Habarlar
Ählumumy ösüşiň bähbidine

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisinde ileri tutýan garaýyşlaryny mälim etdi

Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda Bitarap Türkmenistanyň giň halkara hyzmatdaşlyk strategiýasy yzygiderli we üstünlikli durmuşa geçirilýär. Şunda dünýäniň iri we abraýly halkara guramasy bolan Birleşen Milletler Guramasy bilen strategik hyzmatdaşlyga möhüm ähmiýet berilýär. Netijede, Türkmenistan häzirki döwrüň esasy meseleleriniň özara ylalaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamak boýunça umumy tagallalara işjeň gatnaşýar, parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak, sebit hem-de dünýä derejesinde Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek işine saldamly goşant goşýar.

BMG-niň Baş Assambleýasynyň nobatdaky 76-njy mejlisinde hem baky Bitarap Türkmenistan ählumumy ösüşiň bähbidine gönükdirilen ynsanperwer başlangyçlary, teklipleri orta atar. Bütin adamzadyň ýagty geljeginiň hatyrasyna Ýer ýüzünde parahatçylygy, howpsuzlygy we abadançylygy berkarar etmäge gönükdirilen maksatlardyr başlangyçlar häzirki döwrüň köptaraplaýyn meselelerini bir ýere jemläp, olar boýunça netijeli çözgütleri öňe sürýändikleri bilen ähmiýetlidirler. Ozaly bilen, pandemiýa garşy göreşde dünýä jemgyýetçiliginiň tagallalarynyň utgaşdyrylmagy, halkara syýasat, parahatçylyk we howpsuzlyk meseleleri, durnukly ösüş we halkara ynsanperwer hyzmatdaşlyk ýaly möhüm ugurlarda täze teklipleridir başlangyçlary öňe sürmek arkaly, döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň mümkinçiliklerini bütin adamzadyň bähbidine gönükdirmek maksat edinilýär.

«Adam — jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy» diýlip yglan edilen berkarar döwletimizde ynsan saglygy hakynda alada hemişe üns merkezinde saklanylýar. Şonuň üçin, döwletimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisinde ileri tutýan ugurlarynyň ilkinjisi pandemiýa garşy göreşde dünýä jemgyýetçiliginiň tagallalarynyň utgaşdyrylmagy bilen baglydyr. Şeýle hem Türkmenistan dünýä ykdysadyýetini dikeltmegiň aýratyn esasy ugurlary boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň ugurdaş düzümleriniň işiniň güýçlendirilmegini pandemiýanyň ýaramaz ykdysady täsirlerini azaltmagyň has netijeli usuly hasaplaýar. Şunuň bilen baglylykda, 2021-nji ýylyň 29-njy iýulynda Türkmenistanyň başlangyjy boýunça kabul edilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň «Koronawirus keseliniň (COVID-19) pandemiýasy we ondan soňky döwürde durnukly ösüş üçin üznüksiz we ygtybarly halkara ýük daşamalary üpjün etmek maksady bilen, ulagyň ähli görnüşleriniň arabaglanyşygyny berkitmek» atly Kararnamasynyň düzgünlerine esaslanyp, adatdan daşary ýagdaýlarda halkara ulag ulgamynyň durnuklylygyny pugtalandyrmak boýunça tagallalaryny işjeňleşdirmegi maksat edinýär.

Bulardan başga-da Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisiniň barşynda BSGG-niň koronawirusyň genomyny öwrenmek boýunça Ýörite maksatnamasyny, öýken sowuklamasyna garşy göreşmek boýunça köptaraplaýyn guralyny, Ýiti ýokanç keselleri bejermek we öňüni almak boýunça usulyýet merkezini, Merkezi Aziýanyň epidemiologiýa, wirusologiýa we bakteriologiýa boýunça sebit merkezini esaslandyrmak barada teklipleri öňe sürmek bilen halkara we sebit gurallarynyň emele gelmeginiň tarapdary bolup çykyş eder.

Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan daşary syýasat işlerinde BMG-niň Baş Assambleýasynyň iki ýola tassyklan Kararnamalary bilen ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna esaslanyp, parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak meseleleri boýunça köptaraplaýyn gatnaşyklary giňeltmek babatda çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga hemişe döwtalapdyr. 76-njy mejlisiň barşynda Türkmenistan Parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary toparynyň yzygiderli duşuşyklaryny dowam etmegi göz öňünde tutýandygyny aýan eder. Ýeri gelende bellesek, döwletimiz BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2021-nji ýylyň dekabrynda geçiriljek mejlisiniň dowamynda parahatçylyk we ynanyşmak medeniýetini pugtalandyrmak maksady bilen, türkmen tarapynyň başyny başlan ählumumy işiniň netijelerini jemlemek bilen, Aşgabatda «Parahatçylyk we ynanyşmak syýasaty — halkara howpsuzlygyň, durnuklylygyň we ösüşiň binýady» atly halkara maslahaty geçirmegi meýilleşdirýär. Şeýle hem Türkmenistan abraýly forumyň barşynda Merkezi Aziýa döwletleriniň goldamagy bilen 2018-nji ýylda kabul edilen adybir Kararnama esaslanyp, «Merkezi Aziýa sebitinde parahatçylygy, durnuklylygy we durnukly ösüşi üpjün etmek maksady bilen, sebit we halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak» atly Kararnamanyň taslamasyny hödürlemegi maksat edinýär.

Biziň ýurdumyz sebitde we dünýäde Durnukly ösüşiň maksatlaryny gazanmak boýunça umumy tagallalara uly goşant goşýar. Şol global strategiýany işläp taýýarlamaga Türkmenistanyň gös-göni gatnaşandygy buýsandyryjy ýagdaýdyr. BMG-niň esasy ýöriteleşdirilen edaralary we degişli düzümleri bilen ýola goýlan netijeli gatnaşyklar munuň şeýledigine aýdyň şaýatlyk edýär. Türkmenistan Baş Assambleýanyň öňde boljak mejlisinde ygtybarly, durnukly, maliýe taýdan netijeli hem-de häzirki zaman energiýa çeşmelerine ählumumy elýeterliligi üpjün etmek meselelerine aýratyn üns berer. Bu ugurda köptaraplaýyn gepleşikleri dowam etmek maksady bilen, 2022-nji ýylda «Hemmeler üçin durnukly energetika» başlangyjy bilen bilelikde, Durnukly ösüş maksatlarynyň 7-nji maksadyna ýetmekde ösüşi çaltlandyrmak boýunça halkara forumy çagyrmagy teklip edýär.

Umuman, döwletimiz abraýly forumda ählumumy durnukly ösüşi ilerletmek, saglygy goraýyş, ekologiýa we daşky gurşaw ýaly möhüm ugurlar bilen bagly meseleleriň netijeli çözülmeginiň gazanylmagyny nazarlaýan oňyn hem ygtybarly garaýyşlarynyň bardygyny nobatdaky gezek subut eder.

Jemile Pürjäýewa,

Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň mugallymy.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/39729

08.09.2021
Garaşsyzlyk — milli döwletlilik

Taryh üçin 30 ýyl uzak menzil däl, emma adamzat üçin welin, mazaly sepgit. Çünki bu döwürde möhüm meseleleri çözmäge ukyply, aňly-başly nesil kemala gelýär. Ol nesil işinde belli bir üstünliklere ýetmäge, jemgyýetde öz ornuny berkitmäge ýetişýär.

Bu gün Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny gazanan 1991-nji ýylda dünýä inenler şeýle adamlardyr, olar döwletiň gurluşyna, jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşyp, döwletiň döwrebap ösüşine, dünýäniň hojalyk işine goşulyşyna goşant goşýarlar.

Biziň neslimiz, ýagny ýetginjekligi, ýaşlygy geçen asyryň 90-njy ýyllaryna gabat gelenleriň hem bu ýoly geçendigini, döwlet, halk, Garaşsyzlyk üçin ak ýürekden gulluk edendigini we edýändigini nygtasym gelýär, olar döwletiň kemala gelşiniň, kuwwatlanyşynyň, döwletliligiň nyşanlary bolan mukaddes Baýdagymyzyň, Senamyzyň, Tugramyzyň döreýşiniň, milli pikiriň, milli duýgynyň şineleşişiniň, döwletiň institutlarynyň işiniň ýola goýluşynyň şaýatlary boldular, gerek bolsa, bu mukaddes işe gatnaşdylar.

Biz — XX we XXI asyrlaryň çatlyşan döwrüniň adamlary taryhyň kiçi-girim bolmadyk ruhy we aň öwrülişiklerini başdan geçirdik. Indi-indiler bu hakykat özümiziň başdan geçiren şol taryhy wakalarymyzy hakydamyzyň tertipleşdirip görmäge idin beren çagtynda has aýdyň duýulýar.

1990-njy ýylyň 22-nji awgustynda Türkmenistan SSR-niň Ýokary Sowetiniň 3-nji sessiýasynda Türkmenistanyň döwlet özygtyýarlylygy hakyndaky taryhy Jarnama kabul edildi. 1991-nji ýylyň güýzünde ýurtda geçirilen ählihalk referendumynda türkmen halky respublikanyň Garaşsyzlygy üçin ses berdi. Şunuň esasynda hem, Türkmenistan SSR-niň Ýokary Sowetiniň adatdan daşary X sessiýasy «Türkmenistanyň Garaşsyzlygy we Döwlet gurluşynyň esaslary hakynda» Konstitusion kanuny kabul etdi.

Şunlukda, dünýäniň syýasy giňişliginde Türkmenistan diýen täze döwlet döredi! 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda bolsa Garaşsyz Türkmenistan özüniň hemişelik Bitaraplygyna eýe boldy.

Garaşsyzlygyň 30 ýyllyk menzili. Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, «Garaşsyzlyga eýe bolanymyzdan soňra biz döwlet nyşanlarymyzy — Döwlet baýdagymyzy, Döwlet tugramyzy, Döwlet senamyzy döretdik. Gahrymançylykly we şöhratly taryhymyzy dikeltdik».

Netijede, bu gün dünýä syýasatynda ykrar edilen, daşary we içerki syýasatda oňyn özgerişlikleri gazanýan Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwleti bar, ol halkara meseleler babatda öz pikirini aýdyp, oňyn teklipleri öňe sürýär. Bu gün bu döwletiň baryp 25 ýyl mundan öň ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesi halkara jemgyýetçilik tarapyndan goldanylýar we bu daşary syýasat ýörelgesine eýerip, Türkmenistan dünýäniň sebitlerinde ýüze çykyp duran gapma-garşylyklar babatda düşünişmezlikleri harby güýç ulanmak däl-de, gepleşikler arkaly, parahatçylyk ýoly bilen çözmegiň tarapdary bolup çykyş edýär.

Mysaly uzakdan gözläp oturmalyň: goňşy Owganystandaky ýagdaýlar babatda Türkmenistanyň bitarap döwlet hökmündäki hukuklarydyr borçlaryndan ugur alyp, hereket etmegi, goňşy ýurduň, halkyň içerki işine goşulmazlyk we hormat goýmak ýörelgesi eýýäm taryhyň synagyndan geçdi. Türkmenistan bu ýurtda parahat durmuşyň berkarar bolmagynyň tarapdary bolup çykyş edýär, ýurduň hojalyk taýdan dikelmegine ýardam berýär, haýyr-sahawat kömegini berip gelýär, jemgyýetçilik maksatly desgalary gurmakda, Owganystanyň ençeme welaýatyny elektrik togy bilen üpjün etmekde, tebigy kynçylyklary ýeňip geçmekde goldaw berýär, infrastrukturasyny ösdürmek babatda işlere goşandyny goşýar.

Watançylyk duýgusy — howa ýaly zerur

Döwletiň berkararlygynyň girewiniň watançylyk, watansöýüjilik duýgusydygyny, onuň bu gün has-da gymmatlydygyny wagt görkezýär.

Watançylyk duýgusy bolsa terbiýäniň, ägirt uly wagyz-ündew syýasatynyň esasynda kuwwata gelýär. Adama gan bilen geçýändigine garamazdan, biziň ýaşaýan häzirki globallaşan dünýämizde, pikirleriň älemiň çägine çenli ýaýran eýýamynda Watan duýgusy has-da möhüm orna çykýar.

Şonuň üçin häzirki wagtda milli aňyýetiň, medeniýetiň öňünde bu babatda wajyp wezipeler ör-boýuna galdy. Jemgyýete, her bir raýata döwletiň bellän maksatnamalaryny düşündirmekde güýçli ruhy esaslaryň zerurdygy her kese mälim. Diňe bir düşündirmek däl, eýsem, raýatlaryň şol beýik maksatlaryň durmuşa geçmegine işeňňir gatnaşmagyny gazanmak ruhyýet, medeniýet ulgamynyň jana-jan wezipesi bolup durýar.

Watançylyk duýgusyny ýaş nesliň kalbynda ornaşdyrmakda hormatly Prezidentimiziň 1-nji sentýabrda talyp ýaşlar we okuwçylar bilen geçiren duşuşygyndaky taryhy çykyşy nusgalyk ähmiýete eýe boldy. Çykyşda milli Liderimiziň orta atan, paýlaşan pikirleri diňe bir ýaşlar däl, eýsem, uly nesil üçin hem oýlanmaga mümkinçilik berýär. Çykyşda hormatly Prezidentimiz Türkmenistan Diýarymyzyň Garaşsyzlygyň otuz ýylynda gazanan üstünlikleri, baky Bitaraplygymyzdan gelip çykýan hoşmeýilli daşary syýasatyň dünýäde barha dabaralanyşy barada jikme-jik beýan etdi.

Milli Liderimiz şeýle diýdi: «Meniň «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» kitabymda belleýşim ýaly, eger-de milletiň erkana we özerkli ýaşaýşyny bürgüt hem laçyn guşlarynyň öz dünýäsinde erkana, parahat ýaýnaýşyna meňzetsek, olar şunda öz goşa ganatlaryna daýanýandyrlar. Şeýlelikde, Garaşsyzlyk we Bitaraplyk hem türkmen döwletiniň goşa ganatydyr!»

Döwlet Baştutanymyz öz çuň many-mazmunly çykyşyny Garaşsyzlygyň taryhy ýolundan başlady. Hormatly Prezidentimiziň bu babatda, turuwbaşdan, halkymyzyň geçmişde döreden Beýik Hun şadöwletine, Parfiýa türkmenleriniň patyşalygyna, Hindistana çenli gol ýaýradan Gaznaly türkmenleriň döwletine, Hytaýdan Ortaýer deňzine çenli öz täsirini ýetiren Seljuk türkmenleriniň döwletine, ylmyň, medeniýetdir sungatyň gaýtalanmajak nusgalaryny miras galdyran Köneürgenç, Garagoýunly we Akgoýunly türkmenleriniň döwletlerine, Togrul beg, Çagry beg, Alp Arslan, Mälik şa, Soltan Sanjar ýaly beýik şahsyýetlerimiziň döreden kuwwatly türkmen döwletlerine, Gorkut ata, Magtymguly Pyragy, Görogly beg, Togrul beg, Baýram han, Soltan Jelaleddin, Keýmir kör, Gowşut han ýaly merdana gahrymanlarymyzyň, görnükli türkmen şahsyýetleriniň bitiren hyzmatlaryna, gadymyýetde şäher medeniýetiniň gülläp ösen we iri ylym-bilim merkezleri bolan Merw, Gürgenç, Nusaý, Abiwerd, Dehistan, Sarahs, Amul, Zemm, Şähryslam şäherlerine, umumadamzat medeni ösüşine täsirini ýetiren Margiana, Baktriýa, Horezm, Parfiýa, Seljuk türkmen medeniýetlerine, Muhammet Horezmi, Abu Reýhan Biruny, Ibn Sina, Fahreddin Razy, Abu Bekir Muhammet as-Suly, Abdyrahman Hazyny, Omar Haýýam ýaly beýik alymlara we akyldarlara ünsi çekmegi mantyk taýdan dogrudyr, çünki şeýle düýpli söhbediň elkyssasy elmydama geçmişiň mirasyndan, ata-babalara hormat goýmak, olary ýatlamak borjundan badalga almalydyr. Çünki olar bu günki ösüş-özgerişlerimiziň gözbaşlarydyr, bizi bu mukaddes ýolda goldaýan ruhy güýçlerdir.

Watansöýüjilik duýgusy baradaky nusgalyk sapagynda Gahryman Arkadagymyzyň soltan Jelaleddin bilen bagly hekaýaty getirmegi ýöne ýere däl, çünki Jelaleddin Menguberdiniň şahsyýeti, bitiren hyzmatlary hakyky watançynyň nusgasydyr, onuň hassalap ýatyrka, özüne Watanynyň bir gysym topragyny getirip berseler, sagaljakdygyny aýtmagy kalbyňa güýçli täsir edýär. Hakykatdan-da, Wasyň topragy we Amyderýanyň bir jürdek suwy getirilenden soňra, serkerde tizden sagalyp, aýak üstüne galypdyr.

Hormatly Prezidentimiz soňra kem-kemden biziň bu günki durmuşymyza ünsi çekip, milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda, şol sanda ýangyç-energetika, oba hojalygy, gurluşyk, ulag-logistika, ylym-bilim, sport, saglygy goraýyş, medeniýet ulgamlarynda alnyp barylýan işler, ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek, paýtagtymyzyň we sebitleriň ösdürilişi, önümçilige sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylyşy, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak üçin täze obalaryň, şäherdir etraplaryň, ýaşaýyş jaý toplumlarynyň, mekdeplerdir çagalar baglarynyň, ýollardyr köprüleriň gurluşygy, döwlet dolandyryşynyň kämilleşdirilmegi, ýaş hünärmenleriň taýýarlanylyşy barada jikme-jik durup geçdi, ýaşlara ene-atanyň mukaddesligi, ylym-bilimiň güýji, durmuşda oňat adam bolup ömür sürmek, haýyr-sahawatly, edep-ekramly, hoşniýetli ynsan, watançy raýat bolmak, birek-birege hemaýat etmek, hormat goýmak, ejize ganym bolmazlyk hakynda atalyk öwüt-ündewlerini paýlaşdy. Gahryman Arkadagymyzyň pederi Mälikguly aga, atasy Berdimuhamet Annaýew barada ýatlamalarynyň, türkmen çöreginiň mukaddesligi, türkmen topragynyň bereketliligi, halkymyzyň gadymy ekerançylyk mirasy barada aýdyp beren täsirli gürrüňleriniň, ýerlikli getiren «Towşana dogduk depe», «Müsürde şa bolandan, öz iliňde geda bol», «Ilim-günüm bolmasa, Aýym-Günüm dogmasyn», «Ýaryndan aýrylan ýedi ýyl aglar, ýurdundan aýrylan ölinçä aglar» ýaly nakyllarydyr atalar sözleriniň, Şadiwanlaryndan getiren pikirleriniň duşuşyga gatnaşan her bir ýetginjegiň, ýigit-gyzyň kalbyna berk ornandygyna, ýatdan çykmajak watançylyk sapagy bolandygyna ynanýarys.

* * *

Garaşsyzlyk! Bu sözüň many gerimi juda giň hem köptaraplydyr. Ol her bir halkyň ykbalynda iňňän wajyp derejedir, çünki Garaşsyzlyk öz ýaşaýan topragyň eldegrilmesizliginiň kepilidir, diliňe, diniňe, milli gymmatlyklaryňa, mirasyňa, taryhyňa, ata-babalaryň galdyran ýörelgelerine eýe bolmak hem-de däp-dessurlary dowam etmek mümkinçiligidir. Adam diňe Garaşsyz Watanynda özüni doly derejeli duýup biler, ol hut şeýle ýurtda arkaýyn ömür sürüp, perzent terbiýeläp biler.

Şu babatda türkmen halky bagtly milletdir, sebäbi ol bu gün dünýäde hiç kime garaşsyz, emin-erkin ömür sürmek bagtynyň eýesidir. Bu gün Türkmenistan döwletiniň ählitaraplaýyn ösen ykdysadyýeti, senagaty, oba hojalygy, medeniýeti, kesgitli içeri we daşary syýasat ugurlary bar.

Türkmenistan bu gün dünýäniň ýüzlerçe döwleti bilen hoşniýetli, birek-birege ynama esaslanýan gatnaşyklary alyp barýar, ençeme halkara guramalaryň işjeň agzasy, BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi ak mermerli paýtagtymyzda ýerleşýär.

Gahryman Arkadagymyzyň taryhy çykyşynda belleýşi ýaly, «Durmuşdaky ähli düşünjedir bilimler Watandan başlanýar. Äpet Ýer togalagynyň Ýewraziýa yklymynda ýerleşýän Türkmenistan biziň eziz Watanymyzdyr, ata-babalarymyzdan bize miras galan we soňky nesillere galjak bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr. Bu nurana topragy söýmek, goramak, gülletmek biziň her birimiz üçin parzdyr. Biziň at-abraýymyz, mertebämiz we derejämiz şu topragyň şöhratyny belende göterip bilşimize baglydyr. Ata Watanymyzyň her bir daban ýeri biziň iň beýik mukaddesligimizdir».

Geliň, bu beýik mukaddeslige togap edeliň, ony gözümiziň göreji deý goralyň!

Hemra HUDAÝGULYÝEW.

«Türkmenistan».



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39738

08.09.2021
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW: — Biziň ähli üstünliklerimiz mähriban halkymyzyň zähmetinden gözbaş alýar

Eziz Diýarymyz mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramyna taýýarlyk görýär. Bu sene ýurdumyzyň we jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm taryhy wakadyr. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygary bilen geçýän ýylyň her güni zähmet üstünliklerine beslenýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli syýasatynyň dabaralanmagyny, üstünliklerimizi açyp görkezýän geçen hepdäniň wakalary munuň aýdyň subutnamasydyr.

30-njy awgustda döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi.

Maslahatda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryny amala aşyrmak bilen bagly wezipeler, täze, 2021-2022-nji okuw ýylyna hem-de ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly senesi mynasybetli geçiriljek dabaralara taýýarlyk görmek, möwsümleýin oba hojalyk işlerini guramaçylykly geçirmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bugdaý ekişi bilen bagly oba hojalyk pudagynyň öňünde durýan meseleleriň çözülmegine ünsi çekdi. Şunda innowasiýa taýdan çemeleşmek, gallaçylary höweslendirmek hem-de ýerli toprak-howa şertlerini hasaba almak bilen, işi guramagyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmak esasy şertler bolup durýar.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz güýzlük ýeralmanyň hem-de beýleki ekinleriň bol hasylyny almak üçin olara ideg etmek işleriniň hilini we depginlerini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny belledi.

Milli Liderimiz ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy barada durup geçmek bilen, meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerini ýokary derejede geçirmegiň möhümdigini hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň bellenilen meýilnamalarynyň ýokary hilli we öz möhletinde ýerine ýetirilmelidigini nygtady.

Iş maslahatynda birnäçe guramaçylyk meselelerine hem garaldy.

31-nji awgustda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow goranmak ministri B.Gündogdyýew bilen iş maslahatyny geçirdi. Onuň barşynda ýurdumyzyň harby düzümleriniň öňünde durýan möhüm wezipeler hem-de Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli harby ýörişi guramaçylykly geçirmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, harby ulgamda amala aşyrylýan özgertmeleriň möhüm ugurlary harby düzümleriň işini kämilleşdirmekden ybaratdyr. Döwletimiz tarapyndan goşunlaryň ähli görnüşleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmaga aýratyn üns berilýär we goranyş häsiýetli Harby doktrinadan ugur alnyp, bu işler mundan beýläk-de yzygiderli dowam etdiriler.

Milli Liderimiz dabaraly harby ýörişiň hödürlenen meýilnamasyny makullap, ondan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Maslahatyň dowamynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy harby gullukçylara nobatdaky harby atlary dakmak hakyndaky Permana gol çekdi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiziň gol çeken Karary bilen, Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalarynyň döşe dakylýan nyşany hakynda Düzgünnama, döşe dakylýan nyşanyň ýazgysy we nusgasy tassyklanyldy.

1-nji sentýabrda paýtagtymyzyň Maslahat köşgünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli umumy okuw sapagyny geçdi. Milli Liderimiz çykyşyny ýurdumyzyň Garaşsyzlygyň 30 ýylynda geçen taryhy ýoluna, ýurdumyzy ösdürmekde öňde durýan täze wezipelere we olary çözmekde ýaşlaryň tutýan ornuna bagyşlady.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlenip, «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabynda «Iň gymmatly miras terbiýedir, terbiýäniň özeni bolsa ylym-bilimdir» diýip belländigini ýatlatdy. Biz toplanan ylym-bilim tejribämiziň esasynda XXI asyrda durnukly ösüşi üpjün edýäris diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady hem-de ýaşlara hemişe ylym-bilime, pähim-paýhasa, akyl-danalyga teşne bolmagy ündedi.

Hormatly Prezidentimiz 30 ýylyň taryh üçin uzak möhlet däldigini belläp, ýurdumyzyň demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşynyň, milli ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrmagyň, döwletimiziň oňyn Bitaraplyk derejesiniň esasynda dünýä bileleşigindäki ornuny pugtalandyrmagyň, netijeli halkara hyzmatdaşlyga ymtylmagynyň esasy binýatlaryny häsiýetlendirdi.

Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty parahatçylygyň ýoludyr, dünýä halklaryny dost-doganlyga çagyrýan ýoldur diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady hem-de Aşgabat şäherinde BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagyny we 2021-nji ýylyň Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG tarapyndan “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýlip yglan edilmegini mysal hökmünde görkezdi.

Gönezliginde parahatçylygy döretmek sungaty duran Bitaraplyk syýasatymyzyň netijesinde, dünýäniň geosyýasy giňişliginde Türkmenistan atly parlak ýyldyz döredi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Milli Liderimiz ýaşlara ýüzlenip, halk hem Watan baradaky mukaddes düşünjeler ýigitlerimiziň we gyzlarymyzyň köňülleriniň owazy, dilleriniň senasy bolmalydyr diýip aýtdy. Ýaşlarymyz ähli güýçlerini, bilimlerini hem-de başarnyklaryny Watanymyzyň ösüşlerine, dünýädäki abraý-mertebesiniň has-da belende galmagyna bagyş etmelidir.

Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny şöhratlandyrýan üstünliklerimiziň ählisi irginsiz ynsan zähmeti bilen hasyl bolýar. Biz dünýädäki çylşyrymly maliýe-ykdysady ýagdaýlara garamazdan, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürýäris.

Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz bäsdeşlige ukyply, ösüşiň ýokary depginlerini gazanmagyň möhüm şerti hökmünde önümçilige sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylýandygyny belläp, bu ugurdan ýaş hünärmenleri taýýarlamaga uly ähmiýet berilýändigini aýratyn nygtady.

Milli Liderimiz öňde duran ilkinji nobatdaky wezipeleri kesgitläp, dördünji senagat rewolýusiýasy eýýamynda ýaşlarymyzyň innowasion barlaglara işjeň gatnaşmalydygyny, dünýäniň ählumumy tehnologik ösüşinden yza galman, täze tehnologiýalary döretmelidigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow talyplar we okuwçylar bilen geçiren umumy sapagynda ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky ösüşiniň esasy ulgamlaryna degip geçip, ykdysadyýetde we durmuş ulgamlarynda, şol sanda saglygy goraýyşda, sportda, medeniýetde gazanylan üstünlikler babatynda has aýdyň mysallary getirdi. Onda medeni diplomatiýanyň döwlet syýasatynyň möhüm bölegi bolup durýandygy aýratyn nygtaldy. Bu işde ÝUNESKO biziň iň ýakyn hyzmatdaşymyzdyr. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda ÝUNESKO-nyň kafedralary dörediler hem-de orta mekdeplerimiziň birnäçesi bu guramanyň Mekdepler bileleşiginiň düzümine giriziler.

Döwlet Baştutanymyz öz halkyna we Watanyna peýda getirmekleri üçin ýaşlara ýokary hilli bilim almaga çalyşmalydyklaryny ündedi.

Watana bolan söýgi ýürekde orun alan iň näzik we päkize duýgudyr. Onuň gymmatyny hiç zat bilen ölçäp bolmaz. Ýürekden çykan sözüň ýürege ýetişi ýaly, yhlas bilen başyna barlan iş hem bitmän galmaýar. Her bir işe ýürekden ýapyşyp, merdana halkymyzyň adyny has-da belende götermek, başymyzyň täjine deňeýän eziz Watanymyzyň şöhratyna şöhrat goşmak siziň esasy borjuňyzdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlendi.

2-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz ýurdunyň wekiliýetine ýolbaşçylyk edip Türkmenistana gelen Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejimany kabul etdi.

Duşuşygyň barşynda taraplar söwda-ykdysady we senagat ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň hatarynda senagat toplumy, şol sanda nebit we gazhimiýa hem-de energetika, ulag-kommunikasiýa pudaklary görkezildi. Energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmelerini ulanmak babatynda hyzmatdaşlyk etmegiň hem uly geljegi bar.

Lebap welaýatynda “Sumitomo Corporation” kompaniýasynyň gatnaşmagynda kuwwaty 432 MWt bolan gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmak boýunça taslamanyň durmuşa geçirilmegi netijeli türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň aýdyň mysallarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, jenap Kiýoşi Ejima milli Liderimize döwletara gatnaşyklar meselelerine uly üns we goldaw berýändigi hem-de täze elektrik stansiýasynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Ýaponiýanyň wekiliýetiniň Türkmenistana gelmäge çakylygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.

Şol gün Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejimanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-ýapon komitetiniň başlygy Serdar Berdimuhamedow bilen duşuşygy boldy. Taraplar energetika we senagat ulgamlarynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar, şeýle hem täzeden dikeldilýän energetika ulgamynda hyzmatdaşlygyň wajypdygyny bellediler. Lebap welaýatyndaky gazturbinaly elektrik stansiýasynyň işe girizilmegi barada aýratyn durlup geçildi.

3-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Mejlisiň dowamynda ýakynda geçiriljek Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli guraljak çärelere taýýarlyk hem-de hususy düzümleriň milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny döwrebaplaşdyrmaga we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge goşýan goşandy, ýangyç-energetika toplumyny, söwda, oba hojalyk ulgamlaryny ösdürmek boýunça maksatnamalaryň amala aşyrylmagy bilen bagly meselelere garaldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň we jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm taryhy waka boljak Halk Maslahatynyň mejlisine taýýarlyk görmek bilen bagly meselelere ünsi çekdi. Häzirki taryhy döwürde milletiň asyrlaryň dowamynda döreden demokratik däpleri döwürleriň we nesilleriň arabaglanyşygyny, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň hakyky halk häkimiýetlilik ýörelgelerine, saýlanyp alnan döredijilik ýoluna ygrarlydygyny şöhlelendirmek bilen, mynasyp dowam etdirilýändigini nygtady.

Milli Liderimiz “Türkmengaz”, “Türkmenhimiýa” döwlet konsernlerine, “Türkmenawtoulaglary” agentligine, Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligine we Lebap welaýatynyň häkimligine degişli käbir desgalary hususylaşdyrmak boýunça işleri dowam etmegiň möhümdigini belläp, ýurdumyzyň ykdysady strategiýasynyň üstünlikli amala aşyrylmagy milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, hususyýetçiligi ösdürmäge, Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine hem-de halkymyzyň rowaçlygynyň artmagyna ýardam bermelidigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri hökmünde ýangyç-energetika toplumyny hemmetaraplaýyn ösdürmegiň wajypdygyny aýtdy. Milli Liderimiz nebitgaz ulgamyny mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň hem-de daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan, ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda uly isleg bildirilýän önümleriň öndürilişini artdyrmagyň zerurdygyny belledi.

Mejlisde Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy tarapyndan “Türkmenhowaýollary” agentliginiň ýüztutmasy esasynda “An-2” kysymly uçarlar üçin daşarky bazarlardan satyn alynýan awiabenzini öndürmek boýunça degişli işleriň alnyp barylýandygy barada hasabat berildi. Bu önüme “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy tarapyndan laýyklyk güwänamasy resmileşdirildi. Ýurdumyzyň oba hojalygynda giňden ulanylýan “An-2” kysymly uçarlary ýurdumyzda öndürilýän ýangyç serişdeleri bilen doly üpjün etmek hem-de ýangyjyň bu görnüşini sebitiň ýurtlaryna eksport etmek meýilleşdirilýär.

Pagta ýygymy möwsümine guramaçylykly girişmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pagta ýygymyna Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda 8-nji sentýabrda, Daşoguz welaýatynda bolsa 15-nji sentýabrda başlamaga ak pata berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň hasabyna içerki bazarda azyk bolçulygyny üpjün etmek, milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmakda telekeçiligiň ornuny has-da giňeltmek üçin ähli şertleri döretmek barada tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz daşary söwda gatnaşyklaryny giňeltmek barada anyk görkezmeleri berdi.

Milli Liderimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň işini güýçlendirmegiň zerurdygyny belläp, döwlet tarapyndan hususy pudaga mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn goldawyň beriljekdigini aýtdy.

Şeýle hem mejlisde ýakyn wagtda Aşgabadyň binagärlik toplumyny ýene-de bir desganyň — Hökümet münberiniň binasynyň bezejekdigi barada habar berildi. Onuň dabaraly açylyşy 16-njy sentýabrda bolar. Bu ýerde giň gerimli dabaralar, şol sanda Türkmenistanyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli çäreler geçiriler.

Döwlet Baştutanymyz sanly ulgama geçmek we degişli düzümleri ösdürmek boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilmegini işjeňleşdirmegiň zerurdygyna ünsi çekip, «Maglumat geçiriş multiserwis toruny kämilleşdirmek hakynda» hem-de “Awtoulag serişdeleriniň sürüjilerini taýýarlamak we gaýtadan taýýarlamak hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak barada” Kararlara gol çekdi.

Türkmenistanyň Prezidentiniň Buýrugyna laýyklykda, gadymdan gelýän hoşniýetli goňşuçylyk däplerinden hem-de türkmen halkynyň ynsanperwerliginden ugur alnyp, geçen hepdede Owganystanyň halkyna derman we lukmançylyk serişdeleri görnüşinde nobatdaky ynsanperwerlik kömegi berildi.

Köp sanly wakalara baý bolan zähmet hepdesini milli Liderimiz Köpetdagyň eteginde welosipedli gezelenç etmek hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna barmak bilen tamamlady. Şol ýerde döwlet Baştutanymyz milli buýsanjymyz bolan behişdi bedewler bilen didarlaşdy.

Çärjew etrabynda ozal hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň çäginde bina edilen, kuwwaty 432 MWt bolan gazturbinaly elektrik stansiýasynyň dabaraly ulanylmaga berilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy senagatlaşdyrmak, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek we eksport mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça tassyklanylan maksatnamalary durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky möhüm ädim boldy.

Energetika ministrliginiň “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasy tarapyndan ýurdumyzyň elektroenergetikasy üçin ähmiýetli ýene-de bir taslama daşary ýurtly hyzmatdaşlar — Ýaponiýanyň «Sumitomo Corporation» we «Mitsubishi Power Ltd», Türkiýäniň «Rönesans Holding» kompaniýalary bilen bilelikde amala aşyryldy.

Täze desganyň ulanylmaga berilmegi bilen öňden hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň kuwwaty 581,2 MWt deň bolar. Lebap welaýatynyň sarp edijileriniň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygy artar, täze iş orunlary dörediler. Merkezi Aziýa ýurtlaryna, şol sanda Özbegistana, Gyrgyz Respublikasyna we Owganystana elektrik energiýanyň iberilişiniň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer.

Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejima elektrik stansiýanyň açylyş dabarasynda çykyş edip, ýapon kompaniýalarynyň ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge hem-de daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilikleri döretmäge mundan beýläk-de işjeň gatnaşjakdygyna ynam bildirdi.

Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň täze desgasyna “Mitsubishi Power Ltd” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän M701DA görnüşli gazturbinalaryň Merkezi Aziýada ilkinji gezek gurnalandygyny tassyklaýan “Sumitomo” korporasiýasynyň güwänamasy hem-de Şweýsariýanyň Federal Tehnologiýa institutynyň “Innowasion täze tehnologiýalar” güwänamasy we Germaniýanyň “Max Planck” institutynyň “Täsiri ýokary we dowamly bolmagy üçin” güwänamasy dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.

Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan elektrik stansiýanyň işgärlerine täze gulluk awtoulaglarynyň açarlary gowşuryldy.

1-nji sentýabrda ýurdumyzda Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli dabaraly çäreler geçirildi.

“Bilim almak, hünär öwrenmek türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda berk eýerip gelen durmuş kadasydyr. Sebäbi ylym-bilim bagtyýarlygyň hem-de rowaçlygyň gözbaşydyr. Şoňa görä-de, biz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bilimiň we ylmyň jemgyýetimiziň döredijilik güýjüniň binýady hökmünde yzygiderli kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berýäris” diýip, döwlet Baştutanymyz Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine iberen Gutlagynda nygtady hem-de türkmenistanlylaryň ýaş nesline okuwda üstünlikler, mugallymlara bolsa olaryň Watanymyzy mundan beýläk-de gülläp ösdürmegiň hatyrasyna alyp barýan asylly işlerinde rowaçlyk arzuw etdi.

Täze okuw ýylynyň birinji güni hususy kärhanalar tarapyndan gurlan täze bilim edaralary ýurdumyzyň birnäçe sebitleriniň okuwçylary üçin öz gapylaryny açdylar.

Täze gurlan desgalaryň hatarynda Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynda gurlan 960 orunlyk ýöriteleşdirilen 42-nji orta mekdebi görkezmek bolar. Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Karary bilen oňa mugallym, okuw-terbiýeçilik işiniň işjeň guramaçysy, 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşuna gatnaşan Annak Sähetmyradowyň ady dakyldy.

Şeýle hem Ahal welaýatynyň Änew şäherinde 720 orunlyk, Ak bugdaý etrabynda 960 orunlyk, Tejen etrabynyň “Babadaýhan” geňeşliginde 640 orunlyk, Babadaýhan etrabynda 960 orunlyk, dört sany täze döwrebap umumybilim berýän orta mekdep açyldy.

Saýat etrabynyň “Çowdur” we “Lebaby” geňeşliklerinde gurlan iki sany döwrebap mekdep Lebap welaýatynyň umumybilim berýän okuw edaralarynyň üstüni ýetirdi. Şolaryň her biri 600 okuwça niýetlenendir.

Täze mekdepler döwrebap kompýuterler we beýleki degişli enjamlar, innowasion tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylandyr. Şeýle-de zähmet sapagy, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmak üçin hemme zerur şertler döredilipdir.

Ýurdumyzyň hemme mekdeplerinde birinji synp okuwçylara hormatly Prezidentimiziň adyndan “Bilimli” atly öwrediji kompýuterler sowgat gowşuryldy.

3-nji sentýabrda ýurdumyzda güýzlük bugdaýyň ekişine köpçülikleýin girişilendigini bellemek gerek. Ýurdumyzda 690 müň gektara bugdaý ekiler. Daýhanlar şonça meýdandan 2022-nji ýylda 1 million 400 müň tonna däne ýygnamagy maksat edinýärler. Bugdaý ekişine azyklyk bugdaýyň ýokary hasylly görnüşleriniň tohumlary taýýarlanyldy. Şu möwsümde dünýäniň öňdebaryjy “John Deere”, “CLAAS”, “Case” kompaniýalaryndan satyn alnan ýer sürüji traktorlaryň 1972-si, ekijileriň we bejergi traktorlarynyň 1545-si hem-de daýhanlaryň zähmet öndürijiligini artdyrmak üçin beýleki serişdeler ulanylar.

Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen dabaraly baýramçylyk çäreleriniň hatarynda “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” çagalar aýdym-saz bäsleşiginiň jemleýji tapgyry boldy. Ýaş zehinleriň ruhubelent çykyşlary çagalara bagtyýar durmuşy peşgeş beren beýik ýurdumyzyň sahnada keşbini döredýän wideogörnüşler bilen sazlaşykly utgaşdyryldy. Ýeňijilere hormatly Prezidentimiziň adyndan gymmat bahaly baýraklar we diplomlar, şeýle hem jemleýji tapgyra gatnaşyjylaryň hemmesine sowgatlar gowşuryldy.

Umuman, geçen hepdäniň wakalary ýurdumyzyň döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda milletimiziň ruhy hem-de döredijilik kuwwatyny artdyryp, saýlap alan parahatçylyk, döredijilik we ösüş ýoly bilen gyşarnyksyz öňe gitmegini dowam edýändiginiň aýdyň subutnamasy boldy.

(TDH)



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39690

07.09.2021
Täze gazturbinaly elektrik stansiýasy işe girizildi

3-nji sentýabrda Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwaty 432 megawat bolan gazturbinaly elektrik stansiýasynyň açylyş dabarasy boldy. Täze desga ozal hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň çäginde bina edildi.

Bu taslama Energetika ministrliginiň «Türkmenenergo» döwlet elektroenergetika korporasiýasy tarapyndan daşary ýurtly hyzmatdaşlar — Ýaponiýanyň «Sumitomo Corporation» we «Mitsubishi Power Ltd», Türkiýäniň «Rönesans Holding» kompaniýalary bilen bilelikde amala aşyryldy.

Bu ýerde her biriniň kuwwaty 144 megawat bolan gazturbinalaryň üçüsi oturdyldy. Energobloklardan başga-da zerur bolan kömekçi desgalar guruldy. Desganyň kömekçi potratçylyk işlerini energetika desgalaryň gurluşygynda uly tejribesi bolan «Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanaýi we Tijaret Anonim Şirketi» kompaniýasy ýerine ýetirdi.

Täze desganyň ulanylmaga berilmegi bilen ýurdumyzyň energoulgamynyň bellenen kuwwaty ýene-de 432 megawat artar, öňden hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň kuwwaty bolsa, 581,2 megawata deň bolar. Lebap welaýatynyň sarp edijileriniň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygy artar, täze iş orunlary dörediler. Merkezi Aziýa ýurtlaryna, şol sanda Özbegistana, Gyrgyz Respublikasyna we Owganystana elektrik energiýanyň iberilişiniň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer.

Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň täze desgasyna «Mitsubishi Power Ltd» kompaniýasy tarapyndan öndürilýän M701DA görnüşli gazturbinalaryň Merkezi Aziýada ilkinji gezek gurnalandygyny tassyklaýan «Sumitomo» korporasiýasynyň güwänamasy hem-de Şweýsariýanyň Federal Tehnologiýa institutynyň «Innowasion täze tehnologiýalar» güwänamasy we Germaniýanyň «Max-Planck» institutynyň «Täsiri ýokary we dowamly bolmagy üçin» güwänamasy dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.

«Bereketli toprak».



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/39470

06.09.2021
Kuwwatly energetika desgasy —

Merkezi Aziýada täze taslama

Ozal hem habar berşimiz ýaly, geçen hepdäniň anna güni — 3-nji sentýabrda Çärjew etrabynda täze gazturbinaly elektrik stansiýasy açylyp ulanylmaga berildi. 2014-nji ýylda açylan Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň ikinji tapgyry bolan toplum berkarar Watanymyzyň ykdysady kuwwatlylygynyň täze nyşanyna öwrüldi.

Şu ýylyň başynda bu giňişlikde hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Malaý gaz gysyjy desgasynyň ulanylmaga berlendigi ýadyňyzdadyr. Mundan üç ýyl ozal gadymy Amuldan Hazara uzan awtoralliniň hem badalgasyna öwrülen giňişlikde 3-nji sentýabrda ýene bir täze kuwwatly desga — gazturbinaly elektrik stansiýasy işe başlapdy. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasyndaky bu waka toýly günleriň ýakymyny has-da artdyrdy. Ýaponiýaly we türkiýeli hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde gurlan täze desganyň açylyş dabarasyna «Sumitomo Corporation», «Mitsubishi Power Ltd.» we «Rönesans Holding» ýaly iri kompaniýalaryň wekilleri gatnaşdylar.

— Taryhy birnäçe asyra uzaýan kompaniýamyz ýakyn hyzmatdaşlary bilen Türkmenistanda ýene bir iri taslamany amala aşyrdy. Düýbi tutulandan soňra 33 aýyň dowamynda doly taýýar edilip, ulanylmaga berlen desgany gurmagyň bize ynanylandygy üçin hormatly Türkmenistanyň Prezidentine çuňňur hoşallyk bildirýäris — diýip, «Sumitomo Corporation» kompaniýasynyň «Zerger» taslamasynyň menejeri, baş menejeriň orunbasary Koki Toýoda desganyň açylyş dabarasynda şatlygyny paýlaşdy.

Myhmanyň hem nygtaýşy ýaly, ýapon maýadarlary eýýäm birnäçe ýylyň dowamynda Türkmenistanda üstünlikli işläp gelýärler. Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Serdar Berdimuhamedowyň ýakynda Ýaponiýa bolan saparynyň çäklerinde geçirilen gepleşikler türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň geljeginiň has parlak boljakdygyny görkezdi. Şeýle bolansoň, şu taslama «Sumitomo Corporation» tarapyndan bellenilen jogapkärler dostlukly döwletde alnyp barylýan işlere goşant goşmagy özleri üçin diýseň uly mertebe hasaplaýarlar.

— Biz hyzmatdaşlarymyz bilen tutuş Merkezi Aziýada ilkinji bolup Türkmenistanda şeýle kuwwatly taslamany amala aşyrdyk. Bu ädimiň biziň üçin hem juda düşümli boljakdygyna ynanýaryn. Täze elektrik stansiýasynyň işine üstünlik arzuw edýäris. Biz gurluşygyň dowam edýän döwründe ähli mümkinçilikleri döredip beren türkmen tarapyna çuňňur hoşallyk bildirýäris. Goý, türkmen-ýapon hyzmatdaşlygy öňümizdäki ýyllarda has belent basgançaklara çyksyn! — diýip, söhbetdeşlerimiz ýürek sözlerini paýlaşdylar.

Täze desga, ilkinji nobatda, onda işlejeklere uly şatlyk paýlaýar. Biz muňa «Lebap» döwlet elektrik stansiýasynyň çalşyk başlygy Döwran Pirnepesow bilen gürrüňdeş bolanymyzda hem göz ýetirdik.

— Kuwwatlylygy 432 megawat bolan täze gazturbinaly elektrik stansiýasynyň ulanylmaga berilmegi tutuş ýurdumyz üçin şanly waka boldy. Stansiýamyzyň ikinji tapgyryndaky täze desgalaryň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda açylmagy şatlygymyzy has-da artdyrýar — diýip, hünärmen özlerine şeýle döwrebap desgany gurduryp berendigi üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirýär.

Hünärmeniň hem gürrüň berşi ýaly, ozalky kuwwatlylygy 149,2 megawat bolan gazturbinaly elektrik stansiýanyň kuwwatlylygy tas dört essä golaý artyp, 581,2 megawata deň boldy. Kuwwatlylygyň artmagy bilen, täze iş orunlarynyň 60-a golaýy döredi. Tehnologiýalaryň iň täze gazananlaryna esaslanýan stansiýa işleri has täzeçe guramaga, ýurdumyzyň umumy energiýa akymyna ozalkysyndan birnäçe esse köp goşant goşmaga mümkinçilik berýär. Desganyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, umumy akyma kuwwatlylygy 581,2 megawat bolan elektrik energiýasy goşulyp başlandy.

Pederlerimiz «Köpüň dilegi köl bolar» diýipdirler. Şol gün hemmeleriň dilinde diňe süýji sözler, Gahryman Arkadagymyzyň adyna alkyşlar ýaňlandy, täze desganyň işine üstünlik arzuw edildi! Türkmen topragynyň nurly ýalkymy bütin dünýä ýagtylyk paýlasyn!

Agageldi ITALMAZOW.

(Öz habarçymyz). Surata düşüren Merdan ORAZOW.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39539

06.09.2021
Türkmenistan — Ýaponiýa: energetika ulgamynda hyzmatdaşlyk giňelýär

Gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmagyň taslamasy üstünlikli amala aşyryldy

Lebap welaýaty, 3-nji sentýabr (TDH). Şu gün Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 megawat bolan gazturbinaly elektrik stansiýasynyň açylyş dabarasy boldy. Täze desga ozal hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň çäginde bina edildi.

Bu waka ýurdumyzy senagatlaşdyrmak, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek we eksport mümkinçilikleri giňeltmek boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanylan maksatnamalary durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky möhüm ädim boldy. Eziz Diýarymyzyň ähli sebitlerinde kuwwatly elektrik stansiýalarynyň gurulmagy bilen, soňky ýyllarda pudagyň kuwwaty has-da ýokarlandy. Bu bolsa ýurdumyzyň iri senagat toplumlaryny we köp sanly durmuş desgalaryny elektrik energiýasy bilen durnukly üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem, ony goňşy döwletlere ibermäge hem mümkinçilik berýär.

Ine, bu gün ýurdumyzyň elektroenergetikasy üçin ähmiýetli ýene-de bir taslama tamamlandy. Bu taslama Energetika ministrliginiň “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasy tarapyndan daşary ýurtly hyzmatdaşlar — Ýaponiýanyň «Sumitomo Corporation» we «Mitsubishi Power Ltd», Türkiýäniň «Rönesans Holding» kompaniýalary bilen bilelikde amala aşyryldy.

Dabara Hökümet agzalary, ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, Lebap welaýat häkimliginiň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem-de ýurdumyza gelen ýapon wekiliýeti, daşary ýurtly işewürler gatnaşdylar.

Täze desganyň ýanynda irden başlanan baýramçylyk dabarasyna Lebap welaýatynyň medeniýet işgärleriniň we sungat ussatlarynyň, döredijilik toparlarynyň ýerine ýetirmegindäki aýdym-sazly, tansly çykyşlar ajaýyp öwüşgin çaýdy.

Dabaraly pursat gelýär. Bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda, hormatly ýaşulularyň gatnaşmagynda toý bagy kesilýär — täze möhüm energetika desgasy açylýar.

Soňra dabara gatnaşyjylar elektrik stansiýasynyň dolandyryş binasynyň maslahatlar zalyna bardylar, şol ýerde dabaraly mejlis geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasaty ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadançylygyny yzygiderli ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Daşary döwletler bilen dürli ugurlar boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berilýär.

Döwletimiziň möhüm işewür hyzmatdaşlarynyň biri-de Ýaponiýadyr. Ýapon kompaniýalary ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ösüşine uly goşant goşýarlar. Olaryň gatnaşmagynda Mary şäherinde karbamid öndürýän zawod, Gyýanlydaky gazhimiýa toplumy, Türkmenabadyň himiýa zawodynyň kükürt kislotasyny öndürýän sehi, “Garabogazkarbamid” zawody, Ahal welaýatyndaky tebigy gazdan benzin öndürýän zawod ýaly iri desgalar guruldy.

Ýaponiýanyň dünýä belli meşhur öndürijileriniň — “Komatsu”, “Hitachi”, “Toyota” kompaniýalarynyň dürli tehnikalary ýurdumyzda giňden peýdalanylýar. Öňdebaryjy işläp taýýarlamalary we tehnologik täzelenişleri, sanly ulgamlary ornaşdyrmak babatda netijeli gatnaşyklar üçin uly mümkinçilik bar.

Eziz Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy bellenilýän ýylda Lebap welaýatynda dabaraly açylýan täze elektrik stansiýasy hem ýapon hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde guruldy. “Sumitomo Corporation” kompaniýasy bu iri energetika desgasynyň gurluşyk-gurnama işlerine 2018-nji ýylyň noýabr aýynda girişdi. Ine, şu gün bolsa bu desga ulanylmaga tabşyrylmaga taýýar.

Elektrik stansiýasy Ýaponiýanyň meşhur “Mitsubishi Power Ltd” kompaniýasynyň gazturbina enjamlary bilen enjamlaşdyryldy. Ýurdumyzyň elektroenergetika pudagynyň taryhynda bu kompaniýanyň tehnologiýalary ilkinji gezek ulanylýar. Bu ýerde her biriniň kuwwatlylygy 144 megawat bolan gazturbinalaryň üçüsi oturdyldy. Energobloklardan başga-da zerur bolan kömekçi desgalar guruldy. Desganyň kömekçi potratçylyk işlerini energetika desgalarynyň gurluşygynda uly tejribesi bolan “Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanaýi we Tijaret Anonim Şirketi” kompaniýasy ýerine ýetirdi.

Täze desganyň ulanylmaga berilmegi bilen, ýurdumyzyň energoulgamynyň bellenen kuwwatlylygy ýene-de 432 megawat artar, öňden hereket edýän Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň kuwwatlylygy bolsa 581,2 megawata deň bolar. Lebap welaýatynyň sarp edijileriniň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygy artar, täze iş orunlary dörediler. Merkezi Aziýa ýurtlaryna, şol sanda Özbegistana, Gyrgyz Respublikasyna we Owganystana elektrik energiýasynyň iberilişiniň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň energetika syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda, ýurdumyzda daşky gurşawy goramaga gönükdirilen çäreler yzygiderli durmuşa geçirilýär. Senagat desgalary, şol sanda energetika desgalary hem gurlanda, daşky gurşawa bölünip çykýan zyýanly galyndylaryň mukdaryny azaltmaga ýardam berýän döwrebap tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna uly üns berilýär.

Mary döwlet elektrik stansiýasynyň çäginde gurlan, sebitde deňi-taýy bolmadyk, kuwwatlylygy 1574 megawat bolan utgaşykly dolanyşykda işleýän bug-gaz elektrik stansiýasyny mysal hökmünde getirip bolar. Ýakyn geljekde Ahal we Daşoguz döwlet elektrik stansiýalaryny bug we gaz turbinalaryny ulanmak arkaly utgaşykly dolanyşyga geçirmek meýilleşdirilýär.

Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri bolan Gün we ýel elektroenergetikasy boýunça taslamalaryň hem geljegi uludyr. Bu taslamalaryň durmuşa geçirilmegine ýapon kompaniýalary hem gatnaşyp biler.

Türkmenistanyň gurluşyk, senagat we energetika toplumynyň ähli işgärleriniň adyndan, toplumyň düzümine girýän pudaklaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmakdaky tagallalary üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk sözleri beýan edildi hem-de milli Liderimize berk jan saglyk, uzak ömür, halkymyzyň we döwletimiziň bähbidine alyp barýan köptaraply işinde üstünlikler arzuw edildi.

Soňra daşary ýurtly myhmanlara söz berildi. Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejima Çärjew etrabynda täze gazturbinaly elektrik stansiýasynyň açylyş dabarasyna gatnaşmaga çakylygy üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de dabara gatnaşýanlaryň ählisini mähirli gutlady.

Bu taslama Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň mart aýynda Sendaý şäherinde geçirilen BMG-niň tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak baradaky III Bütindünýä maslahatyna gatnaşmak üçin Ýaponiýa amala aşyran saparynyň çäklerinde ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gepleşikleriň barşynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Şol ýylyň oktýabr aýynda “Sumitomo” korporasiýasy bilen Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň arasynda degişli ylalaşyga gol çekildi.

Täze elektrik stansiýasynyň Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda ulanylmaga berilmegi bizi begendirýär. Myhman munuň Watanynyň şanly senesini bellemäge taýýarlanýan hemmeler üçin baýramçylyk sowgady bolandygyny aýtdy.

Tebigy gazy gaýtadan işlemek babatda soňky ýyllarda üstünlikli durmuşa geçirilen bilelikdäki taslamalaryň birnäçesi ýurtlarymyzyň ysnyşykly ykdysady gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn berkitmäge ygrarlydygyndan habar berýär diýip, Kiýoşi Ejima nygtady hem-de ýapon kompaniýalarynyň türkmen ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilikleri döretmäge mundan beýläk-de işjeň gatnaşjakdygyna ynam bildirdi.

Şu ýylyň iýul aýynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Serdar Berdimuhamedowyň XXXII tomusky Olimpiýa oýunlarynyň resmi açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Ýaponiýa saparynyň barşynda gazanylan täze ylalaşyklar munuň subutnamasydyr. Şonda “ITOCHU” korporasiýasy bilen Türkmenistanyň Suw hojalygy baradaky döwlet komitetiniň arasynda “Komatsu” gurluşyk tehnikalaryny getirmek hakynda hem-de “Sumitomo” korporasiýasy bilen “Türkmenawtoulaglary” agentliginiň arasynda “Toyota” kysymly ýeňil awtoulaglaryň we awtobuslaryň getirilmegi hakynda ylalaşyklara gol çekildi.

Jenap Kiýoşi Ejima çykyşyny tamamlap, Türkmenistanyň Prezidentine berk jan saglyk hem-de ähli başlangyçlarynda üstünlikler, Türkmenistanyň halkyna bolsa bagtyýarlyk we abadançylyk arzuw etdi.

Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň täze desgasyna “Mitsubishi Power Ltd” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän M701DA görnüşli gazturbinalaryň Merkezi Aziýada ilkinji gezek gurnalandygyny tassyklaýan “Sumitomo” korporasiýasynyň güwänamasy hem-de Şweýsariýanyň Federal Tehnologiýa institutynyň “Innowasion täze tehnologiýalar” güwänamasy we Germaniýanyň “Max Planck” institutynyň “Täsiri ýokary we dowamly bolmagy üçin” güwänamasy dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.

Soňra ýurdumyzyň elektroenergetikasynyň täze desgasy barada maglumat berýän wideofilm görkezildi.

Şeýlelikde, täze elektrik stansiýasy işe girizilýär. Bu ýerde oturdylan monitorlar elektrik stansiýasynyň meýilleşdirilen kuwwatlylyga çykyşyny synlamaga mümkinçilik berýär.

Dabara tamamlanandan soňra, Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan elektrik stansiýasynyň işgärlerine täze gulluk awtoulaglarynyň açarlary gowşuryldy.

Mälim bolşy ýaly, energiýanyň arzan, ygtybarly we döwrebap çeşmelerine elýeterlilik ähli döwletleriň ösmeginde, olaryň halklarynyň abadançylygynda möhüm ähmiýete eýedir. Dünýä jemgyýetçiliginiň tagallalary, şol sanda BMG tarapyndan kabul edilen “2030-njy ýyla çenli döwür üçin gün tertibi” bu maksada ýetmäge gönükdirilendir.

Lebapda gurlan täze elektrik stansiýasynyň “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen şygar astynda geçýän 2021-nji ýylda işläp başlamagynyň çuňňur manysy bardyr. Onuň ulanylmaga girizilmegi ýurdumyzyň dünýäniň energetika ulgamyna mundan beýläk-de üstünlikli goşulyşmagyna, türkmen energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna iberilişiniň möçberini artdyrmaga ýardam eder. Mahlasy, munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda döredijiligiň we rowaçlygyň ýoly bilen ynamly öňe barýan Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny hem-de halkara abraýyny pugtalandyrmaga hyzmat eder.

Surata düşüren Merdan ORAZOW.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39452

04.09.2021
Ýurdumyzda güýzlük bugdaý ekişine badalga berildi

3-nji sentýabrda Türkmenistanda güýzlük bugdaý ekişine köpçülikleýin girişildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ak pata bermegi bilen, möhüm oba hojalyk möwsümi ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda birbada badalga aldy.

Döwlet Baştutanymyzyň Ministrler Kabinetiniň 27-nji awgustda sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisinde belleýşi ýaly, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ykdysadyýetimiziň beýleki pudaklary bilen bir hatarda, oba hojalygynda hem oňat netijeler gazanylýar. Döwletimiz ekerançylaryň netijeli zähmet çekmegi hem-de oba hojalyk ekinleriniň bereketli hasylyny ýetişdirmegi üçin ähli zerur şertleri döredýär.

Ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny berkitmekde maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Daýhanlar ýokary hilli tohum, mineral dökünler, döwrebap tehnikalar, ýeterlik mukdarda himiki serişdeler we suw bilen üpjün edilýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ekiş möwsümini öz wagtynda, ýokary hilli hem-de guramaçylykly geçirmegiň wajypdygyny aýdyp, gallaçylara hem-de oba hojalygynyň ähli zähmetkeşlerine berk jan saglyk, bagtyýar we abadan durmuş, mähriban topragymyzda bereketli hasyl ýetişdirmekde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Halkymyzyň asylly däbine görä, hormatly ýaşulular Beýik Biribardan ak bugdaýyň bol hasylyny dileg edip, oňat taýýarlanan topraga: “Her bir dänäň müň bolsun!” diýen sözler bilen, bugdaýyň ilkinji tohumlaryny sepip, nobaty mehanizatorlara berdiler.

Ýurdumyzda 690 müň gektara bugdaý ekiler. Daýhanlar şonça meýdandan 2022-nji ýylda 1 million 400 müň tonna bugdaý, şol sanda Ahal welaýatynda 400 müň, Mary welaýatynda 345 müň, Lebap welaýatynda 310 müň, Daşoguz welaýatynda 265 müň we Balkan welaýatynda 80 müň tonna däne ýygnamagy maksat edinýärler.

Türkmen ekerançylary milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerinden ugur alyp, geljek ýylyň bugdaý hasyly üçin niýetlenen oba hojalyk ýerlerini öz wagtynda sürüp we gurplandyryp, jogapkärli möwsüme aýratyn yhlas bilen girişdiler. Ekişe azyklyk bugdaýyň ýokary hasylly “Bereketli”, “Goşant”, “Rowaç”, “Hasylly”, “Sähraýy”, “Ýolöten-3”, “Watan”, “Juwan”, “Ýokumly”, “Ýolöten-1”, “Miras” görnüşleriniň tohumlary taýýarlanyldy.

Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginde habar berlişi ýaly, şu möwsümde Türkmenistan boýunça dünýäniň öňdebaryjy “John Deere”, “CLAAS”, “Case” kompaniýalaryndan satyn alnan ýer sürüji traktorlaryň 1972-si, ekijileriň we bejergi traktorlarynyň 1545-si hem-de daýhanlaryň zähmet öndürijiligini artdyrmak üçin beýleki serişdeler ulanylar.

Oba hojalygyny depginli ösdürmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatynyň ähmiýetli ugurlarynyň biridir. Şol syýasat Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmaga, halkymyzyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Bu ulgamda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilikleri ösdürmek we dürli oba hojalyk önümleriniň öndürilişini artdyrmagyň hasabyna, obasenagat toplumynyň eksport kuwwatyny ýokarlandyrmak babatda wezipeleriň çözgüdine ýardam bermäge gönükdirilen giň gerimli özgertmeler üstünlikli amala aşyrylýar.

Oba özgertmeleriniň çäklerinde pudagy sanly ulgama geçirmek, iň täze tehnologiýalary we innowasiýalary ornaşdyrmak maksady bilen, anyk çäreler görülýär. Oba hojalygynyň gaýtadan işleýän döwrebap kärhanalaryny, elewatorlary hem-de saýlama tohumlyk bugdaý taýýarlaýan bölümleri bolan degirmen toplumlaryny, mineral dökünleri öndürýän zawodlary gurmaga köp mukdarda maýa goýumlary gönükdirilýär.

Şunuň bilen birlikde, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanan, ýurdumyzy 2025-nji ýyla çenli durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň, Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde, türkmen obasynyň durmuşyny düýpli özgerdýän iri maýa goýum taslamalary amala aşyrylýar.

Güýzlük bugdaý ekişiniň başlanmagy mynasybetli, Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň “Üzümli toprak” daýhan hojalygynda, Balkan welaýatynyň Serdar etrabynyň “Goç”, Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynyň “Türkmenistan”, Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynyň “Watan”, Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynyň “Türkmenistan” daýhan birleşiklerinde welaýat we etrap häkimlikleriniň wekilleriniň, daýhan birleşikleriniň ýolbaşçylarynyň, agronomlaryň, mehanizatorlaryň, gallaçy kärendeçileriň, hormatly ýaşulularyň gatnaşmagynda tejribe maslahatlary geçirildi. Şol maslahatlarda ekiş möwsümini guramaçylykly geçirmäge, ak ekine ideg etmekde agrotehnikanyň usullaryny we öňdebaryjy tejribäni ulanmaga degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Munuň özi ekerançylara strategik taýdan möhüm oba hojalyk ekininiň ekişini has amatly möhletde hem-de ýokary hilli geçirmäge ýardam eder.

Şeýle hem ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň kärhanalarynyň öndürýän önümleriniň hem-de oba hojalyk pudagynda bar bolan täze tehnikalaryň sergisi guraldy. Ekiş möwsüminiň başlanmagy mynasybetli, aýdym-saz we folklor toparlary joşgunly çykyşlary ýerine ýetirdiler.

(TDH)



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39451

04.09.2021
Şanly toýa ýaklymly gadam

Bä, bu güýzüň hoş habarlara beslenip geläýşini! Beýik bagtymyzyň 30-njy güýzüni welaýatymyzda birbada iki sany täze mekdebiň açylyş dabarasy bilen garşylan bolsak, şondan bary-ýogy iki gün soňra ― dek düýnüň özünde Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 megawat bolan gaz turbinaly elektrik stansiýasy dabaraly ýagdaýda işe girizildi. Şeýlelikde gadymy Lebap topragy mukaddeslik toýumyzy ýagtylyga, ýalkyma, ägirt kuwwata beslenip garşylaýar. Täze kuwwatly desga diňe bir ýurdumyza däl, dost-doganlyk döwletlerimize hem hyzmat eder. Täze desga gutly bolsun, eziz ildeşler! Goý, onuň ýalkymy diňe dünýämize däl, ýüreklerimize hem nur çaýsyn!

Gerimi dostlara ýaýyljak kuwwat

Mälim bolşy ýaly, bu kuwwatly desganyň düýbi 2018-nji ýylyň noýabr aýynda tutulypdy. Ynha, üç ýyla golaý wagtdan soň ýurdumyzyň gündogar sebitinde tutuş Merkezi Aziýa derejesinde alanyňda hem iň iri gaz turbinaly elektrik stansiýalarynyň biri guruldy. Ol Türkmenistanyň ýaponiýaly we türkiýeli hyzmatdaşlarynyň bilelikdäki zähmeti bilen bina edildi, enjamlaşdyryldy. Düýn bolsa, desga dabaraly ýagdaýda ýurdumyzyň umumy elektrik energiýasy akymyna birikdirildi.

Täze desganyň kuwwatyna göz ýetirmek üçin welaýatymyzda ozaldan işläp gelýän ugurdaş desgalar bilen deňeşdireliň! 2014-nji ýylda Çärjew etrabynda açylan «Lebap» döwlet elektrik stansiýasynyň kuwwatlylygy 149,2 megawata deň. 1992-nji ýylda ulanylyşa girizilen, 2004-nji ýylda bolsa ikinji energoblogy bilen güýçlendirilen Seýdi ýylylyk elektrik merkeziniň kuwwatlylygy bolsa 160 megawat. Welaýatymyzda henize çenli iň kuwwatly elektrik desgasy hökmünde işläp gelen Döwletli etrabyndaky «Watan» döwlet elektrik stansiýanyň kuwwaty 254 megawat. Düýnki açylan desganyň kuwwaty bolsa 432 megawata deň bolar. Şeýlelikde Jeýhun ýakasy Merkezi Aziýanyň iň kuwwatly elektrik energiýaly sebitine öwrüler.

Täze elektrik energiýasyny öndüriji desga «Mitsubishi Power Ltd.» ýapon kompaniýasynyň her biriniň kuwwaty 144 megawat bolan üç sany gaz turbinaly enjamlaryndan ybaratdyr. Taslama Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen karz şertnamasy arkaly Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk banky tarapyndan maliýeleşdirildi.

Täze elektrik stansiýasynyň işe girizilmegi ýurduň gündogar sebitiniň ösüp barýan ykdysadyýetiniň üznüksiz elektrik üpjünçiligi üçin zerur tehniki şertleri we täze iş ýerlerini döreder hem-de goňşy ýurtlara eksport ediljek elektrik energiýasynyň esasy çeşmesine öwrüler. Has takygy, desga Lebap welaýatynyň sarp edijileriniň elektrik üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmakdan daşary hem Özbegistan Respublikasyna, Owganystan Yslam Respublikasyna hem-de Eýran Yslam Respublikasyna iberilýän elektrik energiýasynyň möçberlerini artdyrmaga ýardam eder. Ýakynda ýurdumyzyň Gyrgyz Respublikasyna hem elektrik energiýasyny eksport edip başlandygyny hem ýatlalyň!

Elektrik stansiýasy ýurdumyzda gurlan onunjy desga bolup, olaryň umumy kuwwaty 6,511 megawata barabardyr.

Ähli işler ýokary derejede

Kuwwatly desganyň gurluşygyna milli Liderimiziň hut özüniň uly üns gönükdirendigini aýratyn aýtmak gerek. Hormatly Prezidentimiz Hökümetiň mejlislerinde ýygy-ýygydan bu desgada alnyp barylýan gurluşyk işleri, onuň enjamlaşdyrylyşy bilen gyzyklanyp durdy. Desganyň öz wagtynda işe goýberilmegi üçin ähli zerur şertler döredildi.

Üç ýyla golaý wagtdan bäri dowam eden gurluşyk we enjamlaşdyryş işleri bilen ýygy-ýygydan tanşyp durduk. Esasy potratçysy Ýaponiýanyň «Sumitomo Corporation» kompaniýasy bilen desganyň gurluşygyny Türkiýäniň «Rönesans Holding» kompaniýasy alyp bardy. Enjamlaşdyrmaga bolsa ýene-de Ýaponiýanyň «Mitsubishi Power Ltd.» kompaniýasy gatnaşdy. Bu kompaniýalaryň üçüsiniň hem baý taryha eýe bolup, häzirki wagtda dünýäde uly meşhurlyk gazanandygyny aýratyn aýtmaly. Hatda düýnki açylan desga «Sumitomo Corporation» bilen «Mitsubishi Power Ltd» kompaniýalarynyň bilelikde Merkezi Aziýadaky ilkinji taslamasydyr. Diýmek, Merkezi Aziýa bu hyzmatdaşlyk üçin täze bazara öwrüljek bolsa, onda ilkinji ädimiň juda berk edilmegi esasy zerurlyk bolup orta çykýar. Şeýle bolansoň, Çärjew etrabyndaky täze desgada oturdylan enjamlar döwrüň iň soňky gazananlaryna esaslanýar.

Wagtal-wagtal metbugat sahypalarynda hem habar berlişi ýaly, täze kuwwatly desgany işe girizmäge taýýarlamak üçin köpugurly tutumlar alnyp baryldy.

Döwrüň iň täze gazananlary gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň enjamlaşdyrylyşynda hem göze ilýär. Dünýäde iň täze ― dek düýnüň özünde açylan elektrik stansiýasynda iň kuwwatly we iň döwrebap enjamlar oturdyldy diýip, gypynçsyz aýdyp bileris.

Geçmişi şanly, geljegi parlak hyzmatdaşlyklar

Mundan üç ýyl ozal iri gaz turbinaly elektrik stansiýanyň düýbüni bilelikde tutan hyzmatdaşlar ony bilelikde açyp, ulanmaga berdiler. Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejiman, «Rönesans Holding» kompaniýasynyň esaslandyryjysy Erman Ylyjak we beýleki hyzmatdaş kompaniýalaryň wekilleri täze desganyň açylyş dabarasynyň hormatly myhmanlary boldular.

Dabarada giriş sözi bilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Çarymyrat Purçekow çykyş etdi. Wise-premýer öz çykyşynda hormatly Prezidentimiziň durmuşa geçirýän beýik başlangyçlary bilen ýurdumyzda energetika syýasatynyň barha rowaçlanýandygyna ünsi çekdi. Soňky ýyllarda Türkmenistanda iri elektroenergiýa taslamalarynyň birnäçesi durmuşa geçirildi, olaryň birnäçesiniň gurluşygy dowam edýär. Elektrik energiýasy bilen içki zerurlygyny doly üpjün eden Türkmenistan bu baýlygyny dünýä döwletlerine hem eksport edýär. Tamamlanan taslamalaryň hatarynda Aşgabatda, Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda gurlan elektrik stansiýalaryny, Mary DES-inde ýurdumyzda ilkinji utgaşykly bug-gaz elektrik stansiýasyny görkezip bileris.

Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçirijisi dowam edýän taslamalaryň iň irisidir. Şeýle hem mundan bir ýyl ozal hormatly Prezidentimiz Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda taslama kuwwatlylygy 70 MWt/sagat bolan iki sany täze gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň gurluşygyna badalga berdi. Öňümizdäki ýylda ýurdumyzda energetika enjamlaryny abatlamak we şolara hyzmat etmek baradaky merkez ulanmaga berler. Energiýa halkasyny döretmek maksady bilen, Ahal — Balkan hem-de Balkan — Daşoguz ýokary woltly elektrik geçiriji ulgamlary çekmek boýunça taslama durmuşa geçirilýär. Bu ulgamda amala aşyrylýan giň gerimli işler diňe bir ýerli sarp edijileri — Diýarymyzyň şäherlerini we obalaryny hem-de her ýyl işe girizilýän iri senagat toplumlaryny we köpsanly durmuş maksatly desgalary elektrik energiýasy bilen durnukly üpjün etmäge däl, eýsem, onuň artyk bölegini daşary ýurtlara, ilkinji nobatda bolsa, goňşy döwletlere ibermäge mümkinçilik berer.

Täze desganyň açylyş dabarasynda çykyş eden «Rönesans Holding» türk kompaniýasynyň esaslandyryjysy Erman Ylyjyk uzak ýyllara daýanýan ikitaraplaýyn bähbitli hyzmatdaşlyk üçin türkmen tarapyna, hususan-da, hormatly Prezidentimize çuňňur hoşallyk bildirdi. 1993-nji ýylda esaslandyrylan, häzirki wagtda dünýäniň 28 döwletinde, şol sanda Türkiýe, Russiýa, Niderlandlar Patyşalygy, Yrak, Mozambik, Özbegistan, Gazagystan, Germaniýa ýaly döwletlerde iri gurluşyklary alyp barýan kompaniýa biziň ýurdumyzda dürli ýyllarda guran Marydaky ammiak dökünleri kärhanasy, Ahaldaky Tebigy gazdan benzin öndürýän kärhanasy, Gyýanlydaky polietilen we polipropilen kärhanasy, Türkmenabadyň S.A.Nyýazow adyndaky himiýa zawodynyň döwrebap önümhanasy we beýleki iri gurluşyklary bilen meşhurdyr. Indi bolsa bu kompaniýa ýapon hyzmatdaşlary bilen bilelikde Merkezi Aziýanyň iň iri gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň gurluşygyny hem amala aşyrmaga gatnaşdy. Hormatly myhman täze desganyň döwrebap mümkinçilikleri barada bu ýere ýygnananlara jikme-jik gürrüň berdi.

Ykrarnamalaryň desgasy

Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe gurulýan iri binalardyr desgalar hil, önümçilik we beýleki aýratynlyklary boýunça halkara güwänamalara mynasyp bolýarlar. Şeýle güwänamalaryň birnäçesi bolsa olara açylyp, ulanylmaga berlen gününde gowşurylýar. Şu gezek hem şeýle boldy. Çärjew etrabynda açylyp, ulanylmaga berlen täze gaz turbinaly elektrik stansiýasy güwänamalaryň üçüsine ― Merkezi Aziýada ilkinji bolup «Sumitomo Corporation» we «Mitsubishi Power Ltd.» kompaniýalary tarapyndan üpjün edilen M701DA kysymly gaz turbinalaryň ulanylandygy baradaky Sylag şahadatnamasyna, «Max-Planck» instituty tarapyndan Ekologiýa taýdan durnuklylyk we netijelilik sertifikatyna hem-de Şweýsariýanyň federal tehnologiýalar instituty tarapyndan desganyň öňdebaryjy tehnologiýaly elektrik stansiýasydygy baradaky laýyklyk güwänamasyna mynasyp boldy. Resminamalar degişli guramalaryň wekilleri tarapyndan «Lebap» döwlet elektrik stansiýasynyň ýolbaşçysyna gowşuryldy. Şeýlelikde Türkmenistan sebitde ilkinji ädimleriň ýene-de birini ätdi. Nesip bolsa, bu ilkinjilik baýlyk, bereket hem egsilmez nur eçiler.

Kuwwaty dillerde sena

Güwänamalaryň gowşurylyş dabarasyndan soňra gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň ähmiýeti bilen tanyşdyrýan wideofilm görkezildi. Onda nygtalyşy ýaly, täze stansiýa elektrik toguny öndürip, ony ýurdumyzyň umumy elektrik akymyna goşar. Täze stansiýadaky kuwwatlylyk bolsa tutuş ýurdumyzyň umumy energokuwwatyna güýçli goşant bolar, Türkmenistanyň elektrik energiýasyny eksport etmek mümkinçiligi has ýokarlanar.

Ine-de, dabaraly pursat gelip ýetýär! Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Çarymyrat Purçekow dabaraly ýagdaýda düwmäni basyp, kuwwatlylygy 432 megawat bolan gaz turbinaly elektrik stansiýasyny işe girizýär. Dabara gatnaşyjylaryň ählisi şobada täze, kuwwatly stansiýanyň işläp başlaýşyna animasiýa şekilleri arkaly tomaşa etdiler. Kuwwatly desganyň paýlaýan ýalkymy bolsa ýürekleriň çuňlugyna çenli baryp ýetdi.

Açylyş dabarasynyň ýakymly pursatlary ýokarda ýazanlarymyz bilen tamamlanmaýar. Täze desga hormatly Prezidentimiziň Şa serpaýy ― gulluk awtoulaglarynyň üçüsiniň açarlary dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.

Täze desga ― täze sahypa

Şeýlelikde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly toýuna bary-ýogy 24 gün galanda ýurdumyzda ýene bir kuwwatly elektrik stansiýasy açylyp, ulanylmaga berildi. Şeýlelikde ozaldan hem ýokary energiýa kuwwatly Türkmenistan bu kuwwatyny has-da artdyrdy. Ýurdumyzyň elektrik energiýasyny eksport etmek mümkinçiligi ozalkysyndan has ýokarlandy. Bu waka Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwrüniň şanly taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy.

Täze desga gutly bolsun, eziz ildeşler!

Ile-güne nurly täze sowgadyňyz üçin taňryýalkasyn, Gahryman Arkadagymyz!

Agageldi ITALMAZOW,

ýörite habarçymyz.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/39421

04.09.2021
Arkadagyň watançylyk sapagy

Mugallymy müň miweli daragtlary ýetişdirýän bagbana meňzedýärler. Daşy ýonup, sünnä sungat döredýän heýkeltaraşa deňeýärler. Ony geljegiň mizemez sütünlerini gurýan binagäre meňzedýänlerem bar. Olaryň hiç birine-de däl diýip bolmaz. Emma şol meňzedilýän kesp-hünärleriň ählisiniň kämilligi-de mugallymyň yhlasyndan başlanýar ahyry! Megerem, mugallymy Güne meňzedip bolar. Onuň barlygynda tümlük ökje göterip, ýagtylyk çyragy ýaýylýar.

Aýdylyşy ýaly, raýatyň gowy adam bolmagy — jemgyýet üçin utuş. Şol gowy adamyň mugallym bolmagy welin, jemgyýete ençeme esse bähbitlidir. Çyn mugallymyň zehini, ukyp-başarnygy döwlet Baştutanynda jemlenende bolsa, ol tutuş milletiň, nesilleriň bagtyna öwrülýär. Biz munuň şeýledigine milli Liderimiziň mysalynda ýygy-ýygydan göz ýetirýäris.

Gahryman Arkadagymyz — milletiň baş mugallymy. Halkyň ýol görkezijisi. Watansöýüjiligiň nusgalyk mekdebi.

1-nji sentýabrda paýtagtymyzyň Maslahat köşgünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli umumy okuw sapagyny geçdi. Döwlet Baştutany, Belent Serkerdebaşy, mugallym, professor, akademik hökmünde taryhyň şindiki, möhüm pursadynda öz pikirlerini paýlaşdy, ýaşlara öwüt-nesihatlaryny berdi. Göräýmäge, talyp ýaşlardyr okuwçylar üçin niýetlenen ýaly hem bolsa, munuň her birimiz üçin unudylmajak watançylyk sapagy bolandygyny turuwbaşdan bellemelidiris. Onuň diňe bir okuw sapagy däl, eýsem, döwürleri, nesilleri, köňülleri birleşdirýän hakyda sapagyna öwrülendigini-de nygtan ýagşy.

***

Biziň üçin ýurt Garaşsyzlygynyň mukaddeslik gymmaty nämede?

Bitaraplyk bize näme berdi?

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan häzirki wagtda halkara syýasatda nähili orun eýeleýär?

Özbaşdak ösüşiň 30 ýyly içinde gazanylanlar, esasan, nämelerden ybarat?

Watanymyzyň ösüşini ilerletmekde şu günki ýaş nesliň üstüne niçiksi borçlar düşýär?

Dördünji senagat rewolýusiýasy eýýamynda hünärmenleriň taýýarlygyna neneňsi talaplar bildirilýär?

Bizi mizemez millet, agzybir halk hökmünde haýsy gymmatlyklar, ýörelgeler baglanyşdyrýar, bitewüleşdirýär?

Öňde duran maksatlar we wezipeler, esasan, nämelerden ybarat?

Ine, Gahryman Arkadagymyzyň okuw sapagy her birimiz üçin möhüm bolan şu we şular ýaly sowallara takykdan aýdyň jogaplary özünde jemledi. Oý-pikirleriň täze gözýetimlerini açmak bilen, döwrümize, özümize has içgin, has çuňňur düşünmäge ýardam etdi.

Täsin ukyply bir adam hakda şeýleräk rowaýat edýärler. Nämemiş, ol sag gözi bilen geljegi, sol gözi bilen geçmişi görüp bilýärmiş. Ýöne şu günki güni görmeli bolanda, iki gözüni-de giňden açyp seredýärmiş. Ondan: “Ýeri, sen geçip giden geçmişidir nämälim geljegi bir gözde synlap bilýän halyňa, gözüň alnyndaky şu güni goşa didäň bilen synlamaň näme?!” diýip sorapdyrlar. Jogaby nagt bolupdyr: “Şu günüňi doly görüp bilmeseň, ne geçmişe göz ýetirip bolar, ne-de geljege!”.

Hawa, geçmişe buýsanç, geljege ynam şu günüňe, öz döwrüňe düşünmekden, oňa aň ýetirmekden başlanýar.

***

Danalar aýtmyşlaýyn, dünýäde iki gudrat bar bolsa, biri Sözdür!

Dünýäde ýeke gudrat bar bolsa, ol hem Sözdür!

Çeper sözlerdir. Ýürekden çykyp, göni ýürege ýetýän şeker sözlerdir...

“Men ýaşlygymdan halkymyzyň durmuşyny, dünýägaraýşyny, watançylygyny, ahlak kadalaryny, türkmen diliniň söz baýlygyny özünde jemleýän nakyllary depderlerime belläp almagy endik edindim” diýýän milli Liderimiziň öz çykyşynda halk döredijiliginiň nusgalaryny, dokmaňyz nakyllarydyr rowaýatlary ýerlikliden jaýdar ulanyşyna üns berensiňiz. Olar dirilik damjasy bolup, göni kalba damýar. Pederleriň oýnam söze iner ýüküni urup bilişlerini diýsene! Hut şeýle äheň, şeýle inçelik Gahryman Arkadagymyzyň öz eserlerine hem mahsus.

“Bilim odun ýygnamak däl-de, ot ýakmakdyr” diýilýär. Hormatly Prezidentimiziň okuw sapagy hem diňe gymmatly maglumatlary özünde jemländigi bilen däl-de, ýüreklere aralaşyp, duýgulary alawladyp, ýaş nesliň watançylyk söýgüsini artdyrandygy bilen ähmiýetlidir.

***

Mugallymçylyk, bilime, bilimlä sarpa, ýaş nesle ugur-ýol görkezmek, goldamak... Bu ýörelgeler döwlet Baştutanymyza pederlerinden arka-arka geçen terbiýe mekdebidir. Bu hakykata Gahryman Arkadagymyzyň “Älem içre at gezer”, “Döwlet guşy” atly romanlaryny okanyňda-da aýdyň göz ýetirýärsiň.

“Döwlet guşy” romanynda beýan edilişi ýaly, milli Liderimiziň atasy Berdimuhamet aga Kirow raýonyna işe iberilip, ilkinji ädimlerini hem mekdep gurmakdan başlaýar. Onda-da nähili kynçylykly şertlerde!

Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda obada mugallym zerur diýip, hernäçe ibermejek bolsalar-da, Berdimuhamet aganyň Watan goragyna gitmek üçin öz ýerine okuwçylaryndan ýedi gyza bu asylly kesbi öwredendigi, olaryň hem Aşgabatda synag tabşyryp, “mugallym” diýen güwänamany alyp, obalarynda uzak ýyllar abraý bilen zähmet çekendikleri baradaky maglumatlar okyjyny biparh goýmaýar.

Gahryman Arkadagymyzyň garry atasy Anna aganyň-da ýaş nesle sowat öwretmekde yhlasyny gaýgyrmandygyna biz bu eser arkaly göz ýetirýäris. “Döwlet guşy” romanynda Anna aganyň bütin ömrüni Yzgantda geçirendigi, özem örän döwletli, abraýly adam bolandygy, onuň döwletiniň, näçe harç etse-de, egsilmändigi barada täsirli beýan edilýär. Ol Gökdepäniň ýaşlarynyň köpüsiniň Peterburgda, Moskwada, Daşkentde okap, ýokary bilim alyp gelmegi üçin harjyny öz üstüne alyp, pul baryny döküpdir. Obalara aýlanyp, zehinli, üşükli oglanlary gözläpdir. Olary tapybam, ata-eneleri bilen gepleşip, ylalaşyp, okuwa ýollapdyr. Ol bu işleri öz halkynyň sowatly, ýaşlaryň bilimli bolmagy üçin edipdir.

Ine, hormatly Prezidentimiziň döwlet Baştutanlygyna saýlanan ilkinji günlerinden milli bilim ulgamyny kämillige ataran aýgytly çözgütleriniň, hem öz ýurdumyzda, hem dünýäniň iň gowy ýokary okuw mekdeplerinde türkmen ýaşlarynyň bilim ýüküni berkden tutmagy babatdaky tutumly tagallalarynyň asyl-ruhy kökleri nirede eken!

Milli Liderimiziň bu ugurda baý ruhy tejribäniň eýesidigine biz täsiri ömre ornajak okuw sapagynyň dowamynda hem göz ýetirdik.

***

...Umumy okuw sapagyndan soňra, kaşaň Maslahat köşgünden çykyp barýan läle-reýhan ýaşlary synlaýaryn. Olaryň başlary belent, ýüzleri nurana, gadamlary ynamly!

Ýurdumyzyň ilatynyň gylla ýaryny 25 ýaşdan ýaş adamlar düzýär. Ýaşlar — jemgyýetiň iň täsirli we işjeň bölegi. Döwrüň ýönekeý öwüşginlerine çenli, öňi bilen, ýaşlarda şöhlelenýär. Ýaşlarda bolup geçen islendik üýtgeşme bolsa tutuş jemgyýete täsirini ýetirýär. Şoňa görä-de, döwletimizde uzak geljege niýetlenen, köpugurly ýaşlar syýasaty alnyp barylýar. Türkmenistanda ýaşlar syýasaty diýmek — kämil bilim ulgamy diýmek. Bagtyýar maşgala ojagy diýmek. Ýokary durmuş üpjünçiligi, iş orunlarynyň döredilmegi diýmek. Sportuň ösdürilmegi, sagdyn durmuş ýörelgesiniň pugtalandyrylmagy diýmek... Biz röwşen geljek bilen bagly ähli arzuw-hyýallarymyzy, maksatlarymyzy ýaş nesil bilen baglanyşdyrýarys.

Ykdysatçylar ylym-bilim ulgamlaryna gönükdirilen maýa goýum serişdeleriniň beýleki pudaklara garanyňda, basym ödelýändigini, tiz wagtdan 3 — 6 esse möçberde ýokary girdeji berýändigini belleýärler. Ýurdumyzda bu ugra gönükdirilýän ummasyz harajatlaryň hasaby diňe ykdysady bähbitler bilen däl-de, eýsem, halkyň röwşen geljegi bilen ölçenýär.

Käbir maglumatlary degşirip göreliň! 2007-nji ýylda Türkmenistanyň orta mekdeplerinde 90 müň çaga 1-nji synpa barypdyr. Şu ýyl bolsa bu görkeziji 161 müň 739-a barabar boldy.

2007-nji ýylda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine ýaşlaryň 3 müň 715-si talyplyga kabul edilen bolsa, bu görkeziji şu ýyl 14 müň 687-ä baryp ýetdi!

Bu sanlardyr maglumatlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda başy başlanan täze taryhy döwrüň gerimine, derejesine, aýgytly gadamlaryna göz ýetirmäge esas berýär. Munuň özi diňe bilim babatda däl, eýsem, halkyň barha ýokarlanýan ýaşaýyş-durmuş derejesi barada pikir öwürmäge-de anyk çelgidir.

Bu ýyllarda döwrebap bilim ojaklarynyň ýüzlerçesi guruldy. Ýokary okuw mekdepleriniň sany tas iki essä çenli artdyryldy. Olarda öwredilýän hünärleriň sany-da, döwrüň talabyna görä, yzygiderli artmak bilen. Soňky üç ýyldan misil tutsak, her okuw ýylynyň başyndan ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärleriň 30-dan gowragynyň girizilendigini aýtmak bolar.

Onsoňam, bular — diňe daşky görkezijiler. Ahyrky netije, esasy üstünlik bolsa şeýle giň gerimli işler bilen bilimiň hiliniň ýokarlandyrylyp, mazmunynyň baýlaşdyrylandygyndadyr.

“Türkmenistanda bilim ulgamy — munuň özi ýöne bir ykdysadyýetiň möhüm pudagy bolmak bilen çäklenmeýär. Bu — biziň çagalarymyzdyr, biziň ýaşlarymyzdyr, biziň mugallymlarymyzdyr. Dürli nesilleriň we ykballaryň iňňän çylşyrymly baglanyşygydyr” diýýän milli Liderimiziň bu ugurdaky tagallalary üznüksiz, köpugurly.

***

Käte oýlara berilýärsiň. Hezreti Aly: “Maňa bir harp öwredeniň kyrk ýyl hyzmatynda duraryn” diýipdir. Eýsem, biz giň mümkinçilikleri bilen köňlümize ganat, ömrümize zynat, ummanlary gulaçlamaga kürek, dünýä aralaşara dünýä deý uly ýürek beren döwrümiziň öňündäki borjumyzy-parzymyzy nädip ödäp bileris?! Ine, bu mukaddes borjy ödemegiň çelgisini-de Gahryman Arkadagymyzyň okuw sapagynda sözlän sözünden tapýarys:

“Durmuşdaky ähli düşünjedir bilimler Watandan başlanýar”.

“Bu nurana topragy söýmek, goramak, gülletmek biziň her birimiz üçin parzdyr. Biziň at-abraýymyz, mertebämiz we derejämiz şu topragyň şöhratyny belende göterip bilşimize baglydyr...”.

“Beýik maksatlara ýetmek üçin, zähmeti hemişe özüňize hemra ediniň! Siziň çekýän zähmetiňiz hemişe halal, ile-ýurda bähbitli bolsun!”

“Ynsanyň edebi altyndan gymmatdyr, gymmatbaha daşlardan owadandyr”.

“Ýaşlar, siz pederlerimiziň ýoluny mynasyp dowam edip, ýagşy gylyk-häsiýetleriňiz, adamkärçiligiňiz, başarnygyňyz bilen tanalyp, hakyky türkmen bolup dünýä çykmalysyňyz”...

Bu sözler — ýürekden çykyp, ýürege ýetýän sözler.

Parasatly atanyň öz perzentlerine berip biljek pentleri...

Hawa, şahyr mamla:

Sözleň düre dönmek ukyby bardyr,
Düre dönen söze dürdäne diýrler...

Kakamyrat REJEBOW.

“Türkmenistan”.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39384

03.09.2021
Watan iň beýik mukaddeslikdir

Döredijilik zehini kämil bolan hormatly Prezidentimiziň ýazýan, döredýän eserleri bu gün äleme nusgalyk. Türkmeniň ruhy we maddy gymmatlyklary, medeni baýlyklarymyz, milli däp-dessurlarymyz hakda söz açýan her bir eserinde geçmişiň müň bir paýhasy, geljege gerekli parasady bar.

Durmuş tejribelerinden susulyp alnan we uly-kiçi her kese kämillik mekdebiniň mugallymy ýa-da ýol görkeziji ýan kitaby bolan, döwleti dolandyrmagyň we halkyň aladasyny etmegiň, ukyp-zehiniň bilen halka berilmegiň nusgasyna öwrülen, döwrebap we uzak geljege niýetlenen syýasy pähimleri açyp görkezýän romanlary, milli ýörelgelerimizden, medeni mirasymyzdan, halkyň ruhy genji-hazynasyndan söz açýan ajaýyp ylmy-çeper eserleri — hormatly Prezidentimiziň ýazan, döreden her bir kitaby durmuşymyza dahylly we örän peýdaly manylary özünde saklaýar. Gahryman Arkadagymyzyň eziz Watanymyz, beýik halkymyz hakdaky pikirleri Watanymyzyň taryhynyň özüniň bir tarypdygyny subut edýär. Watanymyzyň taryhy — Watanymyzyň tarypy. Nesillerde watançylyk duýgusyny kämilleşdirmek we bu zatlaryň gymmatyny düşündirmek mukaddes borçdur. Watan hakdaky düşünjelerimiziň çeşmesi milli Liderimiziň mübärek galamynyň astyndan çykan ajaýyp eserleridir. Gahryman Arkadagymyzyň çuňňur paýhasa ýugrulan pikirleri Watan hakdaky oýlanmalarymyza çeşme bolup hyzmat edýär.

Durmuşdaky käbir zatlary, olara düşünmegiň ýollaryny, usullaryny ata-eneler ogul-gyzlaryna ýa kitap, okuw arkaly, ýa-da edim-gylym, edep-terbiýe arkaly öwredýär. Watan söýgüsine gezek gelende welin hiç wagt «Hökman söýüň» diýip ýaňzytmandyrlar. Olar Watany söýmekligi jan bilen bile berlen borç hökmünde görüpdirler. Watansöýüjiligi jandan üzňe zat hökmünde göz öňüne-de getirmändirler.

Türkmen üçin Watanyň gymmatyny gaýtadan düşündirip oturmagyň hajaty ýok: hoşboý gülleriň ýakymly ysy, burky we görki elmydama gözellige imrinýän ynsan kalbynyň üns merkezinde. Watançylyk duýgusy, watanperwerlik biziň ganymyzda, damarymyzda bar. Lukmançylyk abzallaryny peýdalanyp, damar urgusy arkaly adamyň sagdynlygyny kesgitläp bilýärler. Paýhas bilen ölçerip görseň, Watan — uçmah bagy, ynsan köňli — şelpeli saz guraly, türkmeniň ýürek gürsüldisi — ajaýyp mukam, damarynyň tirsildisi şol mukamyň belent perdeden gopýan kakuwydyr. Onsoň süňňüň-köňlüň Watan söýgüsine ýugrulyp durka, joşman oturmak mümkinem däl. Ýogsamam, derýalar doldugy saýy, batly we joşgunly akýandyr. Gün göge galdygy saýy şöhlesini bolluk bilen eçilýändir. Aý doldugy saýy has aýdyň şugla saçýandyr.

Magtymguly Pyragynyň «Yşk eser etmese, ýanmaz çyraglar...» diýen setirini ýatdan bilmeýänimiz ýok. Yşgyň, söýginiň ynsana täze-ter duýgulary, goşa-goşa gaýraty berip bilýändiginden hem hemmämiz habarly. Haýsydyr bir zada bolan söýgi nämedir bir zady döretmäge, ýerine ýetirmäge, ugrunda yhlas etmäge ýa-da döredijilikli çemeleşmäge ylham berýär — bu söýgä mahsus aýratynlyklaryň biri. Bir zada söýgi şonuň üçin täze bir zady döretmäge, amala aşyrmaga ylham-gaýrat berýän bolsa, Watana bolan söýgi has beýik işleriň hötdesinden getirip biljek gaýrata, joşguna eýe edýär. Milli Liderimiziň pähim-paýhasa ýugrulan «Iň beýik söýgi Watana bolan söýgüdir» diýen sözlerindäki çuňňur many we täsir hakda düýpli oýlansaň, döredijilige çümüp, geljegiňi gurmagyň, bagtly bolmagyň başga syrynyň ýokdugyna göz ýetirersiňiz. Hut şonuň üçinem nesilleriň watansöýüjilik ruhunda terbiýelenmegi diňe bir adamyň, ýa-da bir toparyň däl, eýsem, tutuş jemgyýetiň we döwletiň bähbidinedir. Ata-babalarymyzyň durmuş tejribesinde aýdyň göz ýetirilip, gadymy kitaplara sünnälenen, aň-düşünjeleriň öwüşginine, nagşyna öwrülen paýhaslarynda hem «Her ynsana öz Watanyna, halkyna bolan söýgüsiniň ölçegine görä bagt berlermiş» diýen pähim bar diýilýär.

Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň «Gel, köňlüm, men saňa nesihat kylaý, Watany terk edip gidiji bolma!» diýen sözleriniň özüni tumar edinip dakynybermeli. Watandan aýralyk ýaly agyr dert ýok. Ýaşulularyň aýtmagyna görä: «Dünýäniň derdi-mähneti dört zatdadyr: Birinjisi, ýurduňdan aýralyk, hatda ol bir sagat bolsa-da; Ikinjisi, sapar-syýahat, hatda ol bir parsah bolsa-da; Üçünjisi, bergidarlyk, hatda ol bir teňňe bolsa-da; Dördünjisi, dilegçilik, hatda ol bir däne bolsa-da». Türkmen dessanlarynda, kyssalarynda Ýusup pygamber bilen baglanyşykly wakalar uly orun alypdyr. Şol wakalar esasynda aýdylýan «Müsürde şa bolanyňdan, öz iliňde geda bol!» diýen parasatly jümle Watan gymmatynyň nähili ezizdigini ýadymyza salýar. Pygamber alaýhyssalamyň hadyslarynda hem «Kimiň süňňi sagat, öz ilinde howpsuz ýaşap, gündelik azyk-owkady hem tapdyryp duran bolsa, ol dünýä mülküni gazanan adam ýalydyr» diýilýär.

Mukaddes Watan üçin biziň başaryp biljek zatlarymyz örän kän. Bu hormatly Prezidentimiziň paýhasly we her bir adamy oýlandyrýan pähimlerine öz başarnygymyz bilen jogap bermekdir. Şahyr öz goşgusy bilen, kyssaçy öz söhbedi, dessany bilen, zergär sünnäläp ýasan şaý-sepleri bilen, halyçy nepis çitimli halylary bilen, bagşy sazy, aýdymçy owazy bilen, alym täze oýlap tapan zatlary we açyşlary bilen döwrümiziň gözelliginiň müň öwüşginli keşbini, beýikligini we ajaýyplygyny ýüreklere ornaşdyrmagy özleriniň esasy maksadyna — ömürleriniň manysyna öwürmegi başarsalar, milli Liderimiziň watansöýüji nesil ýa-da raýat hakdaky beýik pikirlerine laýyk hereket etdigimiz bolýar. Bu Watana bolan söýgimizi ýüze çykarmagyň hem-de bagtly bolmagyň iň ygtybarly ýoludyr. Gahryman Arkadagymyzyň aýdyşy ýaly «Kimiň ýürek urşy biziň ýurdumyzyň döredijilikli zähmetine goşulyşýan bolsa, şol adam bagtlydyr».

Watana bolan söýgi, bu halkymyzyň geçmişine, şu gününe we geljegine bolan buýsanç hem-de ynamdyr. Halkymyzyň taryhy bilen birlikde milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda Garaşsyz we baky Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ýöredýän ynsanperwer syýasatyny, milli mukaddeslikleri, däp-dessurlary, döwlet nyşanlaryny we olaryň aňladýan manysyny, mahlasy Watanymyza, Garaşsyz döwletimize dahylly her bir aýratynlygy we ajaýyplygy bilmegimiz, ýaýmagymyz wajypdyr. Mukaddeslikleri öz beýikliginde, öz mertebesinde sarpalamak borçdur. Çünki bu zatlaryň özeninde biziň işlerimiziň rowaçlanmagyna, dost-doganlyk gatnaşyklarynyň jebisleşmegine, berekediň bolluk bilen ýaýylmagyna sebäp bolýan täsin syrlar, sebäpler bar.

Watan söýgüsiniň kemala gelmegi üçin bolsa her bir raýatyň Watanyň gymmatyna düşünmegi, taryhy geçmişi, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Garaşsyzlyk ýyllarynda syýasatda, ykdysadyýetde, medeniýetde ýetilen belent sepgitlerini, agzybir halkymyzyň bagtyýar durmuşyny üpjün etmek ugrunda gazanylan üstünlikleri, durnukly ösüşi üpjün etmek babatda ýurdumyzyň öňe sürýän başlangyçlarynyň umumadamzat ähmiýetini bilmegi gerek.

Ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik özgertmelerde, yhlas siňdirilýän tutumly işlerde, uzak geljegi nazarlaýan maksatlarda döwrüň berekedi aýdyň görünýär. Gahryman Arkadagymyzyň ýolbaşçylygynda bagtyýarlyk bilen gurşalan berkarar döwletimiz ösüşiň täze-täze belentliklerine tarap barha ynamly öňe ilerleýär. Ýürekler, göwünler, köňüller bir bolup, agzybirligiň süýjüligi, watansöýüjiligiň güýji bilen öz geljeklerini gurýarlar. Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk toýunyň uly dabaralar bilen bellenýän ýylynda ýurdumyzda bolup geçen şanly wakalar, gazanylan üstünlikler juda ýokary.

Adamyň gadyry bilinýän ülkede, özüniň baş Kanunynda «Jemgyýetiň iň gymmatly hazynasy — adamdyr» diýip açyk-aýdyň kesgitlenen berkarar döwletde her bolýan waka aýratyn bir eserdir.

Döwlet — bu uly we agzybir maşgala. Her bir raýat bitewiligiň aýrylmaz we deňhukukly bir bölegi. Her bir adamyň ukyp-zehini biri beýlekisine meňzemeýän üýtgeşik bir datly miwe.

Hormatly Prezidentimiziň döreden mümkinçilikleri esasynda bu zehinleriň datly miwesi ajaýyp eserlere öwrülip, ýüreklere ornaýar. Şol eserler bilen birlikde biz döwrümiziň ajaýyplygy we beýikligi hakdaky hakykaty taryhyň hiç wagt saralmajak sahypalaryna ýazýarys. Bizi eşretli durmuşa ýetiren, beýik bagty sowgat eden Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, beýik işleri rowaç bolsun!

Altyn HYDYROWA,

Türkmen döwlet maliýe institutynyň uly mugallymy



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/39057

01.09.2021
Hormatly Prezidentimiziň “Älem içre at gezer” atly romanyndan:

Mugallymyň sözlerinde-de, özüni alyp barşynda-da sap ýüreklilik bolmalydyr, galplyga, ýasamalyga orun bolmaly däldir. Çagalaryň gözüniň alnynda birje gezek galp aýdan adam olaryň öňünde hemişe ýalançy adam bolup galar.

* * *

Mugallym — özüne ynanylan gymmatly almazy ähli görki bilen şöhlelendirip biler ýaly täzeden işleýän jadygöýdir.

* * *

Mugallym — aýratyn adam. Ol bilim baýlygyny adamlara bagyşlamalydyr. Onsoňam bilim şeýle baýlykdyr, ony ile näçe köp berseň, ol şonça-da artar gider oturar.

* * *

Gowy mugallym özüni çaganyň ýerinde, çagany bolsa öz ýerinde goýup göz öňüne getirmäge çalşar. Eger mekdep otagynda altmyş sany göz oňa gönügen bolsa, onda otuz sany goşa gözüň her biri özbaşyna planetadyr, ählisi birigip bolsa, aňyrsy görünmez älemi, uç-gyraksyz ummany emele getirýär.

Gaýygyň şol ummanyň tolkunlarynyň arasyndan asuda ýüzüp geçmegi mugallymyň kürek urşuna baglydyr.

* * *

Mugallymyň sapak geçende özüni alyp barşy çaga terbiýesine uly täsir edýär.

* * *

Mugallym öz sesine aýratyn üns bermelidir. Gaty şaňňy, gyryljak ses çagany basym irizýär. Ýöne ýuwaş ses hem çaganyň gulagyna zor salyp diňlemegine, netijede armagyna getirýär. Degirmeniň sesi ýaly birsydyrgyn sesem çagany ymyzgandyrgyç bolýar. Ses öwrenilýän sapagy kabul etmegiň guraly bolmalydyr. Mugallymyň sapagy ussat bagşynyň aýdan aýdymyna meňzeş bolmalydyr.

* * *

Mugallym aýdýan zadyna özi ynanmaly hem-de ynandyrmagy başarmaly.

* * *

Mugallymyň özi elmydama bilim äleminde uly, beýik zatlar, maksatlar ugrunda göreşmelidir.

* * *

Mugallym çagalara terbiýe berýärkä, özüniň adaty bir adamdygyny unudyp, hakyky mugallym bolmalydyr. Hakyky mugallym adamkärçiligiň çür başyna çykmalydyr.

* * *

Mugallymyň borjy okuwçynyň kemçiligini, ýetmezini ýüze çykarmak däl-de, eýsem, onuň başarýan zadyny ýüze çykarmakdyr, şony ösdürmekdir we kämilleşdirmekdir, netijede ony gowy şahsyýet edip ýetişdirmekdir.


https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39094

01.09.2021
Hormatly Prezidentimiziň “Döwlet guşy” atly romanyndan:

Arassaja geýnip, birinji klasa okuwa barşy Mälikgulynyň iň süýji ýatlamalarynyň biridi. Şol günleri ýatlamagyň lezzeti ap-aýrydy.

* * *

Mälikgulynyň kakasy Berdimuhamet Annaýew obada abraýly adam.

Sowatly adam!

Ol oba mugallymy.

Ol obanyň — üç kolhozyň ýeke-täk mekdebiniň direktory.

Ol çagalary okadýar.

Ol ululary-da okadýar.

Ol kolhoz başlygy hem goňşusy Mody agany‑da okadýar. Sebäbi diňe bir ýaşlar däl, obanyň orta ýaşly adamlaram, ýaşy durugşan adamlaram ondan sowat aldy. Olar ýaşlarynyň kän uludygyna seretmezden, Berdimuhamet Annaýewe: «Ýoldaş mugallym!» diýip ýüzlenýärler, ony hormatlaýarlar.

* * *

Uzyndan inçesagt, sagdyn, agras, kyrk ýaşa ser uran, pähimli-paýhasly, sowatly direktor obada hormatlanýan, sylanýan adam. Ol okuwçylara ýa mugallymlara käýäp, azgyrylyp ýören ýolbaşçy däldir welin, onuň gelýändigini görseler, edep saklap, gyra çekilerler-de, garaşarlar, uly hormat bilen baş atyp, salam bererler. Direktor olara mylaýym nazar aýlap, hal-ahwal soraşyp geçip gider.

* * *

Direktor, köplenç, çal penjekli, ak köýnekli, başy gara bagana telpekli gezýär. Gürlände howlukman, her bir sözüni maňzyna ýetirip, ýuwaşja gürlär, sözüni diňledigiňçe diňläsiň geler.

* * *

Berdimuhamet mekdepde okaýan kyrk bäş okuwçynyň ählijesiniň adyny, familiýasyny, gylyk-häsiýetini, nähili okaýandygyny, ähli ilen-çalanyny gaty takyk bilýändir.

* * *

«Mähriban adamlar! Meniň sizden etjek bir haýyşym bar. Ýurtda uruş gidýär diýip, çagalaryňyzy okuwdan alyp galyjy bolaýmaň. Çagalar okasyn».

* * *

Kakasy oňa gowy okamagy öwran-öwran sargyt edip gitdi, Mälikgulam söz berip galdy. Okar. Hökman gowy okar.

* * *

Berdimuhamediň bu oba gelen gününden bäri esasy aladasy oba adamlaryna hemaýat etmek, hat-sowat öwretmek boldy. Kimdir biri üçin hat‑petek ýazmaly bolsa-da, onuň ýogy — boýun gaçyrmasy ýok. Ol kimdir birine ýardamynyň degjegini bilse, raýon merkezine, hatda Aşgabada gidip gelmäge-de ýaltanmaýar, garaňky düşensoň bolsa, daşyna adamlary üýşürip, türkmeniň geçmişinden gyzyklydan gyzykly wakalary gürrüň berýär.

* * *

Mekdebiň jaňyny hem Mälikgulynyň kakasy Aşgabatdan ýörite getiripdi. Şonda Berdimuhamet Mälikgula şeýle diýipdi: — Oglum, seniň ýedi ýaşyň doldy. Indi sen okuwa barmaly. Eger okuwa çenli harplary öwrenseň, birinji sentýabrda birinji jaňy saňa kakdyrjak. — Mälikguly jan birinji sentýabra çenli harplary hökman öwrener, ilkinji jaňam kakar — diýip, Ogulbäbek eje ynamly aýdypdy.

Ene ýalňyşmandy, Mälikguly birinji klasa baranda ähli harpy öwrenipdi, ýazyp-da bilýärdi.

* * *

«Bu oglan Berdimuhamet Annaýewiň ogly», «Berdimuhamet direktoryň ogly» diýlip tanyşdyrylanda, Mälikguly adamlaryň özüne nähili mähir hem hormat bilen bakýandyklaryny magat bilýärdi, bu oňa diýseň hoş ýakýardy. Oglanlar bir garagolluk etseler, arasynda Mälikguly bar bolsa, ýaşulular geçirimlilik edýärdiler. «Indi gaýtalamaň» diýýärdiler.



https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/39093

01.09.2021