Habarlar
Milli öwüşginli brendler

 Ministrler Kabinetiniň 28-nji ýanwarda geçirilen giňişleýin mejlisinde hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň mundan beýläk hem gülläp ösmegine gönükdirilen düýpli wezipeleriň hatarynda dokma senagatyndaky işleri ilerletmegiň mümkinçilikleri barada hem aýtdy. Döwlet Baştutanymyz pudagyň ýokary tehnologiýaly kärhanalarynda öndürilýän milli brend nyşanly önümler bilen gyzyklandy.  

                                                             

Bu gün türkmen brendlerine dünýä bazarynda uly isleg bildirilýär. Ýurdumyzyň dünýä standartlaryna laýyk gurlan dokma toplumlarynda we täzeden dikeldilip, döwrebaplaşdyrylan fabriklerde öndürilýän matalar, olardan tikilýän taýýar egin-eşikler özüniň milli nyşanlary bilen biri-birinden tapawutlanýar. Meşhurlygy gün-günden artýan «Bedew» haryt nyşanly jins önümleri, «Bürgüt» haryt nyşanly sport egin-eşikleri, «Gala» haryt nyşanly tikin-örme we trikotaž önümleri, «Ýeňiş» haryt nyşanly erkek köýnekleri, «Goza», «Wada», «Nusaý» haryt nyşanly hojalyk harytlary we ýene-de ençeme milli nusgalara beslenip öndürilýän önümler türkmen dokmasynyň abraýyny belende göterýän, dünýä bazarlaryndaky ornuny barha giňeldýän brendlerdir. Türkmen dizaýnerleriniň çeper döredijiligi bilen milli ruhda we döwrebap bezeglere beslenip taýýarlanýan gymmatly, halkyň gowy gören şol harytlarynyň hatarynda ýaňy dünýä inen bäbejiklerden başlap, dürli ýaşdaky zenanlara we erkeklere niýetlenip tikilen köp görnüşli döwrebap egin-eşikler bar. Dünýäniň ençeme satyn alyjy iri kompaniýalarynyň uly gyzyklanmasyny gazanýan önümler ykjamlygy, göze gelüwliligi, endamyňa ýakymlylygy bilen müşderiniň ösen talaplaryny ödeýär.  

 Harytlaryň halkara ölçeglere laýyk gelmegi möhüm şertleriň biridir. «Türkmenistanda öndürildi» diýen belgi bilen ýurdumyzyň çar künjegine ýaýradylýan we dünýä bazarlaryna çykarylýan egin-eşikleriň nusgalary döredilende, reňkleri saýlanyp alnanda, şekilleri, bezeg işleri ýerine ýetirilende, millilik bilen döwrebaplygyň sazlaşygyna aýratyn üns berilýär. Bu sazlaşyk önümleriň gymmatyny, gözelligini artdyrmak bilen, sarp edijileriň barha artýan islegini gazanýar. 

                                                                   

Döwlet Baştutanymyzyň şol mejlisde öňe süren görkezmelerinden ugur alnyp, milli brendleriň sanawy ýene-de täze haryt nyşanlarynyň ikisi bilen artdyryldy. Baý taryhymyzy we şu günümizi şöhratlandyrýan ajaýyp nyşanly önümler dogrusynda Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň tikinçilik bölüminiň başlygy Ogulmaral Orazgeldiýewa şeýle gürrüň berýär:  

Bagtyýar şu günümizi taryh bilen baglanyşdyrýan «Gala» nyşany Gökdepe dokma toplumynda öndürilýän önümleriň gymmatyny beýgeltse, Gypjakdaky dokma toplumynda öndürilýän bürgüdiň özboluşly keşbi bilen bezelen geýimler toplumynda tizlik, çalasynlyk, halallyk, ýitigözlülik, eserdeňlik ýaly giň many jemlenýär. Gözellik, ykjamlyk, tämizlik bilen birlikde, döwrümiziň bedew badyny alamatlandyrýan «Bedew» haryt nyşanly jins matasy, ondan tikilip taýýarlanýan lybaslar dünýä bazarynda bäsdeşlige ukyplylygyny has-da berkidýär. Lybaslaryň tikiliş, bezeliş aýratynlygy her bir müşderiniň göwnünden turýar.Pudagyň halkara hil nyşanly kärhanalarynda öndürilýän hojalyk harytlary-da özüniň ýakymy, gözelligi, dürli görnüşliligi bilen dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan ýokary baha mynasyp bolýar. «Goza», «Wada», «Nusaý» ýaly türkmen jemgyýetine mahsus atlar bilen bezelip, alyjylara hödürlenýän önümler ekologiýa taýdan arassalygy bilen tapawutlanýar. Hormatly Prezidentimiziň milli dokma pudagy baradaky aýratyn aladalarynyň netijesinde önümlerimiz ýene-de täze haryt nyşanlarynyň 2-si bilen baýlaşdy. Türkmen dünýäsi bilen bagly «Jeýtun» hem-de «Mäne» haryt nyşanlary golaýda işe girizilen Kaka we Babadaýhan dokma toplumlarynda öndürilýän önümleri bezär. Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, içerki bazaryň we ilatyň möwsümleýin islegleri öwrenilip, öndürilýän zamanabap, ýokary hilli önümler ildeşlerimizi begendirmek bilen birlikde, daşary ýurtly hyzmatdaşlarymyzyň-da islegli harydyna öwrüler. 

                                                                                                           

Aýnabat DURDYÝEWA.

«Türkmenistan».

19.03.2022
Bedew batly beýik işler

2022-nji ýylyň geçen iki aýynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň jemleri

Ykdysadyýetimiziň pudaklarynda «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň geçen iki aýynda alnyp barlan işleriň jemleri Türkmenistanyň daşary we içeri syýasatynyň bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk kadalaryna berk eýermek esasynda alnyp barylýandygyny görkezdi.

  • Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça toplumlaýyn çäreleriň üstünlikli amala aşyrylmagynyň çäginde ähli pudaklaryň we sebitleriň durnukly ösüşi üpjün edilýär hem-de halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi ýokarlanýar. 2022-nji ýylyň ýanwar-fewral aýlarynda gazanylan makroykdysady görkezijiler milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösýändigine şaýatlyk edýär.
  • Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önüm öndürilişi 10,7 göterim ýokarlandy. Geçen iki aýda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň işiniň netijeleri Garaşsyz döwletimiziň depginli ösmegini dowam edýändigini görkezýär. Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde jemi içerki önümi öndürmek boýunça görkezijiler, ýylyň başyndaky ýaly, ýagny 6,2 göterim möçberde saklanýar. Geçen iki aýda oba hojalygynda ösüş depgini 3,2 göterim, söwda ulgamynda 8,8, ulag we aragatnaşyk pudagynda bolsa, 4 göterim boldy. Häzir ýurdumyzda umumy bahasy 37 milliard amerikan dollaryna golaý bolan, aglabasy bolsa, durmuş maksatly dürli desgalaryň gurluşygy giň gerim bilen alnyp barylýar. Ýanwar-fewral aýlarynyň netijeleri boýunça bölek haryt dolanyşygynyň mukdary 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,6 göterim, daşary söwda dolanyşygy boýunça 30,7 göterim artdy. Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 106,1 göterim, çykdajy bölegi bolsa 96,9 göterim berjaý edildi. Iri we orta kärhanalar boýunça ortaça aýlyk iş haky 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,4 göterim artdy. Aýlyk iş haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary hem-de talyp haklary doly möçberde maliýeleşdirildi. Rejelenen Milli oba maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde 101 sany durmuş maksatly desgalaryň, suw arassalaýjy desgalaryň 35-siniň, 326 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň hem-de düzümleýin ulgamlaryň gurluşygy alnyp baryldy.
  • Ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça şu ýylyň ýanwar-fewral aýlarynda alnyp barlan işleriň netijesinde, nebiti gaz kondensaty bilen çykarmak boýunça meýilnama 100,8 göterim, nebiti gaýtadan işlemek boýunça - 110,3 göterim, benzin öndürmek boýunça –117,8 göterim, dizel ýangyjyny öndürmek boýunça – 116 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmek boýunça – 111 göterim, polipropileniň öndürilişi boýunça – 118,9 göterim, daşary ýurtlara tebigy gazy ibermegiň meýilnamasy 114,7 göterim ýerine ýetirildi.
  • Hasabat döwründe gurluşyk-senagat ulgamynda öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 156 göterim ýerine ýetirildi. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 107 göterim berjaý edildi. Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi tarapyndan öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 159,2 göterim ýerine ýetirildi. Energetika ministrligi tarapyndan önümleri öndürmegiň we işleri ýerine ýetirmegiň meýilnamasy 133,3 göterim berjaý edildi.
  • Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, söwda dolanyşygynyň ösüş depgini 104 göterime, öndürilen önümleriň ösüş depgini 109,4 göterime deň boldy. Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalary tarapyndan geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, öndürilen önümleriň mukdary, şol sanda nah ýüplügiň we nah matalaryň önümçiligi degişlilikde, 130,5 göterime hem-de 124,4 göterime, tikin we trikotaž önümleriň önümçiligi 118,7 göterime, gön önümleriň önümçiligi 109,6 göterime barabar boldy. «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň kärhanalarynda haly önümlerini öndürmek boýunça meýilnama 114 göterim ýerine ýetirildi. Döwlet haryt çig-mal biržasy tarapyndan birža söwdalarynyň 49-sy geçirilip, 5 müň 560 şertnama hasaba alyndy. Söwda-senagat edarasy tarapyndan ýanwar-fewral aýlarynda amala aşyrylan işleriň ösüş depgini 104,1 göterime deň boldy. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň iki aýynda oba hojalyk we azyk önümlerini öndürmegiň mukdarynyň ösüşi 162,8 göterime, senagat önümleriniň öndürilişiniň ösüşi 113,7 göterime barabar boldy.
  • Hasabat döwründe bilim ulgamyny kämilleşdirmek boýunça çäreleriň durmuşa geçirilmegi dowam etdi. Bilim bermek işlerine okatmagyň öňdebaryjy usullary giňden ornaşdyrylýar. Okuw kitaplary, gollanmalar neşir edildi. Sanly bilimi ösdürmek, innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak arkaly bilim bermegiň dünýä ölçeglerine laýyk gelýän hilini üpjün etmek boýunça netijeli işler amala aşyrylýar. Şu döwürde geçirilen halkara internet we ders bäsdeşliklerinde Türkmenistanyň mekdep okuwçylarynyň hem-de talyplarynyň gazanan altyn, kümüş we bürünç medallary bilim ulgamynda alnyp barylýan syýasatyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň subutnamasy boldy. Şeýle hem ýanwar-fewral aýlarynda sanly ulgam arkaly halkara guramalarynyň wekilleri bilen duşuşyklar hem-de daşary ýurtlaryň hyzmatdaş ýokary okuw mekdepleri bilen onlaýn okuw-usuly maslahatlar geçirildi. Türkmenistanyň Milli bilim institutynda döwrebap aragatnaşyk tehnikalary, kompýuter enjamlary we serwerler bilen üpjün edilen «Maglumata elýeterlilik merkezi» işe girizildi. Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyny dabaraly bellemek boýunça çäreleriň meýilnamasynyň çäklerinde işler alnyp baryldy. Ýylyň başyndan bäri ýurdumyzyň bejeriş-öňüni alyş edaralarynda lukmançylygyň dürli ugurlary boýunça işler dowam etdirildi. Buýan köküni gaýtadan işläp, glisirrizin turşusyny öndürýän kärhananyň gurluşygyna badalga berildi, şeýle hem Türkmenistany temmäkiden azat ýurda öwürmek boýunça 2022 – 2025-nji ýyllar üçin Milli maksatnama tassyklanyldy. Şeýle hem hasabat döwründe 2022-nji ýylda meýilleşdirilýän tomusky Aziýa oýunlaryna, 31-nji tomusky Uniwersiada, dünýä we Aziýa çempionatlaryna hem-de beýleki iri halkara ýaryşlaryna türgenleri taýýarlamak boýunça işler dowam etdirildi.
  • Ulag-kommunikasiýa toplumy tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 114,3 göterime deň boldy. Özleşdirilen maýa goýumlar boýunça bellenilen tabşyryk 105,6 göterim berjaý edildi.
  • Hasabat döwründe 2022-nji ýylyň şygaryny dabaralandyrmak maksady bilen, dabaraly maslahatlar, «tegelek stoluň» başyndaky söhbetdeşlikler, döredijilik duşuşyklar we sergiler geçirildi, wagyz-nesihat işleri dowam etdirildi. Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň mejlisinde kabul edilen maksatnamalary giňden wagyz etmek maksady bilen, «Halk Maslahaty – demokratiýanyň milli nusgasy» atly maslahatlar geçirildi. Döwlet Baştutanymyzyň «Abadançylygyň röwşen gadamlary» atly täze kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Halkara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde sanly ulgam arkaly dürli çäreler geçirildi. Türkmen hünärmenleri onlaýn tertibinde halkara maslahatlaryň we okuw maslahatlarynyň birnäçesine gatnaşdylar. Dutar ýasamak senetçiliginiň, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungatynyň ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizilmegini wagyz etmek maksady bilen, dabaraly maslahat we sergi guraldy. Metbugat sahypalarynda, teleradioýaýlymlarda, Internet saýtlarda ýurdumyzyň özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde gazanýan uly üstünlikleri hem-de medeni-durmuş maksatly desgalary ulanmaga bermek bilen bagly dabaralar giňden beýan edildi.
  • Oba hojalyk toplumyna degişli ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önümçiligiň ösüş depgininiň 110,7 göterime deň bolandygy bellenildi. Bu görkeziji Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça - 111,1 göterim, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça - 105,1 göterim hem-de «Türkmen atlary» döwlet birleşigi boýunça - 103,5 göterim üpjün edildi.
  • Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasyny durmuşa geçirmek, döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklaryny hem-de öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek maksady bilen, hasabat döwründe ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit hem-de halkara guramalaryň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça degişli işler amala aşyryldy. Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmakda ýokary derejedäki saparlara hem-de duşuşyklara aýratyn ähmiýet berilýär. Şu ýylyň 3-5-nji fewralynda hormatly Prezidentimiziň Hytaý Halk Respublikasyna iş sapary boldy. Saparyň çäklerinde milli Liderimiz Pekinde XXIV gyşky Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy hem-de HHR-iň Başlygy bilen gepleşikleri geçirdi. Ýanwar aýynda döwlet Baştutanymyz sanly ulgam arkaly «Merkezi Aziýa – Hytaý» sammitine hem-de «Merkezi Aziýa – Hindistan» Sammitiniň birinji duşuşygyna gatnaşdy. Hasabat döwründe hormatly Prezidentimiziň daşary ýurt döwletleriniň birnäçesiniň ýolbaşçylary hem-de «Türkmenistan – ABŞ» işewürlik geňeşiniň ýerine ýetiriji direktory bilen telefon arkaly söhbetdeşlikleri boldy. Şu ýylda ýurdumyzda geçiriljek möhüm halkara çärelerine taýýarlygyň dowam edýändigi habar berildi. Şol çäreleriň hatarynda Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň VI Sammiti, Merkezi Aziýa döwletleriniň we Russiýa Federasiýasynyň birinji parlamentara forumy, BMG-niň deňze çykalgasy bolmadyk ösüp gelýän döwletleriň ulag ministrleriniň maslahaty bar. Hasabat döwründe sanly ulgam arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň 198-si geçirildi. Türkmenistanyň halkara gatnaşyklarynyň hukuk binýadyny pugtalandyrmak maksady bilen, ýylyň dowamynda 7 resminama gol çekildi. Daşary işler ministrlikleriniň ugry boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklar yzygiderli dowam etdirilýär. Ýylyň başyndan bäri bu ugurda duşuşyklaryň hem-de maslahatlaşmalaryň birnäçesi geçirildi. Şeýle hem ýurdumyzyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmek boýunça yzygiderli çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, geçirilen Bütindünýä Söwda Guramasynyň Baş geňeşiniň nobatdaky mejlisinde Türkmenistanyň bu Gurama goşulýan döwlet (ýagny işjeň synçy) derejesine eýe bolandygy bellenildi. Ikitaraplaýyn Hökümetara toparlarynyň we beýleki degişli düzümleriň mejlisini guramak boýunça degişli işler alnyp barylýar.
  • Hormatly Prezidentimiziň «Halkyň Arkadagly zamanasy» diýen şygar astynda geçýän ýylyň 1-nji martynda Milli Geňeşiň agzalary bilen geçiren duşuşygy ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda möhüm waka boldy. Milli Liderimiziň öňde goýan wezipeleri, 2022-nji ýylda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň alyp barmaly işleriniň esasy ugurlary boýunça tassyklanylan iş meýilnamalary hem-de çäreleri milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işlerde esasy ýol-ýörelge bolup durýar. Mejlisiň iş toparlarynda ýylyň başyndan bäri kanunçykaryjylyk işini kämilleşdirmek boýunça degişli işler geçirildi. Häzirki wagtda ýurdumyzda kanunylygy we hukuk tertibini berkitmek, raýatlaryň hukuklaryny hem-de azatlyklaryny goramak, köp çagaly maşgalalaryň hem-de çagalaryň durmuş taýdan goraglylygyny mundan beýläk-de gowulandyrmak bilen baglanyşykly kanunlaryň taslamalary işlenip taýýarlanylýar. Şeýle hem hereket edýän kanunçylyk namalaryna degişli üýtgetmeler we goşmaçalar girizilýär. Mejlisiň wekilleri halkara we parlamentara gatnaşyklaryny ösdürmegiň çäklerinde kanunçykaryjylyk işini kämilleşdirmek hem-de döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişi baradaky meseleler boýunça halkara guramalary bilen bilelikde geçirilýän okuw maslahatlaryň hem-de duşuşyklaryň 18-sine gatnaşdylar, şolaryň 11-si sanly ulgam arkaly guraldy.
  • Hormatly Prezidentimiziň Milli Geňeşiň iki palatasynyň wekilleri bilen duşuşygy möhüm syýasy-jemgyýetçilik waka hökmünde jemgyýetde uly seslenme döretdi. Döwlet Baştutanymyzyň maksatnamalaýyn çykyşynda öňdäki işleriň maksatlary we wezipeleri kesgitlenildi, 2022-nji ýylda Halk Maslahatynyň hem-de Mejlisiň bilelikde ýerine ýetirmeli işleriniň we geçirmeli çäreleriniň meýilnamasy tassyklanyldy. Bu duşuşykda öňde goýlan wezipeler, teklipler, maslahatlar parlamentarileriň alyp barýan işinde ýol görkeziji we gymmatly gollanma boldy. Halk Maslahatynyň agzalary giň wagyz-nesihat işlerini alyp barmak bilen, döwletimiziň parasatly we öňdengörüjilikli daşary hem-de içeri syýasatynyň, Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň taryhy çözgütleriniň, kabul edilýän kanunlaryň ähmiýetini düşündirýärler.

* * *

Milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlarynda hormatly Prezidentimiziň Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň iki aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine bagyşlanyp, sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisinde öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmegiň ugurlary ara alyp maslahatlaşyldy. Munuň özi ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň möhüm meselelerini ýerine ýetirmäge we öňde durýan wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmegine toplumlaýyn esasda çemeleşilýändiginiň nobatdaky beýanyna öwrüldi.

18.03.2022
Milli ykdysadyýetiň möhüm ugry

Ýangyç-energetika toplumy milli ykdysadyýetimiziň ösüşinde wajyp orny eýeleýär. Bedew bady bilen ösüşleri nazarlaýan ýurdumyzda bu toplumyň netijeliligini artdyrmak, energiýa serişdeleriniň eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak ugrunda möhüm işler alnyp barylýar. «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň ilkinji günlerinde Gahryman Arkadagymyzyň Mary welaýatyna we bu ýerdäki geljegi uly bolan «Galkynyş» gaz känine baryp görmegi welaýatyň ýaşaýjylarynyň göwün guşuny ganatlandyrdy. Bu ýerde Gahryman Arkadagymyz dünýäniň iň iri gaz ýataklarynyň biri bolan, ýurdumyzyň nebitgaz senagatynyň ösüşinde möhüm orny eýeleýän «Galkynyş» gaz känini senagat taýdan özleşdirmek bilen bagly işleriň alnyp barlyşy bilen tanyşdy.

Gahryman Arkadagymyz ýylyň başynda Daşoguz welaýatyna iş saparynyň barşynda bu sebitdäki elektroenergetika ulgamlarynyň işi we geljekki ösüş ugurlary bilen bagly iş maslahatyny geçirdi. Häzirki wagtda ýurdumyzyň birnäçe döwlet elektrik stansiýalaryny utgaşykly dolanyşyga girizmek, bir bitewi halkalaýyn energoulgamy döretmek bilen bagly möhüm işler alnyp barylýar. Şeýle ähmiýetli işleriň hatarynda, Daşoguz döwlet elektrik stansiýasyny bug-gaz dolanyşygyna geçirmek göz öňünde tutulýar.

Energiýanyň ekologiýa taýdan arassa görnüşlerini öndürmek boýunça hem uly taslamalaryň başy başlandy.

Balkan welaýatynyň Serdar etrabynyň çäginde köpugurly Gün we ýel elektrik stansiýasyny we bu ýerden «Altyn asyr» Türkmen kölüne uzaýan elektrik geçirijisini gurmak göz öňünde tutulýar. Taslama «Altyn asyr» Türkmen kölüniň sebitini 2019—2025-nji ýyllarda özleşdirmegiň Konsepsiýasyny durmuşa ornaşdyrmak boýunça çäreleriň Meýilnamasyna» laýyklykda alnyp barlyp, bu sebitleri durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek üçin hem örän ähmiýetlidir. Ýakynda ýurdumyzda wodorod energetikasyny ösdürmek bilen bagly hem ilkinji esaslar goýuldy. Wodorod energetikasy özüniň ykdysady taýdan bähbitliligi we ekologiýa taýdan arassalygy bilen beýleki adaty energiýa öndürijilik usullaryndan tapawutlanýar. «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylymyzyň geçen sanlyja günlerinde ýurdumyzyň durmuşynda möhüm ähmiýetli beýik işlere badalga berildi. Şol işleriň bir böleginiň ýangyç-energetika toplumy bilen baglydygy bolsa bu ulgamda zähmet çekýän, bilim alýan her bir adamy zähmet üstünliklerine ruhlandyrýar.

Goý, ýurdumyzy kuwwatly energetika döwletine öwürýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun!

Ogulbäbek ABDYKADYROWA,

Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymy.

17.03.2022
Milli ösüşiň innowasion ýörelgesi

Milli ykdysadyýetimiziň ähli ugurlary boýunça gazanylýan belent depginli ösüşler bilen Türkmenistan Watanymyz dünýäniň ösen döwletleriniň arasynda mynasyp orny eýeleýär. Ýurdumyzyň raýatlarynyň durmuşyny hil taýdan has-da gowulandyrmak, ýaşaýyş-durmuş şertlerini yzygiderli ýokarlandyrmak ugrunda geljegi nazarlaýan toplumlaýyn işler durmuşa geçirilýär. Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň nobatdan daşary mejlisinde kabul edilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» hem milli ykdysadyýetde düýpli özgertmeleri amala aşyrmaga gönükdirilen işleriň möhüm ugurlarynyň biridir. Ykdysadyýetiň ýagdaýy halkyň ýaşaýyş-durmuş, hal-ýagdaýynyň ygtybarly durmuş üpjünçiliginiň, adamlaryň ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmagyň binýady bolup durýar. Ykdysadyýet ösdügiçe, ýurdumyz has-da kuwwatlanýar, adamlaryň durmuş derejesi has-da gowulanýar.

Häzirki wagtda ilatyň maddy hal-ýagdaýyny hil taýdan täze derejelere çykarmak meselesi döwlet syýasatynyň baş ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu ýerde maksat, diňe bir esasy maddy islegleri kanagatlandyrmak, maddy üpjünçiligiň derejesini ýokarlandyrmak bilen çäklenmeýär. Ilkinji derejeli ähmiýet adamyň ählitaraplaýyn sazlaşykly ösmegini üpjün etmek, şahsyýetde bar bolan döredijilik ukybyny we zehinini doly ýüze çykarmak, adamlaryň aň-düşünjesini hem dünýägaraýşyny yzygiderli ösdürmek, durmuşynyň ruhy-ahlak taýdan baý mazmunly bolmagyny gazanmak üçin zerur şertleri döretmek maksatlaryna berilýär. Şol sebäpden, şahsyýetiň ählitaraplaýyn ösmegi, onuň döredijilik ukybynyň artmagyna amatly şertleri döretmek islendik jemgyýetde-de ösüşleriň möhüm şerti bolup durýar. Munuň özi bellenilen maksatnamalaýyn çäreleriň düýpli ylmy binýada daýanýandygyny görkezýär.

Gahryman Arkadagymyzyň tabşyrygy boýunça taýýarlanylan we kabul edilen, geljek 30 ýyla gönükdirilen ösüş maksatnamasy Türkmenistanyň milli ykdysadyýetini kadalaşdyrmakda saýlap alan usulynyň kämillik derejesiniň ýokarydygyny görkezýär. Bu uly göwrümli maksatnama ýurdumyzyň depginli ösüşini gazanmak, ykdysadyýetiň pudaklaýyn düzümini diwersifikasiýalaşdyrmak, ilatyň maddy hal-ýagdaýynyň derejesini düýpli ýokarlandyrmak we sebitlerimiziň gyradeň ösüşini gazanmak boýunça giň göwrümli wezipeleri jemleýär.

Milli Maksatnamada geljekde ýurdumyzda innowasion häsiýete esaslanýan milli ykdysadyýeti diwersifikasiýa arkaly ösdürmäge gönükdirilen özgertmeleri dowam etdirmek, öňdebaryjy tehnologiýalary önümçilige giňden ornaşdyrmak, täze ykdysady gatnaşyklary emele getirmek, ösüşiň innowasion nusgasyny kämilleşdirmek göz öňünde tutulýar. Geljek üçin maksatnamada ýokary tehnologiýaly pudaklar toplumyny döretmek we ylmy köp talap edýän önümleriň dünýä bazarlarynda tutýan ornuny giňeltmek wezipeleri bellenilýär. Öňdebaryjy ylmy-barlag işleri, ýokary tehnologiýalar we bilim hyzmatlary esasynda ýurdumyzyň dünýädäki öňdebaryjy innowasion ornuny gazanmagy ugrunda möhüm çözgütler göz öňünde tutulýar. Sanly ykdysadyýeti ösdürmek, düýpli düzüm we tehnologik taýdan döwrebaplaşdyrmak esasynda ýokary bilim we saglygy goraýyş hyzmatlaryna elýeterliligi üpjün etmek boýunça wezipeler bellenilýär.

Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen, soňky ýyllarda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklarynda ylmy taýdan esaslandyrylan, halkara standartlaryna laýyk gelýän täze innowasiýa tehnologiýalary we maglumat-aragatnaşyk enjamlary köpçülikleýin ornaşdyrylýar. Döwrebap innowasion tehnologiýalaryň önümçilige ornaşdyrylmagy bolsa, önümçiligiň täze usullaryny emele getirýär. Dürli ulgamlara täze taglymlaryň we ylmy bilimleriň ornaşdyrylmagy, ýaş nesilde oýlap tapyjylyk werasionalizatorçylyk işine höwes döredilmegi jemgyýetiň umumy ösüşine itergi berýän çözgütlerdir. Sanly ösüş ugry, mikroelektronika, maglumat we maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalary ulgamlarynda gazanylýan ösüşler önümçiligiň netijeliligini artdyrmaga uly itergi berýär. Bu ösüş ugry jemgyýetiň sanly ykdysadyýetiň döredýän ýeňilliklerine taýýarlykly bolmagyna, ösüp gelýän nesilleriň döredijilikli pikirlenmäge, döretmäge mümkinçiliklerini ösdürmeklige esaslanýar. Geljek 30 ýyly nazarlaýan maksatnamalaýyn ösüş ýoly hil taýdan täze ugra gönükdirilendir.

Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde ýurdumyzda kabul edilýän we durmuşa geçirilýän ösüş maksatnamalarynyň rowaçlanmagyna jemgyýetimiziň her bir agzasy işjeň gatnaşmalydyr.

Aknabat ARTYKOWA,

Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň uly mugallymy

16.03.2022
Kämillik binýady

Ykdysadyýet örän giň düşünjedir. Ol diňe bir önüm öndürýän ýa-da hyzmatlary hödürleýän pudaklary öz içine almak bilen çäklenmän, durmuş-medeni maksatly binalaryň gurulmagyny, olaryň üznüksiz işlemegi üçin býujet serişdeleriniň emele getirilmegini hem öz içine alýar. Ýurdumyzda öz topragymyzdan önýän oba hojalyk, dokma, nebitgaz we beýleki önümleriň daşary ýurtlara diwersifikasiýa ýoly bilen çykarylmagy ägirt uly möçberlere eýedir.

Häzirki wagtda tebigy gazyň gorlary boýunça dünýä ýurtlarynyň arasynda dördünji orny eýeleýän Türkmenistan döwletimiz tebigy gazy dünýä ýurtlaryna halkara gazgeçirijiler arkaly eksport etmek bilen bir hatarda, ony gaýtadan işlemek arkaly alynýan polietilen we polipropilen gerdejiklerini uly möçberlerde sarp edijilere iberýär. Polietilenden we polipropilenden taýýar önümleri, harytlary öndürýän sarp edijiler milli önümlerimiziň ýokary hilliligini, ekologiki taýdan arassalygyny biragyzdan ykrar edýärler. Şeýle-de, tebigy gazdan himiki dökünler bolan karbamidi, azody öndürýän zawodlaryň işi barha rowaçlanýar. Çünki türkmen harydyna bolan isleg dünýä sarp edijileriniň arasynda barha ýokary derejä çykýar.

Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen, şu ajaýyp döwrümizde milli saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamy, diňe halkymyzyň saglygynyň goragynda durýan ulgam bolmak bilen çäklenmän, eýsem milli ykdysadyýetiň girdeji getirýän pudagyna ynamly öwrülýär. Muňa aýdyň mysallar hökmünde, dünýäniň derman senagaty babatda ösen tejribeli ýurtlary bilen hyzmatdaşlykda ýola goýlan milli derman senagatymyzyň ösüşlerini agzap geçmek bolar. Häzirki wagtda dünýäde peýdalanylýan dürli dermanlyk serişdeleriniň ýurdumyzda Türkmenistan nusgasynyň öndürilmegi, şeýle-de Mollagaranyň melhemlik palçygyny we dermanlyk duzly palçyklary gaplaýan kärhanalaryň, ýod önümçiligi kärhanalarynyň öndürýän önümleri dünýäde uly abraýa eýedir. Ýurdumyzda öndürilýän lukmançylykda giňden ulanylýan infuzion erginlerini we dermanlyk sargy serişdelerini öndürýän kärhanalar hem girdeji getirýän pudaklara öwrüldi.

Şeýlelikde, bu gün döwlet Baştutanymyzyň tagallasy bilen, ýurdumyzda importyň ornuny tutýan ýokary hilli milli önümleriň öndürilişi we dünýä bazarlaryna çykarylyşy barha artýan derejededir. Biz ýurdumyzyň ykdysady kuwwatlyklaryny yzygiderli artdyrýan, halkymyzy eşretli durmuşda ýaşadýan Gahryman Arkadagymyza uzak ömür, jan saglyk arzuw edýäris.

Täzegül HÜMMETGULYÝEWA,

S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň talyby.

16.03.2022
Kuwwatly pudak

Türkmenistanyň dokma senagaty milli ykdysadyýetiň girdejili pudaklarynyň biri bolup, ol döwlet tarapyndan berilýän ýokary goldawlar netijesinde depginli ösýän pudaga öwrüldi. Häzirki döwürde dokma senagatynyň kuwwaty ýurdumyzda öndürilýän pagta süýüminiň agramly bölegini gaýtadan işlemek bilen, ondan nah ýüplük, dürli görnüşli matalar, tikin we trikotaž önümlerini öndürmäge mümkinçilik berýär. Öndürilýän önümleriň içerki bazarlardan artan bölegi, has takygy, dokma önümleriniň 70 göterimden gowragy daşarky bazarlara ugradylýar.

«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda, pudakda bar bolan mümkinçilikleri doly derejede amala aşyrmak boýunça anyk işleriň durmuşa geçirilmegi türkmen dokmasynyň geljekki ösüşleriniň kepilidir. Munuň şeýledigini hormatly Prezidentimiziň ak patasy bilen açylyp ulanylmaga berlen Babadaýhan, Kaka dokma toplumlarynyň mysallarynda-da görmek bolýar. Olar dokma senagatynyň öňdebaryjy kärhanalary bolup, olaryň önümleri halkara derejede ykrar edildi.

Gahryman Arkadagymyz daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan harytlaryň öndürilişini artdyrmak babatda düýpli işleriň başyny başlady. Munuň üçin ýurdumyzyň kanunçylyk binýady berkidildi. Dokma senagaty pudagyna hususyýetçileriň-de işjeň aralaşmagy, olara döwlet tarapyndan dürli goldawlaryň we ýeňillikleriň berilmegi, ýeterlik mukdarda karz serişdeleri bilen üpjün edilmegi, ýerli önümçiligi artdyrmak bilen baglanyşykly ýörite maksatnamanyň durmuşa geçirilmegi pudagyň ähli ugurlarynyň — pagta egriji, dokma, tikin-trikotaž, ýüpekçilik ugurlarynyň sazlaşykly ösüşini emele getirdi.

Türkmen dokmasyny ösdürmek boýunça işlenilip düzülen maksatnamada täze önümçilikleri döretmek, şeýle-de öňden işläp gelýänleri düýpli döwrebaplaşdyrmak gaýragoýulmasyz meseleleriň hatarynda görkezilýär. Öňde goýlan şeýle wezipeleriň netijeliligi Türkmenistanda öndürilýän ýokary hilli, elýeterli we ýokary girdejili harytlaryň hasabyna, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň möçberini azaltmaga hem-de olaryň täze görnüşlerini ornaşdyrmaga şert döretdi.

Aýgül HALMYRADOWA,

Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby.

16.03.2022
Ykdysady ösüşler — möhüm görkeziji

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň beýik başlangyçlaryny durmuşyň özi barha belende galdyrýar. Çünki ol başlangyçlar ýurdumyzyň abraý-mertebesini belende göterip, halkymyzy eşretli durmuşa tarap bedew bady bilen okgunly öňe alyp barýar. Bu beýik galkynyşly döwür halkymyzyň ynsanperwerlige ýugrulan asylly ýörelgeleriniň hasyl bolýan bagtyýar zamanasy bolup köňüllere ylham çaýýar.

Uly ilimiziň arzuwyny hasyl etmek öňde duran belent wezipeleri ýerine ýetirmäge ruhlandyryjy güýç berýär. Döwrüň beýik işlerine buýsanýan her bir türkmenistanly Gahryman Arkadagymyzyň watansöýüjiliginden belent nusga alýar. Mähriban ýurdumyzyň beýik ykdysady ösüşlerine gönükdirilen ägirt uly işler biziň her birimizi döredijilikli zähmete ruhlandyrýar. Ata Watanymyza bolan ýürek buýsanjymyzy goşalandyrýar. Gahryman Arkadagymyzyň nygtaýşy ýaly: «Biziň esasy wezipämiz halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmakdan ybaratdyr».

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe durmuşa geçirilýän il-ýurt bähbitli beýik işleriň ählisi diňe bir häzirki döwre däl, eýsem, geljekki nesilleriň hem bagtyýarlygyna gönükdirilendir.

Eziz Diýarymyzyň saýlap alan ýolundan bedew bady bilen öňe gitmegi ynsan mertebesini belende göterip, ajaýyp wakalar taryhyň altyn gatlaryna ýazylýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ata Watanymyzy durmuş-ykdysady, syýasy hem-de medeni taýdan ösdürmekde alnyp barylýan işler giň gerime eýe bolýar. Türkmenistanda geçen 30 ýylyň içinde ähli ugurlar boýunça guwandyryjy işler durmuşa geçirildi. Bu döwürde milli ykdysadyýetiň ähli pudaklaryny depginli ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryna aýratyn ähmiýet berildi. Milli Liderimiziň durmuş-ykdysady strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biri hem maýa goýum syýasatyny üstünlikli amala aşyrmak bolup durýar.

Türkmenistan durnukly ösüş maksatlaryny işjeň amala aşyrýan döwlet hökmünde bütin dünýäde giňden tanalýar. Şunda raýatlarymyzyň eşretli ýaşaýşyny üpjün etmäge gönükdirilen maksatnamalarda kesgitlenilen möhüm wezipeler gyşarnyksyz berjaý edilýär.

Häzirki döwürde ylmyň, tehnologiýalaryň örän çalt depginler bilen ösýän döwründe ýurdumyzda innowasion häsiýete esaslanýan, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa arkaly ösdürmäge niýetlenilen özgertmeler dowam edýär. Öňdebaryjy tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmaga, täze ykdysady gatnaşyklary emele getirmäge aýratyn üns berilýär. Bu bolsa ykdysady strategiýany durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.

Şunda halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň has-da gowulandyrylýandygyny görmek bolýar. Innowasion, tehnologik ösüş esasynda ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa arkaly ösdürmäge ýokary tehnologiýaly önümçilikleriň hasabyna ählumumy bäsdeşlige ukyply önümçilik kuwwatlyklaryny emele getirmäge şertler döredilýär. Ýokary we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalara esaslanýan gaýtadan işleýän önümçilik pudaklarynyň ösdürilmegi, elbetde, ýurduň ykdysady kuwwatyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik döredýär. Munuň özi ýurdumyzyň dünýä ykdysadyýetinde tutýan ornuny berkidýär, eksport mümkinçiligini ep-esli artdyrýar.

Häzirki zaman bazar ykdysadyýeti şertlerinde ýurdumyzy senagatlaşdyrmak ýoly bilen möhüm ädimler ädilýär. Türkmenistany dünýäde ykdysady taýdan kuwwatly döwlete öwürmek üçin netijeli işler amal edilýär. Ýurdumyzda iri senagat düzümli kärhanalaryň gurlup ulanylmaga berilmegine, gaýtadan işleýän döwrebap kärhanalaryň işe girizilmegine, sanly tehnologiýaly ykdysadyýeti döretmäge, sanly tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmaga ýakyndan ýardam berilýär. Bu ugurdan dünýä ülňülerine laýyk gelýän häzirki zaman döwrebap tehnologiýalaryndan peýdalanmaga giň mümkinçilikler döredilýär. Bu bolsa sanly ykdysadyýeti emele getirmegiň barşynda senagat pudagynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga hem-de netijeli eksport mümkinçiligini artdyrmaga, girdejileriň artdyrylmagyna giň mümkinçilikleri döredýär.

Halk hojalygynyň ähli pudaklarynda giň gerimli işler durmuşa ornaşdyrylyp, durnukly ösüşiň kuwwatly binýady emele getirilýär. Ýylyň-ýylyna ýokary

amatlyklary bolan ýaşaýyş jaý toplumlary, ähli ugurlar boýunça ykdysady-durmuş maksatly desgalar gurulýar. Şäherlerimiz, obalarymyz döwrebap derejede özgerip, gözel keşbe girýär. Olarda ösen tehnologiýalar bilen üpjün edilen ýaşaýyş jaý toplumlaryny, täze mekdepleri, çagalar baglaryny, lukmançylyk merkezlerini, medeniýet köşklerini, sport toplumlaryny we şypahanalary, telefon ulgamlaryny, mahlasy, durmuş maksatly binalary göreniňde köňül guşuň ganatlanýar. Asuda, parahat ýurdumyzda zähmetiň gaýnap joşýandygyna buýsanjyň artýar.

Bu günki günde asudalygyň, parahatçylygyň mekany bolan ýurdumyzda umumadamzat ähmiýetli möhüm başlangyçlar rowaç tapýar. Bagtyýarlygyň gujagynda erkin zähmet çekýän halkymyz «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda ajaýyp zähmet ýeňişleri bilen geljegini gurýar we döredýär. Ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllarynda ýeten belent sepgitleri döwletiň özygtyýarlylygyny, berkararlygyny pugtalandyrmaga ýardam berýär.

Jemgyýetçilik-syýasy durmuşyň ähli ugurlary boýunça üstünlikli amala aşyrylýan özgertmeler parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetlilik ýörelgelerine ygrarly halkymyzyň asuda hem abadan durmuşda ýaşamagyna röwüş çaýýar. Pudaklaryň düşewüntliligi artyp, girdejisi ýokarlanýar. Ýurdumyzyň ösüşlerine mynasyp goşant goşýan mähriban halkymyzyň aýdyň maksatlary, ýagşy umyt-arzuwlary hasyl bolýar. Her bir ulgamda öndürijilikli zähmet çekilýär.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda gazanylýan üstünlikler we ýetilýän belent sepgitler halkymyzyň asuda hem parahat ýaşaýşyny has-da gowulandyrmagyň anyk güwäsidir.

Bagty ÖDEGULYÝEWA,

«Mugallymlar gazeti».

16.03.2022
Belent maksatlar rowaçlanýar

Beýik ösüşlere eýe bolýan eziz Watanymyzda türkmen halky bagtyýar durmuşda ýaşaýar.

Ýurdumyzyň beýik ösüşleri «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda has-da belent derejelere eýe bolýar. Halkyň ruhunyň, raýat parahatçylygynyň, milletara ylalaşygyň esasyny düzýän durmuş syýasaty mähriban Watanymyzyň ýeten belent sepgitleriniň, gazanýan guwandyryjy üstünlikleriniň gözbaşydyr. Bu halkymyzyň agzybirligidir we döwlet bilen jemgyýetiň mizemez jebisligidir. Jemgyýetiň we döwletiň bähbitleriniň bitewüliginiň gözbaşy agzybirlikdedir hem-de halkymyzyň bir maksada gulluk edýänligindedir. Durnuklylygyň bitewüligini saklaýan, jemgyýeti mundan beýläk-de ösdürmekde kuwwatly güýç bolup çykyş edýän halkymyzyň jebisligi ata Watanymyzy täze belent sepgitlere ýetirýär. Bu asylly ýörelgeler Garaşsyzlygyň, baky Bitaraplygyň, milli däp-dessurlarymyzyň we taryhy-medeni mirasymyzyň beýik taglymatlaryna daýanýar, tagallalaryň birleşmegine, adamlaryň zähmet işjeňliginiň ýokarlanmagyna hyzmat edýär, jemgyýetdäki ähli öňdebaryjy işlere durnuklylyk berýär.

Berkarar döwletimiziň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga, halkymyzyň eşretli ýaşaýşyny üpjün etmäge gönükdirilen «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» ýurdumyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmek babatda wajyp wezipeleri öňde goýýar. Bu Milli maksatnamanyň ykdysadyýetimiziň pudaklaryny we senagat kärhanalarynyň işini talabalaýyk guramak bilen bagly meseleleri çözmekde möhüm orun eýeleýändigini aýratyn bellemek gerek.

Milli ykdysadyýetimizi ösdürmek ugrunda amala aşyrylýan işleriň netijesinde ýurdumyzyň sebitleriniň senagat pudagynyň köp ugurlar boýunça ösdürilmegi, bar bolan pudaklaryň döwrebap ýagdaýa getirilmegi bilen, jemi içerki önümiň düzüminde senagat önümleriniň paýyny artdyrmak babatda uly işler durmuşa geçirildi. Ýurdumyzyň ykdysadyýetine goýulýan maýa goýumlaryň belli bir böleginiň önümçilige, beýleki bir böleginiň bolsa durmuş maksatly ugurlara gönükdirilýändigini guwanç bilen bellemek bolar. Önümçilige goýulýan maýa goýumlarynyň netijesinde ýurdumyzyň ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrylýar, ylmyň iň täze gazananlary önümçilige giňden ornaşdyrylýar. Önümçilik kuwwatlyklary gün-günden ýokarlanýar, täze önümleriň görnüşleri artýar. Daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan we eksporta niýetlenen önümleri öndürmäge döwletiň içinde we halkara derejesindäki uly möçberli iri taslamalary amala aşyrmaga oňyn we zerur şertler döreýär.

Sözüň doly manysynda eziz Diýarymyzda durmuşa geçirilýän ykdysady özgertmeler hem-de gün-günden rowaçlanýan durnukly ösüş ýurdumyzyň ilatynyň durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak üçin oňaýly şertleri we ygtybarly kepillikleri döredýär. Munuň özi halkymyzyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmak, olaryň zähmet işeňňirligini we başarjaňlygyny ösdürmek üçin giň mümkinçilikleri açýar.

Gülnar KÖMEKOWA,

Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymy.

16.03.2022
Röwşen geljegiň binýady

«Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň 11-nji fewralynda hormatly Prezidentimiziň başlyklyk etmeginde Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi ýokary derejede geçirildi. Onuň dowamynda kabul edilen il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli çözgütler tutuş halkymyzyň, şol sanda welaýatymyzyň bagtyýar ýaşaýjylarynyň buýsançly başlaryny Göge ýetirdi. Şol taryhy mejlisiň çäginde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi geçirilip, onda «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda ýurdumyzyň ähli ulgamlarynda ýerine ýetirilen işlere seljerme berildi. Degişli ýolbaşçylaryň beren hasabatlaryndan görnüşi ýaly, dünýäde çylşyrymly ýagdaýlaryň dowam edýändigine garamazdan, ýurdumyzyň ykdysadyýetinde durnukly ösüş gazanyldy.

Geçen ýyl ýurdumyzyň Mary welaýaty üçin hem üstünlikli ýyllaryň biri boldy. Welaýatymyzda häzirki zaman ýaşaýyş jaýlarynyň, medeni-durmuş maksatly binalaryň, ýyladyşhanalaryň, guşçulyk toplumlarynyň ençemesi gurlup, ulanylmaga berildi. Welaýatymyzyň edermen babadaýhanlary döwlete galla, pagta, gant şugundyryny, pile, gök-bakja önümlerini tabşyrmak barada şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirdiler. Hormatly Prezidentimiziň welaýatymyza Şa gadamynyň düşmegi bilen «Galkynyş» gaz käninde gaz guýularynyň 3-siniň, Mary şäherindäki «Türkmeniň Ak öýi» binasynyň ýanynda 3 müň orunlyk köpçülikleýin dabaralar merkeziniň gurluşyklaryna badalga berildi.

Häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisiniň, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça elektrik we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň, Oguzhan etrabynda döwrebap obanyň, Wekilbazar, Sakarçäge, Türkmengala etraplarynda nusgalyk şäherçeleriň we beýleki birnäçe desgalaryň gurluşyklary alnyp barylýar.

Ýurdumyzy, welaýatymyzy ösdürmek boýunça alyp barýan şeýle uly işleri üçin sebitiň bagtyýar ýaşaýjylary Gahryman Arkadagymyzyň adyna alkyş sözlerini aýdýarlar.

Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden taryhy çykyşynda baky Bitarap döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 30 ýylynda ähli ugurlar boýunça gazanylan üstünliklere ýokary baha berdi.

Hormatly Prezidentimiziň çykyşynda belleýşi ýaly, Garaşsyzlyk ýyllarynda ýetilen sepgitler durmuş ykdysady ösüşler, syýasy-jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň kämilleşmegi asyrlara barabar işlerdir. Şunda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe döwlet Garaşsyzlygymyzyň binýadynyň has pugtalanandygy, hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna eýe bolan ýurdumyzyň dünýä jemgyýetçiliginde ykrar edilen başlangyçlary esasynda halkara abraýynyň barha artandygy, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda düýpli özgertmeleriň geçirilendigi aýratyn bellenilmäge mynasypdyr.

Döwletiň we jemgyýetiň ykdysady, syýasy hem-de medeni durmuşyna işjeň gatnaşmak, ruhy-ahlak gymmatlyklarymyzy, ykdysady baýlyklarymyzy aýawly saklamak, watansöýüjilik, ynsanperwerlik ýörelgelerine eýermek bilen, döredijilik ukyp-başarnyklarymyzy jemgyýetimiziň agzybirligini hem-de jebisligini pugtalandyrmaga, döwletimiziň mundan beýläk-de ösmegine goşant goşmaga gönükdirmek hemmämiziň borjumyzdyr. Şundan ugur alyp, biz — Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň işgärleri hem Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisinde kabul edilen çözgütleri, öňde goýlan wezipeleri durmuşa geçirmäge işjeň partiýa agzalarymyz bilen agzybirlikde mynasyp goşandymyzy goşarys. Ösüşleriň röwşen ýoly bilen halkymyzy öňe alyp barýan hormatly Prezidentimiziň belent başy aman, beýik başlangyçlary mundan beýläk-de rowaç bolsun!

Kakageldi GURBANOW,

TDP-niň Mary welaýat komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň deputaty.

15.03.2022
Bütindünýä sergisi halklary ysnyşdyrýar

Bedew batly gadamlar

Garaşsyz Türkmenistanyň dünýäniň syýasy we ykdysady giňişligine işjeň goşulyşmaga gönükdirilen tagallalary halkara jemgyýetçiligi tarapyndan doly goldanylýar. Ýurdumyzyň Halkara sergiler edarasynyň howandarlygynda geçirilýän Bütindünýä «EKSPO» sergilerine yzygider gatnaşyp gelýändigi hem munuň ýekeje mysalydyr. Halkymyzyň asyrlaryň dowamynda kämilleşdirip gelen gymmatlyklarydyr Garaşsyz Türkmenistanda gazanylan ösüşleriň miweleri 2010-njy ýylda Şanhaýda geçirilen «EKSPO» sergisinden bäri görkezilip gelinýär.

Milli pawilýonymyz

Garaşsyz döwletimiz «EKSPO — 2020» Bütindünýä sergisine hem üstünlikli gatnaşyp gelýär. Bu sergidäki ýurdumyzyň milli pawilýonynyň mowzugy «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edildi. «EKSPO — 2020-niň» «Ykjamlyk» atly mowzuklaýyn zolagynda ýerleşýän türkmen sergisine bölünip berlen ýeriň umumy meýdany 1 müň 581 inedördül metre deň. Şol ýerde gurlan iki gatly binanyň meýdany bolsa 976 inedördül metre barabar. Türkmen sergisinde mowzuklaýyn toplumlaryň dokuzysy bezelip, olarda anyk ugurlar boýunça degişli gymmatlyklar jemlenildi.

«EKSPO — 2020» Bütindünýä sergisinde Türkmenistanyň milli güni 9-njy oktýabrda guraldy. Oňa hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýeti hem gatnaşdy. Türkmenistanyň pawilýonynyň girelgesinde myhmanlary halkymyzyň buýsanjy — ahalteke bedewleri garşylaýar. Şol bäş sany behişdi bedew milli mirasa sarpany, ýurdumyzyň ösüş badyny, halkymyzyň jebisligini alamatlandyrýar. Binanyň ýüzündäki tolkun görnüşler bolsa gum aňňatlaryny aňladýar.

Taryhdan şu güne

Bu sergi 1851-nji ýyldan bäri hereket edýär. «EKSPO» Bütindünýä sergisi şol ýyldan bäri hem London, Sent-Luis, Pariž, Nýu-Ýork, Osaka, Şanhaý ýaly iri şäherlerde guralyp, myhmanlary kabul edip gelýär.

«EKSPO» Bütindünýä sergisiniň nobatdakysy Birleşen Arap Emirliklerinde geçirilýär. 2021-nji ýylyň 1-nji oktýabrynda Dubaý şäherinde öz işine başlan «EKSPO — 2020» Bütindünýä sergisi 2022-nji ýylyň 31-nji martyna çenli dowam eder. Oňa 190-dan gowrak döwlet gatnaşýar. Onlarça gurluşdan ybarat bolan sergi toplumy Dubaý şäheriniň günorta böleginde ýerleşýär. Ol «Akyl-paýhasymyzy birleşdirip, geljegi döredýäris» diýen şygar astynda geçýär. Bu şygar hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmek, pandemiýadan soňky döwürde dünýä ykdysadyýetini dikeltmek ýaly häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň çözgütlerini işläp taýýarlamakda ähli ýurtlaryň tagallalaryny birikdirmäge çagyrýar.

Maksatlaryň birligi

«EKSPO» Bütindünýä sergisiniň guralmagynyň ähmiýeti diňe bir onuň geçirilýän şäheri ýa-da ýurdy üçin bähbitli bolmak bilen çäklenmeýär. Ol sebitleriň ählisi üçin hem örän wajypdyr. Bu Bütindünýä sergisi ençeme döwletleriň wekillerini bir ýere jemlemek bilen, global meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylýan, ähli ugurlarda tejribe alşylýan halkara platformany emele getirýär.

Türkmenistanyň «EKSPO — 2020» Bütindünýä sergisine gatnaşmagynyň esasy maksady-da ýurdumyzyň dürli pudaklarynda gazanylan üstünlikleri dünýä ýaýmakdan, daşary ýurtlar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmekden, öndürilýän harytlaryň eksportyny artdyrmakdan ybaratdyr.

Çemen ANNABERDIÝEWA,

«Watan».

15.03.2022
Hususyýetçiligiň gerimi giňeýär

Welaýatymyzyň zähmetsöýer telekeçileri ilatyň azyk önümleri bilen bol-elin üpjün edilmegi üçin gaýratly zähmetlerini gaýgyrmaýarlar. Netijede, ak bazarlarymyzyň dürli azyk önümlerinden doly bolmagy gazanylýar. Ýyladyşhana şertlerinde şol önümleriň ýetişdirilmegi üçin olarda agrotehnikanyň talaplaryna laýyk işler alnyp barylýar. Ony S.A.Nyýazow adyndaky etrabyň çäginde ýerleşýän, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy «Altyn gala gurluşyk» hususy kärhanasyna degişli bolan ýyladyşhananyň mysalynda hem aýdyň görmek bolýar.

4,6 gektar meýdany tutýan ýyladyşhanada pomidoryň, bolgar burçunyň dürli görnüşleri ösdürilip ýetişdirilýär. Häzirki wagtda bu ýerde hasyl ýygnamak işleri alnyp barylýar. Ýyladyşhanada «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň häzirki günlerine çenli jemi öndürilen pomidor  hasyly 319 tonna barabar bolup, şonuň 261 tonnasy daşary ýurtlara, galan bölegi bolsa özümiziň içerki bazarlarymyza iberildi. Ýeri gelende kärhananyň eksport mümkinçiliginiň giňeýändigini bellemek gerek. Çünki bu ýerde ýetişdirilýän pomidoryň, bolgar burçunyň ekologiýa taýdan arassalygy dünýä bazarlarynda onuň gymmatynyň ýokarlanmagyna, islegiň artmagyna getirýär. Netijede, häzirki wagtda öndürilýän önümler Russiýa Federasiýasyna hem-de Gazagystan Respublikasyna eksport edilýär. Önümleriň ugradylyşyna  Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň  welaýat boýunça bölümi, welaýat Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň, welaýat gümrükhanasynyň işgärleri yzygiderli gözegçilik edýärler.

Bu ýerde zähmet çekýän işçiler taryhy ýylymyzy zähmet üstünliklerine beslemegi maksat edinýärler. Işleriň talabalaýyk alnyp barlyşy bolsa, bu maksadyň  hasyl boljakdygyna ynamy berkidýär.

Öz habarçymyz.

15.03.2022
«Balkanyň» işleri ilerleýär

Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda döwrebap düzümleri döretmek bilen baglanyşykly durmuşa geçirilýän işler rowaçlyklara beslenýär. Halkara giňişliginde hoşniýetli gatnaşyklary ösdürip, ygtybarly hyzmatdaş hökmünde tanalýan Türkmenistan döwletleriň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklaryň hereketlendirijisi bolup çykyş edýän ulag-logistika ulgamyny depginli ösdürýär.

2018-nji ýylyň maýynda Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunyň ulanylmaga berilmegi Türkmenistanyň yklymara logistika merkezi hökmündäki kuwwatynyň has-da artmagyny şertlendirdi. Ýewropa — Kawkaz — Orta Aziýa halkara ulag geçelgesiniň iri üstaşyr merkeziniň wezipesini üstünlikli ýerine ýetirýän bu portuň çäginde edara binasy, demir ýollarynyň dolandyryş binasy we wagonlar üçin duralga meýdançasy, saglyk öýi, ýangyna garşy göreşmek gullugynyň binasy, lagym suwlaryny arassalaýjy desga bar.

Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň düzümindäki gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody ýurdumyzda gämi gurluşyk ulgamy boýunça ilkinji desga bolup, milli ykdysadyýetimize we ýurdumyzyň deňiz-derýa ulaglary pudagynyň ösmegine uly goşant goşýar. Zawodyň önümçilik kuwwaty ýylda 10 müň tonna polady işläp, halkara ölçeglerine laýyk gelýän häzirki zaman tehnologik enjamlaryň we awtomatlaşdyrylan ulgamlaryň peýdalanylmagy bilen 4-6 gäminiň gurulmagyna niýetlenendir.

Hormatly Prezidentimiziň Karary bilen, 2019-njy ýylyň 1-nji maýynda özbaşdak edara hökmünde işe başlan «Balkan» gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň öňünde goýlan esasy wezipeler gämileri gurmak, abatlamak we demir polat işleri bilen bagly dürli görnüşli hyzmatlary ýerine ýetirmek bolup durýar. Bu ýerde ýylda 2 müň tonna polat işlemek arkaly 20 — 30 gäminiň abatlaýyş we bejeriş işlerini ýerine ýetirmäge mümkinçilik bar. Zawodyň maddy-enjamlaýyn binýady dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynda öndürilen häzirki zaman enjamlar, mehanizmler hem-de zerur bolan awtoulaglardyr ýük göteriji enjamlar bilen yzygiderli berkidilýär.

Zawodda häli-şindi daşary ýurtly hünärmenler bilen onlaýn arkaly wideomaslahatlar geçirilip, gämi gurmak we abatlamak pudagynda hyzmatdaşlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşylýar. 2019-njy ýylda Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasy bilen, 2020-nji ýylda bolsa Türkiýe Respublikasy bilen gämi gurluşygy boýunça degişli ähtnamalara gol çekilmegi gämi gurluşyk kärhanasy üçin täze gözýetimleriň açylmagyny şertlendirdi.

«Balkan» gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň alyp barýan işleriniň netijesi hökmünde häzire çenli abatlanan 40-dan gowrak gämini görkezmek bolar. Şolaryň hatarynda milli flotumyza degişli bolan gämiler bilen birlikde, goňşy ýurtlaryň ýük gämileri-de bar. Bu ugurdaky tejribäniň günsaýyn artmagy, hünärmenleriň hünär derejesiniň ýokarlanmagy netijesinde gämileri abatlamakdan başga-da, gämi duralga hyzmatlary, ammarlary kärendä bermek, demir böleklerini kesmek, kebşirlemek hyzmatlary we beýleki işler ýola goýulýar.

Häzirki wagtda gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynda täze gämileri gurmak, şeýle hem dürli görnüşdäki gämilerde abatlaýyş işlerini ýerine ýetirmek bilen bir hatarda, deňiz giňişliginde ýük daşaýan, ýolagçy gatnadýan, dürli hyzmatlary edýän gämiler we ýüzüji serişdeler hem tehniki taýdan gözden geçirilýär. Şeýle hem 2021-nji ýylda kärhanada köprüler üçin dürli ölçegli demir gurnamalary we şäherlerimiziň görküne görk goşýan yşyklandyryş sütünlerini ýasamakda uly tejribe toplanyp, olaryň önümçiligine girişildi. Türkmenbaşy Halkara deňiz portuna gelýän dürli görnüşli konteýnerleri buýrujylaryň sargytlary esasynda abatlamak, kebşirlemek, reňklemek hyzmatlary-da döwrebap derejede ýola goýlup, dürli görnüşli we ölçegli haýatlary, germewleri ýasamak ýaly önümçilik işleri hem kärhananyň mümkinçiliklerini giňeldýär.

Biz hem alyp barýan işleriniň gerimini giňeldip, döwrüň talabyna laýyk alyp barýan «Balkan» gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň hünärmenlerine elmydama üstünlikleriň ýaran bolmagyny tüýs ýürekden arzuw edýäris. Parahatçylygyň, dost-doganlygyň mekany bolan eziz Diýarymyzyň ulag-logistika ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmakda zerur şertleridir mümkinçilikleri döredip berýän milli Liderimiziň jany sag, ömri uzak bolsun!

Şamyrat MUHAMMETGURBANOW.

žurnalist.

15.03.2022