Habarlar
Bedew batly beýik işler

2021-nji ýylyň on aýynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň jemleri

  • Halk hojalygy toplumynyň pudaklarynyň ösüşiniň makroykdysady görkezijileri şu ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda täze sepgitlere ýetdi. Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterim ýokarlandy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen geňeşdirilende, 2021-nji ýylyň on aýynda öndürilen önümleriň mukdary 6,1 göterim, bölek haryt dolanyşygynyň möçberi bolsa, 16,5 göterim,daşary söwda dolanyşygynyň görkezijileri 14,6 göterim köpeldi. Şu ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 108,3 göterime, çykdajy bölegi bolsa 96,1 göterime deň boldy. Iri we orta kärhanalarda aýlyk haklary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,5 göterim ýokarlandy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 22,7 milliard manada barabar boldy. «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasynyň» rejelenen görnüşinde kesgitlenen wezipeleri ýerine ýetirmegiň çäklerinde, 1 milliard 938 million manatlyk maýa goyumlary özleşdirildi.
  • Diýarymyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla senli döwür üçin Maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça şu ýylyň on aýynda nebiti gaz kondensaty bilen çykarmak hem-de nebiti gaýtadan işlemek ulgamynda önümçilik görkezijileri kanagatlanarly boldy. Benzin öndürmegiň meýilnamasy 107 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 107,4 göterim, maýa goýumlary maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleri boýunça meýilnama 101,8 göterim, tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy 122,8 göterim, «mawy ýangyjy» daşary ýurtlara ibermegiň meýilnamasy 134,7 göterim berjaý edildi.
  • Ýylyň başyndan bäri gurluşyk we senagat toplumynda öndürilen önümleriň hem-de ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 134,4 göterim ýerine ýetirildi. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 114,1 göterim, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi boýunça öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 129,2 göterim berjaý edildi. Energetika ministrligi boýunça öndürilen önümleriň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 128,3 göterime, elektrik energiýasyny öndürmekde 111,7 göterime barabar boldy, onuň eksportunyň ösüş depgini bolsa 133,9 göterime deň boldy.
  • Oba hojalyk toplumy boýunça 2020-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önümçiligiň ösüş depgini 108,3 göterime, şol sanda Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça – 108,9 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça – 102,9 göterime hem-de «Türkmen atlary» döwlet birleşigi boýunça – 102,8 göterime deň boldy.
  • Ulag we kommunikasiýalar agentligi boýunça hyzmatlaryň hem-de önüm öndürmegiň meýilnamasy 110,5 göterim ýerine ýetirildi. «Türkmendemirýollary» agentligi boýunça ösüş depgini 107 göterime, «Türkmenawtoulaglary» agentligi boýunça – 137,5 göterime, «Türkmendeňizderýaýollary» agentligi boýunça – 139,8 göterime, «Türkmenaragatnaşyk» agentligi boýunça – 111,1 göterime barabar boldy.
  • Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 118,8 göterime, öndürilen önümleriň ösüş depgini 118,2 göterime, ministrligiň kärhanalary boýunça alnan girdejiiniň ösüş depgini 138,3 göterime, gazanylan peýdanyň ösüş depgini bolsa 133,2 göterime barabar boldy. Dokma senagaty ministrligi boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, nah ýüplügiň önümçiligi 120,8 göterime, nah matalaryň öndürilişi 105,3 göterime, tikin we örme önümleriniň önümçiligi 117,6 göterime, gön önümleriniň öndürilişi 105,6 göterime deň boldy. Bu döwürde ministrligiň kärhanalary tarapyndan geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önüm öndürilişiniň ösüş depgini 126,9 göterim üpjün edilip, önümçilik meýilnamasy 165,8 göterim ýerine ýetirildi. «Türkmenhaly» döwlet birleşigi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 110,9 göterim, şol sanda harytlyk önüm öndürmegiň önümçilik meýilnamasy 135,1 göterim berjaý edildi. Şu döwürde alnan girdejiniň ösüş depgini geçen ýylyň degişli döwrüne garanyňda, 142,8 göterime deň boldy. Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça ýanwar-oktýabr aýlarynda birža söwdalarynyň 248-si geçirilip, 26 müň 341 şertnama hasaba alyndy. Şu döwürde hasaba alnan eksport-import şertnamalaryň umumy bahasy 23 milliard 372 million manada deň bolup, şolardan eksport şertnamalary amallaryň 23,8 göterimini, import şertnamalary amallaryň 76,2 göterimini düzýär. Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 105,5 göterime deň bolup, 8 sergi we 37 maslahat geçirildi. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça ýanwar-oktýabr aýlarynda senagat önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 134,6 göterime, oba hojalyk we azyk önümleri boýunça ösüş depgini 119,5 göterime barabar boldy.
  • 2021-nji ýylyň on aýynda okuw işini kämilleşdirmek, bilimiň hilini ýokarlandyrmak boýunça işler dowam etdirildi. Umumybilim berýän mekdeplerde esasy ugurlar boýunça ders olimpiadalary geçirildi. Halkara ders olimpiadalaryna gatnaşan talyp ýaşlar we mekdep okuwçylary birnäçe altyn, kümüş we bürünç medallara hem-de dürli derejedäki diplomlara mynasyp boldy. Hormatly Prezidentimiziň 1-nji sentýabrda Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli geçiren umumy sapagy mekdep okuwçylary, talyp ýaşlar we bilim işgärleri üçin watansöýüjilik dersine öwrüldi. Mähriban Arkadagymyzyň adyndan 1-nji synp okuwçylaryna «Bilimli» atly kompýuterler gowşuryldy. Ýokary okuw mekdepleriniň birnäçesi hojalyk hasaplaşygyna geçirildi. Döwlet hünär bilim edaralary hakyndaky Düzgünnama tassyklanyldy. Saglygy goraýyş ulgamynda «Saglyk» döwlet maksatnamasynyň rejelenen görnüşi, Türkmenistanyň ýiti ýokanç kesele garşy taýýarlygyny we dessin çäreleriň görülmegini üpjün etmegiň Meýilnamasy, Türkmenistanda ilatyň kesellere garşy göreşmek ukybyny ýokarlandyrmak boýunça 2021 – 2025-nji ýyllar üçin Milli maksatnamasy, «Sagdyn ene – sagdyn çaga – sagdyn geljek» atly Milli strategiýa kabul edildi.
  • Şu ýylyň başyndan bäri tassyklanan meýilnama laýyklykda, Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň, 2021-nji ýylyň «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilmegi mynasybetli medeni-köpçülikleýin çäreleri geçirildi. Hasabat döwründe döredijilik bäsleşikleri yglan edildi, dürli çäreler, şol sanda duşuşyklar, sergiler, konsertler, wagyz-nesihat çäreleri we medeni-durmuş maksatly binalaryň gurlup, ulanylmaga berilmegi mynasybetli dabaralar guraldy. Köpçülikleiýn habar beriş serişdelerinde ýurdumyzyň ýeten derejesini, gazanýan üstünliklerini giňden wasp etmek, Arkadag Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda döwletimiziň okgunly ösüşiniň we halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen giň gerimli özgertmeleriň ähmiýetini hem-de maksadyny düşündirmek boýunça zerur işler ýerine ýetirildi. Halkara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde wideoaragatnaşyk arkaly birnäçe çäreler guraldy we degişli resminamalara gol çekildi. Türkmen döwlet neşirýat gullugynda şu ýylyň on aýynyň önümçilik meýilnamalasy 106,5 göterim berjaý edildi.
  • Hasabat döwründe Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň daşary döwletler we halkara guramalary bilen netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine gönükdirilen daşary syýasat ugruny amala aşyrmak boýunça degişli işler alnyp baryldy. Geçen on aýyň dowamynda ýurdumyza Özbegistan Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Täjigistan Respublikasynyň, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Prezidentleri sapar bilen geldiler. Şu döwürde Türkmenistanyň Prezidentiniň Täjigistan Respublikasyna we Birleşen Arap Emirliklerine iş saparlary, Özbegistan Respublikasyna resmi sapary boldy, birnäçe ýurtlaryň Liderleri bilen onlaýn duşuşyklary geçirildi. Döwlet Baştutanymyz sanly ulgam arkaly BMG-niň ulag ulgamy boýunça ikinji Ählumumy maslahatyna, YHG-niň ХIV sammitine, Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşiniň maslahatyna, GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň geňeşine, ylym we tehnologiýalar boýunça YHG niň sammitine gatnaşdy, sanly ulgam arkaly BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisinde çykyş etdi, şeýle hem daşary ýurtlaryň döwlet Baştutanlary bilen telefon arkaly gepleşikleri boldy. Şu döwürde ýurdumyza DIM-niň üsti bilen daşary ýurt wekiliýetleriniň 67-si geldi, Türkmenistanyň wekiliýetleriniň 36-sy bolsa daşary ýurtlara iberildi. Sanly ulgam arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň 1507-si geçirildi. Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde gepleşikleriň we duşuşyklaryň 144-si boldy. Ýylyň dowamynda halkara resminamalarynyň 163-sine gol çekildi. DIM-niň ulgamy boýunça gatnaşyklary we geňeşmeleri geçirmek yzygiderli häsiýete eýe boldy. Ýurdumyzyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmek boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Hökümetara toparlarynyň we beýleki düzümleriniň çäklerinde duşuşyklar geçirildi, daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekilleri bilen gepleşikler guraldy.
  • Mähriban Arkadagymyz şu ýylyň on aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleriniň toý ýylynda Garaşsyz Watanymyzyň göz öňünde tutulan maksatnamalara laýyklykda üstünlikli ösmegini dowam edýändigini aýdyň görkezýändigini belledi. Eziz Diýarymyzda iri senagat we durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy dowam edýär. Şolaryň hatarynda täze şäherçeler, ýaşaýyş jaýlary, dynç alyş we saglyk merkezleri, mekdepler, çagalar baglary hem-de beýleki ençeme desgalar bar. Bellenen meýilnamalara laýyklykda, ýurdumyzda 30 desgany işe girizmek göz öňünde tutuldy. Häzirki wagta çenli bolsa, 66 sany iri desga açylyp, ulanylmaga berildi. Ýylyň ahyryna çenli ýene-de birnäçe desgany ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar. Umumy meýdany 750 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi. Bilim we ylym ulgamlarynda özgertmeler üstünlikli dowam edýär, önümçilik pudaklary kämilleşdirilýär. Bazar ykdysadyýeti kemala getirilýär. Täze nebitgaz ýataklary özleşdirilýär. «Türkmenistan – Owganystan – Pakistan» elektrik we optiki süýümli aragatnaşyk geçirijileriniň, «Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan» gaz geçirijisiniň gurluşygy alnyp barylýar hem-de beýleki halkara taslamalary taýýarlanylýar. Ýurdumyzda hususy pudagy ösdürmäge goldaw bermek boýunça syýasat yzygiderli dowam edýär. Ykdysadyýetimizde özgertmeleri amala aşyrmaga ýurdumyzyň telekeçileri giňden çekilýär. Mähriban Arkadagymyz şu ýyl öňümizde durýan wezipeleriň Ministrler Kabinetiniň ýarym ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen mejlisinde we ýurdumyzy 2020 – 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda anyk kesgitlenilendigine ünsi çekip, edilmeli işleriň örän köpdügini, bu işleri amala aşyrmak üçin köp we tutanýerli zähmet çekmelidigini nygtady. Biziň öňümizde şu ýyl gazanan ösüş depginimizi saklap galmak hem-de geljek ýylda ony has-da artdyrmak wezipesi durýar. Ýylyň tamamlanmagyna bolsa, bir aýdan gowrak wagt galdy. Şoňa görä-de, şu ýyly gowy netijeler bilen üstünlikli jemlemek hem-de täze – 2022-nji ýyly gowy netijeler bilen garşylamak üçin, biz galan wagtyň dowamynda köp soraglary çözmelidiris diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, mähriban Arkadagymyz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri ýurdumyzda öndürmegiň we daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberini artdyrmagyň döwlet maksatnamalarynyň amala aşyrylmagyny has-da çaltlandyrmagyň, dürli pudaklarda bar bolan uly mümkinçilikleri netijeli peýdalanmagyň zerurdygyny belledi. Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmek, öndürilýän harytlaryň görnüşlerini artdyrmak we önümleriň eksport edilýän ugurlaryny giňeltmek wajypdyr.

* * *

Ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň ähli ulgamlarynda Ministrler Kabinetiniň 2021-nji ýylyň on aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemlerine ser salnyp, sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisinde hormatly Prezidentimiziň öňde goýan wezipelerini durmuşa geçirmegiň ugurlaryna bagyşlanan maslahatlar geçirildi. Şolaryň barşynda «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýen şygar astynda geçýän ýylda ýurdumyzy ösdürmegiň möhüm meseleleri boýunça pikir alyşmalar boldy hem-de döwlet Baştutanymyzyň öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmegiň ugurlary kesgitlenildi.




https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/47170

19.11.2021
Täze toplum — döwletli çözgüt

Düýn hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda täze dokma toplumy açyldy

Häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen bu döwrebap kärhana ýurdumyzda ozal hereket edýän ugurdaş senagat toplumlarynyň üstüni ýetirdi. Onuň işe girizilmegi Türkmenistanda senagatlaşdyrmak strategiýasyny durmuşa geçirmekde möhüm ädim boldy.

Döwletli çözgütleri bilen halkymyzy yzygiderli begendirýän döwlet Baştutanymyz il-günüň bagtyýar ýaşaýşyna gönükdirilen ýene-de bir tagallany durmuşa geçirdi — Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda täze dokma toplumyny açyp, ulanmaga berdi. Täze dokma toplumy «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygary astynda geçýän ýylymyzda açylan taryhy binalaryň sanawynyň üstüni ýetirdi. Bu kärhana mukaddes Garaşsyzlygymyzyň ýubileý ýyly mynasybetli halkymyza ajaýyp toý sowgady boldy.

Haýsydyr bir täze haryt edinsek ýa-da durmuşymyzda islendik täzelik bolsa, şonuň öňkümizden aýratyn taraplary köp soralagan bolýar. Babadaýhan dokma toplumynda hem özboluşly aýratynlyk näçe diýseň bar. Ol özüniň mümkinçiligi we kuwwaty babatda Aşgabat dokma toplumyndan soň, ýurdumyzda ikinji ýerde durýar. Munuň özi toplumyň önümçilik güýjüniň ägirt uludygynyň alamaty dälmi, eýse?! Kärhana eksport maksatly önümleri öndürmegiň möçberlerini artdyrmak boýunça dokma toplumynyň öňünde goýlan wezipelere doly laýyk gelýär. Ol ýüpek pagtany gaýtadan işlemek mümkinçiligine hem eýe.

Elbetde, uly taryh pursatlardan düzülýär. Şeýle ägirt toplumyň gurulmagy tutuş ýurdumyzyň, aýratyn-da, dokma pudagynyň taryhyna altyn harplar bilen möhürlener. Ýene-de bir üns çekerlik ýagdaý, täze toplumyň gurluşyk işleriniň agramly bölegini türkmen gurluşykçylarynyň ýerine ýetirmegidir.

Ekologiýa taýdan howpsuz önümçilik ulgamly täze dokma toplumynda zähmet çekjek hünärmenler öz ýurdumyzyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerinde taýýarlanyldy. Bu buýsançly ýagdaý. Dokmaçylyk, önümçilik ugurlaryndan ýokary we ýörite orta bilim alýan ýaşlar bu kärhanada önümçilik tejribeligini geçerler. Iş öwrenerler. Belki, özleriniň zähmet ýoluny hem hut şu ýerde başlarlar. Sebäbi täze toplumda ýaş hünärmenler üçin mümkinçilikleriň gapysy hemişe açyk.

Biziň ýurdumyz öz halkyny dokma önümleri bilen üpjün etmekde ady dillere düşen meşhur döwletleriň hatarynda öňdäki orunlara geçdi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe kemala gelen dokma pudagy şeýle diýmegimize doly esas berýär. Diňe soňky birnäçe ýylyň dowamynda pudagyň düzümine tebigy çig maldan bäsdeşlige ukyply önümleri öndürýän täze kärhanalaryň, ýüpegi gaýtadan işleýän hem-de aýakgap fabrikleriniň, gön işläp bejerýän kärhanalaryň onlarçasy goşuldy. Şu ýylyň 25-nji awgustynda Kaka etrabynda açylan dokma toplumyny mysal getirsek, ýerlikli bolsa gerek. Oňa halkara güwänamalarynyň hem gowşurylandygyny ýatlalyň!

Söwda dükanlaryndaky gözüň ýagyny iýip barýan dokma önümlerini, ýüpek halylarydyr matalaryny synlan kişi, ol isle bu ýerdäki harytlara diňe tomaşa etmäge gelen bolaýsyn, önümlere derrew hyrydar çykýar. Bir sapar däl, muňa köp şaýat bolandyrys. Çünki hödürlenýän önümleriň her biriniň gatyna zähmet adamlarynyň yhlasy, sünnäsi, mähri siňip, has-da öwşün atyp durlar. Iň esasysy bolsa, taýýar önümleriň ýüzündäki «Türkmenistanda öndürildi» diýlen ýazgy müşderileriň islegini has-da artdyrýar.

Döwrümize hyýallaryň hakykata öwrülýän, ertekilerdäki «bolsadylaryň» durmuşa ornaşýan eýýamy diýmäge halys öwrenişipdiris. Bu görýänlerimiz erteki däl, hakykatyň özi diýsek, tüýs jüpüne düşer. Babadaýhan etrabynda binýat edilen täze dokma toplumy, onuň ähmiýeti barada diňe bir ýazgynyň çäginde gürrüň berip geçmek mümkin däl.

Buýsanç-begençden ýüzlerine nur çaýylan dokmaçylarymyzyň ruhlary bu gün has-da belentde. Olaryň hemmesi şeýle bir ýokary tizlikde bolup geçýän ösüş-özgertmeler babatda: «Bitirene berekella! Başynda duran Gahryman Arkadagymyza alkyş bolsun!» diýip, ýürek sözlerini beýan edýärler.

Atamyrat ÝAZWELIÝEW,

«Nesil».



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/47116


18.11.2021
Ykdysadyýet

TÄZE KÄRHANANYŇ OWADAN HALYLARY

Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp Gubadag etrabynyň merkezinde açylan täze halyçylyk kärhanasynda halyçylar joşgunly zähmeti dowam etdirýärler. Toparyň hünärmenleri «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny öndürijilikli zähmete, netijeli işlere besleýärler. Olaryň irginsiz zähmeti bilen dokalýan owadan gölli, dürli reňkli nagyşlar bilen bezelen halylaryň sany barha artýar.

Täze kärhanada halyçy gelin-gyzlaryň öndürijilikli zähmet çekmegi üçin ähli oňaýly şertler döredilipdir. 860 inedördül metre barabar bolan esasy önümçilik bölüminde häzirki zaman ölçeglerine laýyk gelýän haly dokaýan enjamlaryň 40-sy oturdylypdyr. Täze önümçilikde halyçy gelin-gyzlaryň 150-si zähmet çekýär. Bu ýerde döwrebap ulgamlar arkaly howanyň zerur ýylylyk derejesi saklanýar we tämizlenip durulýar. Mundan başga-da, kärhanada ussahana, çig maly we taýýar önümleri saklar ýaly ammarlaryň ikisi hem-de beýleki kömekçi jaýlar ýerleşýär. Bu önümhanada haly we haly önümleriniň muzeýiniň bolmagy hem örän guwandyryjydyr. Çünki öz mirasyňy, milli sungatyňy, onuň taryhyny öwrenmek hemmeler üçin gyzykly we täsirli bolsa gerek. Şeýle bolansoň, özleri üçin döredilýän amatly şertlerden, aladalardan ruhlanýan täze kärhananyň halyçy gelin-gyzlary hormatly Prezidentimize tükeniksiz alkyş aýdyp, iş depginlerini has-da artdyrýarlar.

Täze halyçylyk önümhanasynda her aýda el halylarynyň we haly önümleriniň 130 — 150 inedördül metri dokalýar. Kärhanada Maýsa Kakalakowa, Aýnabat Jumaýewa, Güljemal Atalowa, Sona Gölbaýewa, Täzegül Pürenowa, Hurma Töräýewa, Maral Otuzowa ýaly halyçylar we toparyň başga-da birnäçe agzalary özlerine tabşyrylan her bir işi jogapkärçilik, ruhubelentlik bilen ýerine ýetirip, ýokary hilli halylary dokamagyň hötdesinden gelýärler. Bu halyçylar gadymy nagyşlary täzeden dikeltmek, olary ýaşlara öwretmek ýaly wajyp wezipelere hem uly üns berýärler.

Öz habarçymyz.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/47125



18.11.2021
Geljek ýyl üçin döwlet býujeti tassyklandy

Hormatly Prezidentimiziň 2021-nji ýylyň 21-nji maýyndaky Türkmenistanyň 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujetini düzmek hakynda gol çeken Kararyna laýyklykda, ýurdumyzyň ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimlikleri bilen bilelikde ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine, halkyň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagyna gös-göni täsir edýän resminamanyň — döwletiň geljek ýyl üçin býujetiniň taslamasyny taýýarlamak boýunça möhüm işler geçirildi. Arkadag Prezidentimiziň ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň dürli ugurlarynda zähmet çekýän raýatlarymyzyň zähmet haklaryny, pensiýalary we döwlet kömek pullaryny, talyp we diňleýji haklaryny ýokarlandyrmak boýunça beren tabşyryklaryna laýyklykda, degişli serişdeler, şeýle hem Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki tölegler Türkmenistanyň 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujetinde dolulygyna ýeterlikli derejede göz öňünde tutulandyr.

2021-nji ýylyň 25-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde hormatly Prezidentimiziň eden taryhy çykyşynda öňde kesgitlenilen wezipelerden ugur alnyp, döwlet kömek pullarynyň möçberlerine täzeden seredilmegi, bäş we şondan köp çagany terbiýeläp ýetişdiren zenanlara berilýän döwlet kömek pullarynyň möçberiniň artdyrylmagy, köp çagaly maşgalalara ýeňillikleriň berilmegi üçin degişli serişdeleriň hem göz öňünde tutulmagy örän buýsandyryjydyr.

Watanymyzda ýokary ykdysady ösüşi, maliýe we durmuş taýdan durnuklylygy, maýa goýum işjeňligini saklap galmak syýasatyny 2022-nji ýylda hem dowam etdirmek göz öňünde tutulýar. Ýurdumyzyň maýa goýum syýasaty barada aýdylanda, ol 2022-nji ýylda Milli maksatnamalarda kesgitlenen ileri tutulýan ugurlary hasaba almak bilen, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň anyk netijelerini gazanmaga, ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmaga we onuň gurluş düzümini kämilleşdirmäge, hereket edýän önümçilikleri çalt depginde döwrebaplaşdyrmaga hem-de tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmaga, ýokary tehnologik önümçilikleri döretmäge gönükdirmek meýilleşdirilýär.

2022-nji ýylda köp möçberdäki maýa goýumlaryny nebitgaz, gurluşyk, obasenagat toplumlaryna we durmuş-medeni ulgamlaryna gönükdirmek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem gaz-himiýa pudagynyň kuwwatlyklarynyň ýokarlandyrylmagy, ösdürilmegi bilen dürli önümleriň önümçiligi artdyrylar. Ulag ulgamynyň ähli pudaklarynda döwrebaplaşdyrmak we mundan beýläk hem ösdürmek boýunça toplumlaýyn çäreler göz öňünde tutulýar. Şähergurluşyk we ýaşaýyş jaý maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge ep-esli möçberde maýa goýumlaryny goýmak göz öňünde tutulýar. 2022-nji ýylda gündelik sarp edilýän harytlary öndürýän önümçiligi has-da ösdürmäge uly üns berler.

Daşary ýurtly maýa goýujylar üçin, şeýle hem ýurdumyzyň içerki maýa goýujylary üçin maýa goýum ýagdaýyny mundan beýläk hem gowulandyrmak boýunça çäreler göz öňünde tutulýar. Senagatlaşmaga we senagaty hil taýdan ýokarlandyrmaga alnan ugur Türkmenistanyň mineral serişdeleriniň baý düzümine esaslanýar. Senagat pudagynda mundan beýläk-de alnyp baryljak işler 2022-nji ýylda himiýa senagatynyň, derman önümçiliginiň, gurluşyk materiallary, ýeňil, azyk senagatlarynyň, balykçylyk pudagynyň we beýleki pudaklaryň mundan beýläk hem ösmegine ýardam eder. Täze kärhanalary döretmek, bar bolan önümçilikleri döwrebaplaşdyrmak, tehnologik taýdan täzelemek işlerini amala aşyrmak öňde duran wezipeler hökmünde kesgitlenendir.

2022-nji ýylda elektroenergetika pudagy durnukly depginler bilen ösdüriler. Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumyndaky elektrik bekediniň durkuny täzelemek we giňeltmek, Aşgabat şäherinde energetika enjamlaryny bejermek hem-de hyzmat etmek boýunça merkezi gurmak göz öňünde tutulýar. Ýurdumyzda halkalaýyn energoulgamy döretmek taslamasy arkaly elektrik energiýasyny netijeli we ýerlikli ulanmak, 2022-nji ýylda elektrik energiýasynyň öndürilişini has-da ýokarlandyryp, onuň eksport mümkinçiligini artdyrmak meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzda oba hojalyk pudagynyň ösüşini üpjün etmek üçin ählitaraplaýyn goldawlar berilýär. Gök we bakja önümlerini, dürli miweleri, şeýle hem beýleki oba hojalyk önümlerini öndürmegiň möçberlerini artdyrmak, olaryň käbirlerini eksport etmegi gazanmak ugrunda uly işleri durmuşa geçirmek maksat edinilýär. Şunda oba hojalyk önümlerini, şol sanda maldarçylyk önümlerini öndürmekde we gaýtadan işlemekde telekeçilere uly orun degişli bolar. Telekeçiligi, kiçi we orta telekeçiligi, hususy başlangyçlary höweslendirmek işleri dowam eder.

Ýurdumyzyň ähli sebitlerinde ýaşaýyş jaýlaryny, şol sanda raýatlaryň durmuş goraglylygyny has-da pugtalandyrmak maksady bilen, hormatly Prezidentimiziň ynsanperwer ýörelgelerinden we tabşyryklaryndan ugur alyp, aýratyn mätäçlik çekýän adamlar üçin welaýatlaryň etraplarynda we şäherlerinde ýaşaýyş jaýlaryny gurmak hem dowam etdiriler.

Türkmenistanyň ykdysady ösüşi halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagy üçin ygtybarly binýady kemala getirýär. Bu bolsa ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň adam hakyndaky aladalaryna ýugrulan «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesiniň has-da dabaralanmagyna oňyn şertleri döredýär, Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda Watanymyzyň durmuş-ykdysady ösüşini täze belentliklere ýetirýär.

Serdar ARAZOW,

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Ykdysady meseleler baradaky komitetiniň başlygynyň orunbasary.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/47103

18.11.2021
Kuwwatly senagatyň täze düzümi

Garaşsyz ýurdumyzda dokma senagaty milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösýän pudaklarynyň birine öwrüldi. Soňky ýyllarda bu pudakda çig maly gaýtadan işläp, ekologiýa taýdan arassa we dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply taýýar önümleri öndürýän kärhanalaryň onlarçasy gurlup, ulanylmaga berildi. Şu ýyl mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly senesiniň öňýanynda açylan Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda ýyllyk önümçilik kuwwaty 5 müň tonna inçe süýümli pagtany gaýtadan işleýän dokma toplumy işe girizildi. Düýn — 17-nji noýabrda hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda dabaraly ýagdaýda açylan döwrebap dokma toplumy hem milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny artdyrjak desgalaryň üstüni ýetirdi.

Türkmen topragy gadymy eýýamlardan bäri ösen senetçiligiň we hünärmentçiligiň mekany hökmünde bellidir. Bu ýerde taýýarlanylan dokma önümleri Beýik Ýüpek ýolunyň iň geçginli harytlarynyň hatarynda durupdyr. Bu hakykaty hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly eseriniň birinji kitabyndaky: «Türkmen parçalary Hytaýda, Hindistanda we dünýäniň beýleki ýurtlarynda islenilýän harytlaryň biri bolupdyr. Ata-babalarymyz iňňän ýokary hilli harytlary taýýarlamagyň ussady bolmak bilen birlikde, uzak ýerler bilen şol harytlaryň söwdasyny hem işjeň ýola goýupdyrlar» diýen taryhy delillere daýanýan jümlelerem tassyklaýar.

Dünýäniň dokma senagatynyň taryhyna nazar aýlasak, XVIII asyrda dokma enjamlarynyň kämilleşmegi pagtany gaýtadan işlemegiň ýeňilleşmegine we Ýewropada senagat öwrülişiginiň başlamagyna itergi berdi. Şondan soňky asyrlarda dokmaçylykda öňdebaryjy orun, esasan, Günbatar döwletlerine degişli bolup, beýleki sebitlere gymmatly çig malyň çeşmesi hökmünde garalýardy. Biziň günlerimizde dokma senagatynyň iri merkezleri çig malyň çeşmelerine ýakynlaşyp, pagtaçylygyň ösen sebitlerinde kemala geldi.

Eziz Watanymyzda hem döwlet tarapyndan pagtaçylygy we onuň bilen utgaşykly dokma pudagyny ösdürmek babatda uly tagallalar edilýär. Ýurdumyzyň tebigy-howa şertlerine laýyklykda, gowaçanyň orta we inçe süýümli görnüşleri ösdürilip ýetişdirilýär. Önümçiligiň innowasion tehnologiýalara esaslanýan döwrebap guralyşynda tebigy pagta süýümi gymmatly çig mal bolup, ol daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň arasynda öňdäki orunlarda durýar. Bu pudagyň kuwwatly gaýtadan işleýän binýadynyň döredilmegi netijesinde Türkmenistan dünýäniň dokma önümlerini öndürýän döwletleriniň arasynda mynasyp öňdebaryjy orunlaryň birini eýeleýär.

Häzirki döwürde Diýarymyzda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmegi hem-de täze önümçilikleri döretmegi ýa-da hereket edýänleriniň ugruny üýtgetmegi göz öňünde tutýan, şeýle hem eksporta niýetlenen önümleriň möçberini artdyrmaga gönükdirilen döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegi dokma senagatynyň ähli düzümleriniň sazlaşykly ösmeginiň möhüm şertidir. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda gurulýan dokma toplumlarynda Germaniýanyň, Italiýanyň, Şweýsariýanyň, Belgiýanyň we Ýaponiýanyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrylýar.

Hormatly Prezidentimiz öndürilýän önümleriň halkara hil ölçeglerine hem-de ekologiýa howpsuzlygyna laýyk gelmegine uly üns berilmelidigini nygtaýar. Şu ýörelgä berk eýerilmegi netijesinde ýurdumyzyň dokma kärhanalarynyň önümleri ISO 9001 «Önümçiligi dolandyrmak we hile gözegçilik ulgamy», ISO 14001 «Daşky gurşawy goramak», OHSAS 18001 «Zähmeti goramak we önümçilik howpsuzlygy» güwänamalaryna mynasyp boldy.

Bu günki gün milli dokma senagatynyň ýokary hilli önümleri diňe bir elýeterli bahadan halkymyza hödürlenmek bilen çäklenmän, eýsem, «Türkmenistanda öndürildi» diýen ýazgy bilen daşary ýurtlara hem köp möçberde eksport edilýär. Şolaryň hatarynda Gökdepäniň dokma toplumynyň «Gala», Aşgabat dokma toplumynyň «Goza» we Türkmenbaşy dokma toplumynyň «Nusaý», Türkmenbaşy jinsi toplumynyň «Bedew» haryt nyşanly önümleri, Marynyň «Ýeňiş» tikin fabriginiň we beýlekileriň önümleri has-da tapawutlanýar.

Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň giňden bellenilen ýylynda pagtaçy daýhanlarymyz «ak altynyň» 1 million 250 müň tonnadan gowragyny Watan harmanyna tabşyrdylar. Edermen daýhanlarymyzyň bu zähmet ýeňşiniň yzysüre Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda ýokary önümçilik kuwwatly döwrebap dokma toplumynyň ulanylmaga berilmeginde hem özboluşly many bar. Täze dokma toplumy ýurdumyzyň baýlygy bolan pagtadan ýokary hilli önümleri öndürýän kärhanalaryň üstüni ýetirip, milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşine mynasyp goşant goşar. Bu ýerde müňden gowrak täze iş orunlarynyň döredilmegi sebitiň ilatynyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam eder. Dokma toplumynda öndürilip, dünýäniň dürli ýurtlaryna eksport ediljek ýokary hilli önümler ýurdumyzyň halkara abraýyny artdyrar.

Şeýle taslamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegi milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny barha ýokarlandyryp, halkymyzyň bagtyýar we eşretli durmuşda ýaşamagy ugrunda uly tagallalary edýän hormatly Prezidentimiziň asylly işleriniň rowaçlyklara beslenýändiginiň nyşanydyr.

Ahmet GELDIÝEW,

«Watan».



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/47099

18.11.2021
Ýürekler buýsanja beslenýär

Pa­ra­hat­çy­ly­gy we saz­la­şyk­ly ösü­şi bi­len ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan bü­tin dün­ýä­niň ün­sü­ni çek­ýär. «Türk­me­nis­tan – pa­ra­hat­çy­ly­gyň we yna­nyş­ma­gyň Wa­ta­ny» ýy­lyn­da Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň pa­ra­sat­ly baş­lan­gyç­la­ry ne­ti­je­sin­de üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän iş­ler oňa aý­dyň şa­ýat­lyk ed­ýär. Eziz Di­ýa­ry­my­zyň hä­zir­ki gu­wan­dy­ry­jy ösüş­le­ri her bir türk­me­nis­tan­ly­ny buý­san­dyr­ýar hem-de şeý­le gu­wan­dy­ry­jy sep­git­le­ri eýe­le­mek­de özü­niň hem go­şant goş­ma­gy­na hö­wes­len­dir­ýär. Çün­ki be­dew bat­ly ösüş­ler, ata Wa­ta­ny­myz­da dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän öz­gert­me­ler hal­ky­my­zyň ýa­şa­ýyş-dur­mu­şy­ny has-da be­len­de gö­ter­mek, jem­gy­ýe­tiň ka­da­ly we dur­nuk­ly ösü­şi­ni üp­jün et­mek üçin ama­la aşy­ryl­ýar.

Eziz Di­ýa­ry­my­zyň yk­dy­sa­dy müm­kin­çi­lik­le­ri­niň ne­ti­je­sin­de ýur­du­my­zyň şä­her­le­ri­niň, oba­la­ry­nyň keş­bi düýp­gö­ter öz­ger­ýär. Çün­ki ýur­du­my­zyň äh­li se­bit­le­rin­de her oba­nyň, şä­he­riň, we­la­ýat we et­rap mer­kez­le­ri­niň aba­dan­çy­ly­gy­ny, gül­läp ösüş­le­ri­ni üp­jün et­mek baradaky mak­sat­na­ma­lar bo­ýun­ça top­lum­la­ýyn al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler hal­ky­my­zyň aja­ýyp dur­mu­şy­nyň aý­ryl­maz bö­le­gi­dir.

Yn­ha, ýa­kyn­da Bal­kan we­la­ýa­tyn­da bo­lan ta­ry­hy da­ba­ra­lar, be­lent des­ga­la­ryň açy­lyş­la­ry hal­ky­my­zyň buý­san­jy­ny be­len­de gö­ter­di. Bu be­lent des­ga­lar ýur­du­my­zyň se­bit­le­ri­ni dur­muş-yk­dy­sa­dy taý­dan yzy­gi­der ös­dür­mek bo­ýun­ça al­nyp ba­ryl­ýan iş­le­riň aý­dyň be­ýa­ny­na öw­rül­di. Türk­men­ba­şy şä­he­rin­de gur­lan ýo­kanç ke­sel­ler has­sa­ha­na­sy­nyň tä­ze bi­na­sy, şeý­le hem Mag­tym­gu­ly et­ra­byn­da açy­lyp, ula­nyl­ma­ga ber­len luk­man­çy­lyk des­ga­sy sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­nyň hä­zir­ki za­man dü­zü­mi­niň üs­tü­ni ýe­tir­di. Mu­nuň özi ýur­du­my­zyň äh­li se­bit­le­ri­niň yzy­gi­der ös­ýän­di­gi­ni aý­dyň be­ýan ed­ýär. Şeý­le aja­ýyp üs­tün­lik­ler bol­sa eziz il­deş­le­ri­mi­ziň buý­san­jy­ny go­şa­lan­dy­ryp, olary tä­ze zäh­met üs­tün­lik­le­ri­ne ruh­lan­dyr­ýar.

Ber­ka­rar döw­le­ti­mi­ziň bag­ty­ýar­lyk döw­rün­de Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň pa­ra­sat­ly baş­tu­tan­ly­gyn­da dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän il-halk bäh­bit­li öz­gert­me­le­riň ne­ti­je­sin­de be­lent mak­sat­na­ma­lar üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ýar. Mil­li Li­de­ri­mi­ziň jöw­her paý­ha­syn­dan we ýi­ti ze­hi­nin­den ke­mal tap­ýan kä­mil sy­ýa­sy ýol-ýö­rel­ge mil­li hem-de ru­hy gym­mat­lyk­lar­dan ugur alyp, türk­men jem­gy­ýe­ti­mi­ziň gel­jek­ki ösüş­le­ri­niň mö­hüm ugur­la­ry­ny kes­git­le­mek­de, şol esas­da döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň yk­dy­sa­dy, me­de­ni we beý­le­ki ul­gam­lar­da ama­la aşy­ryl­ýan öz­gert­me­le­riň mak­sa­da­la­ýyk dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gin­de yg­ty­bar­ly orun eýe­le­ýär.

Ag­zy­bir­lik, je­bis­lik we bi­te­wi­lik ýa­ly ata-ba­ba­la­ry­myz­dan gel­ýän mu­kad­des ýö­rel­ge­le­ri­miz hä­zir­ki dö­wür­de döw­let sy­ýa­sa­ty­my­zyň ile­ri tu­tul­ýan ug­ry bo­lup dur­ýar. Yk­dy­sa­dy ösüş­le­ri­mi­ziň, üs­tün­lik­le­ri­mi­ziň hem ro­waç­lyk­la­ry­my­zyň göz­ba­şy bo­lan bu mu­kad­des ýol-ýö­rel­ge­le­riň bag­ty­ýar­lyk döw­rü­miz­de has-da ös­dü­ril­ýän­di­gi­niň şa­ýa­dy bol­mak örän gu­wan­dy­ry­jy­dyr.

Dün­ýä­de be­lent ab­raý­dan peý­da­lan­ýan ýur­du­myz tä­ze ösüş­ler, pa­ra­hat­çy­ly­gyň aý­dyň ýo­ly bi­len ynam­ly öňe bar­ýar. Eziz Wa­ta­ny­my­za şeý­le ösüş­le­ri ba­gyş ed­ýän, dün­ýä­de pa­ra­hat­çy­lyk, hoş­ni­ýet­li­lik, ba­ky Bi­ta­rap­lyk sy­ýa­sa­ty­ny ýö­red­ýän hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň ja­ny sag bolsun, be­ýik iş­le­ri üs­tün­lik­le­re bes­len­sin!

Nur­täç BE­LE­KO­WA,

S.A.Ny­ýa­zow adyn­da­ky Türk­men oba ho­ja­lyk uni­wer­si­te­ti­niň mu­gal­ly­my.




https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/46963

17.11.2021
Eziz Diýarymyzyň belent üstünlikleri

«Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen uly ösüşler gazanylýar. Gurlup ulanmaga berilýän belent binalar, desgalar munuň aýdyň mysallarydyr. Şu ýylyň özünde ähli welaýatlarymyzda, paýtagtymyzda beýik binalaryň açylyş dabaralaryna şaýat bolduk. Munuň özi milli ykdysadyýetimiziň kuwwatlydygyny, yzygiderli ösdürilýändigini aýdyň beýan edýär.

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzyň ykdysady kuwwaty barha artýar. Milli ykdysadyýetimiz hakynda aýdanymyzda, ilki bilen, milli maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, her bir üstünlikleriň oýlanyşykly we beýik işleriň netijesidigini bellemek gerek. Şunda sanly ulgamy ösdürmäge hem aýratyn üns berilýändigini belläsimiz gelýär. Esasan hem bu ugurdan «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna» laýyklykda uly işler durmuşa ornaşdyrylýar. Şonuň netijesinde milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda hem sanly ulgam ösdürilýär. Bu bolsa ykdysadyýetiň has-da ýokary derejede ösmegine şert döredýär. Aslynda hem sanly ulgam düşünjesi tiz hem-de ygtybarly işleri alyp gitmegiň usuly hökmünde kabul edildi. Şonuň üçin hem sanly ykdysadyýeti ösdürmekde toplumlaýyn işler ýola goýulýar. Şunda hünärmenleri taýýarlamak hem, elektron enjamlary öndürmek hem esasy maksatlar bolup durýar. Şeýle kämil hünärmenleriň taýýarlanylmagy netijesinde ýurdumyzda elektron senagaty has-da ösdürilýär.

Hormatly Prezidentimiz sanlylaşdyrmagy milli ykdysadyýetimiziň ulgamlaýyn meselelerini çözmegiň möhüm ugry hökmünde kesgitledi. Sanly ykdysadyýet maglumat tehnologiýalaryna daýanýan ykdysady iş bolup durýar. Tehnologiýa taýdan ösen ýurtlaryň tejribesiniň görkezişi ýaly, sanly ykdysadyýet olara öňe ilerlemäge we dünýäniň öňdebaryjy ýurtlarynyň hataryna goşulmaga mümkinçilik berýär. Munuň özi jemgyýetiň hem ösmegine döwrebap mümkinçilikleri döredýär.

Hormatly Prezidentimiziň beýik işlerinden rowaçlanýan kämil derejeli durmuş özgertmeler syýasaty halkyň abadan hem bolelin durmuşda ýaşamagyny üpjün edýär. Halkyň bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün edýän esasy görkezijileriň biri-de, halk hojalygy üçin dürli hünär taýýarlygyny ýola goýmakdan, kämil hünärmenleri ýetişdirmekden ybaratdyr. Hut şonuň üçin hem ylmyň we bilimiň gazananlary ýurdumyzda giňden ornaşdyrylýar. Bu bolsa önümçiligi döwrebap guramaga, netijeli öňegidişlikleri gazanmaga mümkinçilik berýär. Alnyp barylýan döwlet syýasaty halkara ähmiýetli köpugurly ykdysady wezipeleri çözmäge hem-de ähli pudaklarda ýokary netijeleri gazanmaga mümkinçilik berýär.

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ylmy kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna döwlet derejesinde aýratyn uly üns berilýär. Döwletiň ylym-bilim kuwwaty we ylmy-tehniki mümkinçilikleri ýurduň innowasion ykdysadyýetiniň ýokary depginler bilen ösmegine ýardam berýär Häzirki bagtyýarlyk döwrümizde sanly ykdysadyýete oňat düşünýän, kompýuter tehnologiýalaryny özleşdirýän ýaşlarymyz ylym-bilimiň belentliklerini nazarlaýar. Elbetde, sanly ykdysadyýeti ösdürmekde şeýle kämil hünärmenler zerur bolup durýar. Bu günki gün ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde şeýle kämil hünärmenler taýýarlanylýar. Bu bolsa bu ugruň has-da ösdüriljekdiginden habar berýär.

Beýik maksatlar täze ösüşlere ýetirýär. Häzirki bagtyýarlyk döwrümizde maksatlaýyn işler ýola goýulýar, ylmy garaýyşlar üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti giňden ornaşdyrmakda ägirt uly mümkinçilikleri döredýän hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli beýik işleri mundan beýläk hem rowaçlyklara beslensin!

Ýusup GURBANMYRADOW,

Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymy.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/46961

17.11.2021
Milli kanunçylyk kämilleşdirilýär

12-nji noýabrda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň birinji çagyrylyşynyň üçünji mejlisi geçirildi. Onda 30-njy oktýabrda geçirilen Milli Geňeşiň Mejlisiniň 15-nji maslahatynyň barşynda kabul edilen kanunlara garaldy. Şol kadalaşdyryjy hukuk namalary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuş ugurly syýasatynyň hem-de ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça toplumlaýyn maksatnamanyň esasy ugurlaryna laýyklykda işlenip taýýarlanyldy. Onuň işine gatnaşmaga köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem çagyryldy.

Mejlisiň dowamynda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasarynyň, şeýle hem komitetleriň ýolbaşçylarynyň çykyşlary diňlenildi, olar kanunçylyk namalarynyň her biri boýunça netijenamalar bilen tanyşdyrdylar.

Ilki bilen, Milli Geňeşiň Mejlisi tarapyndan kabul edilen «Türkmenistanyň 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Türkmenistanyň Kanuny ara alnyp maslahatlaşyldy. «Türkmenistanyň 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Kanuny biragyzdan makullan Halk Maslahatynyň agzalarynyň gelen netijesine görä, ykdysady strategiýadan ugur almak hem-de «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» kesgitlenen esasy wezipeleri nazara almak bilen taýýarlanylan bu maliýe-hukuk resminamasy, ilkinji nobatda, ykdysady ösüşiň durnukly depginlerini saklamaga, Türkmenistanyň ägirt uly kuwwatyny amala aşyrmaga, döwlet çykdajylarynyň ýokary netijeliligini üpjün etmäge hem-de türkmen halkynyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Soňra «Döwlet emlägini ynançly dolandyrmak hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna garaldy. «Poçta aragatnaşygy hakynda» täze Kanuny ara alnyp maslahatlaşyldy.

Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek bilen bagly Kanunlara seredildi. Olar boýunça degişli Kararlar kabul edildi. Şunuň bilen baglylykda, kadalaşdyryjy hukuk binýadynyň kämilleşdirilmeginiň Diýarymyzyň syýasy, ykdysady we durmuş-medeni taýdan ösdürilmegine, «Döwlet adam üçindir!» diýen ýörelgä esaslanan ynsanperwer ugruň netijeli amala aşyrylmagyna gönükdirilendigi bellenildi. Mejlisiň dowamynda beýleki möhüm meselelere hem garaldy. Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň birinji çagyrylyşynyň üçünji mejlisiniň garamagyna girizilen kanunlar biragyzdan makullanyldy, olar boýunça degişli Kararlar kabul edildi.


«Aşgabat».




https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/46841

16.11.2021
Bag­ta bar­ýan ýol­lar

Go­laý­da döwlet Baştutanymyzyň Aş­ga­bat — Türk­me­na­bat ýo­ka­ry tiz­lik­li aw­to­mo­bil ýo­lu­nyň Aş­ga­bat — Te­jen bö­le­gi­niň işi­ne ak pa­ta ber­me­gi güngün­den ös­ýän döw­le­ti­mi­ziň ta­ry­hy­na ýazylan şan­ly wa­ka­la­ryň bi­ri bol­dy.

Türk­me­niň owal­daahyr­da ke­ra­mat­ly sa­ýýan zat­la­ry­nyň bi­ri — ýol. Uzak ýo­la ug­ra­na, ha­ýyr işi ýü­re­gi­ne dü­we­ne ak ýol ar­zuw edil­ýär. Hat­da sö­züň dog­ru­ly­gy­nyň ke­pi­li hök­mün­de il ara­syn­da: «Ak ýol­da du­run» di­ýil­ýä­ni­ni hä­lişin­di eşit­mek bol­ýar.

Ýol — ulusiliň ýö­re­ýän ýe­ri. Ga­dy­mda ker­wen­le­riň, dün­ýä ja­han­keş­de­le­ri­niň hut bi­ziň top­ra­gy­myz­da düş­läp ge­çen­di­gi­ne ta­ryh şa­ýat. Dün­ýä sy­ýa­hat­çy­la­ry haý­sy ta­ra­pa ro­wa­na bol­sa­lar, köp­lenç, türk­men top­ra­gy­nyň üs­tün­den ýol sa­lyp­dyr­lar. Mu­nuň şeý­le­di­gi­ni hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň hal­ky­my­za peş­geş beren «Türk­me­nis­tan — Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň ýü­re­gi» atly ki­ta­by­nyň üs­ti bi­len aý­dyň bil­mek bol­ýar. Mä­lim bol­şy ýa­ly, geç­miş­de be­ýikbe­ýik me­de­ni­ýet­le­riň dö­re­ýiş, ösüş ta­ry­hy hem ýol dü­şün­je­si bi­len bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Häzirki döwürde mil­li Li­de­ri­mi­ziň pa­ra­sat­ly baş­tu­tan­ly­gyn­da Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň tä­ze­den di­kel­dil­ýän­di­gi­ne şa­ýat bol­mak bi­zi diý­seň buý­san­dyr­ýar.

Milli Liderimiziň ataba­ba­la­ry­my­zyň ru­hy si­ňen top­ra­gy­myz, Diýarymyz hak­da­ky wa­tan­çy­lyk sa­pak­la­ry bi­len bir­lik­de, şu­nuň ýa­ly döwrebap ýol­la­ry gur­dur­ma­gy kal­by­ňy Wa­ta­na söý­gü­den pü­re­pür­le­ýär.

Bu gün hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň dün­ýä hemde ne­sil­le­re nus­ga­lyk ýo­ly ösüş­le­riň ny­şa­ny hök­mün­de bag­ty­ýar dur­mu­şy­myz bi­len saz­la­şyp, bi­zi aja­ýyp gel­je­ge alyp bar­ýar. Ilýurt bäh­bit­li, dün­ýä äh­mi­ýet­li iş­le­ri bi­tir­ýän Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň ja­ny sag, öm­ri uzak, be­ýik tu­tum­la­ry ro­waç bol­sun!

Bä­gül KA­KA­LY­ÝE­WA.

Türk­me­nis­ta­nyň Daşary işler ministrliginiň Hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ry ins­ti­tu­ty.




https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/46914

16.11.2021
Beýik işleriň beýany

Ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda belent sepgitlere ýetilýär, halkymyzyň bagtyýar durmuşyny üpjün etmekde üstünlikli işler amala aşyrylýar. Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesi esasynda gazanylýan ösüşler, özgerişler, amala aşyrylýan il-ýurt bähbitli, döwletli işler bu günki gün hem ýene aýdyňlygy bilen äşgär bolýar. Ýurdumyzyň her bir güni ösüşleriň belentliklerine gadam urýan täze taslamalaryň durmuşa geçirilmegi bilen utgaşyp, taryha altyn harplar bilen ýazylýar.

Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini ýokarlandyrmak, ýaşlaryň döwrebap bilim almaklaryny üpjün etmek maksady bilen, ýaşaýyş jaýlarynyň, bilim edaralarynyň, saglyk we medeni maksatly binalaryň birnäçesiniň gurlup, ulanylmaga berilmegi ýurdumyzda alnyp barylýan döwlet syýasatynyň esasy ugurlary bolup durýar. Şolaryň hatarynda ýakynda Balkan welaýatynda möhüm desgalaryň birbada birnäçesiniň açylmagy hem munuň aýdyň beýany boldy. Türkmenbaşy etrabynda «KamAZ» kysymly ulaglary abatlamak, olara hyzmat etmek üçin okuw we hyzmat merkeziniň, şonuň ýaly-da ýokanç keseller hassahanasynyň täze binasynyň açylmagy halkymyzyň saglygyny goramakda, bagtyýarlygyny, abadançylygyny üpjün etmekde, olaryň iş bilen üpjün edilmeginde, şeýle-de ulaglara hyzmat etmegiň netijeli işlerini alyp barmakda möhüm ähmiýete eýe boldy. Dünýä ülňülerine laýyklykda gurlan hassahanada ähli şertler döredilendir. Bu binalaryň dünýä belli kompaniýalaryň enjamlary bilen üpjün edilmegi bolsa halkymyza ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryny almaga mümkinçilik döreder.

Garaşsyz Diýarymyzda gurulýan toplumlaýyn desgalar halkymyzyň ýaşaýşyny has-da gowulandyrmaga, eziz Watanymyzyň mundan beýläk hem ösdürilmegine, onuň halkara abraýynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilýär. Bu maksatlary ýerine ýetirmek üçin bolsa hormatly Prezidentimiz giň mümkinçilikleri we şertleri döredýär. Şonuň üçin hem häzirki wagtda ýurdumyzda kämil hünärmenler ýetişdirilip, ähli ugurlarda netijeli işler alnyp barylýar.

Halkymyza bagtyýarlygy, asudalygy, parahatçylygy peşgeş edýän, ýurdumyzy ösüşlerden-ösüşlere alyp barýan hormatly Prezidentimiziň jany sag bolsun, beýik işleri üstünliklere beslensin!

Magtymguly RESULGULYÝEW,

Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň Umumy himiýa kafedrasynyň müdiri.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/46737

15.11.2021
Energetika ulgamy ösüşiň täze belentliklerinde

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri kuwwatly elektroenergetika pudagynyň giň gerim bilen ösdürilýän hem-de onuň halkara energetika ulgamyna sazlaşykly goşulmagyna gönükdirilen energetika syýasatynyň yzygiderli we ynamly amala aşyrylýan döwrüdir. Şonuň bilen baglanyşykly bu ulgamyň ösüş depginini has-da ýokarlandyrmak we kämilleşdirmek ugrunda birnäçe maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar.

Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzyň energetika pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny düýpli döwrebaplaşdyrmak we pugtalandyrmak, täze energiýa ulgamlaryny döretmek, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak boýunça netijeli çäreler durmuşa geçirilýär. Şonuň ýaly belent maksatly işler göz öňünde tutulyp, ýurdumyzda bu ulgamyň binýadyny has-da döwrebaplaşdyrmaga we işjeňleşdirmäge niýetlenen «Energiýany tygşytlamagyň 2018 — 2024-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy», «Türkmenistanyň energetika diplomatiýasyny ösdürmegiň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasy» we «Energiýanyň dikeldilýän çeşmelerini ösdürmek boýunça 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Türkmenistanyň Milli strategiýasy» ýaly birnäçe maksatnamalaýyn resminamalar kabul edildi. Bu resminamalar döwletimiziň elektrik energetika ulgamynyň durnukly ösüşini üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýedir. Ykdysadyýetde esasy orunlaryň birini eýeleýän energetika ulgamynyň öňünde goýlan wezipeleriň üstünlikli amala aşyrylmagy ulgamyň ýeterlik derejede ýokarlanýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.

Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň kärhanalarynyň işiniň netijeli guralmagy olaryň elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün edilmegine hem baglydyr. Şu nukdaýnazardan, ýurdumyzyň elektrik energiýasy bilen üpjün edilýändigini, şeýle hem oňa bolan isleg nazara alnyp, energetika pudagynyň kuwwatynyň artdyrylýandygyny bellemek gerek. Häzirki wagtda Türkmenistanyň energetika senagatynda ýokary ösüş depginleri gazanylýar, içerki sarp edijileri elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek, onuň eksportyny diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça uly işler durmuşa ornaşdyrylýar. Paýtagtymyz we ýurdumyzyň welaýatlary gijelerine yşyklara beslenip, ajaýyp görnüşe gelýär. Munuň özi elektrik energiýasyna bolan islegiň kanagatlydygyny aňladýar.

Ýurdumyzda elektrik energetikasy pudagynyň düýpgöter özgerdilmeginiň netijesinde, uly zähmet üstünlikleri gazanyldy. «Türkmenistanyň elektrik energetikasy pudagyny ösdürmegiň 2013 — 2020-nji ýyllar üçin konsepsiýasyna» laýyklykda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde döwrebap gazturbinaly elektrik stansiýalary guruldy. Şonuň ýaly-da elektrik geçirijileriň müňlerçe kilometri gurlup, hereket edýänleriniň durky täzelendi. 2021-nji ýylyň 3-nji sentýabrynda Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 megawat bolan iri gazturbinaly elektrik stansiýasy dabaraly ýagdaýda açylyp ulanylmaga berildi. Bu pudagy ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda gurlan sekizinji elektrik stansiýasydyr. Taryh üçin gysga döwürde sekiz sany elektrik stansiýasynyň ulanyşa girizilmegi pudagyň ýeten belent sepgitlerine aýdyň şaýatlyk edýär. Häzirki döwürde bu elektrik stansiýalary netijeli işledilip, ekologiýa taýdan arassa elektrik energiýasy öndürilýär. Bularyň ählisi sebitleriň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarly bolmagyna, täze iş orunlarynyň döredilmegine mümkinçilik berýär. Geljekde pudak tarapyndan gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri bolan Günden we ýelden elektrik energiýasyny almagyň, hereket edýän gazturbinaly elektrik stansiýalaryny ýönekeý dolanyşykdan utgaşdyrylan bug we gaz dolanyşykly elektrik stansiýalaryna öwürmegiň taslamalaryny durmuşa geçirmek bu ulgamyň öňünde derwaýys wezipeleriň biri hökmünde garalýar.

Şu ýylyň 23-nji oktýabrynda hormatly Prezidentimiziň hut özüniň sanly ulgam arkaly gatnaşmagynda Ahal — Balkan ýokary woltly, iki zynjyrly täze asma elektrik geçirijisi işe girizildi. Onuň amala aşyrylmagyna döwletimiziň Energetika ministrliginiň «Türkmenenergogurluşyk» konserniniň ähli kärhanalary we edaralary gatnaşdylar. Bu geçirijiniň gurulmagy ýurdumyzyň halkalaýyn energoulgamyny döretmek boýunça milli Liderimiz tarapyndan başy başlanan iri möçberli taslamanyň birinji tapgyrydyr. Onuň baş maksady ýurdumyzda elektrik energiýasynyň öndürilişini artdyrmakdan hem-de Aşgabadyň we welaýatlaryň energoulgamlaryny bitewi energetika halkasyna birleşdirmek arkaly, içerki sarp edijileri elektrik energiýasy bilen üpjün etmegiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmakdan ybaratdyr. Güýjenmesi 220 kW, uzynlygy 421 kilometr bolan täze asma elektrik geçirijisiniň işe girizilmegi daşary ýurtlara eksport edilýän elektrik energiýasynyň möçberiniň artmagyna-da şert döredi. Halkalaýyn energiýa ulgamynyň Ahal — Balkan böleginiň işe girizilmegi bilen ýurdumyzyň iki sebitiniň arasynda elektrik energiýasynyň özara akymy kadalaşdyrylýar. Energiýa serişdeleriniň ätiýaçlyk mümkinçilikleri döredilip, sarp edijileriň elektrik üpjünçiliginiň ygtybarly bolmagy gazanylýar. Geljekde bu taslamanyň Balkan — Daşoguz böleginiň gurluşyk-gurnama işlerini dowam edip, energiýa ulgamyny bir bitewi halka birleşdirmek işini tamamlamak göz öňünde tutulýar. Şeýlelikde, her hili howa şertlerinde hem ýurdumyzyň ähli sebitlerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly we bökdençsiz üpjün edip boljak elektroenergetika ulgamy kemala geler. Halkalaýyn energiýa ulgamynyň birinji tapgyryny işe girizmek dabarasynda hormatly Prezidentimiz pudagyň geljek üçin meýilnamalary barada aýdyp, Aşgabat — Mary aralygynda hereket edýän elektrik geçirijiniň hem döwrebaplaşdyrylmagynyň göz öňünde tutulýandygyny belledi.

Biziň ýurdumyzyň uzakmöhletleýin energetika strategiýasyny durmuşa geçirmegiň möhüm guraly hökmünde Türkmenistanyň energetika diplomatiýasynyň düýpli işjeňleşýändigini belläp geçmek zerurdyr. Energetika ulgamynda giň we gyzyklanma bildirilýän hyzmatdaşlyk XXI asyrda dünýäde bolup geçýän durnukly hem-de öňegidijilikli ýagdaýlaryň esasy ölçegi bolup durýar. Özüniň ägirt uly serişde mümkinçiligini tutuş adamzadyň bähbidine peýdalanmaga ymtylýan türkmen halkymyz bu ugurda anyk ädimleri ätmek bilen, ýangyç-energetika toplumyny düýpli döwrebaplaşdyrmak ýörelgelerine hem-de energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ýetirmegiň ýollaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga esaslanýan bu ugurdaky syýasaty durmuşa geçirýär. Bu babatda ýurdumyzyň 2017-nji ýylda Halkara Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň başlyklygyna saýlanylmagy möhüm ähmiýete eýe boldy. Şunuň bilen baglylykda 2017-nji ýylyň 30-31-nji maýynda Halkara Energetika Hartiýasynyň «Energiýa serişdelerini üstaşyr geçirmek boýunça köptaraplaýyn çarçuwaly ylalaşyga tarap ýol» atly Aşgabat forumy geçirildi we onda energetika babatda öňde duran döwlet ähmiýetli, umumadamzat bähbitli ençeme meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şol ýylyň 28-29-njy noýabrynda Halkara Energetika Hartiýasynyň Aşgabat şäherinde geçirilen maslahatynyň 28-nji mejlisinde-de hormatly Prezidentimiziň möhüm ähmiýetli başlangyçlary netijesinde ýurdumyzda kemala gelen energetika diplomatiýasynyň dünýä işewürliginiň we bilermenler toparlarynyň arasynda uly gyzyklanma hem-de seslenme döredýändigi bellenildi. Milli Liderimiziň ählumumy we bölünmez energetika howpsuzlygynyň bütin dünýäde ýola goýulmagy babatdaky başlangyçlary, ylmy garaýyşlary biragyzdan makullanyldy. Türkmenistanyň dünýäde uly gyzyklanma döredýän energiýa serişdelerini tygşytlamak, onuň gaýtadan dikeldilýän çeşmelerini peýdalanmak, energetika pudagynyň ekologiýa meselelerine aýawly we uzak geljegi göz öňüne tutup çemeleşmek, tebigy gurşawy gorap saklamak, bu pudaga innowasion tehnologiýalary we usullary ornaşdyrmak baradaky başlangyçlary dogrusynda pikir alşyldy. Bütin dünýäde oňyn Bitaraplyk syýasatyny üstünlikli durmuşa ornaşdyrýan Türkmenistanda ähli durmuş ulgamlarynyň kadaly işlemeginiň binýatlyk bölegi hökmünde «ýaşyl ykdysadyýeti» ösdürmek üçin hem zerur şertleriň döredilýändigi buýsandyryjy hakykatdyr.

Soňky ýyllarda ýurdumyzda ýangyç-energetika serişdeleriniň önümçiliginiň we gazylyp alnyşynyň depgini düýpli ýokarlandyrylyp, energiýa serişdeleriniň ugradylyş ýollary hem diwersifikasiýalaşdyrylýar. Bilşimiz ýaly, indi köp ýyllardan bäri türkmen energetika ulgamy bilen sebitiň birleşen energetika ulgamynyň arasynda elektrik baglanyşygy bar. Häzirki wagtda Eýran Yslam Respublikasyna, Özbegistan döwletine ýokary güýjenmeli elektrik geçirijisi boýunça elektrik energiýasynyň eksportyna niýetlenen «elektrik köprüsi» bardyr. Türkmenistanyň elektrik energiýasynyň beýleki ugurlar boýunça, hususan-da, Pakistan Yslam Respublikasyna we Täjigistan döwletine eksport edilmeginiň geljegine uly umyt baglanýar. Hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli syýasatynyň netijesinde Owganystan Yslam Respublikasynyň ykdysadyýetini galkyndyrmak babatynda durmuşa ornaşdyrylýan beýik işleri biziň ýurdumyzyň milli ynsanperwerlik ýörelgelerini barha dabaralandyrýar. Häzirki wagtda ýurdumyz goňşy Owganystan Yslam Respublikasynda demir ýol geçelgesini, optiki süýümli aragatnaşyk ulgamyny, TOPH gaz geçirijisi, bu gaz geçiriji bilen ugurdaş güýji 500 kilowolt bolan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirýär. Ýeri gelende aýtsak, ýurdumyzyň gündogar sebitinde gurulýan elektrik beketleriniň aglaba bölegi goňşy Owganystan Yslam Respublikasynyň ykdysady galkynyşyny üpjün etmäge gönükdirilendir.

Gahryman Arkadagymyzyň: «Elektrik energetikasyny ösdürmek, bu ugurda täze mümkinçilikleri açmak we işe girizmek geljege gönükdirilen uzakmöhletleýin döwlet ähmiýetli wezipedir» diýen parasatly sözlerinden ugur alnyp, biziň baýry ýokary okuw mekdebimiz bolan Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň esasynda Energiýanyň dikeldilýän çeşmeleri boýunça Ylmy-önümçilik merkezinde-de uly göwrümli ylmy-barlag işleri alnyp barylýar. Merkeziň gurluşy fotoelektrik öwürme tehnologiýalary, Gün energiýasynyň toplanmasy we geliotehnika, bioenergetika we biomassany täzeden işlemek, ýel elektrik stansiýalary, elektrik energiýasyny ýygnamagyň tehnologiýalary we taslamalar ýaly bölümlerden ybaratdyr. Häzirki döwürde bu merkezdäki işler ýurdumyzda tejribe fotoelektrik stansiýalary ulanmagyň ylmy esaslary, howa we suw geliogyzdyryjylary, elektrik stansiýalaryň bug turbinalarynda emele gelýän biogazy ulanmak üçin galyndylary gaýtadan işlemegiň tehnologiýalary, toplanan ýylylyk energiýasyndan elektrik energiýasyny almak, gyzgyn suw üpjünçilik we ýylylyk ulgamlarynda Gün kollektorlaryny ulanmagyň usullary ýaly birnäçe ugurlar boýunça işler alnyp barylýar. Bu işleriň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzyň energetika howpsuzlygyny berkider, önümçiligiň netijeliligini, elektrik energiýasynyň sarp edilişini, daşary ýurtlara iberilişiniň ýokary göterilmegini üpjün eder.

Energetika ulgamynda şeýle belent maksatly çäreleriň durmuşa geçirilmegi eziz Diýarymyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagynda aýratyn ähmiýete eýedir. Bu babatda il-günümiziň bagtyýar şu gününi we röwşen geljegini nazarlaýan döwletli tutumlary, dünýä nusgalyk işleri üçin Gahryman Arkadagymyza çuňňur hoşallygymyzy bildirýäris.

Gaýgysyz ATAÝEW,

Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň okuw işleri boýunça prorektory.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/46491

12.11.2021