Ýakynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasyna dostluk saparyny amala aşyrdy. Aýratyn ynanyşmak ýagdaýynda geçen bu sapar türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň Ýewraziýada durnuklylygyň arhitekturasyny kesgitleýän hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk derejesine çykandygynyň aýdyň güwäsi boldy.

Gahryman Arkadagymyzyň HHR-iň Başlygy Si Szinpin bilen taryhy duşuşygynyň Hytaý Täze ýylynyň soňky güni bilen Nowruz baýramynyň sepgidine gabat gelmeginde aýratyn many bardyr. Si Szinpiniň belleýşi ýaly, bu iki baýramyň gabat gelmegi aýratyn many-mazmuna eýe bolup, döwletara gatnaşyklarda bahar täzelenişini alamatlandyrýar.

Hytaýyň “Ženmin Žibao”, “Sinhua” ýaly iri köpçülikleýin habar beriş serişdeleri Milli Liderimiziň saparyny giňden şöhlelendirip, ony “döwür üçin ähmiýetli waka” diýip atlandyrdylar. “Türkmen halkynyň Milli Lideriniň Pekine şu gezekki saparyna mizemez dostlugyň we hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygyň aýdyň nyşany hökmünde garalýar. Iki Lideriň duşuşygynyň Hytaý Täze ýylynyň we Nowruz baýramynyň sepgidine gabat gelmegi iki beýik döwletiň arasyndaky özara hyzmatdaşlygyň nusgasy bolup, gatnaşyklarymyzyň gülläp ösüş döwrüne gadam urýandygyny alamatlandyrýar” diýlip “Sinhuanyň” berýän habarlarynda bellenilýär. Hytaýyň öňdebaryjy bilermenleri Türkmenistanyň HHR-iň Merkezi Aziýada ygtybarly hyzmatdaşy, Gahryman Arkadagymyzyň syýasy abraýynyň bolsa bu mizemez hyzmatdaşlygyň kepili bolup durýandygyny nygtaýarlar.

Häzirki türkmen-hytaý dialogy gözbaşyny müňýyllyklardan alyp gaýdýar. Taryhy maglumatlara görä, biziň eýýamymyzdan öňki II asyrda Hytaý imperatory U Diniň ilçisi Çžan Sýan Parfiýa gelende uly hormat bilen garşylanypdyr. Hut şonda ilçiniň üsti bilen hytaý imperatoryna ilkinji behişdi bedew sowgat iberilipdir.

Gahryman Arkadagymyz dostluk saparynyň dowamynda Hytaýyň “CGTN” teleýaýlymyna beren interwýusynda: “Şu ýerde özboluşly resminama bolan «Kasam şertnamasyny» ýatlamak ýerlikli bolsa gerek. Oňa türkmenleriň ata-babalary Hytaýyň halky bilen biziň eýýamymyzdan ozalky 49-njy ýylda gol çekipdirler. «Kasam şertnamasynyň» adynyň özi iki halkyň özara gatnaşyklarynyň esasynda synmaz we mukaddes kadalaryň goýlandygyny görkezýär. Häzirki döwürde Türkmenistanyň we Hytaý Halk Respublikasynyň ýolbaşçylary örän baý taryhy esaslara daýanyp, hyzmatdaşlygyň şol ruhuny hem-de däplerini dikeldýärler. Döwletara gatnaşyklaryň taryhynyň müňýyllyklara, Beýik Ýüpek ýolunyň döwrüne uzap gidýändigine iki ýurtda hem düşünmek bilen garalýar. Bu bolsa biziň uly gymmatlygymyzdyr, dostlugymyzyň, özara bähbitli, deňhukukly hyzmatdaşlygymyzyň hemişelik esasydyr” diýip belledi.

Bu gün Türkmenistanyň “Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek” strategiýasynyň Hytaýyň “Bir guşak, bir ýol” başlangyjy bilen utgaşdyrylmagy netijesinde bu gadymy söwda ýoluna täze badalga berilýär. Gepleşikleriň dowamynda Milli Liderimiz we Hytaýyň Başlygy deňhukuklylyk, özara hormat goýmak ýörelgeleri esasyndaky dünýä gurluşy babatda ýurtlarymyzyň garaýyşlarynyň gabat gelýändigini tassykladylar. Gahryman Arkadagymyz Hytaýyň öňe sürýän Howpsuzlyk, Siwilizasiýa, Ösüş we Dolandyryş ýaly ählumumy başlangyçlarynyň ähmiýetini nygtady. Bu konsepsiýalar Türkmenistanyň daşary syýasatynyň “Dialog — parahatçylygyň kepili”, “Ösüş arkaly parahatçylyk” ýaly filosofiýasyna many-mazmun taýdan gabat gelýär.

Ýangyç-energetika toplumy ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň gün tertibinde aýratyn orny eýeleýär. Şu ýyl Türkmenistan bilen Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň (CNPC) arasyndaky giň möçberli hyzmatdaşlyga 20 ýyl dolýar. Şol geçen döwürde halklaryň arasynda energetika köprüsi bolup çykyş edýän asyryň taslamasy — Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi durmuşa geçirildi.

Saparyň dowamynda türkmen halkynyň Milli Lideri “CNPC-niň” direktorlar geňeşiniň başlygy Daý Houlýan bilen duşuşdy. Söhbetdeşlikde “Galkynyş” gaz känini mundan beýläk-de özleşdirmek boýunça anyk işler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu käniň dördünji tapgyryny amala aşyrmaga taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly meselä aýratyn üns berildi. Bu taslama türkmen mawy ýangyjynyň gündogar ugur boýunça eksportyny ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berer. Hytaýly hyzmatdaşlar bilen bilelikdäki taslamalaryň diňe bir ykdysady däl, eýsem, durmuş ugurly ähmiýeti hem bar. “Galkynyş” gaz käniniň tapgyrlaýyn özleşdirilmegi täze iş orunlarynyň müňlerçesini döretmäge mümkinçilik berdi. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz “CNPC” bilen hyzmatdaşlygyň şanly 20 ýyllygyna bagyşlanan halkara ylmy-amaly maslahaty geçirmegi teklip etdi. Bu forum tehnologik tejribe alyşmak üçin özboluşly meýdança öwrüler.

Sebit gün tertibiniň meseleleri babatda türkmen halkynyň Milli Lideri Arkadagyň ak ýoly bilen Serhetabat — Hyrat gaz geçirijisiniň strategik ähmiýetine ünsi çekdi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan transmilli gaz geçirijisiniň möhüm bölegi bolan bu taslama sebitiň logistika ulgamynyň üstüni ýetirip, Merkezi Aziýa sebitini Ýewraziýa kommunikasiýalarynyň wajyp merkezine öwürýär.

Saparyň dowamynda HHR-iň Başlygy Si Szinpine Gadyrly atly ajaýyp ahalteke bedewiniň sowgat berilmegi ähmiýetli waka boldy. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň adyndan berlen bu sowgat hakyky dostlugyň aýdyň nyşanyna öwrüldi. HHR-iň Başlygy sowgady hoşallyk bilen kabul edip, 12 ýyl mundan ozal oňa Gahryman atly bedewiň hem sowgat berlendigini ýatlady. Si Szinpin “At — myrat”, “At agynan ýerde toý bolar” ýaly türkmen nakyllaryny mysal getirip, Hytaýda ahalteke bedewlerine uly sarpa goýulýandygyny nygtady.

Gepleşikleriň dowamynda atşynaslyk pudagynda gatnaşyklary giňeltmäge hem-de tejribe alyşmaga özara taýýarlyk tassyklanyldy. Si Szinpin ahalteke bedewleriniň arassa tohumyny gorap saklamak babatda türkmen tejribesiniň nusgalyk bolup durýandygyny belledi.

Medeni-ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlyga-da täze itergi berildi. Si Szinpin hem-de Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanda “Lu Ban ussahanalaryny”, Adaty hytaý lukmançylyk merkezini açmak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. “Lu Ban ussahanalaryny” açmak arkaly ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlygyň giňeldilmegi hünärmenleriň täze neslini kemala getirmekde oňyn netijeleri berer. Bu merkezlerde sanly ykdysadyýet üçin hünärmenler taýýarlanylar, ýaşlar emeli aň, robototehnika, döwrebap senagat ulgamlary bilen işlemegiň inçe tärlerini özleşdirerler. Adaty hytaý lukmançylyk merkeziniň döredilmegi bolsa milli saglygy goraýyş ulgamynyň gazananlaryny özboluşly lukmançylyk usullary bilen sazlaşykly utgaşdyryp, ildeşlerimize ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryny bermäge ýol açar. Şeýle hyzmatdaşlyk Hytaýyň innowasion bilim standartlaryny, gadymy lukmançylyk tejribesini ýurdumyzyň durmuş infrastrukturasyna ornaşdyrmaga mümkinçilik berer.

Ylym-bilim ulgamy ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda bolmagynda galýar. Milli Liderimiz HHR-iň öňdebaryjy ýokary okuw mekdeplerinde türkmen talyplaryna bilim almaga döredilýän mümkinçilik üçin hytaý tarapyna minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem taraplar intellektual eýeçilik we ýokary tehnologiýalar ulgamlarynda tejribe alyşmagy giňeltmek barada ylalaşdylar. HHR-iň Başlygy Türkmenistanyň ekologiýa syýasatyna ýokary baha berip, oba hojalyk pudagynda hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny beýan etdi. “Ýaşyl” energetika ulgamynda durmuşa geçiriljek bilelikdäki taslamalar iki ýurduň hem geljek nesilleriň abadan durmuşyna jogapkärçilikli çemeleşýändigini görkezýär.

Si Szinpin oba hojalyk toplumyny döwrebaplaşdyrmak boýunça tekliplere aýratyn üns berdi. Hytaý tarapy Türkmenistana suw tygşytlaýjy tehnologiýalar, ýokary öndürijilikli tehnikalar babatda öňdebaryjy işläp taýýarlamalary bermäge taýýardygyny beýan etdi. Uzak möhletleýin geljekde munuň özi ýurdumyzyň oba hojalyk toplumyny ýokary tehnologiýaly pudaga öwürmäge şert döreder.

Pekinde geçirilen duşuşyk ýokary derejedäki ikitaraplaýyn syýasy dialogyň yzygiderli ösdürilýändigini ýene-de bir gezek tassyklady. BMG-niň we “Merkezi Aziýa — Hytaý” formatynyň çäklerinde başlangyçlaryň özara goldanylmagy iki ýurda ählumumy parahatçylygy pugtalandyrmak meselelerinde tagallalary utgaşdyrmaga ýardam berýär.

Hytaýyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri Si Szinpiniň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň bilelikdäki dostlukly gezelenjine aýratyn üns berdiler. Milli Liderimiziň we HHR-iň Başlygynyň resmi däl görnüşdäki dialogy özara ynanyşmagyň ýokary derejesiniň aýdyň beýany boldy. Bu bolsa strategik ähmiýetli çözgütleri kabul etmek üçin binýady döredýär.

Türkmen tarapy “Bitewi Hytaý” syýasatyny üýtgewsiz goldaýandygyny tassyklady, hytaý tarapy bolsa Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesine çuňňur hormat goýýandygyny ýene-de bir gezek beýan etdi. Iki ýurduň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň özara ykrar edilmegi döwletara dialogyň, uzak möhletli durnuklylygyň kepili bolup durýar. Şeýle hem gepleşikleriň dowamynda senagat ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň meselelerine garaldy. Ykdysady hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmagyň, ýokary goşulan bahaly önümleriň bilelikdäki önümçiliklerini ýola goýmagyň zerurdygy bellenildi.

Ulag-logistika pudagy-da hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi. Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň mümkinçilikleriniň ulanylmagy, Gündogar — Günbatar ugry boýunça multimodal ulag geçelgeleriniň ösdürilmegi Hytaýa Türkmenistanyň çägi bilen Ýewropanyň we Ýakyn Gündogaryň bazarlaryna gysga ýol bilen çykmaga mümkinçilik berer.

Gahryman Arkadagymyzyň hormatly Prezidentimiziň adyndan Si Szinpine Türkmenistana gelmäge çakylygyny gowşurmagy saparyň möhüm netijeleriniň biri boldy. Çakylyk hoşallyk bilen kabul edildi. Munuň özi ýokary derejedäki gatnaşyklaryň işjeňleşdirilýändigini görkezýär. Duşuşygyň ahyrynda taraplar türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de okgunly ösdüriljekdigine ynam bildirdiler, gazanylan her bir ylalaşyk bolsa umumy abadançylygyň binýadyna goşulýan goşantdyr.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň belent maksatlary hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini talap edýär, Gahryman Arkadagymyzyň HHR-e amala aşyran dostluk sapary bolsa milli bähbitleriň ählumumy ösüş maksatlary bilen sazlaşykly utgaşýandygynyň aýdyň mysalydyr. Türkmen halky Milli Liderimiziň halkara giňişlikdäki üstünliklerine buýsanýar. Türkmen halkynyň Milli Lideri tarapyndan binýady goýlup, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän daşary syýasat strategiýasy Türkmenistanyň dünýä syýasatyndaky eýeleýän ornuny has-da pugtalandyrýar.

(TDH)

Beýleki habarlar

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ählihalk bag ekmek dabarasyna gatnaşdy

Aşgabat, 21-nji mart (TDH). Şu gün ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda ählihalk bag ekmek dabarasy geçirildi. Asylly däbe öwrülen bu giň gerimli ekologiýa çäresi Watanymyzy bagy-bossanlyga öwürmek ugrundaky maksatlary ilerletmäge, jemgyýetde ekologik medeniýeti kemala getirmäge ýardam berýär.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň asylly başlangyçlaryny dowam etdirýän hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzda ekologik abadançylygy üpjün etmäge, durnukly tebigy gurşawy kemala getirmäge gönükdirilen Milli tokaý maksatnamasy durmuşa geçirilýär. Şunda tokaý zolaklarynyň çäkleriniň giňeldilmegine, tebigatyň biologik dürlüliginiň goralyp saklanylmagyna möhüm ähmiýet berilýär. Türkmen halky asyrlaryň dowamynda tebigata aýawly çemeleşmegiň we onuň bilen sazlaşykly ýaşamagyň özboluşly ýörelgelerini kemala getiripdir. Hormatly Prezidentimiziň üstünlikli amala aşyrýan ekologiýa syýasaty şu asylly ýörelgelere esaslanýar. Şu gezekki çäre hem pederlerimiziň däp-dessurlarynyň mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň güwäsidir.

...Ir bilen dabaranyň geçirilýän ýerinde baýramçylyk ýagdaýy emele geldi. Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, daşary döwletleriň we halkara guramalaryň ýurdumyzdaky wekilhanalarynyň ýolbaşçylarydyr wekilleri, halk köpçüligi bar.

Hormatly Prezidentimiz ählihalk bag ekmek dabarasynyň geçirilýän ýerine — paýtagtymyzyň günorta künjegine geldi. Dabara gatnaşyjylar döwlet Baştutanymyzy mähirli mübäreklediler. Ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň çykyşlary çärä aýratyn öwüşgin çaýdy.

Hormatly Prezidentimiz dabara gatnaşyjylary mähirli mübärekläp, bag ekmek üçin ýörite taýýarlanylan ýere bardy. Bu ýerde ýaş nesliň wekili Arkadagly Gahryman Serdarymyzdan bag ekmek dabarasyna badalga bermegini haýyş edip ýüzlendi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow bag nahalyny oturdyp, ählihalk bag ekmek dabarasyna badalga berdi. Döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmäge gönükdirilen bu giň gerimli çärä gatnaşmagy onuň ähmiýetini has-da artdyrdy hem-de halkymyzyň milli däpleriniň dowamata atarylýandygyny aýdyň görkezdi.

Dabara gatnaşyjylaryň ählisi Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň göreldesine eýerip, bag nahallaryny ekmäge girişdiler. Dagyň sergin howasy bu ýere ýygnananlaryň göwnüni göterip, ruhubelentligini artdyrdy.

Türkmenistany bagy-bossanlyga öwürmekde ylmy çemeleşmä aýratyn üns berilýär. Nahallaryň bu künjegiň toprak-howa şertleri nazara alnyp ekilmegi dag etegindäki giňişliklerde agaçlaryň birkemsiz ösmegini üpjün edýär. Şäherlerde, obalarda köpçülikleýin bag nahallarynyň oturdylmagy ýaşamak üçin amatly ekologik gurşawy döredýär. Soňky ýyllarda Diýarymyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, paýtagtymyzda we onuň töwereklerinde-de tokaý zolaklarynyň çäkleriniň barha giňeldilmegi bu asylly işe wajyp ähmiýet berilýändiginiň mysalydyr.

Köpçülikleýin bag ekmek çäresi ekologik abadançylygy üpjün etmek bilen bir hatarda, tebigatyň biodürlüligini gorap saklamakda-da möhüm ähmiýete eýedir. Halkymyzyň bu asylly işe jebislikde gatnaşmagy watansöýüjiligiň, ýurdumyzyň özboluşly tebigy gözelligine hormat goýmagyň, ata-babalarymyzyň daşky gurşaw bilen sazlaşykly ýaşamak ýörelgeleriniň häzirki nesiller tarapyndan mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň nyşanydyr.

Dabara gatnaşýan daşary ýurtly myhmanlar Türkmenistanda şeýle ekologiýa çäreleriniň yzygiderli geçirilmeginiň sebitde daşky gurşawyň durnuklylygyny üpjün etmekde nusgalykdygyny we howanyň üýtgemegine garşy göreşmek boýunça dünýä bileleşiginiň tagallalaryny birleşdirmäge uly goşant goşýandygyny bellediler. Dünýä medeniýetiniň gadymy ojaklarynyň biri bolan türkmen topragynyň tebigy şertleri, dag çeşmeleri, bereketli topragy, amatly howa gurşawy ýurduň ösümlik dünýäsini baýlaşdyryp, daýhançylyk däpleriniň ösüşiň täze derejesine çykmagyny üpjün edýär. Sahawatly türkmen topragy dünýäde iň gadymy ekerançylyk medeniýetiniň kemala gelen ýeri hasaplanýar. Taryhy maglumatlar ýurdumyzyň giň ýaýlalarynda gök-bakja ekinleriniň, miweli baglaryň ösdürilip ýetişdirilendigini tassyklaýar. Munuň özi milli daýhançylyk we bagbançylyk däpleriniň taryhynyň asyrlara uzap gidýändigini görkezýär.

Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň döwlet syýasatynda daşky gurşawy goramaga, tebigy serişdelerden rejeli peýdalanmaga, howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly täsirleri peseltmäge gönükdirilen giň möçberli ekologiýa başlangyçlaryna uly orun berilýär. Bu ugurda BMG we beýleki iri halkara düzümler bilen hyzmatdaşlyk etmek ýurdumyzyň daşary syýasat strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.

...Çäräniň dowamynda hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlary bilen söhbetdeş boldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän orunbasary T.Atahallyýew tutuş ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan ählihalk bag ekmek dabarasynyň barşy barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz bag nahallarynyň oturdylmagynyň ekologik ýagdaýy gowulandyrmakda möhüm ähmiýete eýedigini belläp, daşky gurşawy goramak, ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek, öňden oturdylan baglaryň idegini ýetirmek boýunça alnyp barylýan işleri hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň paýtagtymyza gözegçilik edýän orunbasary B.Annamämmedow baş şäherimizi abadanlaşdyrmak, onuň çäklerinde arassaçylyk işlerini geçirmek babatda ýerine ýetirilýän çäreler, paýtagtymyzdaky gurluşyk işleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Aşgabady mundan beýläk-de ösdürmek we paýtagtymyzda arassaçylyk kadalaryny berjaý etmek babatda birnäçe görkezmeleri berdi.

Birleşen Milletler Guramasynyň daşky gurşaw boýunça Konwensiýalarynyň onlarçasyna goşulan Türkmenistanyň ýokary derejeli forumlarda öňe sürýän başlangyçlary halkara bileleşik tarapyndan giň goldawa eýe bolýar. Şolaryň hatarynda Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini döretmek, BMG-niň Suw strategiýasyny, BMG-niň Aral deňziniň sebiti üçin Ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamak, Aral meselesini BMG-niň işiniň aýratyn ugry hökmünde kesgitlemek, Hazar deňziniň ekologik abadançylygyny gorap saklamak boýunça başlangyçlar bar.

Häzirki wagtda paýtagtymyzyň töweregindäki dag eteklerinde arça agaçlary oturdylan meýdanlar ýylsaýyn giňeýär. Olar topragy berkidip, ýerasty suwlaryň ýokary galmagyny saklaýar hem-de sil suwlarynyň döremeginiň öňüni alýar. Şeýle-de arça agajy uglerod oksidiniň howadaky derejesini peseldip, howany tozandan arassalap, ýellerden goranmagyň tebigy serişdesi bolup durýar. Mundan başga-da, Aşgabadyň töwereginde emele gelen tokaý-seýilgäh zolagy bu ýerde howanyň gowulanmagyna ýardam edýär. Dag derelerinde, baýyrlyklarda, ýapgytlarda arça agaçlarynyň tokaýlyklary döredilip, olaryň sany eýýäm onlarça milliona ýetýär.

Hormatly Prezidentimiziň tagallalary bilen üstünlikli durmuşa geçirilýän şähergurluşyk maksatnamasynda hem ekologiýa meselesine möhüm ähmiýet berilýär. Sebitde deňi-taýy bolmadyk Arkadag şäheri munuň aýdyň mysalydyr. Şäherde sanly, maglumat-aragatnaşyk we «ýaşyl» tehnologiýalar giňden ornaşdyryldy, desgalaryň gurluşygynda bolsa ekologik taýdan arassa serişdeler ulanyldy. Arkadag şäherine “Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň sebitinde durnukly, “ýaşyl”, howa üçin oňaýly we innowasion çözgütli şäherleri ösdürmek” taslamasyna goşulandygy baradaky güwänamanyň berilmegi Türkmenistanyň dünýä jemgyýetçiligi bilen ekologiýa ýaly wajyp ugurdaky gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete eýediginiň aýdyň beýanydyr.

...Çäräniň dowamynda bag nahallarynyň ekilmegi bilen bir hatarda, ozaldan bar bolan tokaý zolaklaryna ideg işleri hem geçirildi. Dabara gatnaşyjylar öňki ýyllarda ekilen agaçlaryň düýbüni ýumşatmak we suwarmak işlerini ýerine ýetirdiler. Döredijilik toparlarynyň Watanymyzy, täze taryhy döwürde amala aşyrylýan beýik işleri wasp edýän çykyşlary dabara gatnaşyjylaryň ruhubelentligini has-da artdyrdy.

Bag ekmek dabarasy tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow çärä gatnaşyjylar bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.

Umuman, şu gezekki ählihalk bag ekmek dabarasynyň barşynda tutuş ýurdumyz boýunça agaç nahallarynyň 611 müň 962 düýbi ekildi. Şeýle hem seýilgähleri, tokaý zolaklaryny arassalamak, abadanlaşdyrmak işleri bilen birlikde, jemi 2 million 24 müň 240 düýp baga ideg etmek işleri geçirildi. Şeýlelikde, ählihalk bag ekmek dabarasy ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygyna beslenýän “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda ýurdumyzyň ekologik abadançylygy üpjün etmek boýunça ählumumy tagallalara goşýan mynasyp goşandynyň nobatdaky beýany boldy.

Arkadag şäheri, 21-nji mart (TDH). Şu gün ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň yhlasyndan binýat bolan Arkadag şäherinde-de ählihalk bag ekmek dabarasynyň ýazky möwsümine badalga berildi. Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz gününiň giňden bellenilen günlerinde guralan asylly çärä türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagy onuň ähmiýetini has-da artdyrdy.

Häzirki döwürde ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly gadam urýan ýurdumyzyň çar künjeginde giň möçberli tokaý zolaklary, döwrebap seýilgähler döredilýär. Munuň özi Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanyp, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli amala aşyrylýan döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridir.

...Ir bilen Gahryman Arkadagymyz “akylly” şäheriň çäklerinde ählihalk bag ekmek dabarasynyň geçirilýän ýerine geldi. Bu ýerde Milli Liderimiz mähirli garşylanyldy. Çäräniň dowamynda ýurdumyzyň medeniýet we sungat ussatlarynyň aýdym-sazly çykyşlarynyň ýaýbaňlandyrylmagy sogap işe gatnaşýanlaryň ruhuny has-da belende göterdi. Munuň özi giň möçberli çäreleriň medeni maksatnamasyna aýratyn üns berilýändiginiň beýanydyr. Sungat ussatlary hoş owazly aýdymlary bilen milli sungatymyzy ösdürmek ugrunda döredilýän şertler üçin Gahryman Arkadagymyza we Arkadagly Gahryman Serdarymyza çuňňur hoşallyklaryny beýan etdiler.

Diýarymyzda ählihalk bag ekmek dabarasynyň ýazky hem-de güýzki möwsümleriniň geçirilmegi asylly däbe öwrüldi. Munuň özi döwletimiziň ekologiýa syýasatynyň rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär. Häzirki döwürde daşky gurşawy goramak, ýurdumyzyň tebigy serişdelerine aýawly çemeleşmek, ýakymly howa gurşawyny döretmek meselelerine döwlet derejesinde aýratyn ähmiýet berilýär.

Dabara gatnaşýan oglanjyk ajaýyp goşgy setirleriniň üsti bilen Gahryman Arkadagymyzdan ählihalk bag ekmek dabarasyna badalga bermegini haýyş etdi. Milli Liderimiz bag nahalyny oturdyp, sogap işe badalga berdi.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygynyň asylly işe körpe nesliň wekili bilen bilelikde badalga bermegi ýurdumyzda peder-perzent mekdebiniň asylly ýörelgeleriniň rowaçlanýandygynyň aýdyň beýanyna öwrüldi.

Gahryman Arkadagymyz sogap işe gatnaşýandygy üçin minnetdarlygyň nyşany hökmünde oňa sowgat gowşurdy.

Oglanjyk Milli Liderimizden özi bilen ýadygärlik surata düşmegini haýyş etdi. Hormatly Arkadagymyz oglanjygyň haýyşyny kanagatlandyryp, onuň bilen ýadygärlik surata düşdi we körpe nesilleriň alýan bilimi, oglanjygyň höwes edýän hünäri bilen gyzyklandy. Oglanjyk okuwyndan daşary, çeper döredijilik bilen meşgullanmaga, sanly ulgamyň täzeçil usullaryny özleşdirmäge höwes edýändigi barada gürrüň berdi.

Arkadag şäherinde ýaýbaňlandyrylan ählihalk bag ekmek dabarasyna gatnaşyjylar Gahryman Arkadagymyzyň göreldesine eýerip, agzybirlikde köpçülikleýin bag nahallaryny oturtdylar.

Häzirki döwürde ýurdumyzda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda Diýarymyzyň ekologik ýagdaýy häzirki zaman talaplaryna doly laýyk gelýär. Şunda köpçülikleýin bag ekmek çäreleriniň yzygiderli geçirilmegi bu asylly işiň rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär.

Bu ýerde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygyna Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda alnyp barylýan işler, şäheriň çäklerinde degişli ekologik derejäni saklamak, onuň çäklerinde arassaçylygy üpjün etmek boýunça edilýän giň möçberli tagallalar barada maglumat berildi.

Gahryman Arkadagymyz ekologiýa babatda köp sanly halkara güwänamalara mynasyp bolan “akylly” şäherde arassaçylyk we abadanlaşdyryş işleriniň yzygiderli häsiýete eýe bolmalydygyny belläp, bu ýerde ýokary ekologik derejäni üpjün etmek boýunça degişli düzümleriň sazlaşykly işiniň ýola goýulmagy babatda maslahatlaryny berdi. Şu gezekki ählihalk bag ekmek dabarasyna gatnaşyjylaryň yhlasly zähmeti esasynda hem bu ýerde bag nahallary oturdyldy.

Ýurdumyzda asylly däbe öwrülen bag nahallaryny ekmek boýunça geçirilýän çäreler täze seýilgähleriň, tokaý zolaklarynyň döredilmegine, türkmen topragynyň ösümlik dünýäsiniň baýlaşmagyna, amatly howa şertleriniň emele gelmegine ýardam berýär. Munuň özi ekologik howpsuzlygyň, ilatyň saglygynyň, abadançylygynyň möhüm şerti bolup durýar.

Milli Liderimiz dabara gatnaşýanlaryň bilelikdäki yhlasy netijesinde täze şäheriň ekologik ýagdaýynyň has-da ýokarlanmagyny üpjün edýän sogap işleriň geçirilmeginiň ähmiýetini nygtady. Şunda medeniýet we sungat ussatlarynyň milli gymmatlyklarymyzy, türkmen topragyny mynasyp derejede wasp etmekleriniň ähmiýetine üns berildi. Asyrlaryň dowamynda sungat ussatlary, bagşy-sazandalar halkymyzyň durmuşynda wajyp ähmiýeti bolan şanly wakalara özboluşly bezeg beripdirler. Bu ýörelgeleriň häzirki döwrüň ruhuna kybap dowam etdirilmegi asylly işlere özboluşly öwüşgin çaýýar.

“Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň şanly wakalarynyň birine öwrülen ählihalk bag ekmek dabarasynda sungat ussatlarynyň çykyşlary has-da täsirli boldy. Meşhur estrada aýdymçylary joşgunly aýdym-sazlary bilen bagtyýar zamanamyzy we asylly işleri amala aşyrýan halkymyzyň döredijilikli zähmetini wasp etdiler. Olaryň çykyşlary ýurdumyzyň abadançylygynyň, halkymyzyň bagtyýarlygynyň, Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň asylly işleriniň senasy bolup ýaňlandy.

Türkmen halkynyň Milli Lideri sungat ussatlarynyň çykyşlaryna minnetdarlygyň nyşany hökmünde olara toý serpaýlaryny gowşurdy. Gahryman Arkadagymyzyň adyndan dabaraly çykyşlara gatnaşyjylaryň ählisine, şol sanda körpe nesillere toý serpaýlarynyň gowşurylmagy ýatda galyjy pursatlara beslendi. Bagşy-sazandalar, tansçylar, beýleki dabara gatnaşyjylar gowşurylan toý serpaýlary hem-de süýjülikli sowgatlar üçin Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow hemmelere alyp barýan asylly işlerinde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran dostluk saparynyň dowamynda Hytaýyň «CGTN» teleýaýlymynyň esasy alypbaryjysy He Ýanke bilen bolan söhbetdeşligiň öňüsyrasynda onuň bilen iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary barada pikir alyşdy.

Häzirki döwürde Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň tutuş adamzat ähmiýetli öňe sürýän başlangyçlary Milletler Bileleşigi tarapyndan ykrar edilýär. Munuň özi Türkmenistanyň halkara giňişlikdäki abraýynyň belende galmagyna giň ýol açýar. Bu bolsa dünýäniň iri köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ünsüni özüne çekýär. Bellenilişi ýaly, Türkmenistan bilen HHR-iň arasyndaky medeni-ynsanperwer gatnaşyklar iki ýurduň halkara hyzmatdaşlygynyň esasyny düzýär. Bu ýerde žurnalist Gahryman Arkadagymyzyň ömür ýoly, döredijiligi, ýazan kitaplary bilen gyzyklanýandygyny nygtady.

Soňra alypbaryjy He Ýanke Milli Liderimizden teleýaýlymyň belent mertebeli myhmanlar üçin niýetlenen Ýazgylar kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrmagyny haýyş etdi. Gahryman Arkadagymyz dünýäde meşhurlyk gazanan «CGTN» teleýaýlymynyň Ýazgylar kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyryp, iki ýurduň arasynda ýola goýlan gatnaşyklaryň mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdüriljekdigine ynam bildirdi.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow «CGTN» teleýaýlymynyň esasy alypbaryjysy bilen sowal-jogap arkaly söhbetdeş boldy.

— Hormatly Milli Lider, şu interwýuny bermäge wagt tapandygyňyz üçin Size köp sagbolsun aýdýarys. Biziň ilkinji sowalymyz: Siz Türkmenistanyň we Hytaýyň, türkmen hem-de hytaý halklarynyň arasyndaky özara gatnaşyklary, umuman, nähili beýan edersiňiz? Bu gatnaşyklar nähili ýola goýulýar?

— Siziň sowalyňyza jogap bermezden ozal, şu interwýuny guramak başlangyjy bilen çykyş eden “CGTN” teleýaýlymynyň ýolbaşçylaryna minnetdarlygymy bildirýärin. Hytaýyň özünde-de, onuň çäklerinden daşarda-da köpmillionly tomaşaçysy bolan abraýly teleýaýlymyň sowallaryna jogap bermek iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary berkitmäge ýardam eder. Häzirki Türkmenistany has gowy tanamaga, onuň içeri we daşary syýasatynyň aýratynlyklaryna, biziň döwlet maksatnamalarymyza, ileri tutulýan ugurlarymyza düşünmäge mümkinçilik berer. Indi bolsa siziň sowalyňyza geçeliň!

Türkmenistan bilen Hytaýyň, biziň halklarymyzyň gatnaşyklaryny dogruçyl beýan etmek üçin onuň taryhy esaslaryny bilmek we olara düşünmek gerek. Bu gatnaşyklaryň arasy hiç haçan üzülmedi, ol köp asyrlaryň dowamynda aýratyn geografik, syýasy, ykdysady we medeni giňişligi döretdi. Bu giňişlikde türkmenler hem-de hytaýlar bilelikde ýaşap, özara gatnaşyk etdiler. Tejribe topladylar, däp-dessurlaryny kemala getirdiler. Bilimlerini, endiklerini, ruhy we maddy gymmatlyklaryny paýlaşdylar. Munuň özi iki ýurduň hem-de olaryň halklarynyň häzirki hyzmatdaşlygynyň derejesini, many-mazmunyny has-da berkitdi. Şoňa görä-de, Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we özara ynanyşmak däpleri kanunalaýyk ýagdaý boldy. Biz muňa buýsanýarys. Häzirki döwürde biziň özara gatnaşyklarymyz wagtyň synagyndan geçen we tassyklanan bilelikdäki asylly tejribämize — dogruçyllyga, açyklyga esaslanýar.

Şu ýerde özboluşly resminama bolan «Kasam şertnamasyny» ýatlamak ýerlikli bolsa gerek. Oňa türkmenleriň ata-babalary Hytaýyň halky bilen biziň eýýamymyzdan ozalky 49-njy ýylda gol çekipdirler. «Kasam şertnamasynyň» adynyň özi iki halkyň özara gatnaşyklarynyň esasynda synmaz we mukaddes kadalaryň goýlandygyny görkezýär. Häzirki döwürde Türkmenistanyň we Hytaý Halk Respublikasynyň ýolbaşçylary örän baý taryhy esaslara daýanyp, hyzmatdaşlygyň şol ruhuny hem-de däplerini dikeldýärler. Döwletara gatnaşyklaryň taryhynyň müňýyllyklara, Beýik Ýüpek ýolunyň döwrüne uzap gidýändigine iki ýurtda hem düşünmek bilen garalýar. Bu bolsa biziň uly gymmatlygymyzdyr, dostlugymyzyň, özara bähbitli, deňhukukly hyzmatdaşlygymyzyň hemişelik esasydyr.

— Türkmen-hytaý ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy nähili we haýsy ugurlarda ösdürilýär?

— Syýasy-diplomatik hyzmatdaşlykdan başlaýyn. Hytaý Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny ilkinjileriň biri bolup ykrar etdi. Ol 1992-nji ýylyň 6-njy ýanwarynda biziň ýurdumyz bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýan dünýäde ilkinji ýurt boldy. 2013-nji ýylyň 3-nji sentýabrynda Türkmenistan bilen Hytaýyň arasynda strategik hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ýola goýmak barada Bilelikdäki Jarnama gol çekildi. Netijede, 2023-nji ýylyň ýanwarynda biziň ýurtlarymyz Türkmenistanyň we Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda Bilelikdäki Beýannama gol çekilenden soň, hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy ösdürmäge ygrarlydyklaryny tassykladylar. Bu resminamalar türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň döwletara hyzmatdaşlygyň ýokary derejesine çykandygyny aňladýar.

Iki döwlet daşary syýasy derejede netijeli hyzmatdaşlyk edýärler. Ikitaraplaýyn diplomatik gatnaşyklaryň we geňeşmeleriň usullary döredildi. Iri halkara guramalarda, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynda birek-biregi goldamagyň tejribesi ýola goýuldy. Bu bolsa dünýä we sebit gün tertibiniň örän möhüm soraglary boýunça özara düşünişmegiň, netijeli usullaryň ýola goýlandygyny görkezýär. Hytaýyň Türkmenistanyň Bitaraplygyny, biziň halkara başlangyçlarymyzy üýtgewsiz goldaýandygyna ýokary baha berýärin hem-de munuň üçin minnetdarlyk bildirýärin. Öz gezeginde, Türkmenistan hem hytaýly dostlarymyz üçin wajyp soraglara, şol sanda Hytaý Halk Respublikasynyň çäkleriniň umumylygyna hem-de bitewüligine degişli soraglara garaýyşlaryny hemişe anyk beýan edýär. Biz «Bitewi Hytaý» syýasatyna pugta eýerýäris we Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň bütin Hytaýa wekilçilik edýän ýeke-täk kanuny Hökümet bolup durýandygyny tassyklaýarys.

Hytaý bilen köptaraply görnüşdäki netijeli hyzmatdaşlygy hem bellemek isleýärin. Türkmenistan Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň esaslandyryjylarynyň biri hökmünde alyp barýan işine hormat goýýar. Biziň ýurdumyz ŞHG-niň sammitlerine hormatly myhman hökmünde gatnaşýar. Şeýle hem döwletlerimiziň öňe süren başlangyjynyň esasynda döredilen «Merkezi Aziýa — Hytaý» formatyndaky hyzmatdaşlyk barha ösýär.

Hytaý köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistanyň iň iri söwda-ykdysady hyzmatdaşy bolup durýar. 2007-nji ýyldan häzirki döwre çenli biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky haryt dolanyşygy 20 esse artdy. Haryt dolanyşygynyň durnukly saklanýandygyny hem-de her ýylda 9-10 milliard amerikan dollaryna barabar bolýandygyny bellemek möhümdir. Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygymyz esasy ugurlar bolan energetika, ulag, aragatnaşyk, ýokary tehnologiýalar pudaklaryny, dokma we agrosenagat toplumlaryny, ençeme beýleki ugurlary öz içine alýar.

Nebitgaz pudagynda özara bähbitli gatnaşyk etmegiň özboluşly tejribesi toplandy. Hytaý Halk Respublikasynyň tejribesini we mümkinçiliklerini nazara almak bilen, gaýtadan dikeldilýän energiýa babatda geljegi uly işläp taýýarlamalarymyz hem bar. Hytaý bilen hyzmatdaşlykda biziň ulag pudagymyz ýokary depginde ösýär. Bu ugurda anyk mysallary getireýin: häzirki döwürde Türkmenistanyň demir ýollarynda hereket edýän wagonlaryň hem-de lokomotiwleriň 90 göterimi Hytaýda öndürildi. Hytaý wagonlaryny, teplowozlaryny satyn almakdan başga-da, Gündogar — Günbatar ugry boýunça üstaşyr ulag geçelgelerini ösdürmekde hyzmatdaşlyk alnyp barylýar.

2014-nji ýylda uzynlygy 750 kilometrden gowrak bolan, goňşy ýurtlaryň çäkleriniň üstünden geçip, Hytaý bilen Türkmenistany birleşdirýän demir ýol ulgamy ulanmaga berildi. Soňky ýyllarda hytaý awtomobilleriniň, esasan-da, awtobuslarynyň satyn alnyşy ep-esli artdy. Biziň ýurtlarymyzyň Pars aýlagyna we Hind ummanyndaky terminallara çykmak bilen, Hazar deňzinde söwda kommunikasiýalaryny ösdürmekde mümkinçiliklerini birleşdirmek üçin ähli şertleriň bardygyna ynanýaryn. Bularyň ählisi Hytaýyň «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň Türkmenistanyň «Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek» strategiýasy bilen utgaşýandygyny görkezýär.

Häzirki şertlerde hakyky özara gyzyklanmanyň bolmagy Türkmenistana we Hytaýa iri ulag-logistika taslamalaryny durmuşa geçirmek babatda hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürmäge mümkinçilik berýär. Bu bolsa Ýuwaş ummandan Atlantik ummana çenli ägirt uly giňişligi birleşdirip, Ýewraziýada ykdysadyýeti ösdürmäge kuwwatly itergi berer. Önümçilik we tehnologik ulgamlaryň, senagat guşaklarynyň arasynda özara baglanyşygy emele getirer. Köp sanly durmuş soraglaryny çözmäge, halklaryň ýaşaýşynyň we abadançylygynyň hilini ýokarlandyrmaga ýardam eder.

Agrosenagat toplumynda türkmen we hytaý hünärmenleri Türkmenistanda öňden bäri ösdürilip ýetişdirilýän oba hojalyk ekinleriniň aýry-aýry görnüşleriniň üstünde işleýärler. Biz şäher gurluşygynda ysnyşykly kooperasiýa, häzirki zaman «akylly» şäher üpjünçilik ulgamlaryny döretmäge hem taýýardyrys. Bu ugurda Hytaý dünýäde öňdebaryjy hökmünde ykrar edilýär. Hyzmatdaşlyk etmegiň gün tertibinde ýokary tehnologiýalar, telekommunikasiýalar we kosmonawtika pudaklary hem bar.

— Siz hyzmatdaşlyk etmegiň örän möhüm ugurlarynyň hatarynda energetika pudagyny agzap geçdiňiz. Bu ulgamda işler nähili alnyp barylýar?

— Ýangyç-energetika pudagy türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň strategik ugrudyr. Bu, elbetde, düşnüklidir: biziň döwletlerimiz bu ugurda ägirt uly mümkinçilige eýedirler. Mälim bolşy ýaly, 2006-njy ýylyň aprelinde Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisiniň taslamasyny amala aşyrmak we türkmen tebigy gazyny Hytaý Halk Respublikasyna ibermek barada Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Baş ylalaşyga gol çekildi. 2009-njy ýylyň 14-nji dekabrynda bu gaz geçiriji ulanmaga berildi. Şol günden başlap, ylalaşyga laýyklykda, Türkmenistan her ýyl Hytaýa 40 milliard kub metre golaý gazy iberýär.

2026-njy ýylyň 1-nji martyndaky ýagdaýa görä, Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi boýunça Hytaýa 460 milliard kub metre golaý tebigy gaz iberildi. Häzirki döwürde biz her ýylda iberilýän gazyň möçberini 65 milliard kub metre çenli artdyrmagyň üstünde bilelikde işleýäris. Şeýle gaz strategiýasy Türkmenistanyň we Hytaýyň uzak möhletleýin bähbitlerine, ählumumy ykdysady ösüşiň ýagdaýyna laýyk gelýär. Bu işde energiýa serişdelerini ibermegiň orny barha artýar. Munuň özi deňhukuklylyga, mümkinçilikleriň hem-de geljegiň gerimine esaslanýan hakyky hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösüşini görkezýär. Ahyrky netijede, bu turba geçiriji energiýa taslamalaryna ähli gatnaşyjylaryň — öndürijileriň, üstaşyr geçirijileriň, sarp edijileriň bähbitlerini hasaba almagyň hakyky, iş ýüzündäki mysalydyr. Şu ýerde dünýä bazarlaryny energiýa çig maly bilen ygtybarly we howpsuz üpjün etmek bilen bagly soraglarda Türkmenistanyň hem-de Hytaý Halk Respublikasynyň garaýyşlarynyň ýakyndygyny bellemek ýerlikli bolar.

Men ýene-de bir örän möhüm wakany nygtamak isleýärin. Hytaýyň “CNPC” kompaniýasy Türkmenistanyň günorta-gündogaryndaky, dünýäde iň iri gaz ýataklarynyň biri bolan «Galkynyş» känini özleşdirmek boýunça halkara bäsleşigiň ýeňijisi boldy. Bu taslama tebigy gazyň her ýylda 10 milliard kub metrini goşmaça ibermäge niýetlenendir. Şeýlelikde, uzak möhletleýin bökdençsiz ulanmak üçin türkmen energiýa serişdelerini Hytaýa eksport etmegiň kuwwatly üpjünçilik ulgamlary bilelikde, yzygiderli we gyşarnyksyz ösdürilýär. Türkmenistanyň gaz ýataklaryny özleşdirmäge köp ýyllaryň dowamynda gatnaşýan hytaýly hyzmatdaşlarymyzyň ak ýürekli işleýändiklerini aýratyn bellemek gerek. Ýurdumyzda hytaýly hünärmenleriň işi dowam eder we giňeler. Bu bolsa iki ýurduň düýpli bähbitlerine, Aziýa yklymynda energetika durnuklylygynyň hem-de howpsuzlygynyň maksatlaryna laýyk gelýär.

— Siz, umuman, türkmen-hytaý döwletara hyzmatdaşlygynyň geljegine we wezipelerine nähili baha berýärsiňiz?

— Onuň geljegi aýdyňdyr. Sebäbi biziň gatnaşyklarymyz yzygiderli ösdürilýär hem-de ol onýyllyklara niýetlenendir. Iki tarap hem biziň halklarymyzyň we döwletlerimiziň bähbidine peýdalanmak zerur bolan ägirt uly mümkinçiligiň bardygyna düşünýär. Şonuň esasynda degişli usullar döredilýär. Şolaryň biri-de 2008-nji ýylda döredilen Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý komitetidir. Onuň işiniň maksady howpsuzlyk, söwda, energetika, ulag, ylym we tehnika, medeni-ynsanperwer gatnaşyklar ýaly esasy ugurlarda iki ýurduň hyzmatdaşlygyny üpjün etmekden ybaratdyr.

Howpsuzlyk ulgamynda bu üç wehime — terrorçylyga, ekstremizme we başbozarlyga, şeýle hem serhetüsti jenaýatçylygyň dürli görnüşlerine garşy bilelikde göreşmegi aňladýar. Häzirki döwürde gol çekilen ikitaraplaýyn resminamalara laýyklykda, biziň ygtyýarly edaralarymyz kiber we biologiýa howpsuzlygyny üpjün etmegiň üstünde işleýärler.

Türkmenistan we Hytaý Halk Respublikasy sebit işlerine netijeli we işjeň gatnaşyjylardyr. Hytaýyň goldamagy bilen, 2021-nji ýylda Türkmenistanyň başlangyjy boýunça hyzmatdaşlyk etmegiň täze görnüşi — Owganystan bilen goňşy döwletleriň daşary işler ministrleriniň duşuşyklary ýola goýuldy. Türkmenistan we Hytaý onuň işine bilelikde uly goşant goşýarlar. Ol Aziýada howpsuzlygy goramagyň, pugtalandyrmagyň, ykdysady ösüşiň aýrylmaz bölegi hökmünde Owganystanda pugta parahatçylygy, ylalaşygy gazanmaga we bu ýurdy dikeltmäge gönükdirilendir. Biz howpsuzlyk boýunça ençeme beýleki köptaraplaýyn ugurlarda hem bilelikde işleýäris.

Biziň döwletlerimiziň Baştutanlarynyň söwdanyň möçberini giňeltmek we ony diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, ykdysady hyzmatdaşlykda hususy pudagyň ornuny ýokarlandyrmak boýunça bellän wezipelerini hem durmuşa geçirmelidiris. Ylmy-tehnologik kooperasiýa-da örän möhümdir. Bu wezipeleri çözmekde türkmen we hytaý tarapy hemişe yzygiderli iş alyp barýarlar.

— Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň strategik hyzmatdaşlygynda medeni-ynsanperwer gatnaşyklar nähili orny eýeleýär?

— Bu gatnaşyklar örän möhüm we kesgitleýji orunlaryň birini eýeleýär. Çünki Türkmenistanyň hem, Hytaýyň hem döwlet gurluşy, özygtyýarlylygy, milli özboluşlylygy düýpli taryhy, ruhy we medeni köklere daýanýar. Biz häzirki döwürde öz gatnaşyklarymyzy ýola goýanymyzda, döwletara hyzmatdaşlygyň esasynda şulary göz öňünde tutup, olardan ruhlanýarys we şol gatnaşyklara daýanýarys. Munuň özi Türkmenistan bilen Hytaýa birek-biregiň öňünde umumy, düşnükli maksatlary goýmaga we olara ýetmegiň ýollaryny tapmaga mümkinçilik berýän örän möhüm artykmaçlykdyr. Bu işde medeni, ylym-bilim gatnaşyklaryna aýratyn ähmiýet berilýändigi hem-de bu ugurda döwlet goldawynyň üpjün edilýändigi kanunalaýyk ýagdaýdyr. Bu bolsa dürli görnüşde — özara Medeniýet günlerini we ýyllaryny geçirmekde, sungat ussatlarynyň saparlarynda, çykyşlarynda, festiwallary, maslahatlary guramakda öz beýanyny tapýar. Häzirki wagtda Hytaýda Türkmenistanyň we Türkmenistanda Hytaýyň Medeniýet merkezlerini açmak barada gepleşikler alnyp barylýar.

Bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlyk barada aýratyn bellemek isleýärin. Häzirki döwürde Hytaýyň bilim ojaklarynda Türkmenistanyň raýatlarynyň 10 müňden gowragy okaýar. Türkmenistanyň 9 sany ýokary okuw mekdebinde, 10 sany orta mekdebinde hytaý dili öwrenilýär. Biz öz tarapymyzdan Hytaý Halk Respublikasynyň okuw mekdeplerinde türkmen diliniň öwrenilmegini guramakda ýardam bermäge, munuň üçin mugallymlary we hünärmenleri ibermäge taýýardyrys. Bu bolsa biziň hyzmatdaşlygymyzyň geljegine maýa goýumlardyr, türkmen we hytaý halklarynyň arasynda dostlugyň, özara düşünişmegiň aýdyň nyşanydyr.

Gündogar müçenamasy boýunça 2026-njy ýyl bedew ýylydyr. Biziň ýurdumyzda şu ýyl «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany ýyly» şygary astynda geçýär. Men bu barada ýöne ýere aýtmaýaryn. Sebäbi atlar, behişdi bedewler türkmen we hytaý halklarynyň bilelikdäki taryhy mirasynyň nyşanlarynyň biridir. Baryp biziň zamanamyzdan ozalky II asyrda türkmen halkynyň Hytaýyň imperatoryna behişdi bedewleri — şöhratly ahalteke atlaryny sowgat berendigi mälimdir. Munuň özi möhüm dostlukly diplomatik we strategik wakadyr.

Atçylygyň hyzmatdaşlyk etmegiň möhüm ugruna öwrülmegi üçin uly mümkinçilik bar. Hytaý atşynaslary Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň agzalary bolup durýarlar. Biziň döwlet Baştutanymyz bu assosiasiýanyň Prezidentidir. Biz hytaý atşynaslaryny şu ýyl Türkmenistanda geçiriljek çärelere çagyrýarys.

— Siziň dünýädäki häzirki ýagdaýa berýän bahaňyz we bu ýagdaýlarda Türkmenistanyň we Hytaýyň orny barada soramak isleýärin.

— Häzirki ýagdaý çylşyrymly. Ýöne, muňa garamazdan, ony kadalaşdyrmak, gapma-garşylygy aradan aýyrmak, medeniýetli gepleşikler ýoluna geçmek üçin mümkinçilikler bar diýip hasap edýärin. Bu ugurda Birleşen Milletler Guramasynyň gurallary we mümkinçilikleri bar, olary ulanmak zerurdyr.

Bitarap döwlet hökmünde Türkmenistan gapma-garşylyklara goşulmaýar. Şonuň üçin biziň ýurdumyz halkara gatnaşyklarda güýç ulanmak usulyny kabul etmeýär. Munuň özi biziň üçin diňe iş ýüzündäki syýasy sorag bolman, eýsem, ilkinji nobatda, ahlak bilen bagly soragdyr. Sebäbi uruşlar, ilki bilen, adamlara, olaryň ykbalyna, durmuş ýagdaýlaryna, arzuw-hyýallaryna we umytlaryna zarba urýar. Uruşda bularyň ählisi bir pursatda ýom-ýok bolýar. Şoňa görä-de, häzirki döwürde uruş etmek üçin tagallalary iki esse artdyrmaly däl-de, şol uruşlary aradan aýyrmak üçin on esse tagalla etmeli. Şu ýerde men geçmişde ýaşan bir parasatly şahsyýetiň sözlerini mysal getirmek isleýärin. Bu sözler orta asyr görnükli türkmen döwlet işgäri Baýram han Türkmene degişlidir. Ol: «Parahat ýaşamagy başarmak bilen deňeşdirilende, uruşda ýeňiş gazanmak hiç zatdyr» diýipdir.

Türkmenistan we Hytaý parahatçylyga, hoşniýetli goňşuçylyga, ylalaşyga berk ygrarlydyr. Biziň ýurtlarymyz bilelikde dünýä syýasatynda ynanyşmagy, özara hormat goýmagy ykrar etmek üçin mümkin bolan ähli tagallalary edýärler. Bu hem biziň doganlyk halklarymyzy we döwletlerimizi birleşdirýän ýene-de bir berk esasy güýçdür. Ýöne bu sowalyňyza umuman jogap bermek bilen, men syýasatçy däl-de, ýönekeý raýat hökmünde öz pikirimi aýtsam: «Atylan ok hiç haçan yzyna gaýtmaýar». Ol sen harbymy, esgermi, ýönekeý raýatmy ýa-da çagamy... — saýgarmaýar. Gynansak-da, ol diňe pida getirýär. Şonuň üçin taryha ser salsak, onda hiç haçan urşuň ýeňen ýeri ýokdur.

Men şu jümleler arkaly sözümi jemlemek bilen, tutuş adamzadyň abadan, parahat we bagtyýar durmuşda ýaşamagyny arzuw edýärin.

— Köne dost hökmünde Siz Başlyk Si Szinpini nähili lider hökmünde görýärsiňiz?

— Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy bilen bizi mähirli dostluk baglanyşdyrýar. Köp ýyllaryň dowamynda biz ýurtlarymyzyň arasynda syýasy, ykdysady, ynsanperwer hyzmatdaşlygy ýola goýduk. Giň möçberli bilelikdäki taslamalary amala aşyrdyk. Sebit we ählumumy howpsuzlygy, durnukly ösüşi gazanmak üçin mümkinçiliklerimizi hem-de tagallalarymyzy birleşdirdik. Başlyk Si bilen gatnaşyklarymyz hemişe açyklygy, özara ynanyşmagy hem-de aç-açanlygy bilen tapawutlanýar.

Hytaýyň milli bähbitlerini erjel we aýgytly goramagy, örän möhüm halkara soraglara jogapkärli çemeleşmegi Si Szinpine dünýä derejeli lider hökmünde abraý we hormat getirdi. Onuň ýolbaşçylygynda Hytaý ähli ugurlarda ajaýyp üstünlikleri gazanyp, geljek üçin maksatnamalaryny düzýär. Halk wekilleriniň Ählihytaý ýygnagynyň hem-de Halk syýasy konsultatiw geňeşiniň Ählihytaý komitetiniň ýakynda geçirilen sessiýalarynyň netijeleri we şolarda kabul edilen çözgütler hem muny doly tassyklaýar. Mümkinçilikden peýdalanyp, hytaý halkyny şu wajyp waka bilen gutlaýaryn.

Başlyk Siniň halkara işi barada aýdylanda, onuň öňe süren dört sany ählumumy başlangyjyny bellemek isleýärin. Olar Ählumumy howpsuzlyk, Ählumumy siwilizasiýa, Ählumumy ösüş, Ählumumy dolandyryş başlangyçlarydyr. Men bu başlangyçlara ähli adamzat üçin strategik ähmiýetli we möhüm şertler hökmünde garaýaryn. Başlyk Siniň bu dört başlangyjy Türkmenistanyň «Ösüş arkaly parahatçylyk», «Dialog — parahatçylygyň kepili» ýaly ählumumy başlangyçlarynyň many-mazmunyna we strategik ugruna laýyk gelýär. Bular biziň ýurtlarymyza hyzmatdaşlyk etmegiň has netijeli şertlerini hem-de mümkinçiliklerini açýar.

Men dünýäde howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň örän möhüm daýanjy bolan beýik Hytaý döwletini ösdürmekde Si Szinpiniň lider hökmünde aýgytly orny eýeleýändigine ynanýaryn. Şunuň bilen baglylykda, sözümiň ahyrynda «Hytaýda ähli zat gowy bolsa, bütin dünýäde hem gowy bolar» diýesim gelýär. Hormatly Si Szinpine — beýik şahsyýet, dünýä derejeli lidere berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, döwlet işinde mundan beýläk-de uly üstünlikleri, Hytaýyň halkyna bolsa gülläp ösüş arzuw edýärin. Sag boluň!

Aşgabat, 20-nji mart (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Mejlisde adam hukuklaryny hem-de azatlyklaryny goramak, kärhanalarda, edaralarda, guramalarda buhgalterçilik hasaba alnyşyny we maliýe hasabatlylygyny döwrebaplaşdyrmak, önümçilik desgalarynyň howpsuzlyk derejesini ýokarlandyrmak, balyk gorlaryny we suwuň bioserişdelerini gorap saklamak, işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmakda ýüze çykýan gatnaşyklary düzgünleşdirmek, telekeçiligi ösdürmek, migrasiýa we gümrük gulluklarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly hereket edýän kanunlara üýtgetmeleridir goşmaçalary girizmek boýunça işler alnyp barylýar.

Mejlisde Halkara Zähmet Guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça sebitleýin direktory bilen geçirilen duşuşygyň netijeleri barada aýdyldy. Mundan başga-da, milli parlamentiň wekilleri Birleşen Milletler Guramasynyň düzüm birlikleriniň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlaryna, duşuşyklaryna gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň kanunçylygyny döwrüň talabyna görä kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow Türkmenistanyň daşary ykdysady işini mundan beýläk-de ösdürmek, şeýle hem ykdysady ugurly halkara guramalar, maliýe institutlary bilen hyzmatdaşlygy ilerletmek babatda geçirilýän işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bu ugurda alnyp barlan işleriň netijesinde, “Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2026 — 2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň”, “Türkmenistanyň ykdysady ugurdaky halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça 2026 — 2028-nji ýyllar üçin Hereketleriň meýilnamasynyň”, “Türkmenistanyň halkara maliýe institutlary bilen bilelikdäki işi hakynda 2026 — 2028-nji ýyllar üçin “Ýol kartasynyň” taslamalary taýýarlanyldy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna bu resminamalaryň taslamalary hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň daşary ykdysady hyzmatdaşlygynyň gerimini giňeltmek boýunça netijeli işleriň amala aşyrylýandygyny belledi hem-de ony mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen taýýarlanylan resminamalary makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran dostluk saparynyň çäklerinde ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylarynyň Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň (СNPC) ýolbaşçylary bilen geçiren duşuşyklarynyň netijeleri barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, olaryň dowamynda gaz pudagynda hyzmatdaşlygy netijeli dowam etdirmek hem-de ösdürmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer ýurdumyzyň gaz pudagyny has-da ösdürmek, onuň eksport mümkinçiliklerini giňeltmek, “Galkynyş” gaz käniniň dördünji tapgyryny özleşdirmek maksady bilen taýýarlanylan degişli resminamanyň taslamasyny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi hem-de bu möhüm taslamany durmuşa geçirmäge döredýän mümkinçilikleri üçin hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi.

Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ýakynda Milli Liderimiziň ýolbaşçylygyndaky ýurdumyzyň wekiliýetiniň Hytaý Halk Respublikasynda dostluk saparynda bolandygyny aýtdy hem-de bu saparynyň türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyny ösdürmekde möhüm ähmiýetini belledi. Saparyň dowamynda netijeli duşuşyklar geçirilip, möhüm ylalaşyklar gazanyldy. Nebitgaz pudagyndaky hyzmatdaşlyk, hususan-da, “Galkynyş” gaz käniniň dördünji tapgyryny özleşdirmek boýunça hem gepleşikler geçirildi. Arkadagly Gahryman Serdarymyz bu taryhy taslamanyň amala aşyrylmagynyň ýurdumyzda tebigy gazyň çykarylyşyny has-da artdyrmaga, köp sanly täze iş orunlaryny döretmäge ýardam etjekdigini aýdyp, “Türkmengaz” döwlet konserniniň “Galkynyş” gaz käniniň dördünji tapgyryny özleşdirmegi hakynda Karara gol çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, bu işleriň çäklerinde bugdaý ekilen meýdanlarda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Azyklyk oba hojalyk ekinleriniň öndürilýän möçberini has-da artdyrmak we bu önümler bilen ilaty bolelin üpjün etmek barada öňde goýlan wezipelerden ugur alnyp, welaýatlarda ýeralma, gök-bakja ekinlerini ekmek, ekiş geçirilen ýerlerde ideg etmek işleri dowam edýär. Gowaça ekişini bellenen agrotehniki möhletlerde geçirmek maksady bilen, häzirki wagtda ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalary, pagtaçy babadaýhanlar üçin gowaça tohumy möwsüme taýýar edildi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer gowaça ekişine başlamagyň senesini belläp, oňa ak pata bermegi hormatly Prezidentimizden uly hormat bilen haýyş etdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmegi we onuň işini kämilleşdirmegi dowam etdirmegi, bugdaý ekilen meýdanlarda ideg işlerini agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alyp barmagy wise-premýere tabşyrdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, gowaça ekişi möwsüminiň golaýlap gelýändigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz bu möwsümiň pagtaçy babadaýhanlarymyzyň öňünde örän möhüm wezipeleri goýýandygyny belledi we ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda 25-nji martda gowaça ekişine başlamaga ak pata berdi. Döwlet Baştutanymyz hormatly ýaşululardan gowaça ekişine “bismilla” bilen başlap bermeklerini haýyş edip, edermen pagtaçy babadaýhanlara, ähli oba hojalyk işgärlerine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow gözegçilik edýän toplumynda, hususan-da, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ministrligiň öňünde goýlan önümçilik meýilnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirmek, onuň garamagyndaky kärhanalaryň bökdençsiz işledilmegini gazanmak, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan gurluşyklary we milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny, ilaty zerur bolan ýokary hilli gurluşyk serişdeleri bilen ýeterlik derejede üpjün etmek üçin zerur işler alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer hormatly Prezidentimiziň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hasabaty diňläp, gurluşyk we senagat toplumynda öndürilýän önümleriň möçberini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz hereket edýän sement zawodlaryny doly güýjünde işletmek bilen bagly taýýarlanylan teklibi makullap, wise-premýere bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew gözegçilik edýän toplumy tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, ýurdumyzyň içerki sarp ediş bazaryny azyk harytlary bilen doly üpjün etmek, olaryň bahalarynyň elýeterliligini saklamak, oba hojalyk we azyk senagaty kärhanalarynda önümçiligiň möçberini artdyrmak hem-de bu önümleri eksporta gönükdirmek boýunça zerur çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer bu ugurdaky işleri has-da kämilleşdirmek maksady bilen taýýarlanan teklibi döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda azyk bolçulygyny döretmek, azyk harytlarynyň üpjünçiligini has-da artdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleriň durmuşa geçirilýändigini belledi hem-de içerki sarp ediş bazaryny azyk harytlary bilen durnukly üpjün etmek maksady bilen taýýarlanylan teklibi makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa “Turkmentravel — 2026” atly halkara syýahatçylyk sergisini we maslahaty geçirmek boýunça görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, sergini şu ýylyň aprel aýynda Aşgabat şäherinde geçirmek meýilleşdirilýär. Şeýle hem forumyň çäklerinde Bütindünýä Syýahatçylyk Guramasy tarapyndan okuw maslahatyny, “tegelek stoluň” başyndaky iş duşuşyklaryny, ylmy-amaly maslahaty geçirmek göz öňünde tutulýar. Häzirki wagtda foruma gatnaşmak isleýänleri hasaba almak işleri dowam edýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň syýahatçylyk pudagyny ösdürmäge, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy berkitmäge uly ähmiýet berilýändigini belledi we wise-premýere paýtagtymyzda geçiriljek “Turkmentravel — 2026” atly halkara syýahatçylyk sergisine we maslahata gowy taýýarlyk görmek, ony ýokary derejede geçirmek babatda degişli tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda Bütindünýä saglyk güni mynasybetli ýurdumyzda bedenterbiýe-sport we sagdyn durmuş çärelerini geçirmek boýunça alnyp barylýan taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini işjeň ornaşdyrmak, ýaş nesli sport bilen meşgullanmaga giňden çekmek, ilatymyzyň saglygyny berkitmek, bedenterbiýäni we sporty wagyz etmek maksady bilen köpçülikleýin welosipedli ýörişler, bedenterbiýe-sport çäreleri guralar. Şunuň bilen birlikde, ýurdumyzyň welaýatlarynda, Aşgabat we Arkadag şäherlerinde 1 — 7-nji aprel aralygynda ylmy-amaly maslahatlary, wagyz-nesihat, bedenterbiýe-sport, sagdyn durmuş we medeni çärelerini, umumybilim berýän orta mekdepleriň okuwçylarynyň, ýokary hem-de orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň, edara-kärhanalaryň işgärleriniň, türgenleriň gatnaşmaklarynda sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlary, dabaraly sport çärelerini geçirmek meýilleşdirilýär.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Bütindünýä saglyk gününiň jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini işjeň ornaşdyrmakda, sporty ösdürmekde möhüm ähmiýetini belledi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz wise-premýere Bütindünýä saglyk güni mynasybetli ýurdumyzda sport, sagdyn durmuş çärelerini, köpçülikleýin welosipedli ýörişleri ýokary derejede geçirmäge gowy taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew aragatnaşyk pudagynyň maddy-tehniki binýadyny has-da pugtalandyrmak boýunça ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklaryndan ugur alnyp, häzirki wagtda bu ulgama döwrebap tehnologiýalar ornaşdyrylýar, sanly ykdysadyýeti ösdürmek, aragatnaşyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmak, internet ulgamynyň gerimini giňeltmek, halkara üstaşyr maglumat geçirijilik mümkinçiligini artdyrmak boýunça giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer hormatly Prezidentimiziň garamagyna degişli teklipleri hödürledi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzda aragatnaşyk pudagynyň maddy-tehniki binýadyny berkitmek, döwrebap tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz aragatnaşyk pudagyny kämilleşdirmek we bu ugurdaky hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça taýýarlanylan teklipleri makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hytaý Halk Respublikasyna dostluk saparynyň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatynda Hytaý Halk Respublikasy bilen hyzmatdaşlyk aýratyn orny eýeleýär. Gahryman Arkadagymyz köp ýyllaryň dowamynda HHR bilen syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-durmuş ugurlarynda gatnaşyklary ulgamlaýyn esasda ösdürmek boýunça uly işleri alyp barýar. Hormatly Prezidentimiz hem türkmen-hytaý gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak ugrunda uly tagallalary edýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, şu ýylyň 17 — 19-njy marty aralygynda Gahryman Arkadagymyz Hytaý Halk Respublikasyna dostluk saparyny amala aşyrdy.

Saparyň dowamynda türkmen halkynyň Milli Lideri bilen HHR-iň Başlygy Si Szinpiniň arasynda giňişleýin resmi duşuşyk geçirildi. Onuň dowamynda taraplar iki ýurduň arasyndaky köpugurly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak, ony hil taýdan täze tapgyra çykarmak bilen bagly meseleleriň uly toplumyna seretdiler. Daşary syýasat we diplomatiýa ugurlarynda iki döwletiň özara ynanyşmaga, hormat goýmaga esaslanýan gatnaşyklary barada bellenildi. Hytaý tarapy Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny yzygiderli goldaýar. Öz gezeginde, Türkmenistan hem Hytaýyň öňe sürýän giň möçberli başlangyçlaryny doly goldaýar.

Ýurtlarymyz BMG-niň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlygy alyp barýarlar. Hytaý tarapy Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň kabul eden 29 sany Kararnamasynyň awtordaşlarynyň biri, Türkmenistan bolsa HHR-iň öňe süren 46 Kararnamasynyň awtordaşy bolup çykyş etdi. Şeýle hem gepleşikleriň dowamynda özara gyzyklanma bildirilýän sebit we halkara meseleler barada pikir alşyldy.

Ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlykda uly tejribe toplandy. Şunda gaz pudagyndaky bilelikdäki işleriň nusgalyk derejesini bellemek bolar. Hytaý tarapy Türkmenistanda tebigy gazy çykarmak, ony harytlyk görnüşe getirmek we gazy ibermek ulgamlaryny döretmek boýunça giň möçberli işleri amala aşyrdy. Şunuň bilen baglylykda, “Galkynyş” gaz känini özleşdirmegiň täze tapgyry we gaz pudagynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ulag pudagy-da ikitaraplaýyn ileri tutulýan ugurlaryň biri bolup durýar. Taraplar bu ugurda gatnaşyklary has-da pugtalandyrmagy maksat edinýändiklerini tassykladylar. Häzirki wagtda ulag-logistika hyzmatdaşlygyny giňeltmek, hususan-da, Gündogar — Günbatar ulag geçelgesini ösdürmek üçin täze mümkinçilikleriň açylýandygyny nazara almak bilen, bu ulgamda gatnaşyklary mundan beýläk-de işjeňleşdirmek barada ylalaşyk gazanyldy.

Söwda ulgamynda ikitaraplaýyn haryt dolanyşygynyň möçberini artdyrmak üçin degişli işleri geçirmegiň möhümdigi aýdyldy. Oba hojalyk pudagynda hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, pagta we beýleki oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmek boýunça iki ýurduň hünärmenleriniň arasynda tejribe alyşmagy ýola goýmak hakynda pikir alşyldy. Ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak meselelerine hem üns berildi. Hususan-da, bilim we ylym ulgamlarynda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek barada bellenip geçildi.

Saparyň çäklerinde Gahryman Arkadagymyz Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň direktorlar geňeşiniň başlygy bilen duşuşyk geçirdi. Gepleşikleriň dowamynda gaz pudagyndaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şeýle hem saparyň dowamynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri bilen Hytaý Halk Respublikasynyň daşary işler ministriniň arasynda duşuşyk geçirildi. Mundan başga-da, türkmen wekiliýetiniň agzalary hytaý tarapynyň wekilleri bilen 13 sany ikitaraplaýyn duşuşygy geçirdiler.

Wise-premýer, daşary işler ministri Ministrler Kabinetiniň şu günki geçirilýän mejlisinde hormatly Prezidentimiziň döwletimiziň ykdysady kuwwatyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça aýratyn möhüm meselä seredendigini hem-de şunuň bilen baglylykda, nebitgaz pudagyny ösdürmek, bu ugurda iri we uzak möhletleýin taslamany amala aşyrmak üçin örän ähmiýetli Karara gol çekendigini belledi. “Bu resminamanyň esasynda ýakyn geljekde durmuşa geçiriljek işleriň netijeleri Watanymyza, türkmen halkyna uly bähbitleri getirer, döwletimiziň we halkymyzyň köp ýyllaryň dowamynda abadançylygyny, gülläp ösüşini üpjün eder” diýip, R.Meredow aýtdy we bu taryhy waka bilen döwlet Baştutanymyzy hem-de Gahryman Arkadagymyzy Ministrler Kabinetiniň agzalarynyň adyndan tüýs ýürekden gutlady.

Döwlet Baştutanymyz “Galkynyş” gaz käniniň dördünji tapgyryny özleşdirmek boýunça gazanylan ylalaşygyň türkmen-hytaý gatnaşyklarynda täze tapgyry alamatlandyrýandygyny we ony ösdürmäge itergi berjekdigini belledi. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň alyp barýan daşary syýasatynda Hytaý Halk Respublikasy bilen hyzmatdaşlygyň aýratyn orun eýeleýändigini, bu dostluk saparynyň hem iki ýurduň arasyndaky köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmekde möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýdyp, türkmen-hytaý gatnaşyklaryny ilerletmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Soňra wise-premýer, daşary işler ministri R.Meredow Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky bilen ýurdumyzyň hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, Türkmenistan 1992-nji ýylda bu bankyň agzasy boldy. Häzirki wagta çenli bu düzüm bilen ýurdumyzyň maliýe ulgamyna häzirki zaman tejribesini ornaşdyrmak, söwdany, önümçiligi ösdürmek, kiçi we orta telekeçiligi goldamak boýunça 80-den gowrak taslama durmuşa geçirildi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri ýurdumyz bilen bu bankyň arasynda gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmak maksady bilen taýýarlanylan birnäçe teklipleri beýan etdi.

Hususan-da, Türkmenistan bilen bu bankyň 2026 — 2030-njy ýyllar üçin hyzmatdaşlygynyň täze Strategiýasynyň ugurlaryny gutarnykly görnüşde taýýarlamak teklip edilýär. Bu resminama döwlet edaralary we hususy kärhanalar tarapyndan amala aşyrylýan taslamalara uzak möhletli esasda düýpli maýa goýumlary çekmek üçin ygtybarly binýat bolar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň maliýe we ykdysadyýet toplumyna girýän edaralaryň wekillerinden ybarat bolan iş toparyny döretmek maksadalaýyk hasaplanýar. Şeýle hem Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky bilen ulag-logistika ulgamyndaky hyzmatdaşlygy, hususan-da, ýurdumyzda demir we awtomobil ýollaryny gurmak, olaryň durkuny täzelemek boýunça taslamalary durmuşa geçirmek işini işjeňleşdirmek teklip edilýär.

Bu ugurda Ýewropa Bileleşiginiň «Global Gateway» strategiýasyna laýyklykda, ýurdumyza daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek üçin Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky bilen bilelikde ýakyn wagtda gepleşikleri geçirmek maksadalaýyk bolar. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň mart-aprel aýynda Daşary işler ministrliginiň, Merkezi bankyň, Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň, Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky bilen hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin iş meýilnamany taýýarlamak baradaky teklip beýan edildi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň abraýly maliýe institutlary we halkara banklar bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga aýratyn ähmiýet berýändigini belledi hem-de Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça taýýarlanylan teklipleri makullap, bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Wise-premýer, daşary işler ministri pursatdan peýdalanyp, döwlet Baştutanymyzy Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine girişmeginiň şanly senesi mynasybetli ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady. Bellenilişi ýaly, şu geçen ýyllaryň içinde hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryny üstünlikli dowam etdirip, Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynda döwlet hem halkara ähmiýetli ägirt uly işleri amala aşyrdy.

R.Meredow ata-babalarymyzyň «Toýlar toýa ulaşýar» diýen pähiminiň şu günlerde ýene bir gezek öz beýanyny tapýandygyny belläp, bu gün türkmen halkynyň ähli musulman ymmaty bilen Oraza baýramyny belleýändigini, bu ajaýyp baýramyň halkymyzyň däpleriniň, medeniýetiniň aýrylmaz bölegi bolup durýandygyny aýtdy. Ol ertir — 21-nji martda türkmen halkynyň beýleki doganlyk halklar bilen bilelikde Nowruz baýramyny belläp geçjekdigini aýdyp, bu baýramyň baharyň we täzelenişiň nyşany hökmünde täze maksatlara atarýandygyny nygtady hem-de pursatdan peýdalanyp, hormatly Prezidentimizi we Gahryman Arkadagymyzy Oraza hem-de Nowruz baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady.

Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, şu gün ýurdumyzda Oraza baýramynyň giňden bellenip geçilýändigini, ertir bolsa Milli bahar baýramynyň — Halkara Nowruz gününiň dabaralandyryljakdygyny aýtdy. “Şeýle hem 21-nji martda ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek maksady bilen, ählihalk bag ekmek dabarasyna gatnaşarys” diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi we pursatdan peýdalanyp, mejlise gatnaşyjylary, mähriban halkymyzy Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni bilen tüýs ýürekden gutlady.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hytaýa amala aşyran dostluk sapary gazanylan bilelikdäki üstünliklere baha bermegiň, özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine täze itergi bermegiň, geljegi uly ugurlarda gatnaşyklary giňeltmek boýunça anyk ädimleri kesgitlemegiň möhüm pursadyna öwrüldi. Saparyň maksatnamasy baý mazmuny bilen tapawutlanyp, şunda Gahryman Arkadagymyzyň 18-nji martda Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin bilen geçiren resmi duşuşygyna aýratyn orun degişlidir.

Gahryman Arkadagymyz Hytaýyň iri neşirlerine beren interwýularynyň birinde: «Türkmenistan üçin Hytaý diňe bir beýik döwlet, dünýäniň örän kuwwatly ykdysady we senagat merkezi, giň we geljegi uly bazar däl-de, wagtyň synagyndan geçen ygtybarly dostdur. Bu gün biziň gatnaşyklarymyz uzak möhletleýin, strategik häsiýete eýedir. Bu hyzmatdaşlyk wagtyň synagyndan geçdi, öz netijeliligini görkezdi we häzirki wagtda Ýewraziýa giňişliginde durnuklylygyň hem-de ösüşiň möhüm şertine öwrüldi» diýip belläpdi. Soňky ýyllarda barha pugtalandyrylýan syýasy dialog, özara bähbitli ykdysady taslamalardyr bilelikdäki anyk hereketler muny doly tassyklap, Türkmenistan bilen Hytaýyň dünýägaraýşynyň, ählumumy parahatçylyk, howpsuzlyk meselelerinde maksatlarynyň hem-de wezipeleriniň ýakyndygyny görkezýär.

Türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň taryhy irki döwürlerden gözbaş alýar. Hytaý Halk Respublikasy 1992-nji ýylda Türkmenistan bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýup, ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesini goldan ilkinji döwletleriň biri boldy. Iki dostlukly döwletiň häzirki hyzmatdaşlygy bolsa giň gerimli we köpugurlydyr. Ol esasy ulgamlaryň ählisini — syýasat, ykdysadyýet, söwda, medeniýet, ylym-bilim ulgamlaryny öz içine alýar. Netijeli işlenip taýýarlanylan hökümetara hyzmatdaşlygyň gurallary hereket edýär. Ikitaraplaýyn hukuk binýadynyň toplumy döredildi, parlament we partiýa ugurlary boýunça, telekeçilik düzümleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň, medeniýet, ylym işgärleriniň arasynda gatnaşyklar üstünlikli alnyp barylýar.

Milli Liderimiz Pekinde geçirilen nobatdaky ýokary derejeli duşuşykda: «Özara hyzmatdaşlyk iki döwletiň ykdysady we durmuş taýdan ösüşiniň möhüm şerti bolup çykyş edýär. Türkmenistan hem-de Hytaý döredijiligiň, hyzmatdaşlygyň ýoly bilen öňe barýarlar we bilelikde uly netijeleri gazanýarlar» diýip bellemek bilen, gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlaryna aýratyn ünsi çekdi. Hytaýyň öňe sürýän Howpsuzlyk, Siwilizasiýa, Ösüş, Dolandyryş ýaly ählumumy başlangyçlarynyň Türkmenistanyň «Ösüş arkaly parahatçylyk», «Dialog — parahatçylygyň kepili» ýaly halkara başlangyçlarynyň maksatlaryna hem-de filosofiýasyna laýyk gelmegi syýasy-diplomatik tagallalary utgaşdyrmagyň wajyp şertini emele getirýär.

Hytaý Türkmenistanyň iň iri ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlarynyň biri bolmagynda galýar. Bu babatda ýangyç-energetika ulgamyndaky gatnaşyklara uly orun degişlidir. Şoňa görä, Gahryman Arkadagymyz hem-de Si Szinpin «Galkynyş» gaz känini özleşdirmek boýunça bilelikdäki taslamalaryň ähmiýetini nygtap, ýurdumyzyň bu iri gaz käninde mundan beýläk-de bilelikde iş alyp barmagyň mümkinçilikleri barada pikir alyşdylar. Mälim bolşy ýaly, 2009-njy ýylyň ahyrynda ulanmaga berlen Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi Aziýa yklymynda amala aşyrylan iň iri bilelikdäki energetika taslamasyna öwrüldi. Häzirki wagtda bu gaz geçiriji boýunça dostlukly döwlete ýylda milliardlarça kub metr türkmen tebigy gazy iberilýär. Bu taslama iki döwletiň ýolbaşçylarynyň energetika babatda ählumumy meseleleriň oňyn çözgüdine syýasy taýdan jogapkärçilikli, oýlanyşykly, ykdysady babatda öňdengörüjilikli çemeleşmeleriniň aýdyň nusgasydyr.

Elbetde, ilat sany boýunça Ýer ýüzünde ikinji orunda durýan Hytaý dünýäniň iň uly sarp ediş bazarlarynyň başyny çekýär. Şonuň bilen birlikde, bu ýurduň senagatlaşdyrmak, ýokary tehnologiýalar, «ýaşyl» ösüş ýaly ugurlarda-da baý tejribesi bar. Nobatdaky gepleşiklerde çig mala dahylly däl ulgamlarda hyzmatdaşlygy ilerletmek meselesinde esasy ünsüň jemlenmegi Türkmenistany senagatlaşdyrmak we sanlylaşdyrmak boýunça giň gerimli özgertmeleriň amala aşyrylýan häzirki şertlerinde iki tarap üçin hem örän bähbitli bolup durýar. Hususan-da, Başlyk Si Szinpin hytaý tarapynyň ylym, bilim we beýleki ugurlarda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge, ýakyn wagtda Türkmenistanda «Lu Ban ussahanalaryny», Adaty hytaý lukmançylyk merkezini açmak bilen bagly taslamalaryň amala aşyrylmagyna, intellektual eýeçilik, atçylyk, oba hojalygy, «ýaşyl» energetika ýaly ulgamlarda tejribe alyşmaga taýýardygyny tassyklady.

Taryhdan belli bolşy ýaly, Hytaý imperatory U Diniň ilçisi Çžan Sýanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň Parfiýa döwletine iberilmegi şol döwürde hem türkmen we hytaý halklarynyň arasynda aýratyn gatnaşyklaryň bolandygynyň aýdyň mysallarynyň biridir. Şonda hytaý imperatoryna ahalteke bedewiniň sowgat berlendigi baradaky maglumatlar bar. Gahryman Arkadagymyzyň Asman astyndaky ýurda saparynyň çäginde Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpine hormatly Prezidentimiziň adyndan Gadyrly atly ajaýyp ahalteke bedewini sowgat hökmünde gowşurmagy gadymydan gadyrly gatnaşyklaryň mynasyp dowamata atarylýandygyny alamatlandyran buýsandyryjy waka boldy.

Hawa, at — myrat, at — döwletlilik. Bedew — rowaçlygyň nyşany. Bu günki gün ajaýyp ahalteke bedewi parahatçylygyň, dost-doganlygyň özboluşly nyşanyna öwrüldi. Gahryman Arkadagymyzyň bedew ruhly ýylyň bahar günlerinde Hytaýa amala aşyran dostluk sapary hem türkmen-hytaý gatnaşyklaryny has-da rowaçlandyrmagyň ýolunda täze gözýetimleri açdy.

«TÜRKMENISTAN»

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi

 Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Ykdysadyýet we daşky gurşawy goramak federal ministrligi bilen bilelikde «Partnering in Business with Germany (Germaniýa bilen işewür hyzmatdaşlygy)» maksatnamasynyň 2026-njy ýyl tapgyrynyň çäklerinde «Umumy ykdysady hyzmatdaşlyk» Merkezi Aziýanyň zenanlary toparyna gatnaşjak döwlete dahylsyz taraplaryň arasyndan dalaşgär seçip almak üçin söhbetdeşligi yglan edýär 

Söhbetdeşliklere gatnaşmaga isleg bildirýänler 2026-njy ýylyň 24-nji martyna çenli zerur resminamalary Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligine tabşyrmaly.

Türkmen hem-de german telekeçileriň arasynda oba hojalygy we azyk senagaty ulgamynda ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen taslamalary taýýarlan dalaşgärlere wideoaragatnaşyk arkaly geçiriljek okuwlara gatnaşmak we 2026-njy ýylyň dowamynda Germaniýa Federatiw Respublikasynda 3 hepdelik tejribe geçmek mümkinçiligi döredilýär.

Dalaşgärler iňlis ýa-da rus dilleriniň haýsy hem bolsa birini ýeterlik derejede bilmelidirler.

Dalaşgärlere bildirilýän esasy talaplar:

• Ýokary bilimli bolmaly.

Telekeçi ýuridiki şahslaryň ýolbaşçysy, düzüm birliginiň ýolbaşçysy ýa-da hususy telekeçi bolmaly (Aşgabat we Arkadag şäherleri hem-de welaýatlar).

Dalaşgäriň azyndan 5 ýyl iş tejribesi, şol sanda ýolbaşçylyk wezipesinde iş tejribesi azyndan 2 ýyl bolmaly.

Şu gün «Ýyldyz» myhmanhanasynda BMG-niň Merkezi Aziýanyň ykdysadyýetleri üçin Ýörite maksatnamasynyň (SPEKA) ykdysady forumy öz işine başlady. Durnukly ösüşiň bähbidine sebitara özara baglanyşygy pugtalandyrmak meseleleri forumyň gün tertibinde esasy orny eýeleýär.

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow forumyň gatnaşyjylaryna Gutlag hatyny iberdi.

Forumyň açylyşynda BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň we BMG-niň Aziýa we Ýuwaş umman sebiti üçin Ykdysady we Durmuş komissiýasynyň ýolbaşçy düzüminiň wekilleri, şeýle hem SPEKA agza ýurtlaryň: Täjigistanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň ykdysadyýet we söwda ministrleriniň orunbasarlary gutlag sözi bilen çykyş etdiler.

Foruma Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Mämmetguly Astanagulow başlyklyk edýär.

Günüň birinji ýarymynda Hazarüsti sebitinde we onuň çäklerinden daşarda özara energetika baglanyşygy baradaky meselelere serediler. Forumyň günüň ikinji ýarymyndaky bölümi bolsa Ýewraziýa ulag gatnaşyklarynyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ulag özara baglanyşygy temasyna bagyşlanar.

Forum öz işini 22-nji ýanwara çenli dowam eder.

BMG-niň Merkezi Aziýanyň ykdysadyýetleri üçin Ýörite maksatnamasy (SPEKA) 1998-nji ýylyň 26-njy martynda döredildi. Häzirki wagtda Owganystan, Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Türkmenistan we Özbegistan SPEKA-nyň agzalary bolup durýarlar.

28-29-njy aprelde Arkadag şäherinde Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň durnukly ösüş boýunça ministrler derejesindäki birinji forumy geçirilýär. Onuň işine YHG-nyň Baş sekretary doktor Asad Majid Han hem gatnaşýar. YHG we Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan bilelikde guralan bu forumyň maksady Durnukly ösüş maksatlary boýunça 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini durmuşa geçirmek ugrunda YHG-niň çäklerinde hyzmatdaşlygy güýçlendirmekden ybarat.

Forumyň açylyşynda Baş sekretar bu çäräniň Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmekde sebitleýin tagallalary utgaşdyrmak üçin strategik meýdança hökmündäki ähmiýetini nygtady. Ol arabaglanyşygy güýçlendirmegiň, innowasion çözgütleriň we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň zerurlygyny aýratyn belläp geçdi. Şeýle hem täze döredilen Durnukly ösüş maksatlary boýunça ýokary derejeli iş toparynyň (DÖMBÝDİT) we ýakyn wagtda çap ediljek YHG-niň DÖM-iň ýerine ýetirilişi boýunça görkezijiler hasabatynyň sebitleýin tagallalara çelgi boljakdygyny aýtdy.

Forum YHG-ne agza döwletleriniň ministrlerini, ýokary derejeli resmileri, halkara guramalarynyň, ylmy jemgyýetçiligiň we hususy pudagyň wekillerini bir ýere jemledi. Esasy temalar howanyň üýtgemegi bilen bagly çäreler, gender deňligi, iş üpjünçiligi, saglyk we durnukly ösüşde maşgala institutlarynyň ähmiýeti bilen baglanyşykly boldy.

Doktor Asad Majid Han forumy her ýyl geçirilýän maslahata öwürmegi teklip etdi hem-de onuň sebitleýin ösüşiň öňünde dörän täze wezipeleri ara alyp maslahatlaşmak üçin amatly meýdança bolup durýandygyny belledi.