Aşgabat, 24-nji iýul (TDH). Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik geçirildi.

Gahryman Arkadagymyz dostlukly döwletiň Baştutanyny doglan güni bilen tüýs ýürekden gutlap, Prezident Şawkat Mirziýoýewe berk jan saglyk, uzak ömür, egsilmez güýç-kuwwat, jogapkärli döwlet işinde üstünlikleri arzuw etdi. Şeýle hem Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy özbek Liderine hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň mähirli salamyny, doglan güni mynasybetli tüýs ýürekden gutlaglaryny ýetirdi.

Özbegistanyň Prezidenti mähirli gutlaglary, hoşniýetli arzuwlary, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine berýän aýratyn ünsi üçin Gahryman Arkadagymyza we döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, häzirki wagtda iki ýurduň arasynda däp bolan dostlukly gatnaşyklara, ynanyşmaga, özara düşünişmäge esaslanýan hyzmatdaşlygyň ýokary derejä çykarylandygyny kanagatlanma bilen belledi hem-de pursatdan peýdalanyp, hormatly Prezidentimize mähirli salamyny ýetirmegini haýyş etdi.

“Şeýle şanly günde üstünlikler, gowy netijeler, asylly başlangyçlar we meýilnamalar barada gürrüň edilýär. Bularyň hemmesi Sizde bar” diýip, Milli Liderimiz aýtdy hem-de Prezident Şawkat Mirziýoýew tarapyndan alnyp barylýan döwlet syýasatynyň öz netijelerini berýändigini, özbek jemgyýetiniň, ýurduň her bir raýatynyň durmuşyny täze many-mazmun bilen baýlaşdyrýandygyny, doganlyk özbek halkynyň ägirt uly ruhy-medeni, maddy kuwwatynyň durmuşa geçirilmegini üpjün edýändigini belledi. Gahryman Arkadagymyz bu gün goňşy Özbegistan Respublikasynyň ugurlaryň giň gerimi boýunça okgunly ösýändigini, bu ösüşiň ýurduň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda bolup geçýän düýpli özgertmelerde, onuň halkara giňişlikdäki ýokary abraýynyň artmagynda, täze ykdysady ulgamyň kemala gelmeginde, ilat üçin zerur bolan iň amatly durmuş şertleriniň döredilmeginde öz beýanyny tapýandygyna ünsi çekdi. Halk Maslahatynyň Başlygy Türkmenistanda şeýle netijelere tüýs ýürekden buýsanylýandygyny aýdyp, Özbegistanyň mundan beýläk-de öňe gitjekdigine berk ynam bildirdi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň meseleleri boýunça pikir alyşmagyň dowamynda Türkmenistan bilen Özbegistanyň halkara giňişlikdäki özara hyzmatdaşlygy barada nygtady we ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyga esaslanýan daşary syýasatyna, Birleşen Milletler Guramasyndaky, beýleki abraýly düzümlerdäki başlangyçlaryna berýän üýtgewsiz goldawy üçin özbek tarapyna minnetdarlyk bildirdi. Bellenilişi ýaly, ýakyn wagtda Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasyndaky ileri tutýan garaýyşlaryny resmi taýdan neşir eder we BMG-ä agza ähli döwletlere iberer. Bu resminamada beýan edilen gün tertibindäki möhüm halkara meseleler boýunça ýurdumyzyň çemeleşmeleri köp babatda Özbegistanyň häzirki ählumumy gün tertibinde duran meseleleri çözmäge bolan garaýyşlary bilen gabat gelýär ýa-da meňzeşdir. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Arkadagymyz ýurtlarymyzyň Milletler Bileleşiginiň çäklerinde öňe sürýän halkara başlangyçlaryny özara goldajakdyklaryna ynam bildirdi.

Türkmenistan bilen Özbegistanyň sebit we beýleki köptaraplaýyn formatlardaky köpýyllyk bilelikdäki iş tejribesi hem netijeliligini görkezýär. Milli Liderimiz oktýabr aýynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilmegi göz öňünde tutulan halkara çärelere taýýarlyk görmekde Özbegistanyň eýeleýän ornuny aýratyn nygtap, döwlet Baştutanlarynyň ýurtlaryň arasyndaky dostlugy, hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen sammitleriniň, forumlaryň, maslahatlaryň, medeni we beýleki çäreleriň bilelikde guraljakdygyny aýtdy. Olaryň üstünlikli geçirilmegi Merkezi Aziýa we Hazar deňzi sebitlerinde, GDA giňişliginde, olara ýanaşyk zolaklarda durnukly ösüşi üpjün etmäge ýardam berer.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy türkmen-özbek gatnaşyklary barada aýdyp, häzirki döwürde bu gatnaşyklaryň ýokary derejä çykarylandygyna ünsi çekdi. Ýokary döwlet derejesinde ýola goýlan aýdyň, açyk, netijeli, dostlukly syýasy dialog munuň esasy şerti bolup durýar. Iki ýurduň ýolbaşçylarynyň yzygiderli duşuşyklary Türkmenistan bilen Özbegistanyň ähli ulgamlarda strategik hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin berk binýat bolup hyzmat edýär. Olar syýasy gatnaşyklary giňeltmäge, ykdysady hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, türkmen-özbek gatnaşyklarynyň medeni-ynsanperwer ugruny pugtalandyrmaga gönükdirilen anyk çäreleri we hereketleri iş ýüzünde durmuşa geçirmek üçin ähli zerur tagallalary edýärler.

Iki ýurduň paýtagtlarynda, hususan-da, Daşkentde «Aşgabat», Aşgabatda «Daşkent» seýilgähiniň açylmagy, ýurtlarymyzy birleşdirýän, Amyderýanyň üstünden geçýän köprüleriň gurluşygy, Türkmenistanyň we Özbegistanyň serhedinde geljekki serhetýaka ykdysady zolagyň nusgasy bolup hyzmat edýän bilelikdäki söwda merkeziniň işe girizilmegi bu ugurda alnyp barylýan syýasatyň aýdyň mysalydyr. Şunuň bilen birlikde, Gahryman Arkadagymyz Türkmenistan bilen Özbegistanyň arasynda senagat-tehnologik guşaklygyny kemala getirmek boýunça taslamanyň üstünde işlemegiň wagtynyň gelendigini aýtdy. Onuň çäklerinde türkmen we özbek hyzmatdaşlary dünýä bazarynda bäsdeşlige ukyply eksport ugurly harytlaryny, intellektual önümleri öndürmäge gönükdirilen senagat kärhanalaryny, ýokary tehnologik merkezleri döredip hem-de olaryň işini gurap bilerler.

Türkmen halkynyň Milli Lideri iki ýurduň serhedinde Aziýany Ýewropa bilen baglanyşdyrýan Gündogar — Günbatar ugry boýunça özboluşly iri üstaşyr geçelgä öwrüljek ulag-logistika merkezini döretmegiň maksadalaýyk boljakdygyna ünsi çekip, bu agzalan mysallaryň ýakyn geljekde döwletara hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini döretmäge mümkinçilik berjekdigini belledi. Şolaryň hatarynda «Türkmenistan — Özbegistan» Ýokary geňeşiniň döredilmegi ileri tutulýan başlangyçlaryň biri bolup biler. Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy bu aýdylanlaryň hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça teklipleriň diňe käbirleridigini nygtady hem-de Prezident Şawkat Mirziýoýewiň Türkmenistana we onuň halkyna bolan doganlyk garaýyşlaryna esaslanýan ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça çuňňur pikirleriniň hem uzak möhletleýin geljege gönükdirilendigine ynam bildirdi.

Gahryman Arkadagymyz Prezident Şawkat Mirziýoýewi doglan güni mynasybetli ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, ýokary döwlet wezipesinde mundan beýläk-de üstünlikleri, Özbegistanyň doganlyk halkyna bolsa parahatçylyk, ösüş, rowaçlyk arzuw etdi.

Telefon arkaly söhbetdeşligiň ahyrynda türkmen halkynyň Milli Lideri hem-de Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti däp bolan dostlukly türkmen-özbek gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirip, iki ýurduň doganlyk halklaryna parahatçylyk, abadançylyk, gülläp ösüş arzuw etdiler.

Aşgabat, 24-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa milli kanunçylygy döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi. Bellenilişi ýaly, Mejlisde adam hukuklarynyň we azatlyklarynyň, kanuny bähbitleriniň goralmagy, gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň döwlet belligine alynmagy, döwletimiziň halkara resminamalara goşulmagyny hukuk taýdan goldamak boýunça Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalaryny taýýarlamak, hereket edýän birnäçe kanunçylyk namalaryna döwrebap üýtgetmeleri, goşmaçalary girizmek boýunça degişli işler geçirilýär.

Mejlisde halkara guramalar, daşary döwletleriň parlamentleri bilen gatnaşyklar yzygiderli ösdürilýär. Hususan-da, milli parlamentde Türkmenistana sapar bilen gelen Koreý-türkmen parlamentara dostluk toparynyň başlygynyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi. Onda iki ýurduň arasynda parlamentara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlisiň wekilleri Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasynyň, Halkara Migrasiýa Guramasynyň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde geçiren duşuşyklaryna, okuw maslahatlaryna gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny berkitmek, kanunçylyk namalaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow Türkmenistanyň maýa goýum forumyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň degişli Kararyna laýyklykda, bu forumy şu ýylyň oktýabrynda Aşgabatda geçirmek meýilleşdirilýär. Maýa goýum forumynda we ugurdaş çärelerde Türkmenistanyň ykdysady ösüşi, maýa goýum babatda özüne çekijiligi, ýangyç-energetika, senagat pudaklarynyň ähmiýetli ugurlary, ygtybarly ulag-aragatnaşyk ulgamlarynyň ösüşi, durnukly ösüş üçin sanly we “ýaşyl” özgertmeler, sanly maliýe tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, agrotelekeçilik, howanyň üýtgemegine durnukly oba hojalyk ulgamy, daşky gurşawy goramak, söwda we hyzmatlar ulgamlarynyň ösüşi, halkara maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlygyň ugurlary, döwlet-hususy hyzmatdaşlygyny ösdürmek, ykdysadyýetiň diwersifikasiýalaşdyrylmagyna gönükdirilen strategik ugurlar boýunça meseleleri ara alyp maslahatlaşmak göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklip hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimize daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek we bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy hem-de şu ýylyň oktýabrynda Aşgabatda Türkmenistanyň maýa goýum forumyny geçirmek barada taýýarlanylan teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri alyp barmagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasy tarapyndan amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň ýerasty baýlyklaryndan netijeli peýdalanmak maksady bilen, seýrek duş gelýän minerallaryň gözleg-barlag işlerini halkara tejribä laýyklykda ýerine ýetirmek babatda degişli çäreler görülýär. Şunda daşary ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalary bilen netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýulýar. Munuň özi ýerasty baýlyklary ýüze çykarmakda möhüm ähmiýete eýedir. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Diýarymyzda ýerasty baýlyklary ýüze çykarmak, olary netijeli peýdalanmak boýunça maksatnamalaýyn işleriň durmuşa geçirilýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýerasty baýlyklaryň gözlegi boýunça halkara hyzmatdaşlygy ýola goýmak maksady bilen taýýarlanylan teklibi goldap, wise-premýere bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew oba hojalyk pudagynda we welaýatlarda möwsümleýin işleriň barşy barada hasabat berdi.

Häzirki wagtda welaýatlarda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň çäklerinde gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri, hususan-da, hatarara bejergi, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Pagta ýygymy möwsümine taýýarlyk görmegiň çäklerinde pagta ýygýan kombaýnlary, beýleki oba hojalyk tehnikalaryny, pagta arassalaýjy kärhanalary, pagta kabul ediş harmanhanalaryny, hasyly daşamakda ulanyljak tehnikalary möwsüme taýýarlamak üçin degişli işler geçirilýär. Bugdaý ekişine guramaçylykly girişmek maksady bilen, bugdaý ekiljek meýdanlarda sürüm, tekizlemek işleri, ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny abatlamak, ekiş üçin zerur bolan bugdaý tohumyny taýýarlamak işleri dowam edýär. Maldarçylyk hojalyklarynda mallary talabalaýyk idetmek, olaryň baş sanyny artdyrmak we önüm berijiligini ýokarlandyrmak maksady bilen, mallar üçin ot-iýmleriň ätiýaçlyk gorlaryny döretmek babatda-da degişli işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmegi dowam etdirmegiň, gowaça ekilen meýdanlarda ideg işlerini öz wagtynda geçirmegiň, pagta arassalaýjy kärhanalary, pagta hasylyny daşaýan awtoulaglary möwsüme doly taýýar etmegiň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere geljek ýylyň bugdaý hasyly üçin ýerleri ekiş möwsümine taýýarlamak boýunça işleri netijeli dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow Energetika ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ministrligiň garamagyndaky edara-kärhanalaryň önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek, döwrebap tehnologiýalary, häzirki zaman enjamlary önümçilige ornaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Munuň özi energetika kuwwatynyň has-da artmagyna, sarp edijileriň elektrik energiýasy bilen doly üpjün edilmegine, elektrik energiýasynyň belli bir möçberini daşary ýurtlara ibermäge, täze önümçilikleri ýola goýmaga ýardam berýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda elektroenergetika pudagyny ösdürmek we onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere içerki sarp edijileri elektrik energiýasy bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew mekdep harytlarynyň satuw-söwdasyny guramak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, täze okuw ýylynyň öňüsyrasynda okuwçylar we talyplar üçin zerur bolan harytlaryň söwdasyny guramak babatda degişli işler geçirilýär. Söwda nokatlarynda okuw esbaplaryny we beýleki dokma önümlerini ilatymyza hödürlemek göz öňünde tutulýar. Wise-premýer şu ýylyň 1-nji awgustyndan başlap mekdep harytlarynyň satuw-söwdasyny ýurdumyzyň welaýatlarynda we etraplarynda, Aşgabat, Arkadag şäherlerinde guramagyň teklip edilýändigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ilatymyzyň dürli görnüşli mekdep harytlaryna bolan isleglerini öwrenip, täze okuw ýylyna taýýarlyk bilen bagly göçme söwda nokatlaryny guramagyň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz bu ugurda taýýarlanylan teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa şu ýylyň awgust aýynda geçiriljek esasy çäreleriň Tertibi barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, geljek aýyň dowamynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramy mynasybetli dürli dabaralaryň, sergileriň, maslahatlaryň, wagyz-nesihat çäreleriniň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Tomusky dynç alyş möwsüminde çagalaryň arasynda medeni-köpçülikleýin çäreleriň, döredijilik, zehin bäsleşikleriniň, sport ýaryşlarynyň, çeper okaýyşlaryň, milli oýunlar boýunça bäsleşikleriň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Ýurdumyzyň taryhy-medeni ýadygärlikler toplumlarynda “Taryhy ýadygärlikleriň ata-babalarymyzdan miras galan gymmatlyklary öwrenmekdäki orny” atly meýdan şertlerindäki okuw maslahatlarynyň, “Köpetdag” döwlet tebigy goraghanasynda bolsa “Köpetdagyň tebigy gözellikleri” atly maslahatyň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň arasynda yglan edilen “Ýaňlan, Diýarym!” telebäsleşiginiň Lebap we Mary welaýatlary boýunça jemleýji tapgyrlarynyň, “Çalsana, bagşy!” bäsleşiginiň jemleýji tapgyrynyň geçirilmegi meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzda köp sanly çäreleriň geçirilýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere awgust aýyndaky çärelere gowy taýýarlyk görmegi hem-de olary ýokary derejede geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow Abu-Dabi welosport klubunyň hem-de ýurdumyzyň welosport boýunça ýygyndy toparynyň türgenleriniň bilelikdäki okuw-türgenleşik ýygnanyşygyny geçirmäge görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda paýtagtymyzda meýilleşdirilýän okuw-türgenleşik ýygnanyşygyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça zerur işler alnyp barylýar. Bu çäräniň çäklerinde usuly-okuw maslahatlaryny we beýleki çäreleri guramak göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda sporty ösdürmek, zehinli türgenleri ýüze çykarmak boýunça işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz Aşgabat şäherinde welosport boýunça bilelikdäki okuw-türgenleşigini guramaçylykly geçirmek babatda beýan edilen teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasynda Türkmenistanyň ileri tutýan garaýyşlary barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, BMG bilen strategik hyzmatdaşlygy ösdürmek ýurdumyzyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Häzirki wagtda Daşary işler ministrligi tarapyndan geljek sessiýa taýýarlyk görmek üçin degişli işler amala aşyrylýar. Döwlet Baştutanymyzyň halkara hem-de sebitleýin syýasy giňişlikde öňe sürýän başlangyçlary esasynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasynda Türkmenistanyň ileri tutýan garaýyşlary taýýarlanyldy. Bu resminama esasy ugurlaryň birnäçesinden ybaratdyr. Şunda ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmek möhüm ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Baş Assambleýanyň 81-nji sessiýasyna parahatçylygy we durnuklylygy berkitmegiň bähbidine halkara jemgyýetçiligiň tagallalaryny birleşdirmegiň wajyp tapgyry hökmünde garaýandygy bellenildi. Bu ugurda ýurdumyz köp ýyllaryň dowamynda BMG-niň we onuň düzüm birlikleriniň çäginde birnäçe başlangyçlary öňe sürdi. Şolaryň hatarynda “Parahatçylyk we ynanyşmak”, “Dialog — parahatçylygyň kepili” ýörelgeleri bilen bagly, şeýle hem “Halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüş işini goldamakda hem-de berkitmekde bitaraplyk syýasatynyň orny we ähmiýeti” atly Kararnamalary görkezmek bolar.

Baş Assambleýanyň nobatdaky sessiýasynda bolsa Türkmenistan BMG-niň howandarlygynda parahatçylyk, howpsuzlyk we öňüni alyş diplomatiýasy ýörelgelerine esaslanan Ählumumy parahatçylyk strategiýasyny taýýarlamak boýunça döwletara geňeşmeleri geçirmegi meýilleşdirýär. Halkara parahatçylygy, howpsuzlygy berkitmäge toplumlaýyn çemeleşmäni ilerletmek maksady bilen, ýurdumyz ynanyşmak, dialog we öňüni alyş diplomatiýasy üçin giňişligi mundan beýläk-de ösdürmegiň tarapdary bolup çykyş eder. Bu ugurda Türkmenistan 2027 — 2037-nji ýyllary Birleşen Milletler Guramasynyň “Dialogyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň onýyllygy” diýip yglan etmegi teklip eder. Türkmenistan Milletler Bileleşiginiň çäklerinde Köptaraplylygyň we döwletleriň özygtyýarly deňliginiň dostlary toparyny döretmek başlangyjy bilen çykyş etmegi-de teklip eder.

Hormatly Prezidentimiziň Parahatçylyk we bitaraplyk uniwersitetini döretmek baradaky başlangyjyny iş ýüzünde durmuşa geçirmek maksady bilen, BMG we onuň düzüm birlikleri bilen degişli işler alnyp barlar. Bu ugurda indiki ädim hökmünde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň Parahatçylyk we bitaraplyk kafedrasynyň ýanynda Parahatçylyk, bitaraplyk we öňüni alyş diplomatiýasy boýunça akademiki merkezi döretmek boýunça geňeşmeler geçiriler. Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda Halkara gatnaşyklarda we diplomatiýada emeli aňy parahatçylykly ulanmak boýunça halkara kodeksi işläp taýýarlamagy teklip eder. Bu ugurda BMG-niň howandarlygynda Aşgabatda Sanly ynanyşmak we emeli aňy jogapkärçilikli ulanmak meseleleri boýunça halkara bilermenler dialogyny geçirmek meýilleşdirilýär. Ýurdumyz BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň işini mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn goldamak maksady bilen, «Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň orny» atly nobatdaky Kararnamanyň taslamasyny Baş Assambleýanyň garamagyna hödürlär.

Durnukly ösüş we ulag ugurlardaky hyzmatdaşlyk hem möhüm ähmiýete eýedir. Hormatly Prezidentimiziň öňe sürýän başlangyçlary esasynda Türkmenistan dünýä derejesinde ulag diplomatiýasynyň öňdebaryjy merkezi hökmünde çykyş edýär. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň başlangyjy bilen Baş Assambleýanyň 80-nji sessiýasynda 2026 — 2035-nji ýyllar üçin «BMG-niň Durnukly ulag boýunça onýyllygyny» yglan etmek baradaky Kararnama kabul edildi. Kararnamanyň çäklerinde döwletimiz onýyllygyň maksatlarynyň durmuşa geçirilişine gözegçilik etmek üçin ählumumy seljeriş we maglumat guraly hökmünde Durnukly ulag arabaglanyşygynyň ählumumy atlasyny döretmek boýunça işleri dowam etdirer.

Ýurdumyz 2024 — 2034-nji ýyllar üçin Hereketleriň Awaza maksatnamasynyň, Awaza syýasy Jarnamasynyň iş ýüzünde amala aşyrylmagyna işjeň gatnaşmagyny dowam etdirer. Türkmenistanyň çäginde Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda Durnukly söwda logistikasy we gümrük hyzmatdaşlygy boýunça halkara merkezi döretmegiň mümkinçiligine garamak teklip ediler. Şonuň ýaly-da, döwletimiz BMG-niň howandarlygynda Hazar deňzi arkaly Günorta we Merkezi Aziýany Ýewropa bilen baglanyşdyrýan sebitüsti ulag geçelgesini döretmek başlangyjyny öňe sürer.

Ekologik howpsuzlygy, howanyň üýtgemegi we energiýa serişdelerinden rejeli peýdalanmagy üpjün etmek Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy, onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen bilelikde amala aşyrýan hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynyň biridir. Bu ugurda ýurdumyz halkara hyzmatdaşlygy institusional esasda ösdürmäge, howanyň üýtgemegi bilen bagly başlangyçlaryny ilerletmäge gönükdirilen täze köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk meýdançasy bolan Aşgabat howa dialogyny döretmek başlangyjyny öňe sürer. Türkmenistan gurak we suw ýetmezçiliginden kynçylyk çekýän sebitleriň howa durnuklylygyny pugtalandyrmak boýunça başlangyç bilen çykyş eder.

BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýurdumyzyň başlangyjy esasynda kabul edilen «Durnukly ösüşi üpjün etmekde ygtybarly we durnukly energetika arabaglanyşygynyň esasy orny» atly Kararnamasynyň düzgünlerini durmuşa geçirmek maksady bilen, «Hemmeler üçin durnukly energetika» atly ýokary derejeli foruma taýýarlyk görmek babatda geňeşmeler geçiriler.

Ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmek hem wajyp ugurlaryň biri bolup durýar. Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy esasynda Türkmenistan zenanlaryň we ýaşlaryň dialogyny ösdürmäge aýratyn üns berýär. Bu ugurda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenanlarynyň dialogyny mundan beýläk-de ilerletmegi, onuň BMG-niň Parahatçylygy gurmak boýunça komissiýasy we Zenanlar düzümi bilen «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» gün tertibiniň çäklerinde hyzmatdaşlygyny giňeltmegini üpjün eder. Mundan başga-da, halkara gatnaşyklarda, parahatçylykly başlangyçlarda ýaşlaryň işjeňligini artdyrmak, Merkezi Aziýanyň ýaşlar dialogynyň işini goldamak dowam etdiriler. Ýurdumyz «Ýaşlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» gün tertibiniň çäklerinde ýaşlaryň halkara we sebit başlangyçlaryna amaly taýdan gatnaşygyny giňeltmäge ýardam berer.

Halkara hukugy we Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlyk hem möhüm ugurlaryň hatarynda görkezildi. Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça Türkmenistan halkara hukugyň ähmiýeti boýunça ählumumy teklipleri yzygiderli öňe sürýär. Şeýle teklipleriň biri hem 2028-nji ýyly «Halkara hukugyň ýyly» diýip yglan etmek baradaky başlangyçdyr. Ol döwletleriň arasyndaky gatnaşyklary dolandyrýan halkara kadalaryň hem-de BMG-niň Tertipnamasynyň ähmiýetini ýene-de bir gezek nygtaýar. Halkara hukugyň ýylyna görülýän taýýarlygyň çäklerinde Türkmenistanda halkara hukugyň, ýaragsyzlanmagyň, bitaraplygyň, öňüni alyş diplomatiýasynyň we durnukly ösüşiň özara baglanyşygyna bagyşlanan halkara maslahaty geçirmek teklip edilýär.

Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş geňeşiniň 2026 — 2028-nji ýyllar üçin agzasy, BMG-niň beýleki düzüm birlikleriniň, komissiýalarynyň agzasy hökmünde işini işjeň dowam etdirer. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasynyň dowamynda 2031-2032-nji ýyllar üçin BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik däl agzalygyna, guramanyň beýleki saýlawly wezipelerine ýurdumyzyň saýlanmagy boýunça taýýarlyk işleri alnyp barlar.

Türkmenistanyň Baş Assambleýanyň nobatdaky sessiýasynda ileri tutýan garaýyşlaryny Birleşen Milletler Guramasynyň Sekretariatyna ibermek, guramanyň agza ýurtlarynyň arasynda ýaýratmak we agzalan resminamanyň mazmuny barada milli we halkara köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde maglumatlary ýerleşdirmek göz öňünde tutulýar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmäge, ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmäge möhüm ähmiýet berýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz taýýarlanylan teklipleri goldap, wise-premýer, daşary işler ministrine Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasyna gowy taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew demir ýol ulagy pudagyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň çäklerinde welaýatlarda demir ýol stansiýalarynyň döwrebap binalaryny gurmak göz öňünde tutulyp, häzirki wagtda bu babatda degişli işler amala aşyrylýar. Munuň özi pudagyň işiniň netijeliligini has-da artdyrmaga, onuň işgärleri üçin döwrebap we oňaýly iş şertlerini döretmäge ýardam berer. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklipleri hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda demir ýol ulagy pudagyny döwrebaplaşdyrmak boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz Ahal, Balkan we Mary welaýatlarynda demir ýol stansiýalarynyň döwrebap binalaryny gurmak boýunça taýýarlanylan teklipleri makullap, wise-premýere zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Adamzat taryhynda bedew gadymy döwürlerden bäri wepaly ýoldaş, syrdaş we hojalykda kömekçi bolup hyzmat edipdir. Muny köp sanly arheologik tapyndylar, şahyrlaryň eserleri, taryhy öwrenijileriň ýazgylary hem tassyklaýar. Ynsanyň bu ajaýyp jandara bolan gatnaşygy meşhur şahyrana eserleriň köpüsinde täsirli beýan edilýär.

Türkmen halkynyň bedew ata bolan söýgüsi we hormaty hemişe egsilmez bolupdyr. Halkymyz müňýyllyklaryň dowamynda behişdi bedewleri kemala getirmäge öz yhlasyny, seçgiçilik we seýisçilik zehinini siňdiripdir. Arassa ganly iň gadymy tohumlaryň biri bolan, ajaýyp gözelligi, çydamlylygy, wepalylygy bilen tapawutlanýan ahalteke atlary halkymyzda erkinligiň, maksada okgunlylygyň nyşany hökmünde görlüpdir. Türkmenistan döwlet özygtyýarlylygyna eýe bolandan soň, behişdi bedewlerimiz we atşynaslyk däplerimiz milli gymmatlyk derejesine çykaryldy. Täze taryhy döwürde ahalteke bedewi Watanymyzyň döwlet nyşanynyň bezegine öwrüldi. Ýanardag, Akhan ýaly ajaýyp atlaryň keşpleri şekillendirilip gurlan gaýtalanmajak ýadygärlikler behişdi bedewlere bolan egsilmez söýginiň, hormatyň beýanydyr.

Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen ýurdumyzda atçylyk pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek, seçgiçilige ylmy usullary ornaşdyrmak, bar bolan desgalary döwrebaplaşdyrmak, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda halkara derejeli atçylyk sport toplumlaryny gurmak, ýokary derejeli hünärmenleri we türgenleri taýýarlamak üçin zerur şertleri döretmek boýunça toplumlaýyn işler ýaýbaňlandyryldy. Ahalteke atlarynyň tohum arassalygyny gorap saklamak, halk seçgiçilik tejribesini, häzirki zaman ylmynyň öňdebaryjy gazananlaryny öwrenmek maksady bilen, Arkadag şäherinde Atçylyk ylmy-önümçilik merkezi döredildi. “Akylly” şäherde gurlan Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasy biotehnologiýanyň häzirki gazananlaryndan oňat baş çykarýan hünärmenleriň täze neslini taýýarlamakda ylmyň we bilimiň özara utgaşygynyň gazanylmagyny üpjün edýär. Ahalteke atlaryna goýulýan belent hormat, olaryň ýurdumyzyň jemgyýetçilik, medeni durmuşynda tutýan orny her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen bedewiniň milli baýramynda köpöwüşginli beýanyny tapýar.

Milli Liderimiziň başlangyjy esasynda 2010-njy ýylda ştab-kwartirasy Aşgabatda ýerleşýän Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň döredilmegi milli atşynaslyk sungatymyzy aýawly saklamak, öwrenmek we ösdürmek, atçylyk sportuny ilerletmek, bu ugurda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmek boýunça giň gerimli işlere ýardam berdi. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda bu assosiasiýa dünýäniň dürli ýurtlaryndan hünärmenleri, atşynaslary, behişdi bedewlere aýratyn gadyr goýýanlary birleşdirýän abraýly meýdança bolup hyzmat edýär. Onuň işi tejribeleriň we innowasion işläp taýýarlamalaryň özara alşylmagyna, bilelikdäki ylmy-barlag taslamalarynyň alnyp barylmagyna, Ýewropanyň we Aziýanyň öňdebaryjy ippologiýa merkezleriniň arasynda hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlaryny ösdürmäge ýardam berýär.

Ahalteke atyna bolan gyzyklanma, onuň gymmaty baradaky düşünjeler öz gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýar. Bu onuň täsinligi, şeýle hem dünýä atşynaslygynyň ösüşine ýetiren täsiriniň köp sanly alymlar tarapyndan ykrar edilmegi bilen şertlenendir. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyzyň türkmen bedewi barada ýazan düýpli ylmy-köpçülikleýin eserleri uly ähmiýete eýedir. «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Gadamy batly bedew», «Atda wepa-da bar, sapa-da» ýaly baý mazmunly kitaplarda gözbaşy müňýyllyklara uzaýan ahalteke atlarynyň gaýtalanmajak aýratynlyklary barada ylmy, taryhy, edebi maglumatlar, milli seýisçiligiň däp bolan usullary beýan edilip, onuň halkymyzyň milli mirasy bilen aýrylmaz arabaglanyşygynyň filosofiýasy açylyp görkezilýär.

Behişdi bedewleriň dünýädäki şöhratyny belende götermekde Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen döredilen “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň hem uly goşandy bar. Topar daşary ýurtlarda üstünlikli çykyş edip, abraýly halkara baýraklara mynasyp boldy. 2025-nji ýylda “Galkynyş” topary Monako Knýazlygynyň Monte-Karlo şäherinde geçirilen 47-nji halkara sirk sungaty festiwalynda Altyn baýraga we ýörite baýraklara mynasyp boldy. Şol ýerde şu ýylyň ýanwarynda geçirilen 48-nji halkara sirk sungaty festiwalynyň çäklerinde toparyň sirk sungatyny ösdürmäge goşan uly goşandy üçin türkmen wekiliýetine Bütindünýä sirk federasiýasynyň hem-de Ýewropa Sirk assosiasiýasynyň halkara güwänamalary gowşuryldy.

Türkmen atşynaslygynyň baý däpleri, ady äleme dolan toparyň ýigitleriniň ýokary ussatlygy şu ýylyň martynda Baku şäherindäki “Bina” atçylyk sport merkezinde görkezildi. Ýurdumyzyň wekiliýetiniň goňşy ýurda saparynyň çäklerinde “Türkmen atlary” döwlet birleşigi bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Atçylyk federasiýasynyň arasynda atçylyk sporty we atçylyk ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi. Ýurdumyzyň çapyksuwarlary Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Kazan şäherinde geçirilen halkara at çapyşyklarynda ahalteke atlarynyň hormatyna döredilen ýörite baýraklara mynasyp boldular. Türkiýäniň Stambul şäherinde geçirilen 8-nji Halkara etnosport medeniýeti festiwalyndaky ajaýyp çykyşlar “Galkynyş” toparynyň atçylyk we atly sport boýunça daşary döwletlerde guralýan çärelere işjeň gatnaşýandygynyň nobatdaky beýany boldy. Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde “Gündogaryň merjeni” ady bilen geçirilen atly sport we gözellik bäsleşiklerinde türkmen çapyksuwarlarydyr ganatly bedewleri “Aziýanyň çempiony” we “Dünýäniň çempiony” diýen hormatly atlara mynasyp boldular. Özbek paýtagtynda geçirilen «Ahalteke bedewi — halklaryň dostlugynyň nyşany» atly halkara ylmy-amaly maslahatda parahatçylygy, halklaryň arasynda dostlukly gatnaşyklary we ynamy berkitmekde behişdi bedewleriň tutýan orny bellenildi.

Mälim bolşy ýaly, ahalteke bedewi gadymy döwürlerden bäri diplomatik ünsüň, parahatçylyk söýüjiligiň we dostlugyň nyşany hökmünde görlüpdir. Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň martynda Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň çakylygy boýunça bu ýurda amala aşyran dostluk saparynyň çäklerinde Hytaýyň «CGTN» teleýaýlymyna beren interwýusynda nygtaýşy ýaly, baryp biziň zamanamyzdan ozalky II asyrda türkmen halkynyň Hytaýyň imperatoryna behişdi bedewleri — şöhratly ahalteke atlaryny sowgat berendigi mälimdir. Munuň özi möhüm dostlukly diplomatik we strategik wakadyr. Dostluk saparynyň dowamynda Milli Liderimiz hormatly Prezidentimiziň adyndan HHR-iň Başlygyna Gadyrly atly ahalteke bedewini sowgat berdi. HHR-iň Başlygy Türkmenistanyň meşhur ahalteke bedewleriniň watanydygyny, olara Hytaýda uly hormat goýulýandygyny, mundan bir müçe öň, ýagny 12 ýyl ozal hem özüne Gahryman atly ahalteke bedewiniň sowgat berlendigini belledi.

2023-nji ýylda Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynda «Ahalteke atlary — parahatçylygyň ilçileri» atly ÝUNESKO klubunyň döredilmegi tötänleýin däldir. Bu ýokary okuw mekdebinde 2024-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda «Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri» atly milli hödürnamanyň ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizilendigi baradaky şahadatnamany gowşurmak dabarasy geçirildi. 2023-nji ýylyň dekabrynda ÝUNESKO-nyň Hökümetara komitetiniň 18-nji mejlisinde kabul edilen bu çözgüt umumadamzat gymmatlygy hökmünde ahalteke bedewiniň eýeleýän ornuny has-da berkitdi.

Şu ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» şygary ahalteke atlarynyň dünýädäki şan-şöhratyny has-da artdyrmak, halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek, parahatçylyk we dostluk taglymlaryny ilerletmek, dünýä jemgyýetçiliginiň halkymyzyň medeni mirasy, ýurdumyzyň häzirki durmuş-ykdysady gazananlary bilen tanyşmagy üçin täze mümkinçiliklere ýol açdy. Hormatly Prezidentimiziň Karary bilen, dünýä derejesindäki halkara ýaryşlary ýokary derejede geçirmek boýunça guramaçylyk döwlet topary döredildi. Bu resminama Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda halkymyzyň göz guwanjyna, asylly maksatlarynyň myradyna deňelýän, türkmen halkynyň genji-hazynasyna öwrülen behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak, dünýä derejesindäki halkara atly sport we gözellik bäsleşiklerine gowy taýýarlyk görmek maksady bilen gol çekildi.

Şu ýylyň şygarynyň ähmiýetine, many-mazmunyna bagyşlanyp, ýurdumyzyň daşary döwletlerdäki ilçihanalary tarapyndan dürli çäreler, tanyşdyrylyş dabaralary, okuw sapaklary guralýar. Gahryman Arkadagymyzyň 15-nji iýulda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Prezidiumynyň mejlisinde eden çykyşynda belleýşi ýaly, «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip atlandyrylan 2026-njy ýylda türkmeniň meşhur ahalteke bedewlerini wasp etmek we dünýä tanatmak boýunça milli hem-de halkara derejede dürli çäreler geçirilýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda, Hytaý Halk Respublikasynda, Beýik Britaniýada, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynda atlar we atçylyk sungaty bilen bagly çäreler guraldy. Atşynaslardyr hünärmenler bilen duşuşyklar geçirildi.

Fewral aýynda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna saparynyň çäklerinde türkmen halkynyň Milli Lideri “La Victoria” atçylyk toplumyna baryp, bu ýerde atly sport ýaryşlary, şol sanda konkur boýunça halkara bäsleşikleri guramak üçin döredilen şertler bilen tanyşdy. Toplumyň wekilleri bilen söhbetdeşlikde amerikan we türkmen atşynaslarynyň, ugurdaş hünärmenleriň arasynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmegiň ähmiýetine aýratyn üns çekildi. Saparyň ahyrynda ýolugruna Gahryman Arkadagymyz Germaniýa Federatiw Respublikasynda degişli ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onda şu ýylda dürli ýurtlarda geçiriljek atlar bilen bagly halkara çärelere gatnaşmagy gazanmagyň we olara ýokary derejede taýýarlyk görmegiň möhümdigi bellenildi.

Şu ýylyň martynda HHR-e dostluk saparynyň dowamynda türkmen halkynyň Milli Lideri “Equuleus” halkara atçylyk toplumyna baryp gördi. Toplum bilen tanyşlygyň dowamynda hytaý tarapynyň wekilleri Gahryman Arkadagymyza sport atlaryny taýýarlamak, halkara ýaryşlary guramak boýunça alyp barýan işleri barada gürrüň berdiler. Toplumyň hünärmenleri Hytaýda ahalteke tohum atlaryny idetmek işiniň türkmen seýisçilik däplerini we usullaryny utgaşdyrmak arkaly alnyp barylýandygyny aýtdylar. Bu usulyýet ahalteke bedewleriniň arassa tohumyny gorap saklamakda esasy şertleriň biridir. Hytaýly atşynaslar Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň agzalary bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, atçylyk pudagynyň türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň möhüm ugry bolmagy üçin uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.

Maý aýynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Beýik Britaniýanyň Patyşa maşgalasynyň çakylygy boýunça Windzor galasynyň çäginde her ýyl geçirilýän atly sport çärelerine gatnaşdy. Bu ýerde ýaýbaňlandyrylan atly sport ýaryşlaryna 20 ýurtdan atşynaslar atlary bilen gatnaşdylar. Abraýly festiwala gatnaşyjylar bu ýerde ahalteke bedewlerine bagyşlanan sergini synlamaga mümkinçilik aldylar. Sergide dünýäniň medeni mirasynyň aýrylmaz bölegine öwrülen behişdi bedewleriň gözelligini, olaryň reňkleriniň özboluşly aýratynlyklaryny, toý-tomaşalaryň bezegi bolan bedewleriň syn-sypatyny açyp görkezýän gymmatlyklar görkezildi. Gadymy däpleriň, çuň paýhasyň, zergärçilik zehininiň sazlaşygyny özünde jemleýän ajaýyp at esbaplarydyr bezegleri sergä gelenlerde uly gyzyklanma döretdi.

Patyşa Karl III we Şazada Edward bilen geçirilen duşuşyklaryň dowamynda türkmen halkynyň Milli Lideri Patyşa maşgalasynyň agzalaryny ýurdumyzda Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygy mynasybetli dabaralara hem-de behişdi bedewlerimiz bilen bagly geçiriljek çärelere gatnaşmaga çagyrdy. Gahryman Arkadagymyzyň çakylyklary uly hormat bilen kabul edildi. Patyşa Karl III indiki ýyl Beýik Britaniýada geçiriljek halkara atçylyk sport çärelerine ýurdumyzdan ahalteke bedewleriniň hem gatnaşdyrylmagyna garaşylýandygyny aýtdy.

Ýewropada geçiriljek ahalteke atlarynyň arasynda atly sport we gözellik bäsleşiginiň dünýä çempionaty Watanymyzyň abraýyny, behişdi bedewleriň dünýädäki şöhratyny mundan beýläk-de artdyrmaga şert döreder. Ony şu ýylyň 4 — 6-njy sentýabry aralygynda Niderlandlar Patyşalygynyň Kronenberg şäherindäki meşhur “Pilbergen” atçylyk toplumynda geçirmek meýilleşdirilýär. Çempionatyň maksatnamasy diňe bir sport çärelerini däl, eýsem, başga-da birnäçe çäräni öz içine alýar. Ahalteke tohumynyň iň naýbaşy wekilleriniň arasynda atly sport we däp bolan gözellik bäsleşikleri bilen birlikde, behişdi bedewleriň saklanylyşyna, ösdürilip ýetişdirilişine, wagyz edilişine bagyşlanan halkara ylmy-amaly maslahat, türkmen medeniýetine, senetçiligine we däp-dessuryna degişli giň möçberli sergi şolaryň hataryndadyr. Ýewropada guraljak iri çärelere bagyşlanyp, ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginde geçirilen brifingde bellenilişi ýaly, türkmen atlaryna degişli pawilýon milli atçylyk pudagynyň köpugurly işi barada giňişleýin düşünje almaga mümkinçilik berer. Gatnaşyjylar milli seçgiçilik babatda, ahalteke atlarynyň tohum arassalygyny gorap saklamakda ýurdumyzyň gazananlary, ahalteke atlaryna ideg etmegiň kadalary, olary wagyz etmek boýunça görülýän çäreler bilen tanşyp bilerler.

Türkmen medeniýetine bagyşlanan pawilýon halkymyzyň köpöwüşginli ruhy mirasyny, taryhy-medeni gymmatlyklaryny, milli sungatymyzyň häzirki döwürdäki okgunly ösüşini şöhlelendirmäge gönükdiriler. Serginiň merkezi böleginde amaly-haşam sungatynyň gymmatlyklary giňden tanyşdyrylar. Sergä geljekler däp bolan milli bezegleri, ýurdumyzyň sebitlerine mahsus nagyşlar bilen haşamlanan at esbaplaryny, suratkeşleriň we heýkeltaraşlaryň behişdi bedewleriň gaýtalanmajak gözelligini wasp edýän eserlerini synlap bilerler. “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň, Türkmenistanyň Döwlet sirkiniň artistleriniň görkezme çykyşlary çäreleriň aýratyn bezegine öwrüler. Tomaşaçylar çapyksuwarlaryň at üstündäki täsin tilsimleri özünde jemleýän, tutuş dünýäde uly gyzyklanma döredýän çykyşlaryna tomaşa ederler.

Kronenbergdäki iri forum täsin we ýatda galyjy çäreleriň toplumy hökmünde Watanymyzyň müňýyllyklara uzaýan şöhratly geçmişini, atşynaslyk boýunça ýeten ýokary derejesini Ýewropada tanadar. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda meýilleşdirilen beýleki halkara çärelerde bolşy ýaly, bu forum hem medeni diplomatiýanyň gurallaryny işjeňleşdirmäge, ady rowaýata öwrülen behişdi bedewleriň halklaryň arasynda parahatçylygyň we dostlugyň ilçileri hökmünde eýeleýän ornuny has-da pugtalandyrmaga gönükdirilendir.

(TDH)

Beýleki habarlar

Aşgabat, 20-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow BMG-niň Türkmenistanda täze bellenilen hemişelik utgaşdyryjysy hanym Sýaoszýun Greýs Wany kabul etdi. Ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.

Diplomat mähirli kabul edilendigi üçin hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz bilen duşuşmagyň özi üçin uly hormatdygyny aýtdy. Hanym Sýaoszýun Greýs Wan döwlet Baştutanymyzyň başda durmagynda Türkmenistanyň ösüşiň we özgertmeleriň ýoly bilen ynamly öňe barýandygyny belledi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterrişiň döwlet Baştutanymyza, Gahryman Arkadagymyza iberen mähirli salamyny we iň gowy arzuwlaryny ýetirdi.

Hormatly Prezidentimiz Sýaoszýun Greýs Wany Birleşen Milletler Guramasynyň Türkmenistandaky hemişelik utgaşdyryjysy wezipesine bellenilmegi bilen tüýs ýürekden gutlap, oňa Türkmenistan bilen Milletler Bileleşiginiň arasynda ýola goýlan netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmekde alyp barjak jogapkärli diplomatik wezipesinde uly üstünlikleri arzuw etdi. Arkadagly Gahryman Serdarymyz Baş sekretar Antoniu Guterrişe iň gowy arzuwlaryny beýan edip, hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesi Milletler Bileleşigi tarapyndan üç gezek ykrar edilen Türkmenistanyň dünýä döwletleri we abraýly halkara guramalar bilen gatnaşyklary yzygiderli ösdürýändigini belledi.

Birleşen Milletler Guramasy we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen işjeň gatnaşyk etmek Bitarap döwletimiziň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyz bilen BMG-niň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli we ýokary netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen belledi. Ýurdumyz parahatçylygy üpjün etmäge, öňüni alyş diplomatiýasynyň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmaga uly ähmiýet berýär. Energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge, üstaşyr ulag geçelgelerini ösdürmäge hem-de daşky gurşawy goramaga gönükdirilen möhüm başlangyçlar bilen yzygiderli çykyş edýär. Türkmenistanyň bu başlangyçlary halkara derejede giň goldawa eýe bolýar.

Hormatly Prezidentimiz geçen ýyl ýurdumyzda Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň, 2025-nji ýylyň “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýlip yglan edilmegi we Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli halkara çäreleriň ýokary derejede geçirilendigini aýdyp, bu gurama bilen hyzmatdaşlygyň gün tertibinde “Türkmenistan — Birleşen Milletler Guramasy” strategik maslahat beriş geňeşine uly orun berilýändigini nygtady. Bu geňeş parahatçylyk we howpsuzlyk, ykdysadyýet, durnukly ösüş, bilim, howanyň üýtgemegi, ynsanperwer meseleler ýaly ileri tutulýan ugurlar boýunça Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy ara alyp maslahatlaşmak üçin möhüm bolup durýar.

“Ýurt meýilnamalaryna esaslanýan köpýyllyk hyzmatdaşlykda ýurdumyzda Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge gönükdirilen birnäçe bilelikdäki taslamalary üstünlikli durmuşa geçirdik we geçirýäris. Häzirki wagtda hyzmatdaşlygymyz “Türkmenistan bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda durnukly ösüş ulgamynda hyzmatdaşlyk etmegiň 2026 — 2030-njy ýyllar üçin Çarçuwaly maksatnamasynyň” çäklerinde amala aşyrylýar. Maksatnama ýurdumyzyň BMG bilen uzak möhletli hyzmatdaşlygynyň yzygiderli alnyp barylýandygyny görkezýär” diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we Türkmenistanyň halkara gün tertibiniň derwaýys meselelerini çözmekde Birleşen Milletler Guramasynyň oňyn ornuna ýokary baha berýändigini belledi.

Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda howanyň üýtgemegi we onuň zyýanly netijelerine garşy göreşmek meselelerine dünýä bileleşigi tarapyndan aýratyn üns berilýär. Şunuň bilen baglylykda, daşky gurşawy goramak ýurdumyzda alnyp barylýan giň möçberli durmuş-ykdysady özgertmelerde ileri tutulýan ugurlaryň biridir. Döwlet Baştutanymyz bu işleriň çäklerinde Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini, çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini döretmek barada degişli başlangyçlary öňe sürendigini belläp, ýurdumyzyň geljekde hem Birleşen Milletler Guramasy we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny tassyklady.

Sýaoszýun Greýs Wan Türkmenistanda Birleşen Milletler Guramasyna wekilçilik etmegiň özi üçin uly hormatdygyny aýdyp, ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hanym Sýaoszýun Greýs Wanyň alyp barjak jogapkärli işiniň Türkmenistan bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga, Durnukly ösüş maksatlaryny ilerletmäge uly goşant goşjakdygyna ynam bildirip, diplomata ýene-de bir gezek işinde üstünlikleri arzuw etdi.

* * *

Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidenti jenap Serdar Berdimuhamedowa

Siziň Alyhezretiňiz!

Türkmenistanyň Hökümetiniň makullamagy bilen, hanym Sýaoszýun Greýs Wany Birleşen Milletler Guramasynyň ösüş ulgamynda Türkmenistandaky hemişelik utgaşdyryjysy wezipesine belledim.

Baş sekretaryň wekili hökmünde hemişelik utgaşdyryjynyň wezipeleri Birleşen Milletler Guramasynyň degişli resminamalarynda beýan edilendir. Bu resminamalaryň düzgünlerine laýyklykda, hanym Wan BMG-niň ulgamynyň adyndan hereket etmek bilen, Türkmenistanda ösüş ulgamynda amaly işleri utgaşdyrmaga ýolbaşçylyk eder we bu babatda umumy jogapkärçilik çeker. Ol bu wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada maňa hasabat berer. Bu wezipeler Siziň ýurduňyzyň degişli milli edaralary tarapyndan bellenen ileri tutulýan ugurlara laýyklykda amala aşyrylar. Hanym Wan BMG-niň ösüş ulgamynyň Türkmenistandaky iň ýokary wezipeli wekili bolar. Men ýurduňyzyň Hökümeti hanym Wana diplomatik wekilhanalara berilýän goldawy berse, hoşal bolardym. Türkmenistanyň Hökümeti hemişelik utgaşdyryjynyň BMG-niň ulgamynyň amaly işini has netijeli utgaşdyrmak maksady bilen, öz wezipelerini amala aşyrmagy üçin ähmiýetli meseleler boýunça degişli maglumatlar bilen üpjün edilmegine ýardam berer diýip tama edýärin.

Baş Assambleýanyň çözgütlerinden ugur alyp, hanym Wana öz wezipelerini ýerine ýetirende Türkmenistanyň degişli edaralary tarapyndan ýardam berilmegini Sizden haýyş edýärin. Hanym Wanyň bu wezipä bellenilmeginiň Türkmenistanyň Hökümeti bilen BMG-niň ulgamynyň ýurduňyzda ösüş ulgamynda iş alyp barýan düzümleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga ýardam berjekdigine ynanýaryn.

Siziň Alyhezretiňize belent hormat goýýandygym baradaky ynandyrmalarymy kabul ediň!

Antoniu GUTERRIŞ,
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary.

Aşgabat, 20-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýewiň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynda we sebitlerde alnyp barylýan işler bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi T.Nurmyradowa söz berildi. Häkim welaýatda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, şu günler sebitiň galla oragyndan boşan meýdanlarynda sürüm işleri geçirilýär. Ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny, bugdaý tohumyny möwsüme taýýarlamak babatda zerur çäreler görülýär. Gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri, hususan-da, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri geçirilýär. Sebitde güýzlük ýeralmanyň, gök-bakja we beýleki oba hojalyk ekinleriniň ekişine taýýarlyk işleri alnyp barylýar. Şeýle hem häkim şu ýyl açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, welaýatda gowaça ideg işleriniň, geljek ýylyň bugdaý hasylynyň düýbüni tutmak boýunça alnyp barylýan işleriň öz wagtynda, talabalaýyk ýerine ýetirilmeginiň möhümdigini belledi hem-de birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli, öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Balkan welaýatynyň häkimi R.Jumaýew welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, şu günler bugdaý ekişine taýýarlyk görmegiň çäklerinde meýdanlary sürmek we tekizlemek, ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny, bugdaý tohumyny möwsüme taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Welaýatyň gowaça ekilen meýdanlarynda hatarara bejergi, ösüş suwuny tutmak, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri geçirilýär. Ýurdumyzda azyk bolçulygyny has-da pugtalandyrmak boýunça öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň güýz möwsüminde ekiljek meýdanlaryny ekişe taýýarlamak üçin zerur çäreler görülýär. Şeýle-de häkim ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, häzirki wagtda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleriniň möhüm ähmiýetine ünsi çekdi we gowaça ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilmeginiň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek üçin ekişe taýýarlyk işleriniň ýokary guramaçylykly alnyp barylmagynyň möhümdigini aýtdy we häkime degişli tabşyryklary berdi. Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli, öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Daşoguz welaýatynyň häkimi D.Babaýew welaýatda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri hakynda hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ýerleri ekiş möwsümine taýýarlamak üçin welaýatyň galla oragyndan boşan meýdanlarynda sürüm, tekizleýiş işleri alnyp barylýar. Ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny, bugdaý tohumyny möwsüme taýýarlamak işleri geçirilýär. Sebitiň gowaça ekilen meýdanlarynda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Gök-bakja, beýleki oba hojalyk ekinleriniň güýzki ekişine taýýarlyk görülýär. Şaly ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda ideg etmek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri dowam edýär. Şeýle-de häkim ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gowaça ideg işleriniň, geljek ýylyň bugdaý hasylynyň düýbüni tutmaga taýýarlyk işleriniň ýokary hilli hem-de öz wagtynda geçirilmeginiň zerur talap bolup durýandygyny belledi we bu ugurda alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Lebap welaýatynyň häkimi H.Aşyrmyradow welaýatda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, şu günler bugdaý ekişine taýýarlyk görmegiň çäklerinde galla oragyndan boşan meýdanlarda sürüm, tekizlemek, topragy mineral dökünler bilen gurplandyrmak işleri alnyp barylýar. Ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny, bugdaý tohumyny möwsüme taýýarlamak boýunça zerur işler ýerine ýetirilýär. Gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri dowam edýär. Ilatymyzy ýurdumyzda öndürilýän azyk önümleri bilen bolelin üpjün etmek barada öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, welaýatda ýeralmanyň, gök-bakja ekinleriniň güýz möwsüminde ekiljek meýdanlaryny taýýarlamak işleri geçirilýär. Şaly ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri dowam edýär. Şeýle-de häkim şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gowaça ekilen meýdanlarda ideg işleriniň agrotehniki möhletlerde ýerine ýetirilmeginiň, geljek ýylyň hasyly üçin bugdaý ekişine talabalaýyk taýýarlyk görmegiň möhümdigini belledi we degişli tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, welaýatda şu ýyl üçin meýilleşdirilen işleriň ýokary hilli ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Mary welaýatynyň häkimi B.Orazgylyjow welaýatda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda sebitde geljek ýylyň hasylynyň düýbüni tutmak üçin bugdaý oragyndan boşan meýdanlary sürmek, tekizlemek, topragy mineral dökünler bilen gurplandyrmak, ýokary hilli bugdaý tohumyny we oba hojalyk tehnikalaryny möwsüme taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Ýeralmanyň, gök-bakja, beýleki oba hojalyk ekinleriniň güýz möwsüminde ekiljek meýdanlaryny ekişe taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Ýetişdirilen gök-bakja önümleri içerki bazarlarymyzda elýeterli bahadan ilata ýetirilýär. Gant şugundyry ekilen meýdanlarda gögeriş suwuny tutmak, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri alnyp barylýar. Şeýle-de häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gowaça ideg işleriniň, bugdaý ekişine taýýarlyk işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmeginiň geljekde bol hasyl almagyň esasy şertleriniň biridigini belledi hem-de birnäçe görkezmeleri berdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew ýurdumyzyň oba hojalygynda dowam edýän möwsümleýin işler barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, bugdaý ekişine taýýarlyk işleriniň çäklerinde häzirki wagtda ekiş geçiriljek meýdanlary sürmek, tekizlemek, oba hojalyk tehnikalaryny hem-de ýokary hilli bugdaý tohumyny möwsüme taýýar etmek boýunça zerur işler alnyp barylýar. Welaýatlaryň gowaça ekilen meýdanlarynda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Daşoguz hem-de Lebap welaýatlarynyň şaly ekilen meýdanlarynda, Mary welaýatynda güýzlük gant şugundyry ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri geçirilýär. Diýarymyzda azyk bolçulygyny has-da pugtalandyrmak barada öňde goýlan wezipelerden ugur alnyp, ýeralmanyň, gök-bakja we beýleki azyklyk oba hojalyk ekinleriniň güýzki ekişine taýýarlyk görülýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagynyň milli ykdysadyýetimizdäki möhüm ornuny belledi we häzirki wagtda dowam edýän möwsümleýin işlere ünsi çekdi hem-de wise-premýere gowaça ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilmegini, bugdaýyň, beýleki oba hojalyk ekinleriniň ekişine ýokary hilli taýýarlyk görülmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz iş maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, agrotehniki çäreleriň öz wagtynda, ýokary hilli ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Aşgabat, 18-nji iýul (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, ýurdumyzy syýasy, durmuş-ykdysady, medeni taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen maksatnamalardan we Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň ýörelgelerinden ugur alnyp, ministrliklerden, pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowşan teklipler seljerilip, täze kanunlaryň taslamalaryny taýýarlamak, hereket edýän birnäçe kanunçylyk namalaryna döwrebap üýtgetmeleri hem-de goşmaçalary girizmek boýunça degişli işler geçirilýär.

Mejlisde Keniýa Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisinden ynanç haty kabul edilip, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem halkara guramalar, daşary ýurtlaryň parlamentleri bilen ýola goýlan hyzmatdaşlyk yzygiderli ösdürilýär. Şunuň bilen baglylykda, Mejlisiň agzalary Birleşen Milletler Guramasynyň düzüm birlikleriniň, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlaryna gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz täze kanun taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow ýurdumyzda döwlet ätiýaçlandyryş ulgamyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, bu ulgamy has-da ösdürmek hem-de hökmany döwlet ätiýaçlandyryşy babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kabul etmek boýunça işler yzygiderli amala aşyrylýar. Hususan-da, 2025-nji ýylyň noýabrynda “Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda” Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Kanuna laýyklykda, Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy tarapyndan degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde döwlet ätiýaçlandyryşy bilen bagly Düzgünleriň taslamasy işlenip taýýarlanyldy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklip hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ätiýaçlandyryş ulgamyny ösdürmek, bu ugurda kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kämilleşdirmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy hem-de wise-premýere hökmany döwlet ätiýaçlandyryş ulgamyny kämilleşdirmek babatda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow “Türkmengaz” döwlet konserniniň garamagyndaky edara-kärhanalaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, bu ugurdaky netijeli işler türkmen tebigy gazyny içerki sarp edijilere hem-de eksport ugurlaryna ygtybarly akdyrmaga ýardam edýär. Şunda daşary ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalary, hususan-da, Germaniýa Federatiw Respublikasynyň degişli kompaniýasy bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge möhüm ähmiýet berilýär. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň türkmen-german işewürlik gatnaşyklaryny ösdürmek babatda döredýän şertleriniň aýdyň netijesidir. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, «Türkmengaz» döwlet konserni tarapyndan tebigy gazyň çykarylyşyny artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz nebitgaz pudagynyň öňünde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen, bu ugurda taýýarlanylan Karara gol çekdi we wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew oba hojalyk pudagynda we welaýatlarda möwsümleýin işleriň barşy barada hasabat berdi.

Hasabatda bellenilişi ýaly, welaýatlarda gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri dowam edýär. Hususan-da, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri geçirilýär. Pagta ýygymy möwsümine görülýän taýýarlyk işleriniň çäklerinde pagta ýygýan kombaýnlary, pagta arassalaýjy kärhanalary, pagta kabul ediş harmanhanalaryny, dürli tehnikalary taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Geljek ýylda bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek maksady bilen, ýerleri ekiş möwsümine taýýarlamak işleri geçirilýär. Ekin meýdanlarynda sürüm we tekizlemek işleri, ekiş möwsümi üçin gerek bolan bugdaý tohumyny, ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny möwsüme taýýarlamak işleri dowam edýär. Şeýle hem welaýatlaryň ekerançylyk meýdanlarynyň suw üpjünçiligini, ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, suw serişdelerini tygşytly peýdalanmak maksady bilen, suw howdanlaryna suw toplamak hem-de suwaryş, şor suw akabalaryny arassalamak işleri geçirilýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmegi dowam etdirmegiň, ýygnalan bugdaý hasylyny kabul ediş nokatlaryndan ammarlara we elewatorlara daşamak işlerini berk gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere gowaça ekilen meýdanlarda agrotehniki kadalar esasynda ideg etmek işlerini netijeli alyp barmagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda konserniň garamagyndaky zawodlaryň önümçilik kuwwatyny artdyrmak, maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça degişli çäreler görülýär. Munuň özi bu öndürilýän önümleriň möçberini artdyrmaga we önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmaga ýardam berýär. Bu ugurda işleriň has-da netijeli bolmagy üçin daşary ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalary bilen netijeli hyzmatdaşlyk alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň himiýa kärhanalarynyň önümçilik kuwwatyny doly ulanyp, bökdençsiz işletmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň zawodlaryny taslama kuwwatyna çykarmak boýunça işleri mundan beýläk-de netijeli dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew gözegçilik edýän toplumy, hususan-da, “Türkmenhaly” döwlet birleşigi tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda döwlet birleşiginiň garamagyndaky çeper halyçylyk kärhanalarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da pugtalandyrmak, boýag we himiki serişdeler bilen yzygiderli üpjün etmek boýunça zerur çäreler görülýär. Şunda daşary ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalary bilen hyzmatdaşlyga möhüm ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer hormatly Prezidentimiziň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzda milli el halyçylyk sungatyny ösdürmäge, öndürilýän önümleriň hilini ýokarlandyrmaga uly ähmiýet berilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň önümçilik binýadyny berkitmek maksady bilen taýýarlanan teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň goldaw-hemaýatlary netijesinde gullugyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da pugtalandyrmak, önümçiligi bökdençsiz hem-de doly kuwwatynda işletmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Wise-premýer bu işleriň has-da netijeli bolmagyny gazanmak maksady bilen, daşary ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyň ýola goýlandygyny aýtdy hem-de döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň işini kämilleşdirmek boýunça işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň neşirýat ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek babatda taýýarlanylan resminama gol çekdi hem-de wise-premýere bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow zehinli çagalaryň “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşiginiň döwlet tapgyryny guramaçylykly geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ýaş nesliň döwrebap bilim-terbiýe almagy, sungat ussatlarymyzyň ýoluny mynasyp dowam etdirmegi üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Şunuň bilen baglylykda, bu bäsleşik ýaş nesillerde sungata söýgi döretmekde, olaryň zehin-başarnyklaryny ýüze çykarmakda uly ähmiýete eýedir. Bäsleşigiň deslapky tapgyrlarynda Garaşsyz Watanymyzy, ajaýyp döwrümizi wasp edýän aýdym-sazlary ussatlyk bilen ýerine ýetirmekde tapawutlanan çagalaryň 21-si, çagalar tans, aýdym-saz we halk döredijilik toparlarynyň 14-si döwlet tapgyryna gatnaşmaga hukuk gazandy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklip hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Diýarymyzda ýaşlarymyzyň döwrebap bilim almagy, döredijilik bilen meşgullanmagy üçin ähli şertleriň döredilýändigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere zehinli çagalaryň «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň döwlet tapgyryna gowy taýýarlyk görmegi we ony ýokary derejede geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berildi.

Ol hormatly Prezidentimizi Gruziýa amala aşyran döwlet saparynyň üstünlikli geçmegi bilen mejlise gatnaşyjylaryň adyndan tüýs ýürekden gutlady hem-de döwlet Baştutanymyzyň geçiren ýokary derejedäki gepleşikleriniň dowamynda Türkmenistan bilen Gruziýanyň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmek meseleleriniň giň toplumyna seredilendigini, hormatly Prezidentimiziň Türkmen-gruzin işewürlik maslahatyna gatnaşmagynyň ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ilerletmekde möhüm ädim bolandygyny belledi. Şunuň bilen bir hatarda, Gruziýada Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň geçirilmeginiň iki ýurduň arasyndaky medeni-ynsanperwer gatnaşyklarda täze tapgyry alamatlandyrandygy barada aýdyldy.

Soňra wise-premýer, daşary işler ministri ýurdumyzyň howanyň üýtgemegi bilen bagly alyp barýan halkara hyzmatdaşlygy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň howanyň üýtgemegi bilen bagly halkara hyzmatdaşlygyny daşary döwletler we halkara guramalar bilen bilelikde ulgamlaýyn esasda ösdürmek hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri degişli ugurlar boýunça döwlet Baştutanymyzyň garamagyna birnäçe teklipleri hödürledi. Hususan-da, Türkmenistanyň Prezidentiniň howanyň üýtgemegi bilen bagly halkara başlangyçlaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmek maksady bilen, pudagara iş toparyny döretmek teklip edilýär. Pudagara iş topary degişli daşary ýurtlaryň, halkara guramalaryň, halkara maliýe institutlarynyň wekilleri bilen yzygiderli gepleşikleri geçirer, şeýle hem Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini, çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini we beýleki halkara ekologiýa başlangyçlaryny durmuşa geçirmek babatda alnyp barylýan işleri utgaşdyrar.

Türkmenistanyň howanyň üýtgemegi bilen bagly başlangyçlaryny dünýä jemgyýetçiligine giňden wagyz etmek, olara berilýän halkara goldawlary güýçlendirmek maksady bilen, ýokary derejeli sebitleýin we ählumumy maslahatlara, forumlara, sergilere işjeň gatnaşmak, olaryň çäklerinde ugurdaş çäreleri geçirmek, Türkmenistanyň milli pawilýonlaryny ýa-da tanyşdyryş meýdançalaryny döretmek teklip edilýär. Bu çäreler ýurdumyzyň ekologiýa diplomatiýasynyň mundan beýläk-de kämilleşmegine, täze hyzmatdaşlary çekmäge, halkara maliýe we tehniki goldawlary giňeltmäge ýardam berer. Bulardan başga-da, häzirki günde ählumumy howa gün tertibinde durýan esasy meseleleriň çözülmeginde Türkmenistanyň tutýan ornuny ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň bu ugurda öňe sürýän başlangyçlaryny yzygiderli durmuşa geçirmek üçin halkara hyzmatdaşlygyň täze institusional görnüşi hökmünde Aşgabat howa dialogyny döretmek baradaky teklip beýan edildi.

Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça we çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezlerini döretmek bilen bagly Türkmenistanyň Hereketler meýilnamasyny taýýarlamak hem teklip edilýär. Meýilnama agzalan merkezleriň dolandyryş gurluşyny hem-de hyzmatdaşlyk gurallaryny öz içine alar. Bu merkezleriň geljekde sebit derejesinde öňdebaryjy hyzmatdaşlyk we innowasiýa meýdançalaryna öwrülmegini üpjün etmek maksady bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň degişli düzümleri, beýleki halkara hyzmatdaşlar bilen utgaşykly işleri dowam etdirmek maksadalaýyk hasaplanýar.

Ýokarda agzalan halkara başlangyçlaryň maliýe taýdan durnukly bolmagyny üpjün etmek üçin BMG-niň degişli düzümleri, Ýaşyl howa gaznasy (GCF), Ählumumy ekologiýa gaznasy (GEF), Uýgunlaşmak gaznasy (Adaptation Fund), halkara maliýe institutlary bolan Bütindünýä banky, Aziýanyň ösüş banky bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek teklip edilýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek we ekologik howpsuzlygy üpjün etmek boýunça sebit hem-de halkara derejede netijeli işleri alyp barýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz howanyň üýtgemegi boýunça halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen taýýarlanylan teklipleri makullap, wise-premýer, daşary işler ministrine degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew milli flotumyzyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, gämi gurluşygyny ösdürmek hem-de milli flotumyzyň parkyny kämilleşdirmek we giňeltmek maksady bilen, täze gury ýük gämilerini gurmak boýunça degişli çäreler görülýär. Munuň özi Hazar deňzinde döwletimiziň gämigurluşyk mümkinçiliklerini ýokarlandyrmaga, milli flotumyzyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da berkitmäge, daşalýan ýükleriň möçberini artdyrmaga ýardam eder. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň milli deňiz flotunyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy hem-de wise-premýere «Balkan» gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynyň işini kämilleşdirmek, önümçilik kuwwatyny artdyrmak boýunça işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistan Ýokary derejeli syýasy forumda: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça çäreleri tizleşdirmek

BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forumyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2030-njy ýyla çenli durnukly ösüş boýunça Gün tertibini durmuşa geçirmäge bagyşlanan çärelere gatnaşýar.

2026-njy ýylyň 15-nji iýulynda Türkmenistanyň wekiliýeti EKOSOS-yň ýokary derejeli böleginiň «Has gowy netijeleri gazanmak: 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça gyssagly we özgertmeleri üpjün edýän çäreleri tizleşdirmek» atly umumy pikir alyşmalaryna gatnaşdy.

Forumda çykyş eden türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy Perhat Ýagşyýew BMG we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmegiň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň hem-de durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm şerti bolup durýandygy nygtaldy.

Çykyşda Türkmenistanyň 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini milli derejede yzygiderli durmuşa geçirýändigi bellenildi. Häzirki wagtda Durnukly ösüş maksatlarynyň wezipeleriniň 85 göterimi milli we pudaklaýyn ösüş maksatnamalaryna ornaşdyryldy, milli derejede 131 milli wezipe we Durnukly ösüş maksatlarynyň 175 görkezijisi tassyklanyldy.

Daşky gurşawy goramak, suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek hem-de çölleşmä garşy göreş meselelerine aýratyn üns berildi. Suw meseleleriniň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna we ýörelgelerine, şeýle hem sebitiň ähli döwletleriniň bähbitlerini nazara almak esasynda çözülmelidigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Merkezi Aziýa döwletleri üçin Çölleşmä garşy göreş boýunça Sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy nygtaldy.

Çykyşda, şeýle hem, Türkmenistanyň «ýaşyl» ykdysadyýeti ösdürmek, ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, energetika pudagyndaky taslamalary amala aşyrmak hem-de metan zyňyndylaryny azaltmak boýunça halkara borçnamalary ýerine ýetirmek ugrunda durmuşa geçirýän işleri beýan edildi.

Sebitiň ilkinji «akylly» şäheri bolan Arkadag şäheriniň durnukly ösüş, inklýuziwlik we ekologiýa howpsuzlygy ýörelgelerine laýyklykda gurulandygy aýratyn bellenildi. Şäheriň ÝHHG-niň durnukly we howa şertlerine durnukly şäherleri ösdürmek boýunça taslamasyna girizilendigi hem-de birnäçe abraýly halkara sylaglaryna we şahadatnamalaryna mynasyp bolandygy nygtaldy.

Halkara ulag arabaglanyşygyny ösdürmek meselelerine hem aýratyn üns berildi. Türkmenistanyň Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta ugurlary, şol sanda Hazarüsti ugry boýunça iri ulag-üstaşyr taslamalary durmuşa geçirmegini dowam etdirýändigi, munuň halkara söwdasynyň durnuklylygyny berkitmäge hem-de deňze çykalgasy bolmadyk döwletleriň ösüşine möhüm goşant hökmünde garalýandygy bellenildi.

Forumyň işiniň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti 2027-nji ýylda hödürlenmegi meýilleşdirilýän Türkmenistanyň üçünji Meýletin milli synyny taýýarlamakda peýdalanyljak Meýletin milli synlary taýýarlamagyň halkara tejribesini hem öwrenýär.

Türkmenistanyň wekiliýeti Nýu-Ýork şäherinde BMG-niň EKOSOS-yň howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy foruma gatnaşýar

2026-njy ýylyň 7-nji iýulynda BMG-niň Nýu-Ýork şäherindäki ştab-kwartirasynda BMG-niň Ykdysady we durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) howandarlygynda geçirilýän Ýokary derejeli syýasy forum öz işine başlady. Forumyň işi 2026-njy ýylyň 15-nji iýulyna çenli dowam eder.

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň wekiliýetiniň düzümine Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň wekilleri girýär. Wekiliýet 2026-njy ýylyň 13–15-nji iýuly aralygynda bu abraýly halkara forumyň işine gatnaşýar.

Durnukly ösüş boýunça Ýokary derejeli syýasy forum 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Gün tertibiniň durmuşa geçirilişine baha bermek boýunça BMG-niň esasy ählumumy meýdançasydyr. 2015-nji ýyldan bäri forum her ýyl hökümetleriň, halkara guramalaryň, işewür toparlaryň hem-de raýat jemgyýetiniň wekillerini Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) ýetmek ugrunda alnyp barylýan işleri utgaşdyrmak maksady bilen bir ýere jemleýär.

Şu ýylyň forumynyň esasy mowzugy: «2030-njy ýyla çenli döwür üçin Durnukly ösüş gün tertibini we onuň Durnukly ösüş maksatlaryny hemmeler üçin durnukly geljegi üpjün etmek maksady bilen özgertmeleri amala aşyrýan, adalatly, innowasion we utgaşdyrylan hereketler» diýlip kesgitlenildi.

2026-njy ýylyň 13-nji iýulynda geçirilen Ýokary derejeli syýasy forumyň ministrler derejesindäki mejlisinde BMG-niň edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de raýat jemgyýetiniň wekilleri maksatnamalaýyn çykyşlary bilen çykyş etdiler.

Ministrler derejesindäki bölümi açyp, EKOSOS-yň Başlygy Lok Bahadur Thapa hem-de BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş Durnukly ösüş maksatlarynyň ählumumy ähmiýetini belläp, 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini üstünlikli durmuşa geçirmek üçin halkara maliýe ulgamyny düýpli özgertmegiň zerurdygyny nygtadylar. Öz gezeginde, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Başlygy Annalena Berbok «Bilelikde has gowy» başlangyjynyň çäklerinde BMG-niň Tertipnamasyny jebislik esasynda goramaga çagyrdy. Ýaşlar hereketiniň wekili Jewon Çoi bolsa dünýä maliýe serişdeleriniň paýlanyşynda nesillerara adalatlylygyň möhümdigini belledi.

2026-njy ýylyň Ýokary derejeli syýasy forumynda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça Durnukly ösüş maksatlarynyň toparlaýyn ugurlary, hususan-da DÖM 6, DÖM 7, DÖM 9, DÖM 11 hem-de DÖM 17 boýunça giňişleýin seljermeler geçirilýär.

Halkara bileleşiginiň aýratyn üns merkezinde suw serişdeleriniň ýetmezçiligini aradan aýyrmak hem-de şu ýylyň dekabr aýynda Abu-Dabide geçirilmegi meýilleşdirilýän Ählumumy suw sammitiniň öňüsyrasynda utgaşdyrylan çäreleri işläp taýýarlamak meseleleri boldy.

Energetika we howanyň üýtgemegi bilen bagly gün tertibi boýunça geçirilen pikir alyşmalarda energetika geçişini çaltlandyrmagyň hem-de arassa energiýa çeşmelerine ygtybarly elýeterliligi üpjün etmegiň zerurdygy tassyklandy. Senagat we şäher infrastrukturasyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşylanda, wekiller kiçi telekeçiligi maliýe taýdan goldamagyň, sanly deňsizligi azaltmagyň hem-de şäherlerde ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmagyň möhümdigini bellediler. Bu wezipeleri durmuşa geçirmekde esasy ulgamlaýyn binýat hökmünde DÖM 17-iň çäklerinde maliýe serişdelerini herekete getirmek çykyş edýär.

Köptaraplaýyn gepleşikleriň jemleri boýunça BMG-niň Ýokary derejeli syýasy forumy 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň ýerine ýetirilişi boýunça dünýä derejesindäki öňegidişlige baha berýän jemleýji resminamany kabul eder. Häzirki sessiýada 36 döwlet özleriniň Meýletin milli synlaryny (MMS) hödürleýär.

Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda öz Meýletin milli synlaryny üstünlikli hödürländigini nazara alanyňda, EKOSOS-yň howandarlygyndaky bu foruma gatnaşmak ýurt üçin möhüm amaly ähmiýete eýedir. Häzirki sapar Türkmenistanyň 2027-nji ýylda üçünji Meýletin milli synyny hödürlemäge ulgamlaýyn taýýarlyk görmek işleri bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. BMG-niň bu meýdançasy türkmen bilermenleri üçin Durnukly ösüş maksatlarynyň görkezijilerine gözegçilik etmek we olary durmuşa ornaşdyrmak babatda öňdebaryjy halkara tejribesini özleşdirmek üçin netijeli platforma bolup hyzmat edýär.

Türkmenistan bilen ESKATO köpugurly hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşdy

BMG-niň Aziýa we Ýuwaş ummany sebiti boýunça Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça komissiýasynyň (UNESCAP) 82-nji sessiýasynyň çäklerinde Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Perhat Ýagşyýewiň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiniň ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretary Armida Salsiýa Alişahbana bilen duşuşygy geçirildi.

Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu hyzmatdaşlyk durnukly, netijeli we ekologik taýdan howpsuz ulag-logistika arabaglanyşygyny berkitmek boýunça utgaşdyrylan hereketleri ilerletmäge gönükdirilendir.

Taraplar köpugurly hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini belläp, Türkmenistanyň 2019-njy we 2023-nji ýyllarda Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça hödürlän Meýletin milli synlaryny üstünlikli taýýarlanylandygyny bellediler. ESCAP-yň 2027-nji ýyla meýilleşdirilen üçünji Meýletin milli syny taýýarlamak işinde maslahat beriş we seljeriş goldawyny bermegi dowam etdirjekdigi nygtaldy.

Türkmenistanyň ESCAP bilen hyzmatdaşlygynyň durnukly ulag, energetika, sanlylaşdyrma we söwda ýaly möhüm ugurlary öz içine alýandygy bellenildi. Bu babatda 2030-njy ýyla çenli Gün tertibiniň çäklerinde ulag geçelgelerini ösdürmek, energetika geçişi we sebit tejribesini alyşmak boýunça taslamalar işjeň durmuşa geçirilýär.

Türkmenistan-yň we ESCAP sebitiniň üstaşyr mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilen iri infrastruktura taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berildi.

Taraplar Türkmenistanyň howanyň üýtgemegi babatda we ekologiýa gün tertibini ilerletmekdäki işjeň ornuny hem nygtadylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň Aşgabatda Merkezi Aziýa ýurtlary üçin çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini ESCAP-yň ýöriteleşdirilen instituty hökmünde döretmek baradaky başlangyjyna aýratyn ähmiýet berildi.

Hanym Alişahbana Türkmenistanyň halkara giňişligindäki işjeňligini, şol sanda Awazada BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň üstünlikli geçirilmegine ýokary baha berdi. ESCAP-yň Ýerine ýetiriji sekretarynyň 2025-nji ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada amala aşyran saparynyň Türkmenistan bilen ESCAP-yň arasyndaky hyzmatdaşlyga goşmaça itergi berendigi bellenildi.