Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministriniň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň welaýatlarynda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowa söz berildi. Häkim welaýatyň ekin meýdanlaryndaky oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda göz öňünde tutulan wezipeleriň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylýar, 2023-nji ýylyň pagta hasyly üçin pagtaçy daýhanlary ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreler görülýär.

Ýazky ekiş möwsümi üçin oba hojalyk tehnikalary we gurallary abatlanylýar, ýeralmany we beýleki gök-bakja ekinlerini ekmek işine taýýarlyk görülýär. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda welaýatda meýilleşdirilen işler talabalaýyk alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, oba hojalyk işleriniň agrotehniki möhletlerde geçirilmeginiň bol hasylyň kepili bolup durýandygyny aýtdy hem-de bu işleriň talabalaýyk guralmagy babatda häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda geçirilýän ideg işleriniň agrotehnikanyň talaplaryny berk berjaý etmek arkaly ýerine ýetirilmeginiň hemişe gözegçilikde saklanylmagy babatda häkime birnäçe görkezmeleri berdi.

Bulardan başga-da, hormatly Prezidentimiz welaýatda medeni-durmuş maksatly desgalaryň ýyladyş ulgamlarynyň kadaly işledilmegi hem-de elektrik energiýasy, suw we tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün edilmegi boýunça zerur çäreleriň geçirilmelidigini häkime tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, welaýatda gurulmagy meýilleşdirilen medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýerine ýetirilişiniň berk gözegçilikde saklanylmalydygyny aýtdy we häkime degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew ýurdumyzyň günbatar sebitiniň ekin meýdanlaryndaky oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, hususan-da, bugdaýa edilýän ideg işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bugdaýa ideg etmek işleri agrotehniki möhletlerde geçirilýär, öňümizdäki ýazky ekiş möwsüminde ulanyljak tehnikalar we gurallar abatlanylýar.

Ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görülýär, welaýatyň pagtaçy daýhanlaryny ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek üçin zerur işler geçirilýär. Şeýle hem ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen maksatnamalara laýyklykda welaýatda alnyp barylýan işler barada hasabat berildi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleriniň talabalaýyk guralmagynyň möhümdigini belledi hem-de bugdaýa ideg etmek işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylmagynyň, ýaz ekişe guramaçylykly taýýarlyk görülmeginiň berk gözegçilikde saklanylmagy babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz welaýatda ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň ýyladyş ulgamlaryny talabalaýyk işletmek, elektrik energiýasy, suw, tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek ugrunda ähli zerur tagallalaryň edilmelidigini häkime tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda meýilleşdirilen medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli ýerine ýetirilmegi babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.

Sanly ulgam arkaly geçirilýän iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowyň ýurdumyzyň demirgazyk sebitinde alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri baradaky hasabaty bilen dowam etdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda welaýatda oba hojalyk işleri agrotehnikanyň talaplaryny berjaý etmek arkaly geçirilýär, öňümizdäki ýazky ekiş möwsüminde pagtaçy daýhanlary ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek ugrunda degişli çäreler görülýär.

Şunuň bilen bir hatarda, gowaça ekilişinde ulanyljak oba hojalyk tehnikalary abatlanylýar, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek boýunça zerur işler ýerine ýetirilýär. Şeýle hem häkim ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, welaýatda ýerine ýetirilýän işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagynyň ýurdumyzyň ykdysadyýetindäki möhüm ornuna ünsi çekdi hem-de dowam edýän oba hojalyk işleriniň talabalaýyk geçirilmeginiň, pagta öndürijileriň ýokary hilli tohumlar bilen üpjün edilmeginiň wajypdygyny belledi we bu babatda häkime degişli tabşyryklary berdi. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz welaýatda ýaşaýyş jaýlarynyň we beýleki medeni-durmuş maksatly binalaryň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, tebigy gaz we agyz suwy bilen bökdençsiz üpjün etmek ugrunda ähli zerur işleriň ýerine ýetirilmelidigini belläp, häkime bu babatda anyk tabşyryklary berdi.

Bulardan başga-da, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýatda meýilleşdirilen işleriň ýokary hilli ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew sebitde dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda göz öňünde tutulan wezipeleriň amala aşyrylyşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, şu günler welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň talaplaryny berk berjaý etmek bilen geçirilýär, pagtaçy daýhanlary ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek ugrunda zerur çäreler görülýär.

Öňümizdäki ýazky oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalar we gurallar abatlanylýar, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine talabalaýyk taýýarlyk görülýär. Şeýle hem ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň kabul edilen maksatnamalaryna laýyklykda, welaýatda göz öňünde tutulan gurluşyk işleriniň depginleri barada hasabat berildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, welaýatda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işlerine ünsi çekdi we pagta öndürijileriň ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün edilmeginiň, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine ykjam taýýarlyk görülmeginiň möhümdigini belledi we bu babatda häkime görkezmeleri berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyny belläp, birnäçe tabşyryklary berdi.

Şunuň bilen bir hatarda, hormatly Prezidentimiz welaýatda medeni-durmuş maksatly desgalaryň we binalaryň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw, tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek boýunça zerur çäreleriň durmuşa geçirilmelidigini häkime tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda hem-de Oba milli maksatnamasynda göz öňünde tutulan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň möhüm talap bolup durýandygyna ünsi çekdi hem-de bu babatda häkime anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleriniň barşy, ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda meýilleşdirilen işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ýazky ekiş möwsüminde ulanyljak tehnikalar abatlanylýar, pagtaçy kärendeçiler üçin gowaça tohumlaryny taýýarlamak boýunça degişli işler ýerine ýetirilýär.

Şeýle hem bugdaý meýdanlarynda ideg işleri agrotehniki kadalara laýyklykda alnyp barylýar, ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýygnap almak, ýazlyk ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek boýunça zerur tagallalar edilýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, alnyp barylýan oba hojalyk işleriniň möhümdigini belledi hem-de ýaz ekişinde ulanyljak tehnikalary we gurallary taýýarlamak, pagta öndürijileri ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylmagynyň, ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýitgisiz ýygnap almagyň, ýazlyk ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine talabalaýyk taýýarlyk görmegiň zerurdygyny nygtady we häkime birnäçe görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz welaýatda ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw, tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek boýunça ýerine ýetirilýän işleri gözegçilikde saklamagy häkime tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýatda alnyp barylýan işleriň ýokary hilli ýerine ýetirilmegi üçin zerur çäreleriň görülmelidigini belledi we bu babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.

Soňra oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministri A.Altyýew ýurdumyzyň welaýatlaryndaky möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, welaýatlaryň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda alnyp barylýar, hususan-da, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri dowam edýär.

Şeýle hem 2023-nji ýylyň hasyly üçin gowaça ekiljek ýerleri ýazky ekiş möwsümine taýýarlamak, ýerleri mineral dökünler bilen gurplandyrmak boýunça degişli işler geçirilýär, pagtaçy daýhanlarymyzy ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek maksady bilen, şu günler ministrligiň garamagyndaky pagta arassalaýjy kärhanalarda gowaça tohumlaryny taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Şunuň bilen bir hatarda, ekişde ulanyljak tehnikalary we gurallary abatlap, olary möwsüme doly taýýar edip goýmak, şu ýylda ýurdumyzyň welaýatlarynda ekilmegi meýilleşdirilýän ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekiljek ýerlerini taýýarlamak boýunça zerur çäreler görülýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagynyň möhüm ornuna ünsi çekdi hem-de häzirki wagtda dowam edýän oba hojalyk işleriniň, hususan-da, bugdaý ekilen meýdanlardaky ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryny berk berjaý etmek bilen geçirilmeginiň zerur talap bolup durýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz şu ýylyň hasyly üçin gowaça ekiljek meýdanlary taýýarlamak, ýazky ekiş möwsüminde ulanyljak tehnikalary abatlamak boýunça ähli zerur tagallalaryň görülmelidigini belledi we bu babatda ministre birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrine hem-de welaýatlaryň häkimlerine möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, aýratyn-da, bugdaýa ideg etmegiň, gowaça ekiljek ýerleri ekişe taýýarlamagyň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilmegini talabalaýyk guramak babatda degişli tabşyryklary berdi.

Döwlet Baştutanymyz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, berkarar Watanymyzyň rowaçlygynyň, mähriban halkymyzyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen giň gerimli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Şu gün Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy, Hormatly il ýaşulusy Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň merkeziniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowyň we Arkadag şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň haýyşy boýunça Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyryp, alnyp barylýan işleriň depgini hem-de Ahal welaýatynyň merkezinde guruljak baş metjidiň taslamalary bilen tanyşdy.

Ahal welaýatynyň täze merkeziniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow hem-de Arkadag şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew Gahryman Arkadagymyzy merkeziň çäginde gurulmagy meýilleşdirilýän täze metjidiň binasy, onuň bezeg aýratynlyklary bilen baglanyşykly taslamalar hem-de täze metjidiň ýerleşjek ýeriniň çyzgylary, şol sanda onuň içki bezeginiň dürli görnüşleriniň we metjidiň ýanynda gurulmagy meýilleşdirilýän sadaka jaýynyň şekil taslamalary bilen tanyşdyrdylar. Şeýle hem Gahryman Arkadagymyza metjidiň tehniki häsiýetnamalary, eýelejek meýdany, reňk öwüşginleri baradaky, şonuň ýaly-da, onuň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylmagy boýunça geçiriljek işlere degişli maglumatlardyr görkezijiler barada habar berildi.

Hajy Arkadagymyz bina ediljek metjidiň gurluşygy bilen baglanyşykly taslamalary we çyzgylary synlap, bu ýerde okuw medresesiniň gurulmagynyň hem maksadalaýyk boljagyny aýtdy. Çünki türkmen halky öz milli däp-dessurlaryny, medeni gymmatlyklaryny asyrlarboýy saklap we gorap gelýär, yslam dini bolsa halkymyzyň medeni gymmatlyklarynyň aýrylmaz bölegidir diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady. Arkadagymyz türkmen halkynyň asylly ýörelgelerine ygrarlydygyny alamatlandyrýan ähli gurluşyk işleriniň häzirki zamanyň ösen talabyna laýyk derejede alnyp barylmalydygyna ünsi çekdi hem-de görkezilen taslamalara käbir düzedişleri girizip, olary ýerine ýetirmek boýunça birnäçe maslahatlaryny we tekliplerini aýtdy.

Soňra Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerde Ahal welaýatynyň merkeziniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowyň hem-de Arkadag şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Hormatly Arkadagymyz häzirki döwürde jemgyýetiň azatlygyny, halkymyzyň erkin we bagtyýar durmuşyny üpjün etmegiň özygtyýarly döwletimiziň alyp barýan syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridigini belläp, täze metjidiň merkeziň binagärlik keşbi bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirmeginiň, olaryň ýanaşyk ýerleriniň talabalaýyk abadanlaşdyrylmagynyň wajypdygyny belledi.

Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda baş metjitleriň gurlup ulanmaga berlendigini, olarda asylly ýörelgeleriň, sogap işleriň amal bolýandygyny aýdyp, Ahal welaýatynyň merkezinde hem baş metjidiň gurulmagynyň taryhy ähmiýetli waka öwrüljekdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Arkadagymyz metjit gurmagyň edil ýol we köpri gurmak ýaly sogap işdigini aýdyp, bu asylly ýörelgeleriň häzirki döwürde zamananyň ruhuna kybap derejede ösdürilýändigini kanagatlanma bilen belledi. Metjidiň il içinde “Allanyň öýi” hasaplanýandygyny aýdyp, hajy Arkadagymyz welaýatyň baş metjidiniň gurluşygyna ýaşulular we hünärmenler bilen maslahatlaşyp, sähetli gün badalga bermek hem-de şu mynasybetli toý sadakasynyň geçirilmegi babatda maslahatlaryny berdi.

Şeýle hem Gahryman Arkadagymyz welaýatlaryň baş metjitleriniň ilki Mary welaýatynda gurlandygyny aýdyp, bu asylly işleriň ýurdumyzyň ähli sebitlerinde netijeli dowam etdirilendigini nygtady. Bellenilişi ýaly, ajaýyp binalaryň hatarynda Daşoguz welaýatynda häzirki zamanyň ruhuna we milli binagärlik ýörelgelerine laýyk gelýän kaşaň metjit guruldy. Soňra metjit gurmak işi Lebap welaýatynda dowam etdi. Türkmenabat şäheriniň merkezinde gurlan baş metjit şäheriň binagärlik keşbi bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirdi. Balkan welaýatynyň merkezinde-de milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zamanyň ösen tejribesiniň utgaşmagynda bina edilen baş metjit ulanmaga berildi. Ine, bu gün bolsa Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkezinde welaýatyň baş metjidiniň gurluşygyna badalga bermek işlerine taýýarlyk çäreleri ýaýbaňlandyryldy.

Sahawatly Ahal topragynda täze metjidiň gurulmagy gadymyýetden gözbaş alýan milli däp-dessurlarymyzyň mynasyp dowam etdirilýändiginiň we ösdürilýändiginiň ýene-de bir subutnamasy bolar. Ruhy gymmatlyklar adamlary halallyga, ynsanperwerlige, päk ýüreklilige, ýagşylyga çagyrýar. Şoňa görä-de, sogap işleriň amal bolýan ýeri hasaplanýan metjitleriň gurluşygyna döwlet tarapyndan zerur üns berilýär. Hajy Arkadagymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, metjidiň gurluşygyna, onuň mährabynyň ýerleşjek ýerini kesgitlemäge din wekilleri hem-de il sylagly ýaşulular bilen maslahatlaşylyp başlanmagynyň maksadalaýyk boljakdygyna ünsi çekdi. Şunda metjidiň içki bezeg aýratynlyklaryna möhüm ähmiýet berilmelidigi, gurluşykda ulanylýan gurluşyk we bezeg serişdeleriniň hil derejesiniň, olaryň oňaýlylygynyň häzirki zamanyň ösen talaplaryna laýyk gelmelidigi bellenildi.

Taryhyň dowamynda türkmen halky dünýä medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşmak bilen, halkymyzyň milli binagärlik ýörelgelerini ösdüripdir. Şular barada aýdyp, Gahryman Arkadagymyz häzirki döwürde binagärligiň milli ýörelgeleriniň ýurdumyzyň şäherleriniň hem-de obalarynyň keşbinde öz beýanyny tapýandygyny, bina edilýän täze obadyr şäherlerde, ýaşaýyş jaý toplumlarynyň golaýynda metjitleriň gurulmagyna möhüm ähmiýet berilýändigini belledi. Munuň özi asyrlar aşyp gelýän ýagşy dessurlaryň dowamat-dowam bolýandygynyň nobatdaky beýanydyr.

Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň merkezinde baş metjidiň düýbüni tutup, onuň gurluşygyna badalga berilmegine ýakyn wagtda girişilmeginiň, ähli halkymyzyň bu ajaýyp waka gatnaşmagynyň hem-de şu mynasybetli sadaka bermegiň maksadalaýyk boljakdygyny ýene-de bir gezek nygtady. Hajy Arkadagymyz toý sadakasynyň berilmeginiň ägirt uly başlangyçlaryň amala aşyrylmagyna hemmetaraplaýyn çemeleşilýändigini, halkymyzyň agzybirliginiň, ynsanperwer ýörelgeleriniň hem-de ruhy gymmatlyklarynyň dowamatlylygyny alamatlandyrýandygyny belledi.

Ýurdumyzyň durmuşyndaky möhüm ähmiýetli wakalaryň, döwletli tutumlaryň hormatyna toý sadakalarynyň berilmegi asylly däbe öwrüldi. Bu bolsa beýik maksatlaryň üstünliklere beslenmeginde örän möhümdir diýip, hormatly Arkadagymyz nygtady.

Soňra hajy Arkadagymyz baş metjidiň gurulmagy meýilleşdirilýän ýerine baryp, bu ýeriň maksadalaýyk saýlanyp alnandygyna ünsi çekdi. Ýeri gelende, Ahal welaýatynyň baş metjidiniň guruljak ýeriniň Gahryman Arkadagymyzyň beren maslahatlarydyr teklipleri esasynda hem-de milli ýörelgelerimize laýyklykda, 2022-nji ýylyň oktýabrynda kesgitlenendigini belläp geçmek gerek. Şeýle-de bu metjidi gurmak boýunça bäsleşik yglan edildi. Ýokary talaplar bildirilen bäsleşigiň netijeleri boýunça “Altyn” hojalyk jemgyýeti ýeňiji boldy.

Gahryman Arkadagymyz yslam dünýäsinde metjidiň mährabynyň Käbä tarap bakdyrylýandygyny aýdyp, mukaddes binanyň gurluşygyna sähetli gün badalga berilmeginiň we bu işlere Käbä tarap bakyp başlanmagynyň göwnemakul boljakdygyny belledi. Şeýle hem hajy Arkadagymyz metjidiň ýanynda sadaka jaýy bilen birlikde okuw medresesiniň gurulmagynyň hem maksadalaýyk boljakdygyny ýene-de bir gezek aýdyp, binalaryň gurluşygyny sazlaşykly alyp barmak barada birnäçe maslahatlaryny berdi.

Soňra Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedow awtoulagynda merkeziň giň köçeleri boýunça ýola düşdi. Ýolugra hormatly Arkadagymyz bu ýerde gurlan binalardyr desgalaryň atlandyrylyşy boýunça görkezilen ýazgylary, olaryň aýratynlyklaryny we reňk öwüşginlerini synlady.

Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow “Döwlet adam üçindir!” diýen şygaryň durmuş ugurly döwlet syýasatynyň hem-de amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň binýady bolup durýandygyny aýtdy we Ahal welaýatynyň Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ýolbaşçylaryna giň möçberli işleri durmuşa geçirmekde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onuň gün tertibine döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler girizildi hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Ilki bilen, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa söz berildi. Ol döwletimiziň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Häzirki wagtda ykdysady işiň hukuk esaslaryny, şeýle hem döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň beýleki ugurlaryny berkitmäge ýardam edýän kanunlar işlenip taýýarlanylýar we hereket edýän hukuk namalary kämilleşdirilýär. Şu ýylyň 11-nji ýanwarynda Gahryman Arkadagymyzyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň döwlet gurluşyny, hukuk ulgamyny, şonuň esasynda kanun çykaryjy edarasynyň işini yzygiderli kämilleşdirmek maksady bilen geçirilen Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň bilelikdäki maslahatynda türkmen döwletiniň hem-de jemgyýetiniň durmuşyny mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmaga gönükdirilen çözgütler kabul edildi. Ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri, şeýle hem syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri kabul edilen çözgütleri ýerine ýetirmek üçin degişli çäreleri görýärler.

Şeýle hem şu ýyl Mejlisiň deputatlarynyň, welaýat, etrap we şäher halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmäge taýýarlyk görülýär.

Mejlisiň deputatlary köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çykyş edip, kabul edilen kanunlaryň many-mazmunyny halkymyza düşündirýärler, öz saýlaw okruglarynda ýerleşýän edara-kärhanalarda, zähmet toparlarynda, okuw mekdeplerinde 2023-nji ýylyň şygaryny, ýurdumyzda amala aşyrylýan ösüş-özgertmeleriň, gazanylýan üstünlikleriň taryhy ähmiýetini wagyz etmäge bagyşlanan duşuşyklary geçirýärler.

Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, 11-nji ýanwarda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň bilelikdäki maslahaty geçirildi. Maslahatyň barşynda oňa gatnaşanlar halk häkimiýetiniň ýokary wekilçilikli edarasyny — Türkmenistanyň Halk Maslahatyny döretmek, şeýle hem Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň işini bes etmek we ony bir palatadan ybarat bolan Türkmenistanyň Mejlisine öwürmek baradaky teklibi biragyzdan goldadylar.

Hormatly Prezidentimiziň Permanyna laýyklykda, şu ýylyň 21-nji ýanwarynda paýtagtymyzdaky Maslahat köşgünde jemgyýetçilik wekilleriniň gatnaşmagynda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň bilelikdäki maslahaty geçiriler. Häzirki wagtda ýurdumyzyň Hökümeti, ministrlikleri we pudaklaýyn dolandyryş edaralary, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen bilelikde bu çäräni ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän oňyn daşary syýasat babatda aýdylyp, döwlet Baştutanymyzyň şu ýylyň 5-6-njy ýanwarynda Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran döwlet saparynyň, Milli Geňeşiň wekilleriniň Hökümet wekiliýetiniň düzüminde HHR-de döwletara çärelere, dostlukly ýurduň parlamentarileri bilen duşuşyklara gatnaşmagynyň ähmiýeti bellenildi.

Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary parlamentara gatnaşyklary we parlament diplomatiýasyny işjeňleşdirmek meselesi barada durup geçip, şu ýylyň 8 — 10-njy ýanwary aralygynda Milli Geňeşiň wekiliýetiniň Türkiýe Respublikasynyň Antalýa şäherinde geçirilen Aziýa Parlament Assambleýasynyň 13-nji plenar mejlisine, şeýle hem onuň çäklerinde guralan çärelere gatnaşandygyny habar berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň durmuşynda möhüm waka öwrüljek Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň bilelikdäki maslahatyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin ähli tagallalary etmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow gözegçilik edýän ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyndan” we 2023-nji ýyl üçin Döwlet býujetinden ugur alnyp, ýurdumyzyň makroykdysady durnuklylygyny, ykdysady kuwwatyny berkitmek, jemi içerki önümiň ösüş depginini durnukly saklamak, milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny we sebitleri kadaly hem-de toplumlaýyn ösdürmek boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlarynyň durnukly ösüşini üpjün etmek boýunça möhüm meselelere ünsi çekdi hem-de maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmak, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak boýunça bellenen çäreleri öz wagtynda amala aşyrmagyň wajypdygyny belledi we bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow harytlyk gazyň ätiýaçlyk gorlaryny üpjün etmek maksady bilen, ýurdumyzda gaz saklamak üçin niýetlenen ýerasty desgalary gurmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Türkmenistanda şeýle taslamany ilkinji gezek durmuşa geçirmegiň meýilleşdirilýändigini nazara alyp, bu işi halkara tejribä laýyklykda ýola goýmak we alyp barmak, onuň tehniki-ykdysady esaslandyrmasyny taýýarlamak, taslamalaşdyrmak, enjamlaşdyrmak hem-de gurmak babatda halkara maslahatçy kompaniýalary işe çekmek meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gaz serişdelerini rejeli we netijeli ulanmagyň wajypdygyna ünsi çekip, bu ugurda ygtybarly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça çäreleri görmegiň zerurdygyny nygtady.

Mejlisiň dowamynda wise-premýer “Türkmennebit” döwlet konserniniň Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň öndürýän nebit önümleriniň görnüşlerini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hem hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümiň — B-92 kysymly awiabenziniň öndürilip başlanandygy baradaky hoş habar aýdyldy. Bellenilişi ýaly, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy hem-de Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezi tarapyndan bilelikde önümiň bu görnüşini öndürmek boýunça tehniki şertler işlenip taýýarlanyldy we degişli işler ýerine ýetirildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu möhüm ugurda geçirilýän işleriň wajypdygyny belledi hem-de milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri hökmünde ýangyç-energetika toplumyny hemmetaraplaýyn ösdürmegiň zerurdygyny nygtady.

Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikler gysga wagtyň içinde düzedilmese, eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygyny duýdurdy. Şeýle hem wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Döwlet ministri — “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy B.Amanowa berk käýinç yglan edildi hem-de ýol berlen kemçilikler gysga wagtyň içinde düzedilmese, eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygy duýduryldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow gözegçilik edýän düzümlerindäki işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, gurluşyk, energetika, senagat toplumynyň kuwwatlyklaryny artdyrmak hem-de täze tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimizi hemmetaraplaýyn ösdürmekde ýurdumyzyň senagat we gurluşyk toplumynyň ähmiýetine ünsi çekdi hem-de pudaklaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmagyň, mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmagyň möhümdigini belläp, wise-premýere bu ugurda alnyp barylýan işleriň barşyna gözegçilik etmegi tabşyrdy.

Mejlisiň dowamynda döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikler gysga wagtyň içinde düzedilmese, eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygyny duýdurdy. Şeýle hem wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň başlygy N.Nyýazlyýewe berk käýinç yglan edildi hem-de ýol berlen kemçilikler gysga wagtyň içinde düzedilmese, eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygy duýduryldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi tarapyndan ýurdumyzyň Ýaponiýada geçiriljek “EKSPO — 2025” Bütindünýä sergisine ýokary derejede gatnaşmagyny üpjün etmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Bütindünýä sergilerine gatnaşmagynyň ýurdumyzda gazanylýan üstünlikleri halkara bileleşige giňden görkezmäge we şunuň bilen birlikde, dürli ulgamlarda dünýäniň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşmaga, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklaryň çägini giňeltmäge mümkinçilik berjekdigini nygtady. “EKSPO — 2025” Bütindünýä sergisine taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly meseleleriň üstünde içgin işlemegiň zerurdygyna üns çekilip, bu babatda wise-premýere anyk görkezmeler berildi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa “Türkmenistanda syýahatçylygy ösdürmegiň esasy ugurlary we mümkinçilikleri” atly halkara maslahaty geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini aýap saklamagyň, goramagyň, öwrenmegiň hem-de olara syýahatçylary çekmegiň 2022 — 2028-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmek, baý taryhy-medeni mirasymyzy giňden wagyz etmek maksady bilen, şu ýylyň 20-nji martynda “Türkmenistanda syýahatçylygy ösdürmegiň esasy ugurlary we mümkinçilikleri” atly halkara maslahaty geçirmek meýilleşdirilýär. Halkara forumyň barşynda daşary ýurtly myhmanlary “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy, ýurdumyzyň özboluşly taryhy-medeni, tebigy ýadygärlikleri, muzeýleri we syýahatçylyk mümkinçilikleri bilen tanyşdyrmak, ýurdumyzda Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni mynasybetli geçiriljek çärelere gatnaşdyrmak göz öňünde tutulýar. Maslahata gatnaşyjylara täze syýahatçylyk ugurlaryny işläp taýýarlamak boýunça özara pikir alyşmak mümkinçiligi dörediler, şeýle hem syýahatçylyk kärhanalarynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky resminamalara gol çekmek meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, halkara hyzmatdaşlygy ösdürmegiň esasy şertleri bolup durýan hem-de Türkmenistanyň dost-doganlyk, ynsanperwerlik we hoşmeýillilik ýörelgelerine ygrarlydygyny aýdyň görkezýän döwrebap syýahatçylyk ulgamyny ösdürmegiň ähmiýetini belledi.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň syýahatçylyk pudagynyň gazanýan üstünliklerine we kuwwatyna bagyşlanan iri çäreleriň geçirilmeginiň ýurdumyzyň dünýä giňişligindäki abraýynyň has-da belende galmagyna hem-de bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýardam etmelidigini nygtap, wise-premýere bu forumy ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Amannepesow ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde halkara olimpiadalary geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, “Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasynda” kesgitlenen wezipeleri durmuşa geçirmek, bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek maksady bilen, Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýylynyň 23 — 28-nji apreli aralygynda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde talyplaryň arasynda III Açyk halkara matematika olimpiadasyny ilkinji gezek Aşgabat şäherinde geçirmek göz öňünde tutulýar.

Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda 2023-nji ýylyň 12-nji aprelinde makroykdysadyýet, 16-njy maýynda dünýä ykdysadyýeti dersleri boýunça Açyk halkara internet olimpiadasyny sanly ulgam arkaly geçirmek meýilleşdirilýär.

Halkara olimpiadalara ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplaryndan başga-da, Russiýa Federasiýasynyň, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Italiýanyň, Rumyniýanyň, Türkiýäniň, Hindistanyň, Belarusuň, Özbegistanyň, Gazagystanyň we beýleki onlarça döwletiň ýokary okuw mekdeplerinden talyplaryň gatnaşmagyna garaşylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, amala aşyrylýan ýaşlar syýasatynyň esasy maksadynyň ýaş nesliň ukyp-başarnyklaryny, döredijilik we ruhy mümkinçiliklerini döwletiň we jemgyýetiň bähbitleriniň durmuşa geçirilmegine gönükdirmekden ybaratdygyny aýtdy. Bu babatda ýurdumyzda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän ýokary hilli bilim almak üçin has oňaýly şertler döredilýär.

Döwlet Baştutanymyz şeýle aň-paýhas bäsleşikleriniň geçirilmeginiň diňe bir zehinli ýaşlary ýüze çykarmaga däl, eýsem, dürli halklar bilen dostlukly gatnaşyklary hem-de dünýäniň esasy ýokary okuw mekdepleri we ylmy merkezleri bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga ýardam edýändigini nygtap, wise-premýere meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Daşary işler ministrliginiň 2023-nji ýyl üçin iş meýilnamasynyň taslamasy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, iş meýilnamasynyň taslamasy «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyndan», «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyndan», «Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasyndan», «Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2022 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyndan» gelip çykýan wezipeleriň esasynda işlenip düzüldi.

Resminama ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny iş ýüzünde amala aşyrmak, daşary ykdysady gatnaşyklary giňeltmek, durnukly ösüşe hemmetaraplaýyn ýardam bermek, halkara gatnaşyklaryň has ynsanperwer bolmagyna goşant goşmak ýaly esasy wezipeleriň ýerine ýetirilmegine gönükdirilendir. Hususan-da, resminamada Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 32 ýyllygy, hemişelik Bitaraplygynyň 28 ýyllygy, 2023-nji ýylyň «Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýyly» we «Parahatçylygyň kepili hökmünde dialogyň halkara ýyly» diýlip yglan edilmegi mynasybetli, şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň Kararlaryndan ugur alyp, Türkmenistanyň diplomatik gullugy tarapyndan ähli zerur bolan işleriň guralmagy we durmuşa geçirilmegi babatdaky çäreler göz öňünde tutulýar.

Şeýle hem iş meýilnamasynda Türkmenistanyň dünýäniň dürli ýurtlary bilen hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegi babatdaky işler beýan edilýär.

Resminamada halkara ykdysady hyzmatdaşlyga möhüm orun berilýär. Hususan-da, Türkmenistan bilen daşary ýurt döwletleriniň arasynda döredilen ikitaraplaýyn hökümetara toparlaryň işjeňligini ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary we daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalary bilen bilelikde Türkmenistanyň ykdysady we eksport mümkinçiliklerine, maýa goýum taýdan özüne çekijiligine bolan gyzyklanmany artdyrmak boýunça daşary ýurtlaryň döwlet edaralary, kompaniýalary, banklary bilen gatnaşyklary yzygiderli ösdürmek ýaly çäreleri özünde jemleýär. Şeýle hem iş meýilnamasynda Türkmenistanyň daşary ýurt döwletleri, halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygynyň çäklerinde ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn resminamalaryň taslamalaryny işläp taýýarlamak göz öňünde tutulýar.

Wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan daşary syýasatyny mundan beýläk-de netijeli amala aşyrmak babatda diplomatik gullugyň öňünde goýlan wezipeleri doly ýerine ýetirmek üçin ähli zerur tagallalaryň ediljekdigine ynandyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik, oňyn bitaraplyk we “Açyk gapylar” ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty durmuşa geçirip, gyzyklanma bildirilýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen netijeli gatnaşyklaryň ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde, şol sanda abraýly halkara guramalaryň çäklerinde yzygiderli ösdüriljekdigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, daşary işler ministrine bu ugurdaky işleri yzygiderli dowam etmegi tabşyryp, ählumumy möçberde parahatçylygyň we howpsuzlygyň esaslaryny pugtalandyrmaga ýardam etmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlary ilerletmegiň we durmuşa geçirmegiň, şeýle hem şu ýyl üçin meýilleşdirilen halkara ähmiýetli ähli çärelere ýokary derejede taýýarlyk görmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.

Hormatly Prezidentimiz hödürlenen iş meýilnamasyny makullap, ýurdumyzyň diplomatik gullugynyň işgärleriniň Türkmenistanyň bähbitlerini hemmetaraplaýyn goramak boýunça öňde goýlan wezipeleri üstünlikli berjaý edip, ýurdumyzyň halkara gatnaşyklar ulgamyndaky abraýyny has-da belende galdyrmak işine mynasyp goşant goşjakdyklaryna ynam bildirdi.

Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew sanly ulgama geçmekde öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak, aragatnaşyk ulgamlaryny giňeltmek we elýeterliligi üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň welaýatlarynda we Aşgabat şäherinde sanly telefon beketleri gurnalyp, bir ulgamyň üsti bilen dolandyrylýan telefon, ýokary tizlikli internet we IP telewideniýe ulgamlarynyň hyzmatlaryndan peýdalanmaga mümkinçilik berýän fiksirlenen telefon toruny döwrebap GPON ulgamyna çenli kämilleşdirmek, olaryň göwrümlerini giňeltmek boýunça işler alnyp barylýar.

Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Kararyň taslamasy hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, aragatnaşyk ulgamyndaky ähli işleri hil taýdan täze derejede utgaşdyrmagyň, bar bolan kuwwatdan netijeli peýdalanmagyň zerurdygyny nygtady.

Hormatly Prezidentimiz degişli Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly agentligiň ýolbaşçysyna iberdi we resminamada göz öňünde tutulan wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça anyk çäreleri görmegi tabşyrdy.

Hasabatyň dowamynda Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň işi, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak boýunça görülýän çäreler barada aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, port hojalygynyň tehniki üpjünçiligi, döwrebap serişdeleri almak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berildi.

Döwlet Baştutanymyz Serdar Berdimuhamedow port düzüminiň pugtalandyrylmagynyň we döwrebaplaşdyrylmagynyň wajypdygyna ünsi çekip, bu ugurda işleriň depginini ýokarlandyrmagyň möhümdigini bellemek bilen, bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisiniň jemini jemläp, şu gün birnäçe meselelere garalandygyny hem-de milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny mundan beýläk-de okgunly ösdürmäge gönükdirilen resminamalaryň kabul edilendigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň mejlisiniň ahyrynda döwlet Baştutanymyz oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň nebitgaz senagaty milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän syýasat ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegine hem-de onuň halkara energetika ulgamyna sazlaşykly goşulyşmagyna gönükdirilendir. Ýurdumyzda bu ulgamda amala aşyrylýan giň möçberli maýa goýum taslamalary diňe bir ykdysady ähmiýete eýe bolman, eýsem, sebit we ählumumy energetika howpsuzlygyny pugtalandyrmakda hem möhüm orny eýeleýär.

Türkmenistan iri nebitgaz kompaniýalary we abraýly maliýe düzümleri bilen ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýýar. Ýurdumyz daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen energetika hyzmatdaşlygynyň çägini giňeldýär, ägirt uly tebigy serişdelere, uglewodorodlaryň baý gorlaryna eýe bolmak bilen, olary bütin adamzadyň bähbidine ulanmaga çalyşýar. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, biz nebitgaz senagatyny ösdürmek hem-de tebigy gazy daşarky bazarlara ibermegiň ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça yzygiderli işleri alyp barýarys. Döwlet energetika strategiýasyna laýyklykda, ýurdumyzyň uglewodorod kuwwaty türkmenistanlylaryň we dünýäniň beýleki halklarynyň bähbitlerine ulanylýar. Bu ugurda görülýän çäreler oňyn netijelerini berýär.

Geosyýasy we ykdysady ýagdaýynyň amatly bolmagy, energiýa serişdeleriniň daşary ýurtlara iberilýän ugurlarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagy netijesinde, ýurdumyz deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine eýerip, dünýä giňişliginde eýeleýän ornuny yzygiderli pugtalandyrýar. Energetika ulgamynda döwletara hyzmatdaşlygyň giňeldilmegi Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň ileri tutulýan ugrudyr. BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibini üstünlikli durmuşa geçirmegiň möhüm şerti hökmünde bu hyzmatdaşlyga uly üns berilýär. Bu ugurda amala aşyrylýan syýasat uzak möhletleýinlik, açyklyk, milli bähbitleri nazara almak we özara jogapkärçilik ýörelgeleri esasynda guralýar.

Ýurdumyzyň ählumumy energetika howpsuzlygynyň täze arhitekturasyny kemala getirmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlary bütin dünýäde giň goldawa eýe bolýar. Munuň özi pudagy diwersifikasiýalaşdyrmak, nebiti we gazy gaýtadan işlemäge ýöriteleşdirilen döwrebap toplumlary gurmak, täze nebitgaz ýataklaryny, şol sanda Hazar deňziniň türkmen bölegini we “Galkynyş” gaz känini senagat taýdan çalt depginlerde özleşdirmek, bu işde ulanylýan sanly tehnologiýalaryň gerimini giňeltmek bilen baglanyşyklydyr. Hytaýa we Eýrana gaz geçirijiniň gurluşygy, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisi ýaly ägirt iri taslamalara döwletimiziň halkara energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmäge goşandy hökmünde garamak bolar.

TOPH taslamasy Türkmenistanyň energetika strategiýasyny durmuşa geçirmekde nobatdaky netijeli ädimdir. Milli ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmak, geljegi nazara almak bilen, onuň kuwwatyny artdyrmak, energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň täze ulgamyny döretmek şol strategiýanyň esasy ugurlary bolup durýar. Dünýäniň ösen ýurtlary we abraýly halkara maliýe institutlary tarapyndan goldanylýan bu energetika ulgamy diňe bir Günorta Aziýa ýurtlaryny türkmen gazy bilen üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň möhüm şertine öwrüler, sebitde parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam berer. Munuň özi, aýratyn-da, Owganystanyň parahatçylykly ýol bilen dikeldilmegi, onuň durmuş-ykdysady düzüminiň pugtalandyrylmagy, täze müňlerçe iş orunlaryny döretmek ýaly möhüm meseleleriň çözülmegi üçin örän wajypdyr. Bu bolsa, öz nobatynda, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmaga goşant goşar.

Häzirki wagtda Türkmenistan — Hytaý transmilli gaz geçirijisiniň çig mal binýady pugtalandyrylýar we ösdürilýär. Munuň özi anyk netijä gönükdirilen uzak möhletli, netijeli döwletara hyzmatdaşlygyň aýdyň mysalydyr. Hormatly Prezidentimiz ýangyç-energetika toplumynyň öňünde möhüm wezipeleri goýdy. Şunda täze nebitgaz ýataklaryny ýüze çykarmak maksady bilen, gözleg-agtaryş işlerini geçirmäge, uglewodorod serişdeleriniň çykarylýan hem-de gaýtadan işlenilýän möçberini artdyrmaga, türkmen energiýa serişdelerini dünýäniň energetika bazarlaryna ibermegiň dürli ugurlaryny döretmäge, nebitgaz önümçiliginde innowasiýalary ulanmaga, guýulary burawlamak we düýpli abatlamak boýunça işleri, şol sanda ýöriteleşdirilen daşary ýurt kompaniýalaryny we maýalaryny çekmegiň hasabyna işleri işjeňleşdirmäge uly ähmiýet berilýär.

“Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäginde “Joramergen”, “Gökmiýar” we “Daşrabat” ýaly täze ýataklaryň tapgyrlaýyn işe girizilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr. Amyderýanyň sag kenarynda geçirilen gözleg, özleşdiriş işleri, seýsmiki barlaglar, gözleg we ulanyş guýularynyň burawlanmagy bu ýerde iri gaz ýataklaryny ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi. Şol işler Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasy (CNPC) bilen önümi paýlaşmak hakynda Ylalaşygyň şertlerinde amala aşyrylýar. Energiýa serişdelerine artýan içerki islegleri kanagatlandyrmak ýangyç-energetika toplumynyň möhüm wezipesidir. Munuň özi milli halk hojalyk toplumynyň esasy pudaklarynyň, şol sanda nebitgaz, himiýa, elektroenergetika pudaklarynyň, gurluşyk senagatynyň we beýleki ulgamlaryň ýokary depginlerde ösdürilmegi bilen şertlendirilendir.

Gaz senagatynda täze taslamalary durmuşa geçirmek döwletimiziň syýasatynyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar. Hormatly Prezidentimiziň ykdysady strategiýasyna laýyklykda, tutuş halk hojalyk toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmagy maksat edinýän wezipeleriň çözülmegi ýurdumyzda öndürilýän, daşary ýurtlarda-da uly isleg bildirilýän önümleriň möçberini artdyrmaga we görnüşlerini giňeltmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemäge ýöriteleşdirilen ägirt uly döwrebap kärhanalaryň kuwwaty artdyrylýar. Şolaryň hatarynda polietileniň we polipropileniň dürli görnüşlerini öndürýän, “Türkmengaz” döwlet konserniniň buýurmasy boýunça “LG International Corp.” we “Hyundai Engineering” (Koreýa Respublikasy) kompaniýalary tarapyndan “TOYO Engineering Corporation” (Ýaponiýa) kompaniýasynyň gatnaşmagynda gurlan Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesindäki polimer zawody bar.

Şeýle hem Ahal welaýatynda tebigy gazdan sintetiki benzin öndürýän zawody görkezmek bolar. Bu kärhana “Türkmengaz” döwlet konserniniň hem-de “Kawasaki Heavy Industries Ltd.” (Ýaponiýa) we “Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumynyň bilelikdäki tagallalary bilen guruldy. Gyýanlydaky zawodda Türkmenistan üçin täze önüm bolan ýokary dykyzlykdaky polietileniň önümçiliginiň ýola goýlandygyny bellemek gerek. Pes basyşda etileniň polimerizasiýasynyň reaksiýasy esasynda alynýan bu önüm örän berkligi, kislotalar, aşgarlar, ýaglar babatda himiki taýdan durnuklylygy bilen tapawutlanýar.

Türkmen polietileni dünýä we içerki bazarlarda uly islegden peýdalanýar. Ol tehniki we durmuş maksatly önümleri, plýonkalary, paketleri, kommunikasion turbalary, elektrik kabellerini saraýjylary öndürmek üçin çig mal hökmünde ulanylýar. Ondan durmuş himiýasy üçin gaplar, oýnawaçlar, gap-gaçlar we beýlekiler taýýarlanylýar.

Nebitiň we gazyň çykarylyşynyň artdyrylmagy, pudagyň çig mal binýadynyň pugtalandyrylmagy, türkmen energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň köpugurly ulgamlarynyň döredilmegi bilen birlikde, energetika pudagynyň kärhanalarynyň tehniki we tehnologik taýdan kämilleşdirilmegine, uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemäge ýöriteleşdirilen iri senagat desgalarynyň gurluşygyna uly üns berilýär. Bu babatda Ahal welaýatyndaky zawodyň işi bellärliklidir. Agzalan kärhana dünýäde tebigy gazdan benzin öndürýän ilkinji zawod hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi we Şweýsariýanyň Federal tehnologiýa institutynyň hem-de ABŞ-nyň Daşky gurşawy goramak gaznasynyň degişli güwänamalaryna mynasyp boldy.

Bu ýerde Daniýanyň “Haldor Topsoe” kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanan tehnologiýa boýunça “mawy ýangyç” iň az energiýa çykdajylary hem-de daşky gurşawa zyýan ýetirmezden gaýtadan işlenilýär we iň ýokary ekologik talaplara laýyk gelýän EURO-5 ölçegindäki ECO-93 kysymly benzin, şeýle-de suwuklandyrylan tebigy gaz öndürilýär. ECO-93 kysymly ýangyjyň ulanylmagy awtoulaglaryň zyňyndy gazlarynda kükürt oksidini 50 esse, azot oksidini 5 esse, kömürturşy gazyny 2 esse hem-de uglewodorodlary 20 göterim peseldýär. Munuň özi daşky gurşawa zyýanly gazlaryň zyňyndysyny ep-esli azaltmaga mümkinçilik berýär. Bulardan başga-da, awtoulaglaryň hereketlendirijilerinde emele gelýän gurumyň mukdary azalýar. Bu bolsa olaryň tehniki hyzmat ediş möhletini 2 esse uzaldýar.

Häzirki wagtda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň täzelenilmegi netijesinde ýurdumyzda öndürilýän senagat harytlarynyň 25 göterimi bu toplumyň paýyna düşýär. TNGIZT-niň önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagyna aýratyn üns berilýändigini bellemek gerek. Ýokary oktanly awtoulag benzinleri, uçar, yşyklandyryş we tehniki kerosin, suwuklandyrylan gaz, dizel ýangyjynyň dürli görnüşleri, tehniki çalgy ýaglar we polipropilen, elektrodly taplanan koks, ýol we gurluşyk bitumy, galyňlygy 20, 25 we 30 mikrometr bolan gaplama plýonkasy, konditer önümçiliginde ulanylýan polipropilen plýonkasy toplumda öndürilýän esasy önümlerdir.

Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyna laýyklykda, ýakyn wagtda ýurdumyzyň dürli sebitlerinde täze gazhimiýa toplumlaryny, şol sanda pes dykyzlykly polietilen, izobutan, metanol, poliwinilasetat, suwuk hlor, natriý sulfatyny öndürmek boýunça toplumlary gurmak meýilleşdirilýär. Dünýäniň ösen ýurtlarynda “geljegiň ýangyjy” strategiýasy hökmünde işlenip taýýarlanylýan wodorodyň önümçiliginiň ýola goýulmagyna aýratyn üns berler. Bularyň hemmesi ykdysadyýeti pugtalandyrmaga, eksportda ýokary goşulan bahaly önümleriň paýyny artdyrmaga mümkinçilik berer.

Häzirki wagtda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda haýal kokslandyrma we gudronyň deasfaltizasiýasy boýunça enjamlaryň gurluşygy tamamlanyp barýar. Toplumyň buýurmasy boýunça BAE-niň “WTL FZE” we ABŞ-nyň “Westport Trading Europe Limited” kompaniýalarynyň bilelikde amala aşyrýan taslamasynyň esasy wezipesi gudronyň we mazudyň agyr galyndylaryny gaýtadan işlemekden ybaratdyr. Enjamlaryň işe girizilmegi nebitiň gaýtadan işlenilmeginiň derejesini ýokarlandyrmak bilen bir hatarda, suwuklandyrylan gazyň, benziniň, dizel ýangyjynyň we nebit koksunyň öndürilýän mukdaryny artdyrmaga, şeýle hem goşmaça iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berer.

Soňra Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň we Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň mümkinçilikleri içgin öwreniler, olary mundan beýläk-de ösdürmegiň geljegi uly ugurlary, häzirki wagtda dünýä bazaryndaky islegleri nazara almak bilen, öndürilýän nebit önümleriniň görnüşleri kesgitlener. Hususan-da, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda we Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda nebiti gaýtadan işlemegiň görkezijisini 90 göterimden hem artdyrmaga mümkinçilik berýän täze tehnologik desgalary gurmak meýilleşdirilýär. Dizel fraksiýalaryny we benzinleri gidroarassalaýjy, wodorod öndürýän blokly katalitik kreking we kokslamak enjamlarynyň toplumy, nebiti gaýtadan işlemekden galan agyr galyndylary katalitik kreking usuly boýunça işleýän enjam, ýokary hilli binýatlaýyn tehniki ýaglary öndürýän enjam şol desgalaryň hataryndadyr.

Türkmenistan tebigy gazy toplumlaýyn gaýtadan işlemegi ugur edinip, dünýäniň energetika bazarynda energiýa serişdelerini iri eksport ediji hökmündäki ornuny pugtalandyrdy. Täze tehnologiýalary we usullary peýdalanmagyň hasabyna ýurdumyzda nebitdir gazy çykarmagyň depgini üpjün edilýär. Türkmenistan dünýä bileleşiginiň ünsüni energetika howpsuzlygyna çekmek arkaly soňky ýyllarda daşary ýurtly kompaniýalar bilen hyzmatdaşlygy işjeň ösdürýär. Türkmen hünärmenleriniň daşary ýurtly hünärmenler, Ýewropanyň, Aziýanyň we ABŞ-nyň öňdebaryjy kompaniýalary bilen bilelikdäki netijeli işewürlik gatnaşyklaryny saklamaklary tejribe alyşmak, göni gatnaşyklary ýola goýmak, täze taslamalary amala aşyrmak, pudagy ösdürmegiň dünýä meýilleri we mümkinçilikleri bilen tanyşmak arkaly bellenen maksatlara ýetmäge mümkinçilik berýär.

Her ýyl geçirilýän pudaklaýyn sergiler, duşuşyklar we maslahatlar ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe gazananlaryny giňden wagyz etmäge hem-de bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygy ilerletmäge netijeli meýdança bolup hyzmat edýär. Türkmenistanyň nebitgaz pudagyna daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça 2022-nji ýylyň mart aýynda geçirilen halkara forum, şeýle hem «Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleri we «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasy tarapyndan Türkmen milli nebitgaz kompaniýasy (NaPeCo), Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy, “Türkmen Forum” hojalyk jemgyýeti bilen hyzmatdaşlykda «Gaffney Cline» britan kompaniýasynyň goldaw bermeginde oktýabr aýynda guralan «Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2022» atly halkara maslahat we sergi munuň aýdyň subutnamasydyr.

Energetika pudagynda özara gatnaşyklary pugtalandyrmaga we giňeltmäge gönükdirilen bu ýöriteleşdirilen iri forumlar diňe bir adaty görnüşde geçirilmän, eýsem, dünýäniň onlarça ýurdunda Aşgabatdan sanly ulgam arkaly görkezildi. Çärelere Hökümet düzümleriniň, ugurdaş ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, diplomatik gulluklaryň we abraýly halkara guramalaryň, nebitgaz ulgamynyň işewür düzümleriniň wekilleri, maliýe institutlarynyň hünärmenleri, bu ulgamda işleýän kompaniýalaryň esasy bilermenleri, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, daşary ýurtly myhmanlar we beýlekiler gatnaşdylar. Forumlaryň gün tertibine energiýa serişdeleriniň önümçiligini, iberilmegini we ahyrky sarp edilmegini gurşap alýan ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, ähli gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar bilen özara gatnaşyklary ýola goýmak, energetika diplomatiýasyny, gaýtadan dikeldilýän energetikany ösdürmek, uglewodorodlary çykarmakda täze tehnologiýalar we nou-haular, metanyň, ugurdaş gazlaryň zyňyndylaryny azaltmak ýaly wajyp meseleler girizildi.

Olarda daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek, şol sanda Hazar sebitiniň türkmen bölegini özleşdirmek üçin maýa goýumlary çekmek bilen, täze ýataklarda nebiti we gazy çykarmak, nebiti gaýtadan işleýän senagat üçin enjamlary öndürýän daşary ýurt kompaniýalarynyň, maýa goýum guramalarynyň wekilleri bilen ýurdumyzyň hünärmenleriniň gatnaşyklaryny işjeňleşdirmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Daşary ýurtly gatnaşyjylaryň çykyşlarynda häzirki ösen tehnologiýalaryň döwründe nebit çig malynyň we nebit önümleriniň sarp edilişiniň artýandygyna aýratyn üns çekildi. Şunuň bilen baglylykda, nebitgaz pudagyny diwersifikasiýalaşdyrmak, nebiti we tebigy gazy gaýtadan işleýän täze kuwwatlyklary döretmek boýunça uly işleriň amala aşyrylýandygy bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2022» atly halkara maslahata we sergä gatnaşyjylara iberen Gutlagynda ýurdumyzyň baý uglewodorod serişdelerini daşarky bazarlara çykarmak, energiýa serişdelerini üstaşyr geçirmek arkaly ählumumy ösüşi we parahatçylygy gazanmak ugrunda taýsyz tagalla edýändigi bellenildi. Gaz geçirijileri, üstaşyr ulag geçelgelerini gurmak boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilmegi sebitimizde durnukly ösüşi we parahatçylygy berkitmäge has-da kuwwatly itergi berer. Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi, häzirki wagtda gurluşygy alnyp barylýan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan transmilli gaz geçirijisi muňa aýdyň mysaldyr.

Gory boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýän «Galkynyş» gaz käni tapgyrlaýyn özleşdirilýär. Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisiniň 4-nji şahasyny gurmak boýunça işler alnyp barylýar. Uglewodorod serişdelerini çykarmakda Hazar deňziniň türkmen böleginde ýerleşýän ygtyýarlandyrylan deňiz toplumlaryny daşary ýurt maýa goýumlarynyň hasabyna özleşdirmäge hem uly ähmiýet berilýär.

Şeýle hem forumda uglewodorod ýataklaryny özleşdirmegiň ekologik ugurlaryna, pes uglerodly energetika meselesine aýratyn üns berildi. Daşky gurşawa zyýan ýetirmezden, “ýaşyl” energetika tehnologiýalaryna geçmek üçin energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri, ilkinji nobatda, ýel we Gün energetikasy işjeň ösdüriler. Howanyň üýtgemegi bilen bagly meseleleri çözmekde häzirki wagtda geljegiň ýangyjy hasaplanýan wodoroda uly ähmiýet berilýär. Wodorod senagat önümçiliginde ulanylanda, parnik gazlaryny emele getirmeýär, çünki wodorodyň ýylylyk döretmek ukyby ýangyjyň beýleki görnüşlerinden üç esse ýokarydyr. Şeýle-de ony energiýany toplaýjy hökmünde ulanmak bolýar. Gaz zyňyndylarynyň bolmazlygy, howpsuzlygy, tygşytlylygy, bäsdeşlige ukyplylygy bu häzirki zaman energiýa serişdesiniň artykmaçlyklarydyr. Häzirki günde energetika tehnologiýalarynyň düzümlerine innowasiýalaryň girizilmegi netijesinde, wodorod täze bazarlary “özleşdirmäge” girişýär.

Hormatly Prezidentimiziň 2022-nji ýylyň dowamynda geçiren iş maslahatlarynda we Ministrler Kabinetiniň mejlislerinde ýangyç-energetika toplumyny mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmagyň esasy wezipelerine garaldy. Döwlet Baştutanymyzyň pudagyň kärhanalary üçin degişli enjamlary satyn almak baradaky gol çeken Kararlary munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu ugurda amala aşyrylýan çäreler seýsmiki barlag we gözleg işleriniň netijeliligini, önümçilik kuwwatyny artdyrmaga, täze ýataklary ýüze çykarmaga we senagat taýdan özleşdirmäge, umuman, bu ulgamyň ähli düzümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmaga ýardam berýär.

Şeýlelikde, 2022-nji ýylyň netijeleri Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyny çalt depginlerde döwrebaplaşdyrmagy, täze önümçilikleri döretmegiň hasabyna onuň düzümlerini giňeltmegi ugur edinýändigini görkezýär. Tebigy gazy gaýtadan işlemek we önümleriň täze görnüşlerini öndürmek ýurdumyz üçin bu babatda ileri tutulýan ugurdyr.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň alyp barýan innowasion syýasatyna laýyklykda, pudagyň önümçilik kuwwatlyklarynyň mundan beýläk-de artdyrylmagy energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, dünýä we sebit derejesinde durnukly ykdysady ösüşiň maksatlary bilen berk baglanyşyklydyr. Munuň özi Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň, halkymyzyň abadançylyk derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlanmagyna ýardam eder.

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasary A.Ýazmyradowyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň sebitlerinde alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowa söz berildi. Häkim şu günler welaýatyň ekin meýdanlarynda alnyp barylýan oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda göz öňünde tutulan işleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bugdaýa edilýän ideg işleri agrotehniki talaplara laýyklykda geçirilýär, ýerleri sürmek we tekizlemek işleri talabalaýyk guralýar, pagta öndürijileri ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek üçin degişli çäreler görülýär. Ýazky oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalar we gurallar abatlanylýar, ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görülýär.

Mundan başga-da, häkim welaýatda ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw we tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek boýunça geçirilýän zerur çäreler, welaýatda gurluşygy alnyp barylýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky işleriň depgini barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, dowam edýän oba hojalyk işleriniň agrotehnikanyň talaplaryny berk berjaý etmek arkaly geçirilmeginiň bol hasylyň kepili bolup durýandygyny belledi hem-de gowaça ekiljek meýdanlardaky sürüm we tekizleýiş işleriniň talabalaýyk guralmagy babatda häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz welaýatyň bugdaý meýdanlarynda alnyp barylýan ideg işlerine ünsi çekip, olaryň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamak babatda häkime degişli tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, welaýatda gurulmagy meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň depgininiň berk gözegçilikde saklanylmagy babatda hem birnäçe görkezmeleri berdi.

Soňra Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew ýurdumyzyň günbatar sebitiniň ekin meýdanlaryndaky oba hojalyk işleriniň barşy, hususan-da, bugdaýa edilýän ideg işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bugdaýa ideg etmek işleri agrotehniki talaplara laýyklykda alnyp barylýar, gowaça ekiljek ýerlerde sürüm we tekizleýiş işleri geçirilýär, oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalardyr gurallar abatlanylýar.

Welaýatda ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýygnamak işi dowam edýär, ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görülýär, welaýatyň pagtaçy daýhanlaryny ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek maksady bilen, degişli işler geçirilýär. Mundan başga-da, häkim welaýatda ýaşaýyş jaýlarynyň we beýleki medeni-durmuş maksatly binalaryň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw, tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda meýilleşdirilen işleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň möhüm ähmiýetine ünsi çekdi hem-de bugdaý ekilen meýdanlarda ideg işleriniň agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda geçirilmeginiň berk gözegçilikde saklanylmagyny häkime tabşyrdy. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz gowaça ekiljek meýdanlarda sürüm we tekizleýiş işleriniň öz wagtynda geçirilmelidigini, ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýitgisiz, öz wagtynda ýygnap almak boýunça degişli çäreleriň görülmelidigini aýdyp, bu babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça Milli maksatnama laýyklykda, welaýatda gurulmagy göz öňünde tutulan medeni-durmuş we önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli ýerine ýetirilmegi hem-de depginleriniň artdyrylmagy babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.

Sanly ulgam arkaly geçirilýän iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowyň ýurdumyzyň demirgazyk sebitinde alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri baradaky hasabaty bilen dowam etdi. Bellenilişi ýaly, şu günler welaýatyň bugdaý meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilýär, gowaça ekiljek ýerlerde sürüm we tekizleýiş işleri meýilnama laýyklykda alnyp barylýar, pagta öndürijiler üçin ýokary hilli gowaça tohumlaryny taýýarlamak maksady bilen, degişli çäreler görülýär. Şeýle hem ýazky möwsümde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny we gurallary abatlamak, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek boýunça zerur işler geçirilýär.

Şunuň bilen birlikde, häkim welaýatda medeni-durmuş maksatly binalaryň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, tebigy gaz we agyz suwy bilen bökdençsiz üpjün etmek, ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň kabul edilen maksatnamalaryna laýyklykda meýilleşdirilen işleri öz wagtynda we üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda degişli işleriň alnyp barylýandygyny habar berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň oba hojalyk pudagyny döwrüň talaplaryna laýyklykda mundan beýläk-de ösdürmegiň möhümdigini belledi hem-de gowaça ekiljek meýdanlarda sürüm we tekizleýiş işleriniň talabalaýyk geçirilmeginiň, pagtaçy daýhanlaryň ýokary hilli tohumlar bilen üpjün edilmeginiň wajypdygyna ünsi çekdi we bu babatda häkime degişli tabşyryklary berdi. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlaryndaky ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryny berk berjaý etmek bilen geçirilmeginiň, ýazlyk ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görülmeginiň gözegçilikde saklanylmagyny häkime tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz häkime ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen maksatnamalara laýyklykda, welaýatda meýilleşdirilen medeni-durmuş we önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew şu günler welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleriniň barşy, ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda göz öňünde tutulan wezipeleriň amala aşyrylyşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda welaýatyň bugdaý meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda geçirilýär, şu ýyl gowaça ekiljek ýerlerde sürüm we tekizleýiş işleri talabalaýyk alnyp barylýar, pagta öndürijileri ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreler görülýär. Şeýle hem häkim ýazky oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalary we gurallary abatlamak, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bulardan başga-da, welaýatda ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw we tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek ugrunda durmuşa geçirilýän çäreler, şu ýyl açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berildi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, häzirki wagtda alnyp barylýan oba hojalyk işlerine ünsi çekdi hem-de welaýatyň gowaça ekiljek meýdanlarynda sürüm we tekizleýiş işleriniň guramaçylykly geçirilmeginiň, pagtaçy kärendeçileriň ýokary hilli gowaça tohumlary bilen ýeterlik derejede üpjün edilmeginiň, ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine talabalaýyk taýýarlyk görülmeginiň möhümdigini belledi we bu babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz bugdaýa ideg işleriniň agrotehniki kadalara laýyklykda geçirilmeginiň möhüm talap bolup durýandygyny aýratyn nygtady.

Bulardan başga-da, döwlet Baştutanymyz welaýatda gurluşygy alnyp barylýan medeni-durmuş we önümçilik maksatly desgalardaky işleriň barşyna ünsi çekdi hem-de gurluşyk işleriniň ýokary hilli ýerine ýetirilmeginiň berk gözegçilikde saklanylmagy babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.

Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew häzirki wagtda welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, meýilleşdirilen gurluşyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, welaýatyň gowaça ekiljek meýdanlarynda sürüm we tekizleýiş işleri alnyp barylýar, ýazky oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalar, gurallar abatlanylýar, pagta öndürijiler üçin ýokary hilli gowaça tohumlaryny taýýarlamak boýunça degişli işler ýerine ýetirilýär. Şunuň bilen bir hatarda, welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda ýerine ýetirilýär, ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýygnap almak, ýazlyk ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek boýunça zerur tagallalar edilýär.

Şeýle hem häkim welaýatda medeni-durmuş maksatly desgalaryň ýyladyş ulgamlaryny kadaly işletmek, elektrik energiýasy, suw, tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek ugrunda durmuşa geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şu günler dowam edýän oba hojalyk işleriniň ähmiýetini belledi hem-de gowaça ekiljek meýdanlary, ýazky oba hojalyk möwsüminde ulanyljak tehnikalary we gurallary taýýarlamak, pagtaçy kärendeçileri ýokar hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz welaýatda bugdaýa ideg işleriniň agrotehnikanyň talaplaryny berk berjaý etmek bilen ýerine ýetirilmeginiň, welaýatda ýetişdirilen gant şugundyrynyň hasylyny ýygnamak işleriniň depginini ýokarlandyrmagyň, ýazlyk ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine degişli derejede taýýarlyk görmegiň zerurdygyny aýdyp, häkime birnäçe görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça Milli maksatnama laýyklykda, welaýatda gurulmagy göz öňünde tutulan medeni-durmuş we önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň depginine ünsi çekdi hem-de bu işleriň ýokary hilli ýerine ýetirilmegi babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Ýazmyradow ýurdumyzyň welaýatlaryndaky möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýagdaýy barada hasabat berdi. Şu günler welaýatlaryň bugdaý ekilen meýdanlarynda ideg işleri agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda alnyp barylýar, hususan-da, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri dowam edýär. Şeýle hem şu ýylda gowaçanyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek, ýerleri ýazky ekiş möwsümine taýýarlamak ugrunda degişli işler geçirilýär.

Ýerleri ýazky ekiş möwsümine taýýarlamak işleri bilen bir hatarda, gowaça ekişinde ulanyljak tehnikalary we gurallary abatlap, möwsüme doly taýýarlyk görmek, pagtaçy daýhanlarymyzy ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek, şu ýylda ýurdumyzyň welaýatlarynda ekilmegi meýilleşdirilýän ýeralmanyň we beýleki gök-bakja ekinleriniň ekiljek ýerlerini kesgitlemek boýunça zerur çäreler görülýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimizde oba hojalygynyň möhüm orun eýeleýändigini hem-de alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, hususan-da, bugdaý ekilen meýdanlardaky ideg işleriniň agrotehnikanyň talaplaryny berk berjaý etmek esasynda geçirilmeginiň aýratyn talap bolup durýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz şu ýylyň hasyly üçin gowaça ekiljek meýdanlary taýýarlamak, oba hojalyk işlerinde ulanyljak tehnikalary we gurallary abatlamak boýunça ähli zerur tagallalaryň görülmelidigini belläp, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasaryna hem-de welaýatlaryň häkimlerine ýüzlenip, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, aýratyn-da, bugdaýa ideg etmegiň, gowaça ekiljek ýerleri ekişe taýýarlamagyň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilmeginiň üpjün edilmegine jogapkärçilikli çemeleşmegiň zerurdygyny aýtdy we degişli tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, berkarar Watanymyzyň rowaçlygynyň hem-de mähriban halkymyzyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen giň gerimli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.