Habarlar
Türkmenistanyň wekiliýeti Aziýa ösüş bankynyň «Merkezi Aziýada sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk (CAREC)» maksatnamasynyň Ministrler maslahatyna gatnaşdy

Türkmenistanyň Maliýe we Ykdysadyýet ministriniň orunbasarynyň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň wekiliýeti şu ýylyň 30-njy noýabrynda Tbiliside geçirilen «Merkezi Aziýada sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk (CAREC)» Maksatnamasynyň
 22-nji Ministrler maslahatyna gatnaşdy. Ministrler maslahatyna Merkezi Aziýa, Kawkaz, Gündogar we Günorta Aziýa döwletleriniň ýokary derejeli işgärleri gatnaşdy.

Maslahatyň netijeleri boýunça Azerbaýjan Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Gruziýanyň, Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Mongoliýanyň, Päkistan Yslam Respublikasynyň, Täjigistan Respublikasynyň, Türkmenistanyň we Özbegistan Respublikasynyň ministrleri we ýokary wezipeli wekilleri Bilelikdäki Ministrleriň beýannamasyny kabul etdiler we bu resminamada Pariž ylalaşygy boýunça ýurtlara öz borçnamalaryny ýerine ýetirmäge ýardam we kömek etmek üçin «Howa üýtgemegi boýunça sebitleýin hereketi: CAREC-iň garaýyşynyň» ylalaşylandygyny aýratyn bellediler.

CAREC Maksatnamasyna agza ýurtlar parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmak we howanyň üýtgemegine durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin bilelikde işleşmegi maksat edinýärler.

CAREC-iň Garaýyşynda, energiýa geçişiniň we gaýtadan dikeldilýän energiýany netijeli peýdalanmagyň, sebitdäki energiýa söwdasyny güýçlendirmegiň, innowasion maliýeleşdiriş çözgütleriniň girizilmegine we howanyň durnukly infrastrukturasyna we syýasatlaryna maýa goýmagyň möhümdigini nygtalýar. Resminama, sebitiň howa meýilnamasyny goldamakda Maksatnamanyň ösüş hyzmatdaşlary bilen hyzmatdaşlygy we utgaşdyrmagy talap edýär.

Şu ýylyň başynda neşir edilen giňişleýin gözleg, howanyň üýtgemeginiň CAREC sebitinde ortaça ýokary temperatura, suw ýetmezçiligi, çölleşmegiň ýokarlanmagy we buzluklaryň eremegi ýaly düýpli täsirleri etmegine garaşylýandygyny görkezýär.

CAREC Maksatnamasy ýurtlara dürli pudaklarda çözgütleri tapmaga ýardam berer, şol sanda ulagyň pes uglerodlaşdyrylmagy boýunça we netijeli ulag tehnologiýalary we infrastruktura arkaly sebit aragatnaşygyny çuňlaşdyrmak üçin edilýän tagallalara goldaw berer. 

Bilelikde işlemegiň beýleki ileri tutulýan ugurlarynda, elektrik jemgyýetçilik ulaglarynyň ornaşdyrylmagy we sebitdäki töwekgelçilikleri dolandyrmak we maliýeleşdirmek başlangyjy arkaly howanyň üýtgemegine we tebigy betbagtçylyklara çydamlylygyny ýokarlandyrmak bilen ýaşyl we akylly şäherleri ösdürmek ýaly ugurlar aýratyn çykarylan.

21.12.2023
Ykdysadyýetde möhüm wezipe

Geljegiň tehnologiýalary şu günüň nukdaýnazaryndan

Dünýäde ylmyň we tehnologiýanyň näderejede çalt ösýändigini bu ugurlardaky täzelikleriň ummasyzdygy hem aýdyň görkezýär. Aslynda, bu ugurlara şu günki günde özgertmeleriň hereketlendiriji güýji diýilse dogry bolar. Şonuň üçinem häzir dünýä jemgyýetçiliginiň ýaşaýyş-durmuş şertleri, esasan, hut şu ulgamda amal edilýän işleriň netijesinde ýeňilleşýär. Häzirki sanly transformasiýa döwründe maglumat tehnologiýalarynyň öňünde durýan wezipeler ýurduň ykdysady ösüşini, senagaty, hyzmatlar pudagyny, söwdany hem-de beýleki ulgamlaryň işini ilerletmäge itergi berjek täzeçil taslamalaryň durmuşa geçirilmegi bilen bagly. Ýurdumyzyň tejribesinde bu ugurlara uly ähmiýet berlip, ykdysadyýeti sanlylaşdyrmak konsepsiýasy geljegi uly taslamalary özünde jemleýär. Şu ýylyň noýabrynda paýtagtymyzda geçirilen telearagatnaşyk, telemetriýa, habar beriş tilsimatlarynyň we teleradioýaýradyş enjamlarynyň «Türkmentel — 2023» atly XVI halkara sergisinde we ylmy maslahatynda tanyşdyrylan enjamlar, ýakyn geljekde ýola goýulmagy meýilleşdirilýän tehnologik täzelikler Türkmenistanda sanly ulgamyň ösüşiniň täze tapgyryny alamatlandyrdy.

Ýurdumyzda sanlylaşdyrma döwrüne netijeli taslamalar bilen gadam basyldy. Häzirki wagtda döwlet Baştutanymyzyň bu ugurda döredýan giň mümkinçilikleriniň netijesinde, «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda» kesgitlenen wezipelerden ugur alnyp, IT (maglumat tehnologiýalary) ulgamynyň zerur bolan amallary tapgyrlaýyn durmuşa ornaşdyrylýar. Şu günüň nukdaýnazaryndan seljerilse, milli aragatnaşygyň we maglumat tehnologiýalary ulgamynyň kämilleşdirilmegi oňyn häsiýete eýe. Tehnologiýanyň täzeçil, geljegi uly ugurlaryny amal etmekde türkmen tejribesi baýlaşýar. Ýurdumyzda dünýädäki özgertmeler bilen gyradeňlige ýetmegi nazarlaýan çemeleşmeler ýola goýulýar.

Aragatnaşygyň we IT ulgamynyň ösüşi

Bilermenleriň belleýşi ýaly, ýurtda bitewi kommunikasiýanyň, maglumat tehnologiýalarynyň ösüşi, ilkinji nobatda, infrastrukturany ösdürmekden ugur alýar. Internet toruna elýeterliligi we enjamlaýyn binýady kämilleşdirmek sanly taslamalaryň çeşmesidir. Internetiň tizliginiň ýokarlandyrylmagy jemgyýetiň bitewi aragatnaşyga bolan mümkinçiligini kesgitläp, dürli hili hyzmatlardan peýdalanmakda ýeňilligi döredýär.

Tehnologik adalga bilen aýdylanda, geljegiň «sanly jemgyýetini» gurmagyň esasy şertleriniň biri-de adamlaryň hyzmatlardan onlaýn peýdalanmagyny, onuň mümkinçiliklerine düşünmegini gazanmakdyr. Sebäbi bu ugurdaky taslamalaryň zerurlygy hem, olaryň täze görnüşleriniň ýüze çykmagy-da jemgyýetiň aň-düşünjesine bagly. Şol sebäpden ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti döretmekde jemgyýetiň maglumat tehnologiýalary babatdaky sowatlylygynyň ösdürilýändigi derwaýys hem buýsandyryjydyr.

Türkmenistanda maglumat tehnologiýalary ulgamynda hünär biliminiň kämilleşdirilmegine uly ähmiýet berilýär. Bu ugurdaky tagallalary ýurdumyzda maglumat we telekommunikasiýa ulgamyny, tehnologiýanyň tejribelerini öwrenmäge ýöriteleşen ýokary okuw mekdeplerinde berilýän bilimiň hili aýdyň görkezýär. Talyp ýaşlaryň öwrenýän innowasion bilimleriniň amaly netijeleri bolsa her ýylda geçirilýän halkara maslahatlardyr sergilerde halk köpçüligine giňden ýetirilýär.

Öz gezeginde, sanlylaşdyrmak işiniň häzirki tapgyrynda ýurdumyzyň hojalyk jemgyýetleriniň birnäçe görnüşli başlangyçlary öňe sürýändigini aýtmak gerek. Aglaba ýagdaýda olaryň taslamalary işewürligi ösdürmäge gönükdirilen. Bu söwda etmegiň, hyzmatlardan peýdalanmagyň gerimini giňeldýär. Hojalyk jemgyýetleriniň häzir emeli aň, bulut tehnologiýalary, zatlaryň interneti ýaly ösen tehnologik ulgamlary öz işlerinde netijeli ulanmaklary jemgyýetiň kem-kemden şol şertlere uýgunlaşmagyna ýardam edýär. Kommunikasiýanyň geljegi hasaplanýan ugurlar sarp edilýän zähmeti has aňsatlaşdyrmakda ähmiýetlidir. Sanly transformasiýa döwrüniň bu gatnaşyklary sanlylaşdyrmak işiniň tapgyrlaýyn dowam etdirilýändiginiň mysaly.

Täze işläp taýýarlamalar tejribä daýanýar

Maglumat tehnologiýalarynyň we kommunikasiýanyň bellenilip geçilen ýörgünli taslamalaryny amal etmek häzir diňe dünýäniň ösen we ösüp barýan ýurtlaryna mahsus. Ol, ilki bilen, ýörite infrastrukturanyň bolmagyny talap edýän bolsa, beýleki bir tarapdan, munuň üçin ykdysadyýetiň ösüş derejesiniň degişli taslamalara kybap gelmegi gerek. Geçen ýyllarda dünýäniň ösen ýurtlarynda netijeli häsiýete eýe bolup ugran Big Data, zatlaryň interneti, emeli aň, 5G, VR, AR hem-de awtomatik işe ukyply beýleki tehnologiýalar ýurdumyzda dürli pudaklaryň ösüş maksatnamalarynda orun aldy. Olary ulanmak eýýäm birnäçe ýyllaryň synanyşyklary, çemeleşmeleri netijesinde häzir iň giňişleýin özleşdirilýän bilimleriň hatarynda durýar.

Sanly ulgamyň şertlerinde ýylsaýyn baýlaşdyrylýan tejribeler geljekki taslamalaryň gönezligidir. Ýurdumyzda IT ulgamynda şu günüň iň ähmiýet berilýän ugurlarynyň hatarynda sanly hyzmatlary, şol sanda web saýtlaryň we mobil goşundylaryň, programma üpjünçilikleriniň işlenip düzülmegini, elektron resminama dolanyşygynyň şertleriniň ýola goýulmagyny, «akylly» tehnologiýalaryň girizilmegini, ýagny zatlaryň interneti ýörelgesiniň täze ugurlarynyň açylmagyny, onlaýn söwdanyň giňeldilmegini, wirtual SIM kartlarynyň döredilmegini, birnäçe sanly bank hyzmatlaryny hem-de beýleki taslamalaryň amala aşyrylmagyny görkezmek bolar. Bularyň ählisi häzirki wagtda jemgyýetçilik gatnaşyklarynda giň gerime eýe bolýar.

Sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň özeninde döwlete degişli edara-kärhanalaryň işlerini ilerletmek, olaryň özara baglanyşygyny gazanmak, hödürlenilýän mümkinçilikleriň çeýeligini üpjün etmek durýar. Şonuň üçin-de, soňky ýyllarda döwlet edara-kärhanalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň resmi web saýtlary açylyp işe girizildi. Olar maglumat aragatnaşygynyň bitewi elýeterliliginiň ulgamyny emele getirip, mowzuklaýyn hyzmatlary özünde jemleýär. Ýurdumyzyň raýatlarynyň bu onlaýn hyzmatlardan peýdalanmak endiklerini gysga wagtyň içinde özleşdirendiklerini bellemeli.

Türkmenistanda sanly ulgam taslamalarynyň täze gazananlary Arkadag şäheriniň gurluşygynda giňden orun aldy. «Akylly» şäher konsepsiýasynyň esasynda gurlan şäherde IT ulgamynyň birnäçe ugurlaryna degişli taslamalar amal edildi. Täze şäherdäki «akylly» öý, «akylly» ulag ýaly birnäçe awtomatlaşdyrylan şertler zatlaryň interneti tehnologiýasynyň anyk mysallarydyr. Şeýle-de bu ýerde ýokary tizlikli 4G aragatnaşyk ulgamynyň göz öňünde tutulmagy we beýleki şertler milli tejribäniň hem enjamlaýyn, hem aragatnaşyk babatda kämilleşýändigini görkezýär.

Kämil taslamalar öwrenilýär

Geljegiň taslamalary hökmünde ýurdumyzyň IT ulgamynda 5G aragatnaşygyny ýola goýmak, Data merkezlerini döretmek, zatlaryň interneti bilen bagly täze çeşmeleri emele getirmek, emeli aň tehnologiýalaryny halk hojalygynyň dürli pudaklarynda peýdalanmagyň ýollaryny gözlemek, kiberhowpsuzlygy döwrebap derejede üpjün etmegiň usullaryny öwrenmek ýaly işlere uly ähmiýet berilýär. Dünýäniň käbir ýurtlarynda bu tehnologiýalaryň netijesinde önümçilikde, söwdada, maglumatlary gözlemek, seljermek hem-de peýdalanmak işlerinde çylşyrymly fiziki zähmete bolan zerurlyk ep-esli peselýär. Takyklygy bilen tapawutlanýan şeýle täzeçillikleriň üpjün edilmegi bolsa işleriň awtomatlaşdyrylmagyna getirip, öndürijiligi, netijeliligi örän ýokarlandyrýar. Diňe fiziki hereketi we güýji talap edýän iş şertlerinde bu iň oňyn çözgütdir.

Taslamalary ilerletmek babatda häzir ýurdumyzda 5G aragatnaşygyny ýola goýmagyň şertleri giňişleýin öwrenilýär. Bu bolsa maglumat tehnologiýalary ulgamynda sanlylaşdyrmagyň geljekki tapgyrlary üçin örän möhüm ädimdir. Tizligi sekuntda 25 Gbit-e çenli ýetip bilýän aragatnaşygyň iň täze nesli milli kommunikasiýanyň, IT ulgamynyň täze taslamalaryny döretmek bilen, jemgyýetiň bu ugurdaky zerurlyklaryny kanagatlandyrar.

* * *

Soňky ýyllarda Türkmenistanda IT ulgamynyň iň bir tiz ösýän, ykdysadyýetiň ähli pudaklary bilen baglanyşykly, giňişleýin özleşdirilýän ugra öwrülendigi mälim. Häzir ýurdumyzda bu ulgamy döwrebaplaşdyrmak üçin zerur bolan şertler — maddy-enjamlaýyn binýat, hünärmenleriň taýýarlanylmagy, ýurduň ykdysady strategiýasyna laýyklykda, degişli meýilnamalaryň kabul edilmegi we beýleki işler ýola goýlan. Şonuň esasynda hem dünýä tejribesini yzygiderli öwrenýän türkmen ýaşlary we hünärmenler täze giň mümkinçilikli, jemgyýetiň isleglerine kybap gelýän sanly taslamalary durmuşa geçirýärler. Olardan ýene-de täzeliklere garaşýarys.

Annaguly IŞANGULYÝEW.

«Türkmenistan».

21.12.2023
Milli ykdysadyýetimiziň rowaç menzilleri

Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy ähli taraplaýyn ösdürmegi maksat edinýän milli maksatnamalar, durmuş-ykdysady özgertmeler ykdysady ösüşiň çaltlanmagynda oňyn şertleri üpjün edýär. Bu ugurda kabul edilen «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda», «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» hem-de «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» bellenen wezipeler okgunly durmuşa geçirilýär. Ykdysady ösüşiň gazananlarynyň halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini mundan beýläk-de gowulandyrmaga gönükdirilmegi ýurdumyzda «Döwlet adam üçindir!», «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen ajaýyp ýörelgeler esasynda adam hakynda edilýän aladanyň subutnamasydyr.

Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 24-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden taryhy çykyşynda: «Durnukly ykdysady ösüş biziň uzak möhletleýin strategiýamyzyň baş maksady bolup durýar. Şoňa görä-de, ykdysadyýetimiziň ähli ugurlaryny gurşap alýan maksatnamalarymyzy hem-de özgertmelerimizi üstünlikli amala aşyrýarys. Döwlet maýa goýum syýasatynyň netijeliligini hem-de işjeňligini has-da ýokarlandyrmak üçin zerur işleri alyp barýarys. Gaýtadan işleýän we önüm öndürýän senagat pudaklaryny çalt depginlerde ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryň möçberini yzygiderli artdyrýarys» diýip belläp geçişi ýaly, daşary ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmekde hem tutumly işler durmuşa geçirilýär. 

Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň binýatlyk pudagy bolan ýangyç-energetika, ulag-aragatnaşyk, söwda, senagat ugurlaryndaky özara netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklary milli ykdysadyýetimizi ösdürmekde möhüm ähmiýete eýedir. Hut şu nukdaýnazardan hyzmatdaşlygyň oňyn tejribesine hem-de ýörelgesine daýanmak bilen, ýurdumyz halkara maýa goýum mümkinçiliklerini netijeli ulanmak, maýa goýum möçberlerini artdyrmak meselelerine we daşary ýurtly işewürler bilen hyzmatdaşlyga aýratyn üns berýär.

Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň daşary ýurtlara amala aşyrýan saparlarynyň dowamynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmak we hil taýdan täze derejelere çykarmak babatda gazanylýan ylalaşyklary munuň subutnamasy hökmünde görkezmek bolar. Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň sentýabrynda Germaniýa Federatiw Respublikasyna iş saparynyň çäklerinde Türkmen-german işewürlik maslahatyna gatnaşmagy täze taryhy döwürde iki ýurduň arasynda ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge oňyn itergi berdi. Işewürlik maslahatynyň esasy maksady hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny anyklaşdyrmakdan we geljekki netijeli gatnaşyklary meýilleşdirmek üçin möhüm teklipleri ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy. Ulag-aragatnaşyk ulgamynda, şeýle hem suw serişdelerini dolandyrmak, himiýa pudagy, senagat we gurluşyk önümçiligi hem-de beýleki ugurlarda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge gönükdirilen ylalaşyklaryň ençemesine gol çekilmegi iki ýurduň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga, özara bähbitli we netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine ýardam eder.

Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň oktýabrynda Türkiýe döwletine saparynyň täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýan döwletara gatnaşyklarynda, iki döwletiň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlykda wajyp ähmiýete eýe bolandygyny aýratyn bellemek gerek. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň gatnaşmagynda geçen Türkmen-türk işewürlik maslahaty maýa goýumlar, energetika, ulag-aragatnaşyk, oba hojalygy, senagat pudaklary, ylym we tehnika ulgamlaryny ösdürmekde bilelikdäki tagallalaryň durmuşa geçirilmegine täze badalga berdi. Şol bir wagtda hem umumy abadançylygyň we durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmekde aýgytly ädim boldy. Umuman aýdanyňda, milli ykdysadyýetiň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmak we ata Watanymyzy ykdysady taýdan has ösen döwletleriň hataryna çykarmak, ýurdumyzyň önümçilik-ykdysady binýadyny berkitmek we döwrebaplaşdyrmak döwlet ykdysady syýasatynyň mazmunyny düzýär.

Bedew bady bilen ösüşlerden-ösüşlere barýan eziz Diýarymyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagy ugrunda uly tutumlary durmuşa geçirýän Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, alyp barýan il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli işleri hemişe rowaç bolsun!

Şirin ARRYKOWA,

Türkmenistanyň Merkezi bankynyň welaýat şahamçasynyň ykdysady seljeriş we jemleýiş bölüminiň baş hünärmeni.

21.12.2023
Ilatyň täze ýyl saçagyna

Ýurdumyzda azyk bolçulygyny döretmek, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutjak önümleri öndürýän döwrebap desgalary gurmak, şol bir wagtyň özünde-de azyk önümleriniň öndürilişini ep-esli artdyrmak, artyk bölegini eksport etmek ugrunda netijeli işler amala aşyrylýar. Şu jähetden hem kiçi we orta telekeçiligiň ösdürilmegi, işewürlere amatly şertleriň döredilmegi öňde goýlan maksatlaryň barha rowaçlanmagyna ýardam berýär.

Ýurdumyzyň gündogar sebitinde-de hususy önümçilikleriň gerimi barha giňelýär. Dürli önümler bilen birlikde gök-bakja önümlerini öndürýän ýyladyşhanalaryň işleri bolsa aýratyn öwgä mynasypdyr. Olarda zähmet çekýän işçi-hünärmenler tamamlanyp barýan ýyly uly üstünlikli jemlemek ugrunda tagalla edýärler. Ýyladyşhana şertlerinde gök we bakja önümlerini öndürmekde welaýatyň Çärjew etrabynyň çäginde hereket edýän «Altyn Bürgüt» hususy kärhanasynyň ýyladyşhanalar toplumy hem iri hususy önümçilikleriň hatarynda tanalýar. Bu toplum alty bölekden ybarat bolup, 8,5 gektar meýdany tutýar. Onda işleýänleriň üstünlikli zähmet çekmegi, dynç almagy üçin ähli şertleriň döredilendigini bellemek gerek.

Ýyladyşhanada indi ençeme ýyldan bäri pomidoryň bol hasyly ýetişdirilip gelinýär. Bu işlerde ýaşlaryň ýüzlerçesi zähmet çekýär. Önümçilik dolulygyna innowasion tehnologiýalar bilen üpjün edilen. Pomidor nahallaryny iýmitlendirmek, howa çalşygy, ýylylyk ulgamy doly awtomatlaşdyrylan usuldadyr. Bular hünärmenler tarapyndan kompýuterleriň üsti bilen gözegçilikde saklanylýar. Pomidorlaryň dürli kesellere garşy durnuklylygyny we tagamlylygyny gazanmak ugrunda-da tagalla edilýär. Bu ýerde pomidoryň morwelans, makseza, furioza, perimos, martinik ýaly görnüşleriniň bol hasyly ýetişdirilip, bu önümler görnüşi, tagamlylygy hem-de uzak aralyga daşamaga ýaramlylygy bilen tapawutlanýar. Önümçiligiň ähli tapgyrlary ylmy esasda alnyp barylýar. Pomidorlar güllän döwründe olary tozanlandyrmak işi hem ýörite işçi arylaryň kömegi bilen amala aşyrylýar. Bu bolsa hasylyň deň ululykda, bol kemala gelmegine ýardam edýär.

Ýyladyşhanada hasyl ýygnamaga noýabr aýyndan başlanyp, bu iş tapgyrlaýyn amala aşyrylýar. Pomidor nahallarynyň her biri ortaça 15 — 20 kilogram hasyl berýär. Her ýylda ýyladyşhanalar toplumy boýunça 2 müň tonnadan gowrak hasyl alynýar. Alnan hasylyň bir bölegi Russiýa, Gazagystan ýaly ýurtlara eksport edilýär.

Önüm öndürilişini yzygiderli ýokarlandyrmagy maksat edinýän «Altyn Bürgüdiň» agzybir işçi-hünärmenleri döredilýän giň mümkinçilikler üçin döwlet Baştutanymyza alkyş aýdýarlar.

Atanyýaz HANGELDIÝEW,

žurnalist.

20.12.2023
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik

Aşgabat, 19-njy dekabr (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Seýed Ebrahim Raisiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.

Hormatly Prezidentimiz söhbetdeşlikde döwletara hyzmatdaşlygyň wajyp meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga dörän mümkinçilige kanagatlanma bildirip, Türkmenistanyň Eýran Yslam Respublikasy bilen köpugurly gatnaşyklary yzygiderli ösdürmäge we pugtalandyrmaga aýratyn ähmiýet berýändigini nygtady. Bu gatnaşyklar birek-birege hormat goýmaga, müňýyllyklardan gözbaş alýan hoşniýetli goňşuçylyga esaslanýar.

Pursatdan peýdalanyp, Eýranyň Prezidenti özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we hemmetaraplaýyn ösdürmäge ägirt uly şahsy goşant goşan türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyza mähirli salamyny ýetirmegi haýyş etdi.

Söhbetdeşligiň dowamynda iki döwletiň Baştutanlary netijeli türkmen-eýran gatnaşyklarynyň häzirki wagtda ikitaraplaýyn derejede hem-de halkara guramalaryň çäklerinde, däp bolşy ýaly, birek-birege hormat goýmak, özara ynanyşmak esasynda ösdürilýändigini kanagatlanma bilen bellediler. Soňky döwürde iki ýurduň arasyndaky syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlardaky hyzmatdaşlyk işjeň alnyp barlyp, hil taýdan täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýar.

Muňa hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň dostlukly goňşy ýurda amala aşyran saparlary gönüden-göni ýardam edýär. Şol saparlaryň dowamynda gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde amala aşyrmak üçin iki tarap hem uly tagalla edýär. Biz bu gün birnäçe ugurlarda anyk netijeleriň gazanylýandygyny görýäris diýip, döwlet Baştutanymyz kanagatlanma bilen belledi.

Söwda-ykdysady ulgamdaky hyzmatdaşlyk türkmen-eýran gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Bu babatda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-eýran hökümetara toparynyň wajyp ähmiýetiniň bardygy aýratyn bellenildi. 17-18-nji noýabrda Aşgabatda bu toparyň 17-nji mejlisi geçirildi. Şeýle hem onuň çäklerinde Eýran Yslam Respublikasynyň ýöriteleşdirilen sergisi, Türkmen-eýran işewürlik maslahaty guraldy.

Söhbetdeşligiň barşynda bellenilişi ýaly, türkmen-eýran söwda-ykdysady gatnaşyklary esasy üç ugurda işjeň alnyp barylýar. Tebigy gaz pudagy onuň esasy ugurlarynyň biridir. Şunda türkmen tebigy gazyny Eýrana we onuň çäklerinden “swap” görnüşinde üçünji ýurtlara ibermek meselesi barada bellemek bolar. Elektroenergetika pudagy-da türkmen-eýran hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar. Ulag ulgamy hem döwletara gatnaşyklaryň ösmeginde uly orun tutýar. Bellenilişi ýaly, ýurdumyz bu ulgamda Eýran bilen özara hereketleriň giňeldilmegine hem-de ýük gatnawlarynyň artdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berýär. Şunuň bilen baglylykda, awtomobil ýollaryny gurmak babatda bilelikde işlemegiň oňyn tejribesiniň toplanandygy nygtaldy.

Hormatly Prezidentimiz medeni-ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlygyň döwletara gatnaşyklary berkitmekde, halklary ýakynlaşdyrmakda hem-de medeniýetleri özara baýlaşdyrmakda uly orun eýeleýändigini nygtap, ylym, bilim, medeniýet, sungat, sport ulgamlarynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga uly mümkinçilikleriň bardygyny aýtdy. Bellenilişi ýaly, wekiliýetleriň özara saparlarynyň yzygiderli guralmagy, döredijilik duşuşyklary we maslahatlar iki dostlukly goňşy halkyň taryhy-medeni, ylmy-edebi mirasyny wagyz etmäge ýardam berýär. Şunda 2024-nji ýylda tutuş dünýäde uly sarpa goýulýan görnükli türkmen şahyry we Gündogaryň beýik akyldary Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygynyň hormatyna guraljak bilelikdäki möhüm çärelere üns çekildi.

Telefon arkaly söhbetdeşligiň ahyrynda hormatly Prezidentimiz we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti birek-birege berk jan saglyk, jogapkärli döwlet işlerinde mundan beýläk-de üstünlikleri, iki ýurduň doganlyk halklaryna bolsa parahatçylyk, abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdiler.

Telefon arkaly söhbetdeşlik eýran tarapynyň başlangyjy boýunça geçirildi.

20.12.2023
Halkyň durmuş-ykdysady goraglylygynyň ygtybarly kepili

Ýurdumyzda halkyň hal-ýagdaýynyň ýokarlandyrylmagy we Durnukly ösüş maksatlarynyň durmuşa giňden ornaşdyrylmagy üçin uly möçberde maýa goýumlar goýulýar. Bu babatda milli maksatnamalardyr iri taslamalar üstünlikli amala aşyrylýar. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy», «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasy» hem-de «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2028-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasy» we pudaklaýyn maksatnamalar her ýylda kabul edilýän esasy maliýe resminamasy bolan Döwlet býujeti hakynda Kanunyň esasyny düzýär. Bu hukuk resminamasy bilen, Watanymyzy 2024-nji ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maliýe ugurlary kesgitlenildi.

Ministrler Kabinetiniň 2023-nji ýylyň on aýynyň jemlerine bagyşlanyp, 10-njy noýabrda geçirilen mejlisinde döwlet Baştutanymyz «Türkmenistanyň 2024-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasyny Türkmenistanyň Mejlisine ibermek baradaky hata gol çekdi. 25-nji noýabrda Türkmenistanyň Mejlisiniň VII çagyrylyşynyň dördünji maslahatynda degişli kanun taslamasy deputatlar tarapyndan ara alnyp maslahatlaşyldy we biragyzdan goldanylyp, kabul edildi. Kanuna hormatly Prezidentimiziň gol çekmegi bilen, ol metbugatda çap edildi. Onuň görkezijileri barada aýdylanda, 2024-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň umumy girdejileri 102 313,5 million manat möçberinde göz öňünde tutulýar. Býujetiň I derejesiniň girdejileri, ýagny salgytlar we býujete geçirilýän beýleki tölegler boýunça serişdeleriň gelip gowuşýan möçberi 32 865,0 million manat möçberde meýilleşdirilip, 2023-nji ýyl üçin tassyklanan derejesine garanyňda, 12,8 göterim ýokarydyr.

Hususy telekeçilere ählitaraplaýyn goldaw berlip, hususy pudagyň ösüşi üçin ähli şertler döredilýär. Kiçi we orta telekeçiligi mundan beýläk-de höweslendirmek, döwlete dahylsyz bölegiň paýyny geljek ýylda 71,4 göterime ýetirmek maksat edinilýär. Ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň durnukly depginler bilen ösmegi netijesinde, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň deňeşdirme nyrhlarda 6,6 göterime çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Daşary söwda dolanyşygynyň möçberi hem artar.

Döwlet býujetinde umumy çykdajylar 102 313,5 million manat möçberinde göz öňünde tutuldy. I derejeli çykdajylar barada aýdylanda, 32 865,0 million manat möçberinde meýilleşdirilip, olaryň köp bölegi raýatlaryň döwlet tarapyndan kepillendirilýän durmuş şertleriniň pugtalandyrylmagyna gönükdiriler. Durmuş maksatly ulgama gönükdiriljek serişdeleriň tutýan paýy 77,3 göterim göz öňünde tutulan. Durmuş ulgamyny maliýeleşdirmek üçin serişdeler Prezident maksatnamalarynda meýilleşdirilen çärelere gönükdirilmek bilen, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyny, ykdysadyýetiň depginli ösüşini üpjün eder.

Döwlet býujetinden durmuş we jemgyýetçilik hyzmatlaryna goýberiljek serişdeleriň 36,6 göterimi bilime, 13,5 göterimi saglygy goraýşa, 2,9 göterimi medeniýete, 37,8 göterimi döwlet durmuş üpjünçilik ulgamyna, 9,2 göterimi ýaşaýyş jaý-jemagat hojalygyna harçlanar. Birinji synpa barjak mekdep okuwçylaryny netbuk kompýuterleri bilen üpjün etmek üçin ýörite serişdeler göz öňünde tutulan. Kanunda: «Zähmet haky, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň çykdajylarynyň goralan maddalarydyr» diýlip aýratyn bellenilmegi ilatyň durmuş goraglylygynyň kepili hökmünde ertirki güne ynamy has-da artdyrýar.

Hormatly Prezidentimiziň ynsanperwer durmuş syýasatyndan gelip çykýan, asylly däbe öwrülen sahawatly resminama esasynda geljek ýylyň başyndan Türkmenistanda zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberi ýene-de 10 göterim ýokarlandyrylar. Kanundan görnüşi ýaly, merkezleşdirilen býujetden Arkadag şäheriniň, Daşoguz we Lebap welaýatlarynyň býujetleriniň deňeçerligini üpjün etmek üçin olara 2 986,2 million manat möçberde serişdeler bölünip berler. Ýerli býujetiň umumy möçberi 13 755,0 million manat bolar. Şol sanda, Aşgabat şäheriniň býujeti 2 443,1 million manat möçberde meýilleşdirilip, bu görkeziji 2023-nji ýylyň tassyklanan meýilnamasy bilen deňeşdirilende, 10,8 göterim ýokarydyr. Arkadag şäheriniň býujeti 236,7 million manat möçberinde meýilleşdirilen. Ahal welaýatynyň býujeti 1 658,9 million manat bolup, ol üstümizdäki ýyl bilen deňeşdirilende, 7,1 göterim, Balkan welaýatynyň býujeti 1 538,7 million manat möçberde bolup, şu ýyl bilen deňeşdirilende, 9,5 göterim, Daşoguz welaýatynyň býujeti 2 478,5 million manat möçberde kesgitlenip, şu ýylkydan 9,4 göterim, Lebap welaýatynyň býujeti 2 781,1 million manat möçberde bolup, 2023-nji ýyldakysyndan 9,2 göterim ýokarydyr. Mary welaýatynyň 2024-nji ýyl üçin býujeti 2 618,0 million manat möçberde meýilleşdirilip, ol 2023-nji ýylyňky bilen deňeşdirilende, 8,1 göterim ýokarydyr.

Bilşimiz ýaly, «Arkadag şäheri hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň kabul edilmegi bilen, oňa döwlet ähmiýetli şäher hukuk derejesi berildi. Esasy maliýe resminamasy bolan «Türkmenistanyň 2024-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda ilkinji gezek bu şäheriň býujeti barada görkezijiler beýan edilen.

Türkmenistanyň Prezidentiniň durmuş-ykdysady syýasatynda maýa goýum işjeňligi uly ähmiýete eýedir. Ýurdumyzyň durnukly ykdysady ösüşi üçin ýeterlik maliýe serişdeleri goýberilýär. Maýa goýum maksatnamasy senagat pudaklarynyň ösdürilmegine, innowasion häsiýetli bilelikdäki kärhanalaryň işiniň giň gerimde ýola goýulmagyna, eksporta gönükdirilen hem-de importyň ornuny tutýan önümçilikleriň geriminiň giňeldilmegine, oba hojalygynda özgertmeleri geçirmegiň hasabyna azyk howpsuzlygyny pugtalandyrmaga, ilatyň durmuş taýdan goraglylygynyň berk berjaý edilmegine gönükdirilen toplumlaýyn çäreleri özünde jemleýär.

Ýurduň ykdysadyýetiniň önümçilik maksatly desgalarynyň gurluşygyna maýa goýumlaryň umumy möçberinden 67,8 göterimi, önümçilik däl maksatly desgalaryň gurluşygyna 32,2 göterimi harçlanar. Geljek ýylda Arkadag şäheriniň ikinji tapgyrynyň gurluşygy batly depginler bilen dowam etdiriler. Hassahanalaryň we saglyk öýleriniň, çagalar baglarynyň, umumybilim berýän orta mekdepleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy, şol sanda ýurdumyzyň etraplarynda we şäherlerinde ýaşaýyş jaýyna aýratyn mätäçlik çekýän adamlar üçin jaýlaryň, täze obalaryň, awtomobil ýollarynyň, suw we lagym, gaz, elektrik geçirijileriniň, suw arassalaýjy desgalaryň gurluşyklary göz öňünde tutulan.

«Türkmenistanyň 2024-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Türkmenistanyň Kanuny milli ykdysadyýetiň pudaklaryny, şeýle hem sebitleriň batly depginler bilen sazlaşykly ösdürilmegini, ilatyň durmuş hal-ýagdaýynyň has-da gowulandyrylmagyny göz öňünde tutýar. Munuň özi tutumly maksatlara hyzmat etmek bilen, ýurduň ykdysady ösüşiniň, halkyň abadançylygynyň ygtybarly binýadyny has-da berkider.

Guwançmyrat AGAÝEW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysady meseleler baradaky komitetiniň başlygy.

20.12.2023
Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Arkadag şäherinde Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlygyň barşy bilen tanyşdy

Arkadag şäheri, 16-njy dekabr (TDH). Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy, Hormatly il ýaşulusy Gurbanguly Berdimuhamedow Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyryp, bu ýerde Täze ýyl baýramyna taýýarlygyň çäklerinde ýerine ýetirilýän işler, söwda hyzmatlarynyň guralyşy bilen tanyşdy. Şeýle hem Gahryman Arkadagymyz degişli düzümleriň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.

Şu günler paýtagtymyzda, Arkadag şäherinde we ýurdumyzyň beýleki künjeklerinde hemmeleriň söýgüli baýramy bolan Täze ýyly mynasyp garşylamak maksady bilen, giň gerimli taýýarlyk işleri ýaýbaňlandyryldy. Onuň çäklerinde ilata edilýän hyzmatlaryň derejesine we hiline möhüm ähmiýet berilýär. Şunda dükanlarda, bazarlarda harytlaryň elýeterli bahalardan üpjün edilmegi wajyp wezipeleriň hatarynda kesgitlenildi. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň 15-nji dekabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegi ugrunda degişli işleriň durmuşa geçirilýändigine şaýatlyk edýär.

Häzirki wagtda Türkmenistanyň bazarlarynda dürli harytlaryň bolçulygyny üpjün etmek boýunça hemmetaraplaýyn işler dowam edýär. Hökümetiň mejlisinde döwlet Baştutanymyz degişli ýolbaşçylara ilata hödürlenilýän hyzmatlaryň hilini we derejesini ýokarlandyrmak babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Täze ýyl baýramyna taýýarlyk görülýän şu günlerde söwda toplumyna degişli düzümleriň işi döwrüň talabyna laýyk derejede guralmalydyr.

Gahryman Arkadagymyzy täze şäherde Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow, Arkadag şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew, Arkadag şäher Alyjylar jemgyýetiniň başlygy H.Muhammedow garşyladylar.

Türkmen halkynyň Milli Lideri şäherde hereket edýän söwda toplumlarynyň, aýratyn-da, “Gökdere” söwda merkeziniň işi, söwdanyň guralyşy we ilata hödürlenilýän harytlar bilen tanyşdy. Bu ýerde azyk we senagat harytlarynyň köp görnüşi ýerleşdirilip, olar hili hem-de elýeterli bahasy babatda häzirki zaman talaplaryna, halkymyzyň ösen islegine doly laýyk gelýär. Merkeziň giň söwda zallarynda sahawatly türkmen topragynda ösdürilip ýetişdirilen dürli gök hem-de miwe önümlerini satyn almak bolýar. Munuň özi Täze ýyl baýramyny ýokary derejede garşylamagyň möhüm şertidir. Bularyň ählisi Watanymyzda azyk bolçulygyny üpjün etmek ugrunda döwlet tarapyndan edilýän tagallalaryň oňyn netije berýändigine, Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeleriň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýändigine şaýatlyk edýär.

Bu ýerde her bir adam özüne gerek harydyny tapyp bilýär. Ýöriteleşdirilen söwda zolaklarynyň harytlaryň görnüşlerine görä bölünmegi alyjylar üçin amatly şertleri üpjün edýär. Täze merkezde elektron söwda ýola goýuldy, ýagny söwda hyzmatlaryny sanly ulgam arkaly amala aşyrmak bolýar. Şäheriň ýaşaýjylary öýlerinden çykman, gerek harytlary sargyt edip bilýärler. Eltip bermek hyzmatynyň ýola goýulmagy söwdanyň medeniýetini we bu toplumyň ähmiýetini artdyrýar.

Türkmen halkynyň Milli Lideri häzirki döwürde durmuşyň ähli ulgamlaryna sanly ulgamyň işjeň ornaşdyrylýandygyny belläp, ilatyň intellektual derejesini ýokarlandyrmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Gahryman Arkadagymyz bu işlerde innowasion we döredijilik usullaryny netijeli ulanmagyň zerurdygyny nygtap, degişli ýolbaşçylara birnäçe tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz merkezde işleýän satyjylar bilen söhbetdeş bolup, hödürlenilýän önümleriň hili bilen gyzyklandy. Olar, öz nobatynda, alyjylar hem-de işgärler üçin halkara ölçeglere laýyk gelýän hemme zerur şertleriň döredilendigini bellediler we Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza hoşallyk bildirdiler.

Bu ýerde elektron aragatnaşyk arkaly ýola goýlan işler söwdany guramagyň ýokary derejesini üpjün edýär, alyjylaryň islegini doly kanagatlandyrýar. Bellenilişi ýaly, bu usul önüm öndürijiler üçin bolşy ýaly, alyjylar üçin hem örän amatly. Çünki sargyt edilen harytlar, dürli önümler we taýýarlanylan naharlar wagt ýitirmän müşderilere ýetirilýär. Gahryman Arkadagymyz täze şäheriň söwda toplumynda ýola goýlan döwrebap hyzmatlaryň hem-de elektron söwda dolanyşygynyň tutuş ýurdumyz üçin nusgalyk bolmalydygyny belläp, bu işleriň Watanymyzyň ähli künjeklerinde hereket edýän dükanlarda we bazarlarda ýola goýulmagynyň wajypdygyny nygtady hem-de degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Munuň özi ilatyň ösen islegini kanagatlandyrmak meseleleriniň oňyn çözülmegine döwlet derejesinde ähmiýet berilýändiginiň aýdyň nyşanydyr.

Söwda merkezinde azyk önümleri üçin ýörite zolagyň bolmagy bu ugurda alnyp barylýan işleriň anyk netijesidir. Şol zolakda et, balyk önümleriniň, çörek we çörek önümleriniň, ter gök we miwe önümleriniň, unuň, beýleki däneli ekinleriň gaplanan we gaplanmadyk görnüşleri hödürlenilýär. Arkadag şäherinde gurlup ulanmaga berlen köpugurly söwda merkezleri mähriban topragymyzyň sahawatyny, berekedini görkezýär. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, önümleriň elýeterli bahasynyň ýola goýulmagy we önüm bolçulygynyň üpjün edilmegi häzirki döwrüň möhüm wezipeleriniň biridir. Hut bazarlaryň ýagdaýy halkymyzyň abadançylygynyň yzygiderli ýokarlanýandygyny görkezýär.

Arkadag şäheriniň söwda merkezinde ilatyň dürli isleglerini kanagatlandyrmak üçin hemme mümkinçilikler döredilipdir. Şunuň bilen birlikde, önümleriň giň görnüşi oba hojalyk we azyk senagatynyň kuwwatlyklarynyň barha artýandygyna, ýurdumyzda azyk bolçulygyna şaýatlyk edýär. Bu bolsa önüm bolçulygyny pugtalandyrmak boýunça Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan asylly işleriniň häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň nobatdaky beýanydyr. Şunuň bilen baglylykda, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň oba hojalyk pudagynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýandygyny bellemek gerek.

Gahryman Arkadagymyz söwda merkeziniň we onuň dolandyryş düzüminiň işgärleri bilen söhbetdeş bolup, olary ýetip gelýän Täze ýyl baýramy bilen gutlady hem-de hemmelere işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.

Işgärleriň ählisi Täze ýyl baýramçylygynyň öňüsyrasynda söwda merkezine gelip, söwdanyň derejesi bilen tanşandygy, ýokary derejeli hyzmaty guramaga döredilen mümkinçilikler üçin hormatly Arkadagymyza tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini beýan etdiler. Mundan başga-da, olar merkeziň hödürleýän elektron hyzmatlaryndan alyjylaryň hoşallyklarynyň çäginiň ýokdugyny, halkymyza hyzmat etmegiň özleri üçin uly hormatdygyny aýratyn nygtadylar.

Türkmen halkynyň Milli Lideri häzirki döwürde azyk bolçulygynyň berkidilmeginde hususyýetçilige möhüm ornuň degişlidigini belläp, telekeçileriň ýurdumyzyň dürli künjeklerinde we paýtagtymyzda täze, döwrebap söwda merkezlerinde söwdanyň ýokary medeniýetini üpjün edýändiklerini kanagatlanma bilen belledi. Munuň özi azyk howpsuzlygynyň berkidilmegi bilen bir hatarda, ýurdumyzyň eksport kuwwatlyklarynyň artdyrylmagynda aýratyn ähmiýetlidir.

Gahryman Arkadagymyz merkeziň işgärleriniň alyp barýan işlerine minnetdarlygyň nyşany hökmünde olaryň her birine Täze ýyl baýramçylygy mynasybetli toý sowgatlaryny gowşurdy we mundan beýläk-de netijeli işläp, halkymyzyň alkyşyna mynasyp bolmaklaryny arzuw etdi.

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowyň we Arkadag şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onuň dowamynda Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda ýaýbaňlandyrylan işleriň ýagdaýy, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň ikinji tapgyrda meýilleşdirilen önümçilik toplumlarynyň gurluşyklaryna gatnaşmaklary, bina edilmegi meýilleşdirilýän desgalaryň ýerleşdiriljek ýerleri bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şeýle hem häzirki döwürde milli ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmak boýunça işlenip taýýarlanylýan konsepsiýanyň çäklerinde Arkadag şäherinde alnyp barylýan işler, önümçilik kuwwatlyklarynyň enjamlaşdyrylmagy, täze şäherde bina ediljek desgalaryň döwrebaplygy hakynda giňişleýin maglumat berildi. Gahryman Arkadagymyz ikinji tapgyryň desgalary bina edilende, ýerli tebigy aýratynlyklaryň göz öňünde tutulmalydygyny we bu künjegiň ekologik ýagdaýyny degişli derejede saklamagyň möhüm wezipe hökmünde kesgitlenendigi barada aýtdy. Meýilleşdirilýän desgalar gurlanda ulanyljak gurluşyk serişdeleri, toplumlaryň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak boýunça kesgitlenen işler, binalaryň bezeg aýratynlyklary barada maglumat berildi. Şunda gurluşyk serişdeleriniň berkligi, uzak möhletleýinligi bilen baglanyşykly meselelere aýratyn ähmiýet berilýär.

Gahryman Arkadagymyz ýokary halkara görkezijilere laýyk derejede bina edilen täze şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda ýerine ýetirilýän işleriň häzirki zamanyň talaplaryna we milli binagärlik ýörelgelerine laýyk gelmelidigini nygtady. Şunda milli binagärligiň döwrebap ýörelgeleri, aýratyn-da, gurluşyk ulgamynyň täzeçil usullary işjeň ulanylmalydyr diýip, Milli Liderimiz belledi we bu babatda birnäçe görkezmeleri berdi.

Arkadag şäherinde Täze ýyl baýramynyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmelidigini, baýramçylyk dabaralarynyň, çagalar üçin bolşy ýaly, ulular üçin hem ýatda galyjy, täsirli pursatlara beslenmelidigini belläp, Gahryman Arkadagymyz bu işleriň häzirki zamanyň talaplaryna laýyk derejede alnyp barylmalydygyny aýtdy we öňde goýlan wezipeleri amala aşyrmakda üstünlik arzuw edip, bu ýerden ugrady.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli tagallalary bilen bu günki gün Köpetdagyň eteginde dörän Arkadag şäheri bagtyýar watandaşlarymyz üçin iň amatly ýaşaýyş gurşawyny özünde jemleýär. Şu günler ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, täze şäheriň ýaşaýjylary hem Täze ýyly baýram etmäge taýýarlyk görýär. Şäher ýaşaýjylary döwrebap mümkinçiliklerden peýdalanyp, bazarlarda we söwda nokatlarynda dürli harytlary elýeterli bahalardan satyn alýarlar. Söwda ulgamynyň işgärleri sanly ulgamyň mümkinçilikleri arkaly adamlara ýokary hilli hyzmatlary hödürleýärler.

Söwda ulgamynyň işgärleri hormatly Prezidentimiziň bu ulgamda döreden şertlerinden netijeli peýdalanyp, ýurdumyzyň bazarlaryny hem-de söwda nokatlaryny dürli görnüşli önümler bilen üpjün etmek bilen, halkymyzyň isleglerini kanagatlandyrýarlar. Öndürilen azyk harytlarynyň köp görnüşlerini elýeterli bahalardan ilata hödürleýärler.

Sanly ulgamyň mümkinçilikleri Arkadag şäheriniň söwda merkezlerinde giňden ornaşdyryldy. Bu ýerde ýaşaýan ildeşlerimiz şeýle amatlyklara eýe bolmak bilen, islendik harydy ýa-da önümi sargyt edip bilýärler we tiz wagtda alyp, nagt däl görnüşde töleg geçirip bilýärler. Şeýle döwrebap mümkinçilikler, halkymyzyň abadan durmuşy Gahryman Arkadagymyzyň atalyk aladalarynyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bimöçber tagallalarynyň netijesidir.

18.12.2023
Türkmen Bitaraplygy — parahatçylygyň, durnuklylygyň, deňhukukly hyzmatdaşlygyň, mizemez jebisligiň binýady

12-nji dekabrda ýurdumyz Halkara Bitaraplyk gününi we Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakynda taryhy Kararnamanyň kabul edilmeginiň 28 ýyllygyny dabaraly belläp geçdi. Sebitde hem-de dünýäde, döwletleriň we halklaryň arasyndaky gatnaşyklarda parahatçylyk medeniýetini berkarar etmegiň möhüm şerti hökmünde durmuşa geçirilýän daşary syýasatymyzyň üstünliklere beslenýändiginiň nyşany bolan bu sene milli hem-de halkara derejede aýratyn ähmiýete eýedir.

Hormatly Prezidentimiz halkymyza iberen Gutlagynda biziň içeri we daşary syýasatda hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýymyza, bar bolan mümkinçiliklerimize esaslanyp, geljekde-de Garaşsyz döwletimizi dünýäniň öňdebaryjy, gülläp ösýän dostlukly ýurduna öwürmek üçin ähli tagallalaryň ediljekdigini belledi.

Aşgabatda ýaýbaňlandyrylýan çäreleriň çäginde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Bitaraplyk binasyna gül goýmak dabarasy geçirildi. Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde Halkara Bitaraplyk gününe bagyşlanyp, sungat ussatlarynyň baýramçylyk konserti boldy. Bu şanly baýramçylyk mynasybetli dabaralar ýurdumyzyň ähli künjeklerinde giňden ýaýbaňlandyryldy.

11-nji dekabrda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Halkara Bitaraplyk güni mynasybetli geçirilýän dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada gelen BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň dolandyryjysynyň orunbasary, Ýewropa we GDA ýurtlary boýunça sebitleýin býurosynyň direktory hanym Iwana Žiwkowiçi kabul etdi. Duşuşygyň dowamynda BMG bilen köpugurly strategik hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Daşky gurşawy goramak, saglygy goraýyş ulgamlarynda, milli sanly ulgamy ösdürmek babatda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň wezipelerine aýratyn üns çekildi. Bellenilişi ýaly, BMG tarapyndan ilkinji Bitarap döwlet hökmünde resmi taýdan ykrar edilen Türkmenistan häzirki wagtda ählumumy gün tertibiniň möhüm meselelerini çözmek, parahatçylyk we özara hormat goýmak diplomatiýasyny has-da ilerletmek boýunça netijeli başlangyçlary öňe sürmek bilen, halkara gatnaşyklara işjeň goşulyşýar.

Şol gün paýtagtymyzda geçirilen Parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary toparynyň ýokary derejedäki mejlisinde hem-de “Dialog — parahatçylygyň kepili” atly forumda netijeli halkara hyzmatdaşlygy ilerletmekde we ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy pugtalandyrmagyň gurallaryny işjeň ulanmakda ýurdumyzyň eýeleýän ornuna ýokary baha berildi. Aşgabatda iri halkara maslahatlardyr duşuşyklaryň yzygiderli geçirilmegi döredijilikli daşary syýasatymyzyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň güwäsidir.

11-nji dekabrda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalarynyň, konsullyk edaralarynyň, halkara guramalaryň ýanyndaky wekilhanalarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisde döwletimiziň daşary syýasat ulgamynda ýerine ýetirilen işleriň jemi jemlenildi, geljekde öňde durýan wezipeler kesgitlenildi.

Döwlet Baştutanymyz 2023-nji ýylyň hem ýurdumyz üçin daşary syýasatda üstünlikli bolandygyny kanagatlanma bilen belledi. Nygtalyşy ýaly, şu ýylyň dowamynda Türkmenistan ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy, howpsuzlygy üpjün etmek, halkara ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny ösdürmek, dünýä döwletleri bilen medeniýet, ylym, bilim, sport ulgamlarynda gatnaşyklary giňeltmek boýunça yzygiderli işleri durmuşa geçirdi. Parlamentara gatnaşyklaryň gerimi giňäp, mazmuny baýlaşdy. Türkmenistan Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmek babatda zerur tagallalary edýär. Energiýa howpsuzlygy, durnukly ulag ulgamy, howanyň üýtgemegi we beýleki ugurlar boýunça hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berilýär. Ýurdumyzyň edýän tagallalary dünýä döwletleri, abraýly halkara guramalar tarapyndan giňden goldanylýar.

Hormatly Prezidentimiz geljekde köp işleri ýerine ýetirmegiň zerurdygyny belläp, halkara giňişlikde Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň bähbitlerini goramakda ýurdumyzyň diplomatlarynyň uly işleri alyp barjakdygyna berk ynam bildirdi.

Halkymyzyň rehimdarlyk we ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alyp, Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Serdar Berdimuhamedow Halkara Bitaraplyk güni mynasybetli günä geçmek hakynda Permanlara gol çekdi. Resminamalara laýyklykda, iş kesilen 302 raýat, şol sanda daşary ýurtly 6 raýat mundan beýläk azatlykdan mahrum etmek görnüşindäki esasy jeza çäresini çekmekden boşadyldy. Döwlet Baştutanymyz “Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň işini kämilleşdirmek hakynda”, “Türkmenistan bilen daşary ýurt döwletleriniň arasyndaky käbir halkara resminamalary tassyklamak hakynda”, şeýle hem “Diplomatik protokol” atly ýöriteleşdirilen okuw merkeziniň açylmagyny göz öňünde tutýan “Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň işini kämilleşdirmek hakynda” Kararlara gol çekdi.

15-nji dekabrda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlisiň dowamynda ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işi, milli banklaryň kart ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek, tebigy gazy ibermegiň, peýdalanmagyň kadalaryny kämilleşdirmek, ýangyç-energetika toplumynyň, ulag ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, gurluşyk-senagat we himiýa toplumynyň kärhanalarynda öndürilýän önümleriň möçberini, olaryň eksportyny artdyrmak, möwsümleýin oba hojalyk işleri bilen bagly meselelere garaldy.

2024-nji ýylda sergileri, ýarmarkalary, maslahatlary, festiwallary guramak hem-de Änew şäheriniň geljek ýylda “Türki dünýäniň medeni paýtagty” diýlip yglan edilmegi mynasybetli medeni çäreleri geçirmek bilen baglanyşykly alnyp barylýan işler barada hasabat berildi. BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleri tarapyndan Türkmenistana saglygy goraýyş ulgamynda gazanan üstünlikleri üçin berlen güwänamalar barada aýdylyp geçildi. Şolaryň hatarynda BMG-niň Ösüş maksatnamasy tarapyndan “Türkmenistanyň Hökümetiniň hemmeler üçin ýokary hilli dermanlara elýeterliligi, lukmançylyk hyzmatlarynyň yzygiderliligini we hilini üpjün etmek arkaly saglygy goraýşyň hyzmatlarynyň ählumumy gurşawynyň ýolunda ösüşi çaltlaşdyrmak boýunça möhüm tagallalary üçin” atly güwänamasy, BSGG-niň Supramilli referens barlaghanasynyň (Gauting, GFR) degişli güwänamalary bar.

Şeýle-de türkmen ýaşlarynyň 2024-2025-nji okuw ýylynda Hytaý Halk Respublikasynyň hem-de Wengriýanyň ýokary okuw mekdeplerinde maglumat tehnologiýalary, saglygy goraýyş, lukmançylyk ylymlary, bilim, pedagogika ylymlary, oba hojalygy we oba hojalyk ylymlary, inženerçilik işi, tehnologiýalar, tehniki ylymlar, matematika, tebigy ylymlar ýaly ugurlar boýunça bilim almaklarynyň maksadalaýykdygy barada bellenilip geçildi.

Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiziň garamagyna Türkmenistanyň Ýewropa Bileleşigi bilen ileri tutulýan ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyny ösdürmek babatda teklipler hödürlenildi. Döwlet Baştutanymyz bu tekliplere garap, Daşary işler ministrligine iki tarapyň bähbitlerine laýyk gelýän degişli işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Täze ýyl baýramynyň ýakynlap gelýändigi bilen baglylykda, ýurdumyzyň dükanlarynda, bazarlarynda azyk harytlarynyň dürli görnüşleriniň bolelin, elýeterli bahalardan üpjün edilmegi boýunça degişli düzümleriň ýolbaşçylaryna anyk tabşyryklary berdi.

16-njy dekabrda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy, Hormatly il ýaşulusy Gurbanguly Berdimuhamedow Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyryp, bu ýerde Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlygyň çäklerinde ýerine ýetirilýän işler, söwda hyzmatlarynyň guralyşy bilen tanyşdy. Hususan-da, Gahryman Arkadagymyz “Gökdere” söwda merkezine gelip, bu ýerde işleýän satyjylar bilen söhbetdeş boldy, söwdanyň guralyşy we aglaba bölegi ýurdumyzyň telekeçileri tarapyndan öndürilip, halkymyza hödürlenilýän harytlaryň görnüşleri bilen tanyşdy.

Soňra Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy iş maslahatyny geçirdi. Onuň dowamynda ýurdumyzy senagatlaşdyrmaga, ilatyň iş bilen üpjünçiligini gowulandyrmaga, täze iş orunlaryny döretmäge gönükdirilen maksatnamalaryň çäklerinde Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda ýaýbaňlandyrylan işleriň ýagdaýy barada hasabatlar berildi. Gahryman Arkadagymyz ýokary halkara görkezijilere laýyk derejede bina edilen täze şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda ýerine ýetirilýän işleriň häzirki zamanyň talaplaryna hem-de milli binagärlik ýörelgelerine laýyk gelmelidigine ünsi çekdi we bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.

Şunuň bilen baglylykda, Arkadag şäherinde Täze ýyl baýramynyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmelidigi, baýramçylyk dabaralarynyň, çagalar üçin bolşy ýaly, ulular üçin hem ýatda galyjy, täsirli pursatlara beslenmelidigi nygtaldy.

Her ýylyň 14-nji dekabrynda dabaraly bellenilip geçilýän Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň gününi geçen hepdäniň möhüm wakalarynyň hatarynda görkezmek bolar. Nebitgaz toplumynyň merkezi binasynda geçirilen dabaraly maslahatda zähmetde aýratyn tapawutlanan ýangyç-energetika toplumynyň işgärlerine we geologlara hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy. Şeýle hem nebitgaz toplumynyň üstünliklerini we gazananlaryny şöhlelendirmek boýunça geçirilen döredijilik bäsleşiginiň ýeňijilerini Hormat hatlarydyr gymmat bahaly sowgatlar bilen sylaglamak dabarasy boldy.

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan sanly ulgam arkaly guralan XI Türkmen-german lukmançylyk forumynyň dowamynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meselelerine garaldy. Duşuşykda dürli keselleriň öňüni almak, olary irki döwürlerde anyklamak we bejermek, gaýragoýulmasyz kömek, onkologiýa, trawmatologiýa, ortopediýa ýaly möhüm ugurlarda hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. German hünärmenleri Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamyndaky ýeten sepgitlerine ýokary baha berip, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda işlenip taýýarlanylan köpugurly “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň yzygiderli amala aşyrylmagynyň netijeli häsiýetini nygtadylar. Olar köpýyllyk hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmegi maksat edinýändiklerini tassyklap, türkmen kärdeşleri bilen tejribelerini, täze ylmy işläp taýýarlamalaryny paýlaşmaga taýýardyklaryny beýan etdiler.

Mary welaýatynda Türkmenistanyň hem-de Eýran Yslam Respublikasynyň amaly-haşam we mozaika sungatynyň bilelikdäki sergisi geçirildi. Welaýatyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde guralan sergide amaly-haşam sungatynyň, keramika, heýkeltaraşlyk, şekillendiriş sungatynyň we halk senetçiliginiň ussatlarynyň eserleri, şol sanda haly, keçe, kilim önümleri, milli lybaslar, saz gurallary, türkmen halkynyň durmuşda ulanýan beýleki esbaplary görkezildi. Çäräniň dowamynda mozaika sungaty boýunça ussatlyk sapagy guraldy, bagşy-sazandalaryň ýerine ýetirmeginde halk aýdym-sazlary ýaňlandy. Şu gezekki giň gerimli sergi dostluk we döredijilik baýramy hökmünde ýakymly duýgulara beslenip, ýurtlaryň köpugurly hyzmatdaşlygynyň giňeldilmeginde nobatdaky ädim boldy.

Geçen hepdäniň anna güni “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki giň meýdançada oturdylan ýurdumyzyň Baş arçasy uzak garaşylan, şatlykly baýramyň — Täze ýylyň ýetip gelýändigini alamatlandyryp, nurana öwüşginde ýalkym saçdy. Bu ýerde beýikligi 44 metre deň bolan, belent başy “2024” ýazgyly sekizburçly ýyldyz bilen bezelen ajaýyp arça ýerleşýär. Asylly däbe görä, dabara Aýazbaba, onuň agtygy Garpamyk hem-de ertekileriň gahrymanlary gatnaşdylar. Bu ýyl olaryň ýoly ajaýyp Arkadag şäherinden başlan täze ugur boýunça geçdi.

Soňra ýurdumyzyň şäherleriniň we obalarynyň meýdançalarynda gurnalan Täze ýyl arçalary dürli öwüşginli yşyklara beslenip, döwlet tarapyndan mähir bilen gurşalan bagtyýar çagalaryň şatlygyna şatlyk goşdy.

Ilkinji gezek Arkadag şäheriniň söwda toplumynda geçirilen «Ýylyň parlak ýyldyzy» bäsleşiginiň jemleýji tapgyry Täze ýyl baýramynyň öňüsyrasyndaky ajaýyp wakalaryň biri boldy. Baş baýraga Bahar Annaýewa mynasyp bolup, ýeňijä göçme kubok, gymmat bahaly sowgat gowşuryldy.

Şeýlelikde, geçen hepde möhüm wakalara baý bolup, Bitarap Türkmenistanyň adamzadyň röwşen geljeginiň bähbidine köpugurly kuwwatyny durmuşa geçirmäge çalyşýandygyny aýdyňlygy bilen subut etdi. Bu bolsa parahatçylyk, bagtyýarlyk, adamlaryň abadan durmuşy, döredijilik, halklaryň dostlugy, raýdaşlyk ýaly asylly ýörelgelere doly laýyk gelýär.

(TDH)

18.12.2023
Ýurdumyzyň Täze ýyl Baş arçasynyň yşyklary ýakyldy

Aşgabat, 15-nji dekabr (TDH). Şu gün hemmeler üçin uzak garaşylan, şatlykly we mähriban baýramyň — Täze ýylyň ýetip gelýändigini alamatlandyryp, ýurdumyzyň Baş arçasy nurana öwüşginde ýalkym saçdy.

Asylly däbe görä, paýtagtymyzyň Köpetdagyň etegindäki täsin tebigy künjekleriniň birinde ýerleşýän “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki giň meýdança dabaralaryň geçirilýän merkezine öwrüldi. Bu ýerde iň owadan belent arça oturdylyp, ertekiler şäherjigi emele geldi.

Dürli öwüşginde nur saçýan şarlardyr çyrajyklardan, yşyklandyryjy bezeglerden emele gelen lybasa beslenen Baş arçanyň töweregine müňlerçe ýaşlar we uly ýaşly adamlar ýygnandylar. Hut şu ýerden çagalar üçin täsin başdan geçirmeleriň hem-de açyşlaryň jadylaýjy güýji başlanýar. Bu ýerde Aýazbabanyň we onuň agtygy Garpamygyň jadyly taýajyklary arkaly körpeleriň ajaýyp arzuwlary, islegleri amala aşyrylýar.

Belent başy “2024” ýazgyly sekizburçly ýyldyz bilen bezelen Baş arçanyň beýikligi 44 metre, ini bolsa 16 metre deňdir. Oýnawaçlaryň we yşyklandyryjylaryň dürli görnüşleri bilen bezelen bu ajaýyp ýaşyl arça ýetip gelýän Täze ýylyň nyşany bolup, onuň ýerleşýän ýeri paýtagtymyzyň ýaşaýjylarydyr myhmanlary üçin iň özüne çekiji, gözel künjekleriň birine öwrüler.

Ýurdumyzyň Baş arçasynda yşyklaryň ýakylmagy ertekilerdäki täsinlikler baradaky düşünjelere beslenen dabaradyr. Şoňa görä-de, ol baýramçylygyň guramaçylaryndan aýratyn döredijilikli çemeleşmäni talap edýär. Her ýyl Aýazbaba we onuň agtygy Garpamyk üçin geçilmeli täze, ýörite ugur, medeni maksatnama taýýarlanylýar. Şu ýyl hem guramaçylar ýaş tomaşaçylar üçin özüne çekiji tomaşany taýýarlapdyrlar. Ol suw kenaryndaky balykçylaryň sahnalary bilen başlanýar.

...Sahna ussatlary Tikgi we Potdyş balyk tutmaga gidýärler. Olaryň toruna altyn balyk düşýär. Tikgi öz oglunyň Aýazbabany görmek isleýändigi baradaky arzuwyny aýdýar. Arzuwyň ertekilerdäki ýaly amala aşmagy netijesinde, Aýazbaba, Garpamyk hem-de oglanjyk Arkadag şäherinde peýda bolýar.

Bu täsin şäheriň şu ýylyň 29-njy iýunynda dabaraly açylandygyny bellemelidiris. Kanun esasynda döwlet ähmiýetli şäher diýen aýratyn hukuk derejesine eýe bolan Arkadag şäheriniň gurulmagy ýurdumyzda türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ýaýbaňlandyrylan we häzirki döwürde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda dowam etdirilýän ägirt uly özgertmeleriň anyk netijesidir. Arkadag şäheriniň Diýarymyzyň gadymy künjekleriniň birinde, pederlerimiziň şöhratly taryhynyň gözbaş alýan ýerinde gurulmagy aýratyn bellärliklidir. Täze şäheriň durmuş ulgamy öňdebaryjy sanly, maglumat-aragatnaşyk we “ýaşyl” tehnologiýalara esaslanýan “akylly” şäheriň aýdyň nusgasydyr. Bu ýerde ekologiýa ýaly möhüm ugra aýratyn üns berildi. Mysal üçin, desgalaryň gurluşygynda ekologik taýdan arassa serişdeler ulanyldy. Arkadag şäherine “Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň sebitinde durnukly, “ýaşyl”, howa üçin oňaýly we innowasion çözgütli şäherleri ösdürmek” taslamasyna goşulýandygy baradaky güwänamanyň berilmegi bu ulgamda öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli çözülýändigine şaýatlyk edýär.

...Ertekileriň gahrymanlary Arkadag şäherine syýahatyň dowamynda Aman Gulmämmedow adyndaky döwlet drama teatryna baryp görýärler. Bu ýerde olary çagalar şatlykly garşylaýarlar. Soňra Görogly adyndaky döwlet atçylyk sirkinde «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar topary bedewe erk etmegiň dürli tilsimlerini myhmanlara görkezdiler. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen döredilen “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýäniň çar künjeginde geçirilýän abraýly ýaryşlara, bäsleşiklere we halkara sirk festiwallaryna gatnaşmak bilen, baýrakly orunlara mynasyp bolup, Watanymyzyň ýaşyl tuguny belentde parladýandygyny bellemek ýakymlydyr. Munuň özi dünýäde ahalteke bedewleriniň şan-şöhratynyň barha ýokary göterilýändigini görkezýär.

Soňra Täze ýyl arçalarynyň yşyklaryny ýakmak çäresine gatnaşyjylar Arkadag şäheriniň baş arçasynyň ýanyna gelip, bu ýerde guralan baýramçylyk konsertine tomaşa edýärler. Soňra şäheriň Aragatnaşyk müdirligine barýarlar. Bu ýerde Aýazbaba sanly ulgam arkaly ýetip gelýän Täze ýyl baýramy bilen gutlap, hemmeleri Aşgabat şäherinde ýerleşýän ýurdumyzyň Baş arçasyny görmäge çagyrýar. Täze ýyl dabarasyna gatnaşyjylaryň topary ak mermerli paýtagtymyza tarap ýola düşýär. Olaryň ýoly häzirki zaman ýaşaýyş jaý toplumlarynyň ýanyndan geçýär. Baş gahrymanlar gurlup ulanmaga berlen binalaryň aýratynlyklary, giň şaýollar, şäheriň baýramçylyk gözelligi bilen tanyşýarlar.

Nurana baýramyň öňüsyrasynda söýginiň, ýaşlygyň we dost-doganlygyň şäheri bolan Aşgabat has-da gözel keşbe girdi. Bu ýerdäki dürli öwüşginli suw çüwdürimleri, elwan güller, ajaýyp seýilgähler, biri-birinden gözel ak mermerli binalar, giň şaýollar, baýramçylyk lybasyny geýen seýilbaglar ýurdumyzyň okgunly ösýän hem-de üstünlikli durmuşa geçirilýän giň gerimli özgertmeleriň keşbini özünde jemläp, dünýäde ýaşamak üçin iň amatly, gözel şäherleriň biri hökmünde paýtagtymyzyň ornuny has-da berkidýär.

Aýdym, tans, folklor toparlarynyň artistleri hem-de Aşgabadyň köp sanly ýaşaýjylary baýramçylyga gelýän myhmanlary uly şowhun bilen mübärekleýärler. Çagalar döredijilik toparlarynyň çykyşlary dabaranyň şowhunyny artdyrýar.

Aýazbaba we onuň ýoldaşlary Arçabil şaýoluna gelip, ak paýtuna münüp, “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdança barýarlar.

Ine-de, sabyrsyzlyk bilen garaşylan myhmanlar, çagalar şatlyk-şowhuna beslenen aýdymlary aýdyp, köpöwüşginli yşyklandyryjylar bilen bezelen derwezeden girýärler. Şadyýan çykyşlar ýurdumyzyň Baş arçasy gurnalan meýdançany gurşap alýar. 2023-nji ýylyň we täze, 2024-nji ýylyň nyşanlarynyň keşbini janlandyrýan ýaşajyk artistler öz ajaýyp goşgularyny gyş gahrymanlaryna bagyşladylar. Paýtagtymyzyň teatr toparlary, ýaşajyk artistler, meşhur estrada aýdymçylary taýýarlan aýdym-sazly çykyşlary bilen hemişe gök öwüsýän arçanyň töweregini ertekilerdäki ýaly baýramçylyk dünýäsine beslediler.

Aýazbaba we Garpamyk bu günki dabara gatnaşýan ähli körpeleriň adyndan döwlet Baştutanymyza, Gahryman Arkadagymyza hem-de ähli türkmen halkyna täze, 2024-nji ýyl mynasybetli tüýs ýürekden gutlaglaryny, iň gowy arzuwlaryny aýtdylar. Olar hormatly Prezidentimize berk jan saglyk, bagtyýarlyk, mähriban Watanymyzyň abadançylygynyň we rowaçlygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw edip, çagalar hakda edýän yzygiderli aladasy, ýurdumyzda körpe nesilleriň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösmegi ugrunda alyp barýan asylly işleri üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.

Körpeleriň islegi boýunça Aýazbabanyň jadyly taýagynyň kömegi bilen belent başly arçanyň yşyklarynyň ýakylmagy bu ýerde guralan dabaranyň iň täsirli pursadyna öwrüldi. Onuň yzysüre ýurdumyzyň şäherleriniň we obalarynyň meýdançalarynda gurnalan Täze ýyl arçalary dürli öwüşginli yşyklara beslendi. Şu gün Diýarymyzyň ähli künjeklerinde belent ruha beslenen Täze ýyl dabaralaryna badalga berildi. Watanymyzyň çar ýanynda aýdym-sazyň owazy belentden ýaňlanyp, bagtyýar çagalaryň joşgunly cykyşlaryna giň orun berildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň adyndan sowgatlary we süýjülikleri almak çagalar üçin ýatdan çykmajak pursada öwrüldi.

Ýurdumyzyň Baş arçasynyň ýanynda guralan dabara çagalar horeografiýa toparynyň, meşhur estrada aýdymçylarynyň Täze ýyla bagyşlan aýdymlaryny özünde jemleýän uly baýramçylyk konserti bilen tamamlandy.

Surata düşüren Ilaman ÇÜRIÝEW.

18.12.2023
Burawlaýjylaryň zähmet üstünligi

Türkmenistan häzirki wagtda dünýäniň uglewodorod çig mallarynyň gorlaryna baý ýurtlarynyň hataryna girmek bilen, ýangyç-energetika ulgamynda ägirt uly taslamalary işläp taýýarlamakda hem-de olary durmuşa ornaşdyrmakda tutanýerli işleri bitirmegiň hötdesinden gelýär. Bu döwrebap işleriň her birinde «Türkmennebit» döwlet konserniniň buraw işleri müdirlikleriniň zähmet toparlarynyň hem mynasyp paýy bar. Konserniň burawlaýjylary nebitli-gazly ýataklarda dürli maksatly täze guýulary gazmakda, olary senagat taýdan işläp taýýarlamakda, uglewodorod çig mallarynyň çykarylýan möçberlerini artdyrmakda döwrebap işleri amala aşyrýarlar.

Konserniň «Nebitgazburawlaýyş» trestiniň «Goturdepe» buraw işleri müdirliginde bitirilýän işler hem maksada okgunlylygy bilen tapawutlanýar. Bu ajaýyp zähmet üstünligi barada müdirligiň baş geology Meretgylyç Tuwakgylyjow şeýle gürrüň berdi:

— Häzirki zaman dünýäsiniň iň bir kämil buraw desgalaryna we enjamlarydyr tilsimatlaryna eýe bolup, olara başarjaňlyk bilen erk edýän kärhananyň zähmet toparlary has çuň gatlaklara ynamly aralaşyp, täze üstünlikleri gazanýarlar. Watanymyzyň çäklerindäki ýataklardan uglewodorod çig mallaryny gözläp tapmagy şu müdirligiň hünärmenleriniň netijeli zähmetinden üzňe göz öňüne getirmek kyndyr. Goturdepe baýlyklar mesgeninden alynýan nebit çig malynyň möçberi tutuş «Türkmennebit» döwlet konserniniň düzümleri tarapyndan çykarylýan «gara altynyň» üçden birine barabardyr. Häzirki wagtda ynamly özleşdirilýän Demirgazyk Goturdepe meýdançasy bolsa bu ýeriň geljeginiň has-da uludygyna güwä geçýär.

Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli Maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirmek ugrunda tutanýerli zähmet çekýän müdirligiň burawlaýjylary Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýylynyň döredijilik ruhuna mynasyp işleri bitirmegi başarýarlar. Günbatar sebitiň ýerasty ýangyç çig malynyň baý gorlaryna eýe bolan meýdançalarynda şu ýylyň geçen 11 aýynda dag jynslarynyň jemi 44 müň 755 metrine derek, 59 müň 872 metri gazylyp, bellenilen meýilnama 134 göterime barabar amal edildi. Şunda ulanyş maksatly guýulary burawlamakda geçilen çuňluklar 53 müň 567 metre barabar bolup, bu babatdaky tabşyrygyň 157 göterim berjaý edilendigini aýratyn bellemek gerek. Şonuň ýaly-da, hasabat döwründe goturdepeli burawlaýjylar täze guýularyň 12-sine derek 16-synda gazuw işlerini üstünlikli tamamlamagyň hötdesinden geldiler. Şolaryň 14-siniň ulanyş maksatly guýulardygy has-da begendirýär.

— Gazanylýan üstünliklerde Myrat Garaýew, Täçberdi Dädebaýew, Maksat Aşyrmämmedow, Gurbanberdi Täşliýew ýaly öz işlerine ussat halypalaryň ýolbaşçylyk edýän buraw toparlarynyň has saldamly goşantlary bar. Häzirki wagtda burawlaýjylarymyz täze guýularyň ýene ýedisiniň gazuw işlerini ýokary depginde alyp barýarlar. Ol guýulardan hem uglewodorod çig mallarynyň bol akymlaryna garaşýarys. Bize häzirki zaman dünýäsiniň kämil enjamlaryna başarjaňlyk bilen erk edip, has çuň gatlaklara aralaşmagymyz, uglewodorod çig mallarynyň bol akymlaryny tapmagymyz üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, amala aşyrýan beýik işleri hemişe rowaç bolsun! — diýip, müdirligiň baş geology Meretgylyç Tuwakgylyjow aýdýar.

Hojaberdi BAÝRAMOW.

«Türkmenistan».

14.12.2023
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň nebitgaz senagaty we geologiýa pudaklarynyň işgärlerine

Hormatly nebitçiler, gazçylar we geologlar!

Sizi Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyzda giňden bellenilýän Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Siziň ýadawsyz zähmetiňiziň netijesinde, milli ykdysadyýetimiziň nebitgaz pudagy soňky ýyllarda uly üstünliklere eýe boldy. Pudakda alnyp barylýan öndürijilikli işler esasynda döwletimiz ýangyç çig malynyň gorlary boýunça dünýäniň öňdebaryjy ýurtlarynyň hataryna goşuldy. Türkmenistan bu ugurda halkara derejedäki ençeme taslamalara badalga bermek bilen, özüniň uglewodorod serişdeleriniň, ilkinji nobatda, türkmen halkyna, geljek nesillerimize hem-de goňşy döwletleriň halklarynyň bähbitlerine hyzmat etmegini gazanmak babatda öňde uly wezipeleri goýýar.

Gadyrly nebitgaz, geologiýa pudaklarynyň zähmetsöýer işgärleri!

Kabul edilen döwlet maksatnamalaryna laýyklykda, ýurdumyzda iri senagat toplumlaryny hem-de gaz geçiriji ulgamlaryny döretmek, geljegi uly nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek babatda öňde goýlan sepgitlere ýetmek üçin köp işler alnyp barylýar. Hususan-da, Garaşsyz Diýarymyzyň günorta-günbatarynda birnäçe täze nebitli ýataklaryň açylmagyny, Türkmenistan — Hytaý, Gündogar — Günbatar gaz geçirijilerini we gurluşygy alnyp barylýan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny gazanylan üstünlikleriň hatarynda görkezmek bolar. Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisiniň Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni bilen taryhy-syýasy baglanyşygy bar. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň döwlet Baştutany wezipesinde işlän döwründe, 2009-njy ýylyň 14-nji dekabrynda Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi açylyp ulanmaga berildi we türkmen mawy ýangyjy Gündogara akdyrylyp başlandy. Taryha altyn harplar bilen ýazylan şol gün hem Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni hökmünde yglan edildi.

Gadyrly nebitçiler, gazçylar we geologlar!

Dünýäde energiýa serişdeleriniň gorlary boýunça öňdäki orunlaryň birini eýeleýän «Galkynyş» gaz käniniň ýurdumyz üçin örän uly syýasy we ykdysady ähmiýeti bar. Bu käni tapgyrlaýyn özleşdirmegiň türkmen tebigy gazyny halkara bazarlara ibermegiň gerimini giňeltmekde geljegi uludyr. Häzirki döwürde türkmen energiýa serişdelerine isleg bildirýän ýurtlaryň sany barha artýar. Dünýä belli kompaniýalar we maliýe institutlary bu ugurda biziň bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmaga uly isleg bildirýärler. Türkmenistanyň mawy ýangyjyň eksportyny köpugurly esasda ösdürmek strategiýasy bolsa uglewodorod serişdelerini çykarmak mümkinçilikleriniň artdyrylmagyndan ugur alýar. Ýurdumyzda tebigy gazy gaýtadan işläp, dünýä bazarynda isleg bildirilýän önümleri öndürmäge uly üns berilýär. Soňky ýyllarda berkarar döwletimizde birnäçe döwrebap gazhimiýa toplumlarynyň gurlup ulanmaga berilmegi muňa aýdyň şaýatlyk edýär.

Watanymyzyň edermen nebitçileri, gazçylary we geologlary!

«Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasynda» önümçiligiň derejesini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen çäreleri amala aşyrmak göz öňünde tutuldy. Bu bolsa ýurdumyzyň energetika howpsuzlygyny, durnukly ykdysady ösüşini üpjün etmek bilen baglydyr. Şoňa görä-de, nebit we gaz ýataklarynda netijeli, häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän täze innowasion tehnologiýalar, ylmyň soňky gazananlary, sanly çözgütler esasynda iş alyp barmak zerurdyr. Ýurdumyzda bu ugurda giň möçberli işleriň alnyp barylýandygy guwandyryjydyr.

Hormatly ýangyç-energetika pudagynyň işgärleri!

Nebitgaz ýataklary özleşdirilende, uglewodorod serişdeleri çykarylanda, gaýtadan işlenende hem-de sarp edijilere iberilende daşky gurşawy aýawly saklamagyň talaplaryny berjaý etmek, bu işleri ýokary ekologik talaplara laýyklykda amala aşyrmak, şeýle-de howanyň üýtgemegine täsiri peseltmek öňde durýan möhüm wezipeleriň biridir. Türkmenistan ýaňy-ýakynda Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna gatnaşyjy taraplaryň 28-nji maslahatynyň belent münberinden Ählumumy metan borçnamasyna goşulýandygyny resmi taýdan yglan etdi. Ýurdumyz bu borçnamadan gelip çykýan wezipeleri iş ýüzünde ýerine ýetirmek babatda halkara jemgyýetçilik bilen hyzmatdaşlygy netijeli dowam etdirer. Nebitgaz pudagynyň işgärleriniň hem bu borçnamalary üstünlikli amala aşyrmaga saldamly goşant goşjakdyklaryna berk ynanýaryn.

Hormatly nebitçiler, gazçylar we geologlar!

Sizi hünär baýramyňyz bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn. Size berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, uly üstünlikleri arzuw edýärin.

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar BERDIMUHAMEDOW.

14.12.2023