.Ilamanow şu ýylyň ýanwar — sentýabr aýlarynda Watanymyzyň mukaddes serhetlerini goramak, serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barlan işler, harby gullukçylaryň gulluk şertlerini we ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň serhediniň dost-doganlyk serhedidigini belledi hem-de gullugyň ýolbaşçysyna serhet goşunlaryny ösdürmegiň maksatnamasyna laýyklykda mukaddes serhetlerimiziň goraglylygyny yzygiderli üpjün etmegi tabşyrdy.

Soňra adalat ministri M.Taganow hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, bu düzümi ösdürmegiň maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi, milli kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek maksady bilen alnyp barlan işler, şeýle hem işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak we ministrligiň işine öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmak boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň kanunçylyk ulgamyny halkara kadalara laýyklykda kämilleşdirmek işini dowam etmegiň möhümdigini belledi hem-de ýurdumyzda kabul edilýän hukuk namalarynyň kanunçylyga laýyk gelmegine yzygiderli gözegçilik etmegi ministre tabşyrdy.

Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Hudaýkulyýew hasabat döwründe ýolbaşçylyk edýän düzüminde alnyp barlan işleriň netijeleri, gullugyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak maksady bilen görlen çäreler we degişli ösüş maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, gümrük nokatlarynda gümrük düzgünleriniň berjaý edilişine gözegçilik etmegiň, bu ugurda öňdebaryjy tejribeleriň yzygiderli ornaşdyrylmagynyň möhüm ähmiýetini belledi hem-de gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy A.Sazakow şu ýylyň başyndan bäri alnyp barlan işleriň netijeleri, gullugyň işine öňdebaryjy tejribäni işjeň ornaşdyrmak hem-de düzümi ösdürmegiň maksatnamasynda göz öňünde tutulan wezipeleri üstünlikli amala aşyrmak maksady bilen geçirilen çäreler barada hasabat berdi.

Şeýle hem gullugyň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiziň ata-babalarymyzyň ynsanperwerlik däplerinden ugur alyp, daşary ýurt raýatlarynyň bir toparyna Türkmenistanda ýaşamak üçin ygtyýarnamalary bermek baradaky resminama gol çekendigi üçin ýolbaşçylyk edýän düzüminiň ähli işgärleriniň adyndan tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi hem-de döwlet Baştutanymyza we Gahryman Arkadagymyza berk jan saglyk, uzak ömür, alyp barýan döwlet işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gullugyň işini has-da döwrebaplaşdyrmak we raýatlara ýokary hilli hyzmatlary ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmegiň zerurdygyny belledi we bu babatda gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe görkezmeleri berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna ýüzlenip, goranyş häsiýetli Harby doktrinamyzyň talaplaryna laýyklykda, Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň howpsuzlygyny we çäk bitewüligini ýokary derejede üpjün etmek, ýurdumyzyň goranmak ukybyny pugtalandyrmak, Watan goragçylarynyň we olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak boýunça yzygiderli çäreleriň durmuşa geçirilýändigini belledi we bu ugurdaky işleriň mundan beýläk-de dowam etdiriljekdigini aýtdy.

Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Mejlisiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, halkymyzyň parahat hem-de bagtyýar durmuşynyň bähbidine alyp barýan jogapkärli gulluklarynda uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistan Ýokary derejeli syýasy forumda: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça çäreleri tizleşdirmek

BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forumyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2030-njy ýyla çenli durnukly ösüş boýunça Gün tertibini durmuşa geçirmäge bagyşlanan çärelere gatnaşýar.

2026-njy ýylyň 15-nji iýulynda Türkmenistanyň wekiliýeti EKOSOS-yň ýokary derejeli böleginiň «Has gowy netijeleri gazanmak: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça gyssagly we özgertmeleri üpjün edýän çäreleri tizleşdirmek» atly umumy pikir alyşmalaryna gatnaşdy.

Forumda çykyş eden türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy Perhat Ýagşyýew BMG we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmegiň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň hem-de durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm şerti bolup durýandygy nygtaldy.

Çykyşda Türkmenistanyň 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini milli derejede yzygiderli durmuşa geçirýändigi bellenildi. Häzirki wagtda Durnukly ösüş maksatlarynyň wezipeleriniň 85 göterimi milli we pudaklaýyn ösüş maksatnamalaryna ornaşdyryldy, milli derejede 131 milli wezipe we Durnukly ösüş maksatlarynyň 175 görkezijisi tassyklanyldy.

Daşky gurşawy goramak, suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek hem-de çölleşmä garşy göreş meselelerine aýratyn üns berildi. Suw meseleleriniň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna we ýörelgelerine, şeýle hem sebitiň ähli döwletleriniň bähbitlerini nazara almak esasynda çözülmelidigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Merkezi Aziýa döwletleri üçin Çölleşmä garşy göreş boýunça Sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy nygtaldy.

Çykyşda, şeýle hem, Türkmenistanyň «ýaşyl» ykdysadyýeti ösdürmek, ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, energetika pudagyndaky taslamalary amala aşyrmak hem-de metan zyňyndylaryny azaltmak boýunça halkara borçnamalary ýerine ýetirmek ugrunda durmuşa geçirýän işleri beýan edildi.

Sebitiň ilkinji «akylly» şäheri bolan Arkadag şäheriniň durnukly ösüş, inklýuziwlik we ekologiýa howpsuzlygy ýörelgelerine laýyklykda gurulandygy aýratyn bellenildi. Şäheriň ÝHHG-niň durnukly we howa şertlerine durnukly şäherleri ösdürmek boýunça taslamasyna girizilendigi hem-de birnäçe abraýly halkara sylaglaryna we şahadatnamalaryna mynasyp bolandygy nygtaldy.

Halkara ulag arabaglanyşygyny ösdürmek meselelerine hem aýratyn üns berildi. Türkmenistanyň Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta ugurlary, şol sanda Hazarüsti ugry boýunça iri ulag-üstaşyr taslamalary durmuşa geçirmegini dowam etdirýändigi, munuň halkara söwdasynyň durnuklylygyny berkitmäge hem-de deňze çykalgasy bolmadyk döwletleriň ösüşine möhüm goşant hökmünde garalýandygy bellenildi.

Forumyň işiniň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2027-nji ýylda hödürlenmegi meýilleşdirilýän Türkmenistanyň üçünji Meýletin milli synyny taýýarlamakda peýdalanyljak Meýletin milli synlary taýýarlamagyň halkara tejribesini hem öwrenýär.

Türkmenistanyň wekiliýeti Nýu-Ýork şäherinde BMG-niň EKOSOS-yň howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy foruma gatnaşýar

2026-njy ýylyň 7-nji iýulynda BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda BMG-niň Ykdysady we durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forum öz işine başlady. Forumyň işi 2026-njy ýylyň 15-nji iýulyna çenli dowam eder.

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň wekiliýetiniň düzümine Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň wekilleri girýär. Wekiliýet 2026-njy ýylyň 13–15-nji iýuly aralygynda bu abraýly halkara forumyň işine gatnaşýar.

Durnukly ösüş boýunça Ýokary derejeli syýasy forum 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Gün tertibiniň durmuşa geçirilişine baha bermek boýunça BMG-niň esasy ählumumy meýdançasydyr. 2015-nji ýyldan bäri forum her ýyl hökümetleriň, halkara guramalaryň, işewür toparlaryň hem-de raýat jemgyýetiniň wekillerini Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmek ugrunda alnyp barylýan işleri utgaşdyrmak maksady bilen bir ýere jemleýär.

Şu ýylyň forumynyň esasy mowzugy: «2030-njy ýyla çenli döwür üçin Durnukly ösüş gün tertibini we onuň Durnukly ösüş maksatlaryny hemmeler üçin durnukly geljegi üpjün etmek maksady bilen özgertmeleri amala aşyrýan, adalatly, innowasion we utgaşdyrylan hereketler» diýlip kesgitlenildi.

2026-njy ýylyň 13-nji iýulynda geçirilen Ýokary derejeli syýasy forumyň ministrler derejesindäki mejlisinde BMG-niň edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de raýat jemgyýetiniň wekilleri maksatnamalaýyn çykyşlary bilen çykyş etdiler.

Ministrler derejesindäki bölümi açyp, EKOSOS-yň Başlygy Lok Bahadur Thapa hem-de BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş Durnukly ösüş maksatlarynyň ählumumy ähmiýetini belläp, 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini üstünlikli durmuşa geçirmek üçin halkara maliýe ulgamyny düýpli özgertmegiň zerurdygyny nygtadylar. Öz gezeginde, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Başlygy Annalena Berbok «Bilelikde has gowy» başlangyjynyň çäklerinde BMG-niň Tertipnamasyny jebislik esasynda goramaga çagyrdy. Ýaşlar hereketiniň wekili Jewon Çoi bolsa dünýä maliýe serişdeleriniň paýlanyşynda nesillerara adalatlylygyň möhümdigini belledi.

2026-njy ýylyň Ýokary derejeli syýasy forumynda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça Durnukly ösüş maksatlarynyň toparlaýyn ugurlary, hususan-da DÖM 6, DÖM 7, DÖM 9, DÖM 11 hem-de DÖM 17 boýunça giňişleýin seljermeler geçirilýär.

Halkara bileleşiginiň aýratyn üns merkezinde suw serişdeleriniň ýetmezçiligini aradan aýyrmak hem-de şu ýylyň dekabr aýynda Abu-Dabide geçirilmegi meýilleşdirilýän Ählumumy suw sammitiniň öňüsyrasynda utgaşdyrylan çäreleri işläp taýýarlamak meseleleri boldy.

Energetika we howanyň üýtgemegi bilen bagly gün tertibi boýunça geçirilen pikir alyşmalarda energetika geçişini çaltlandyrmagyň hem-de arassa energiýa çeşmelerine ygtybarly elýeterliligi üpjün etmegiň zerurdygy tassyklandy. Senagat we şäher infrastrukturasyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşylanda, wekiller kiçi telekeçiligi maliýe taýdan goldamagyň, sanly deňsizligi azaltmagyň hem-de şäherlerde ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmagyň möhümdigini bellediler. Bu wezipeleri durmuşa geçirmekde esasy ulgamlaýyn binýat hökmünde DÖM 17-iň çäklerinde maliýe serişdelerini herekete getirmek çykyş edýär.

Köptaraplaýyn gepleşikleriň jemleri boýunça BMG-niň Ýokary derejeli syýasy forumy 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça dünýä derejesindäki öňegidişlige baha berýän jemleýji resminamany kabul eder. Häzirki sessiýada 36 döwlet özleriniň Meýletin milli synlaryny (MMS) hödürleýär.

Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda öz Meýletin milli synlaryny üstünlikli hödürländigini nazara alanyňda, EKOSOS-yň howandarlygyndaky bu foruma gatnaşmak ýurt üçin möhüm amaly ähmiýete eýedir. Häzirki sapar Türkmenistanyň 2027-nji ýylda üçünji Meýletin milli synyny hödürlemäge ulgamlaýyn taýýarlyk görmek işleri bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. BMG-niň bu meýdançasy türkmen bilermenleri üçin Durnukly ösüş maksatlarynyň görkezijilerine gözegçilik etmek we olary durmuşa ornaşdyrmak babatda öňdebaryjy halkara tejribesini özleşdirmek üçin netijeli platforma bolup hyzmat edýär.

Türkmenistan bilen ESKATO köpugurly hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşdy

BMG-niň Aziýa we Ýuwaş ummany sebiti boýunça Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça komissiýasynyň (UNESCAP) 82-nji sessiýasynyň çäklerinde Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiniň ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretary Armida Salsiýa Alişahbana bilen duşuşygy geçirildi.

Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu hyzmatdaşlyk durnukly, netijeli we ekologik taýdan howpsuz ulag-logistika arabaglanyşygyny berkitmek boýunça utgaşdyrylan hereketleri ilerletmäge gönükdirilendir.

Taraplar köpugurly hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini belläp, Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça hödürlän Meýletin milli synlaryny üstünlikli taýýarlanylandygyny bellediler. ESCAP-yň 2027-nji ýyla meýilleşdirilen üçünji Meýletin milli syny taýýarlamak işinde maslahat beriş we seljeriş goldawyny bermegi dowam etdirjekdigi nygtaldy.

Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň durnukly ulag, energetika, sanlylaşdyrma we söwda ýaly möhüm ugurlary öz içine alýandygy bellenildi. Bu babatda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň çäklerinde ulag geçelgelerini ösdürmek, energetika geçişi we sebit tejribesini alyşmak boýunça taslamalar işjeň durmuşa geçirilýär.

Türkmenistan-yň we ESCAP sebitiniň üstaşyr mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilen iri infrastruktura taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berildi.

Taraplar Türkmenistanyň howanyň üýtgemegi babatda we ekologiýa gün tertibini ilerletmekdäki işjeň ornuny hem nygtadylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň Aşgabatda Merkezi Aziýa ýurtlary üçin çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini ESCAP-yň ýöriteleşdirilen instituty hökmünde döretmek baradaky başlangyjyna aýratyn ähmiýet berildi.

Hanym Alişahbana Türkmenistanyň halkara giňişligindäki işjeňligini, şol sanda Awazada BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň üstünlikli geçirilmegine ýokary baha berdi. ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretarynyň 2025-nji ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada amala aşyran saparynyň Türkmenistan bilen ESCAP-yň arasyndaky hyzmatdaşlyga goşmaça itergi berendigi bellenildi.