Новости
Telekeçilige — giň ýol!

Ýeňşe  beslenýän  menziller 

                                                                   

Uly üstünliklere beslenip, taryhy wakalary bilen şöhratlanýan Halkyň Arkadagly zamanasy ýyly tamamlanyp barýar. Şanly ýylymyzyň şu ýeňişli menzilleriniň rowaçlanmagyna türkmen telekeçileriniň, şol sanda welaýatymyzyň telekeçileriniň saldamly goşantlaryny ýatlamak guwanç duýgusyny döredýär. Sebäbi, telekeçilerimiziň ýadawsyz aladalary bilen harytlaryň we önümleriň bolçulugynyň döredilmeginde gowy netijeler gazanylýar. Şeýle hem hususyýetçiligiň ösdürilmegi täze iş orunlarynyň döredilmegine-de kuwwatly itergi berýär. 

                                                                   

 Şeýle il-gün bähbitli işleriň ýol almagynda partiýamyzyň welaýat komitetiniň işgärleridir işjeň agzalarynyň mynasyp goşandy bellärliklidir. Biz telekeçileriň arasynda wagyz-nesihat işini ýola goýup, olary hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzy ösdürmekde öňde goýýan wezipeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilmegine jemlemekde degerli çäreleri geçirýäris. Häzirki wagtda welaýatymyzyň telekeçileri Halkyň Arkadagly zamanasy ýylyny ýokary görkezijiler bilen jemlemegi maksat edinýärler. 

                                                                   

 Maral ORAZSÄHEDOWA. 

                                                                   

 TSTP-niň welaýat komitetiniň hünärmeni.

27.12.2022
Hyrydarly hem lezzetli harytlar

Dekabryň soňky günleri ýylyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerini seljerip, belent maksatlar, ýagşy arzuw-umytlar bilen Täze ýyla taýýarlyk görülýän döwür. Dost-ýarlara, dogan-garyndaşlara myhmançylyga baryp, birek-biregi gutlamak, sowgat bermek baýramçylygyň ýatdan çykmajak duýgulara beslenmegine ýardam berýär. Ýurdumyzyň söwda edaralary, önümçilik kärhanalarydyr hususy telekeçileri hem ildeşlerimiziň Täze ýyl şatlygyny artdyrmaga goşant goşmak üçin yhlas bilen zähmet çekýärler. 

                                                                   

Baýramçylygyň öňüsyrasynda bazarlarda, söwda merkezlerinde, dükanlarda azyk we beýleki harytlaryň bolçulygynyň üpjün edilmegi gözüňi dokundyrýar. Täze ýyl mynasybetli amatly bahalardan alyjylara hödürlenilýän harytlaryň arasynda milli önümlerimiziň agdyklyk etmegi ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmek boýunça gazanylan üstünlikleriň hem-de adamlaryň bagtyýar durmuşy hakyndaky aladanyň görkezijisidir. «Hasar», «Täze Aý», «Altyn Ýunus», «Oguzhan», «Mekan», «Bars» ýaly hususy kärhanalaryňdyr hojalyk jemgyýetleriniň, şeýle hem beýleki telekeçileriň konditer önümleriniň ýüzlerçe görnüşleri we olardan taýýarlanylan sowgatlar baýramçylyk bazarlarynyň iň geçginli harytlarynyň hataryndadyr. 

                                                                   

2000-nji ýylda esaslandyrylyp, öz ugrunda diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, tutuş sebitde öňdebaryjy kärhanalaryň biri bolan «Hasar» konditer kärhanasy hem baýramçylygy zähmet üstünlikleri bilen garşylaýar. Bu ýerde süýji-kökeleriň, şokoladly, şokolad örtükli, karamel süýjüleriň, waflileriň, miwe tagamly marmeladlaryň, garaz, konditer önümleriniň ýüze golaý görnüşi öndürilýär. Olar şu günler ýurdumyzyň çar ýanyndaky söwda nokatlarynda alyjylara hödürlenilýär. Geljek ýylda kärhana konditer önümleriniň täze görnüşlerini öndürmegi meýilleşdirýär. 

                                                                   

Et-süýt we beýleki azyk önümleri bilen birlikde konditer önümlerini öndürmekde üstünlikli iş alyp barýan «Täze Aý» hususy kärhanasy hem baýramçylyklara ýokary taýýarlykly geldi. Şu ýylyň tomsunda Mary welaýatynyň Mary etrabynda hususy kärhananyň konditer önümlerini öndürmäge niýetlenen ýörite önümçilik toplumynyň ulanylmaga berlendigini hem bellemek gerek. Bu ýerde ozal «Täze Aý» haryt nyşany bilen konditer önümleriniň ýüzlerçe görnüşleri öndürilen bolsa, baýramçylyk mynasybetli täze önümleriň 15 görnüşi olaryň üstüni ýetirdi. Şolaryň hatarynda «Sarwan», «Zemin», «Süýji dünýä» şokolad örtükli marmelad süýjüleri hem bar. Gelşikli gaplara gaplanan Täze ýyl sowgatlary bolsa körpeleriň söýgüsini gazanan konditer önümleriniň dürli görnüşlerinden taýýarlanylýar. 

                                                                   

Ýurdumyzda döredilen ilkinji hususy düzümleriň biri bolan «Oguzhan» konditer kärhanasynda hem Täze ýyl baýramçylygyna ýokary derejede taýýarlyk görüldi. Paýtagtymyzyň G.Kulyýew köçesiniň ugrunda ýerleşýän döwrebap kärhanada konditer önümleriniň 30-dan gowrak görnüşi öndürilýär. «Aýazbaba», «Garagum», «Ýyldyz», «Keýik», «Maýa», «Täç», «Aýly agşam» ýaly şokolad önümleri körpeler üçin ajaýyp sowgatdyr. Konditer kärhanasynda öndürilen süýjülerdir taýýarlanylan sowgatlar Diýarymyzyň ähli sebitlerindäki söwda nokatlarynda amatly bahalardan alyjylara hödürlenilýär. 

                                                                   

1998-nji ýylda esaslandyrylan «Mekan» hususy kärhanasy hem baýramçylyklardyr şanly seneler mynasybetli täze önümleriň önümçiligini ýola goýýar. «Sport», «Mekan», «Arzuw», «Mukam», «Gyş», «Ýaz», «Tomus», «Güýz», «Şapak», «Ýolbars», «Merjen», «Garagum» süýjüleri, miweli, huruşly karamelleriň 10-dan gowrak görnüşleri bilen halk köpçüliginiň arasynda giňden tanalýan kärhanada dekabr aýynda Halkara Bitaraplyk güni hem-de Täze ýyl baýramy mynasybetli erik, ýertudana, banan, malina tagamly şokolad örtükli süýjüleriň hem-de «Altyn açarjyk» süýtli irisiň önümçiligine başlandy. Täze önümler ýetip gelýän baýramçylyga özboluşly sowgatdyr. 

                                                                   

Halkymyzyň söýgüsini gazanan konditer önümleriniň hatarynda «Bars» haryt nyşanly şokoladlar hem bar. Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda ýerleşýän kärhanada konditer önümleriniň 50-ä golaý görnüşi öndürilip, ýurdumyzyň ähli künjegindäki söwda nokatlaryna, bazarlara, dükanlara iberilýär. «Bars», «Kerwen», «Toý paý», «Garagum», «Keýik», «Kümüş», «Serpaý», «Bahar» ýaly atlar bilen öndürilýän şokoladlar we beýleki süýjülikler ildeşlerimiziň baýramçylyk saçaklaryny bezeýär. 

                                                                                                           

Ahmet GELDIÝEW,

                       

«Watan».

27.12.2022
Telekeçilik işiniň kanunçylygy

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistan halkara giňişliginde jemgyýetiň maddy hem ruhy zerurlyklarynyň kanagatlandyrylmagy üçin giň mümkinçiliklere eýe bolan ýurt hökmünde tanalýar. Ykdysadyýetiň kadaly hereket etmeginiň döwletiň kuwwatynyň iň esasy hem zerur şerti bolup durýandygy nukdaýnazaryndan, 2016-njy ýylda Esasy Kanunymyza jemgyýetiň ykdysady esaslaryny düzgünleşdirýän täze bölümiň girizilmegi möhüm ähmiýete eýe boldy. Sebäbi ýurduň ykdysady taýdan ösüş aýratynlygyny açyp görkezýän bazar ykdysadyýeti, hususy eýeçilik, zähmet, pul we beýleki düşünjeler Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň düzgünleşdirýän esasy obýektleri hökmünde çykyş edýär.  

                                                                   

Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 12-nji maddasynda eýeçiligiň eldegrilmesizligi, döwletiň eýeçiligiň ähli görnüşiniň deň goragyny kepillendirýändigi we olaryň ösmegi üçin deň şertleri döredýändigi bellenilýär. Esasy Kanunymyzyň 47-nji maddasynda bolsa her bir adamyň telekeçilik we kanunda gadagan edilmedik gaýry ykdysady işi üçin öz ukyplaryny we emlägini erkin peýdalanmaga hukugynyň bardygy aýdylýar. Ykdysadyýetiň durnukly ösüşini üpjün etmäge gönükdirilen maksatnamalary durmuşa geçirmegiň kämil hukuk binýadynyň emele getirilmegi döwrüň derwaýys meseleleriniň biridir. Şondan ugur alnyp, konstitusion ýörelgelere laýyklykda kabul edilen «Türkmenistanda maýa goýum işi hakynda», «Daşary ýurt maýa goýumlary hakynda», «Karz edaralary we bank işi hakynda», «Daşary ykdysady iş hakynda», «Gymmatly kagyzlar bazary hakynda», «Eýeçilik hakynda», «Erkin ykdysady zolaklar hakynda», «Kärende hakynda», «Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi hakynda» (rejelenen görnüşi), «Işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak hakynda» (rejelenen görnüşi), «Döwlet emlägini ynançly dolandyrmak hakynda» Türkmenistanyň Kanunlary we beýleki hukuk resminamalary bu ulgamyň depginli ösüşiniň hukuk binýady bolup çykyş edýär.  

                                                                   

Telekeçilik ulgamynyň kanunçylyk binýady barada gürrüň edilende, Esasy Kanunymyzyň 134-nji maddasynda ykdysadyýetiň bazar gatnaşyklary ýörelgelerine esaslanýandygy, döwletiň telekeçiligi höweslendirýändigi, goldaýandygy, kiçi we orta işewürligiň ösmegine ýardam edýändigi barada esas goýujy hukuk kadasynyň berkidilendigini aýratyn bellemek ýerlikli bolar.  

                                                                   

Telekeçilige goldaw bermek babatda döwlet syýasatynyň durmuşa geçirilmeginde Gahryman Arkadagymyzyň parasatly başlangyjy esasynda 2008-nji ýylyň martynda döredilen Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň hem wajyp ähmiýete eýedigini nygtasak ýerlikli bolar.  

                                                                   

Ýurdumyzda telekeçiligiň ösmeginiň möhüm şertleriniň biri-de, bu işiň kanunçylyk binýadynyň berkidilmegidir. Hut şu jähetden hem bu ugurda döwrüň talaplaryna laýyk gelýän kanunlaryň kabul edilmegi pudagyň ösmegi üçin oňaýly şertleri döredýär. Muňa mysal edip, «Telekeçilik işi hakynda», «Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak hakynda» Türkmenistanyň Kanunlaryny, Raýat kodeksini, «Salgytlar hakynda» bitewi Kanuny we beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryny görkezmek bolar. Bazar gatnaşyklary şertlerinde hereket edýän hukuk resminamalary raýatlaryň ukyp-başarnygynyň açylmagy, işjeňliginiň ýokarlanmagy, ahyrky netijede ýurduň ykdysady kuwwatynyň artmagy üçin kämil binýady emele getirýär. 

                                                                   

Goý, ýurdumyzda telekeçiligi yzygiderli ösdürmekde, onuň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmekde bimöçber işleri durmuşa geçirýän Arkadagly Serdarymyzyň jany sag, ömri uzak, belent başy aman bolsun! 

                                                                                                           

Orazmämmet ORAZMÄMMEDOW,

                       

Esenguly etrabynyň prokurorynyň kömekçisi, 2-nji derejeli ýurist

16.12.2022
«Ýyllar geçýär, galýar gözellik»

Türkmeniň gadymyýetden uzaýan asylly däbiniň häzirki gün hem birkemsiz ýöredilmegi onuň aslynyň päklikden, halallykdan uzap gaýdýanlygyndan habar berýär. Çünki islendik bir millet özboluşly däp-dessury, edim-gylymy bilen dünýä ýüzünde giňden tanalýar.  

                                                                   

Eli çeper zenanlarymyzyň dokaýan bezeglik el işleri bu günki günde diňe bir ýurdumyzyň däl, eýsem daşary ýurtlularyň ünsüni özüne çekýär. Bütin älemi haýrana goýýan türkmen gölli, şeýle-de tebigatyň, dünýäniň iň gözel ýerleriniň şekilleri siňen nepis halylarymyz her bir öýleriň, iş ýerleriň bezegi bolup durýar. Bu gözellik bize gadymyýetimizden şu günümize mirasdyr. Nepis halylarymyzyň diňe bir halkymyzyň däl, eýsem dünýä milletleriniň her bir ojagynyň bezegi bolmagynda telekeçi zenan Gülnur Çopanowa bu günki gün asylly işi alyp barýar.  

                                                                   

Çagalykdan hem bu sungatyň yşgynda gezen ýaş zenan mundan 6 ýyl ozal Balkan welaýatynyň Gyzylarbat şäherinde halyçy gelin-gyzlarymyza ilkinji gezek türkmen bedewimiziň keşbi ýerleşdirilen «Ak han» atly halyny dokadyp, özüniň el işleri satylýan kiçijik dükanyna alyp gaýdýar. Inçeden nepis dokalan bu haly dükana gelýän her bir müşderiniň ünsüni aýratyn özüne çekýärdi. Salym wagt geçmän oňa alyjy tapylýar. Ep-esli wagtdan soň hem ol halyny sorap gelenler az bolmandyr. Gelýän talaplary göz öňünde tutup, telekeçi Gülnur Çopanowa nepis dokalan bezeg halylarynyň sanyny köpeldip, dükanyny giňeltmegi maksat edinýär. Şol günden başlap hem «Bagtyýarlyk» söwda-dynç alyş merkezinde özüniň bezeg görnüşli, şeýle-de türkmen gölli el halylary satylýan dükanyny açýar. Ol ýere öňküden-de owadan, tebigatyň, milli gymmatlyklarymyzyň gözel keşbi siňdirilen ajaýyp halylardan birnäçesini ýerleşdirýär. Bu ýere gelýän alyjylaryň sany barha artyp ugraýar.  

                                                                   

Häzirki wagtda «NurAý» haryt nyşanly ýüňden dokalan halylar, torbalar bilen birlikde, ýüpekden edilen birnäçe düşekçeler, uly göwrümli palaslar, şeýle-de elkeşde ýakalar, gyňaçlar bu dükana gelýän müşderileriň iň söýgüli harytlaryna öwrüldi.  

                                                                   

— «NurAý» el işleri dükanymyzda ilki diňe gelin-gyzlarymyz üçin ýakalary hödürleýärdik. Soňra ýuwaş-ýuwaş nepis el halylarymyz bilen müşderilerimiziň isleglerini ýerine ýetirip ugradyk. Bu işe ilki ýekelikde başlapdym. Häzir bolsa ejem, kakam, umuman, ähli maşgalamyz bolup, bu işi alyp barýarys. Sungat sere gelmejek jadylaýjy güýji bilen ynsany özüne çekýän bolsa gerek?! Ejem halyçalar maşgalasynda önüp, ösensoň, onuň özi hem haly dokaýardy. «Çagajykkaň joralaryň daşarda oýnasalar, sen meniň haly dokaýşymy görüp, esli wagt gymyldaman seredip oturýardyň. Özüm seslenip ünsüňi böläýmesem, tä dokap bolýançam, kelam agyz gürlemezdiň» diýip, ejem maňa gürrüň bererdi. Ol wagtlar näme, ýaşym kiçi bolansoň, şol pursatlardan az-kem ýadyma düşýär. Görýän peýzaž halylarymyzyň nusgasyny ýörite suratkeşimize çekdirip, şoňa görä gyzlarymyza ony dokadýarys. Alyjylaryň islegi boýunça 2x3, 3x4, 1,80x1,14 ýaly dürli görnüşdäki türkmen gölli halylarymyzy hem hödürleýäris — diýip, telekeçi zenan gürrüň berýär.  

                                                                   

Müşderileriň el işlerine bildirýän talaplary, olaryň peýzaž halylara bolan islegleri dogrusynda sowaly orta atanymyzdan, telekeçi zenan haýal etmän, bu barada gürrüň bermäge başlady. 

                                                                   

— Islendik ynsanyň bir pursatlyk tebigat bilen ýalňyz galmagy onuň durmuşyna örän köp täsirleri ýetirip bilýär. Käwagt şeýle ýagdaýlar bolýar. Dükanymyza gelýän müşderilerimiz peýzaž görnüşindäki halylarymyzy synlap onuň öňünde ençeme wagtlap durýarlar. Şonda men olara suwuň şekili ýerleşdirilen diwarlyk halylarymyzy salgy berýärin. Suw, aslynda, jan, tebigatyň bize eçilen ýaşaýyş çeşmesi. Şeýle hem olara: «Öýňüziň durkuny halynyň diwardan asylmanka we asylandan soňky ýagdaý bilen deňeşdiriň. Şondan soň pikiriňizi aýdyň» diýip ýüzlenýärin. Soňra maňa: «Sen gaty dogry aýdypsyň, halyny asanymyzdan soň, hakykatdanam, öýmüziň durky täzelenen ýaly bolaýdy» diýip, jaň edýän müşderilerimiz hem az däl. Bezeg üçin halylarymyzy alýan müşderilerimize esasy berýän maslahatym, köplenç, halylary diwanyň arka ýüzünden däl-de, göni garşylaryndaky diwara asmaklaryny tabşyrýaryn. Bu jadyly sungata sereden her bir kişi ondan ruhy lezzet alýar, ol adamy rahatlandyrýar. Bir gezek ondan täsirlenen müşderi, soňra ähli otaglaryny şular ýaly halylar bilen bezeýär. Beýle ýagdaýlara eýýäm 6 ýylyň içinde örän köp duş geldik. Şol sebäpden häzirki wagtda peýzaž el halylarymyza isleg bildirýänleriň sany has-da artdy. 

                                                                   

Telekeçi, şol bir wagtyň özünde adamlaryň sungat bilen arasyndaky arabaglanyşyga aňrujy göz ýetirýän ýaş zenanyň dükany bu gün el işleri satyn almak üçin ýygnanýan müşderilerden hyň berýär. Gözellikde deňi-taýy bolmadyk dükanyndaky nepis halylara isleg diňe bir ýurdumyzdan däl, eýsem Türkiýe, Özbegistan, Dubaý şäheri, Afrika, Awstraliýa ýaly ýurtlardaky müşderilerden hem talaplar gelýär. Ol ejesi Ogulnabat Çopanowa bilen birlikde ýurdumyzda guralýan dürli sergilere gatnaşyp, halyçy gelin-gyzlarymyzyň biri-birinden çeper ellerinden dörän ajaýyp işlerini «NurAý» haryt nyşany bilen sergilemek arkaly myhmanlaryň göwnünden turýar.  

                                                                                                           

Ogulnar Azat gyzy,

                       

«Diýar».

06.12.2022
Işewürligiň mümkinçilikleri

Kiçi we orta telekeçilik üçin ýurdumyzda döredilýän şert-mümkinçilikleriň çäklerinde işewürlige sanly tehnologiýalary ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilmeginiň düýpli sebäbi bar. Dünýä tejribesinden hem-de gündelik durmuşymyzda sanly tehnologiýalaryň hem işewürler, hem müşderiler üçin örän giň mümkinçilikleri döredýändigini görýäris. Sanly ulgam kiçi we orta telekeçiligiň ösmegi üçin aýratyn ähmiýetlidir. Çünki şeýle häsiýetli işewürlik ýokary derejede merkezleşdirilendigi, çeýeligi we bazaryň özgerişine çalt uýgunlaşmak ukyby bilen tapawutlanýar. Bäsdeşlik göreşiniň ösenligi sebäpli kiçi we orta kärhanalar öz işlerine täzeçillikleri we sanly tehnologiýalary işjeň ornaşdyrýar. Şeýle işjeňlik bolsa tutuş ýurtda sanly ykdysadyýetiň ösüş depginine oňyn täsirini ýetirýär. 

                                                                   

Sanly ykdysadyýet kiçi we orta telekeçiligiň has netijeli we çalt depginler bilen ösmegi üçin birnäçe mümkinçilikleri berýär. Şolaryň hatarynda, ilkinji nobatda, internet ulgamy arkaly maglumata ýeňil we çalt eýe bolmak, ýagny kärhanalaryň işini kämilleşdirmäge, önümçiligiň hilini ýokarlandyrmaga, bazaryň islegini öwrenmäge ýardam berýän bilimleri we maglumatlary edinmäge mümkinçiligi bellemek bolar. Şeýle hem sanly ulgam konsalting, hukukçy, hasapçy we beýleki zerur hyzmatlardan uzak aralykdan peýdalanmaga şert döredýär. Bu bolsa telekeçilere öz kärhanasynyň işiniň belli bir bölegini degişli ugurda iş alyp barýan ýörite hünärmenlere tabşyryp, wagtyny we serişdelerini tygşytlamaga kömek edýär. 

                                                                   

Döwür bilen aýakdaş gidýän ýurdumyzda sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, ilata ýokary hilli harytlary we hyzmatlary hödürleýän hususy işewürleriň sany günsaýyn artýar.  

                                                                   

Sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlenilmegi halkymyzyň hal-ýagdaýyny mundan beýläk hem gowulandyrmaga, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny has-da artdyrmaga, bütindünýä hojalyk gatnaşyklarynda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam eder. 

                                                                                                           

Gyzylgül TOÝÇYÝEWA,

                       

Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň mugallymy.

29.11.2022
Işewürligiň mümkinçilikleri

Kiçi we orta telekeçilik üçin ýurdumyzda döredilýän şert-mümkinçilikleriň çäklerinde işewürlige sanly tehnologiýalary ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilmeginiň düýpli sebäbi bar. Dünýä tejribesinden hem-de gündelik durmuşymyzda sanly tehnologiýalaryň hem işewürler, hem müşderiler üçin örän giň mümkinçilikleri döredýändigini görýäris. Sanly ulgam kiçi we orta telekeçiligiň ösmegi üçin aýratyn ähmiýetlidir. Çünki şeýle häsiýetli işewürlik ýokary derejede merkezleşdirilendigi, çeýeligi we bazaryň özgerişine çalt uýgunlaşmak ukyby bilen tapawutlanýar. Bäsdeşlik göreşiniň ösenligi sebäpli kiçi we orta kärhanalar öz işlerine täzeçillikleri we sanly tehnologiýalary işjeň ornaşdyrýar. Şeýle işjeňlik bolsa tutuş ýurtda sanly ykdysadyýetiň ösüş depginine oňyn täsirini ýetirýär. 

                                                                   

Sanly ykdysadyýet kiçi we orta telekeçiligiň has netijeli we çalt depginler bilen ösmegi üçin birnäçe mümkinçilikleri berýär. Şolaryň hatarynda, ilkinji nobatda, internet ulgamy arkaly maglumata ýeňil we çalt eýe bolmak, ýagny kärhanalaryň işini kämilleşdirmäge, önümçiligiň hilini ýokarlandyrmaga, bazaryň islegini öwrenmäge ýardam berýän bilimleri we maglumatlary edinmäge mümkinçiligi bellemek bolar. Şeýle hem sanly ulgam konsalting, hukukçy, hasapçy we beýleki zerur hyzmatlardan uzak aralykdan peýdalanmaga şert döredýär. Bu bolsa telekeçilere öz kärhanasynyň işiniň belli bir bölegini degişli ugurda iş alyp barýan ýörite hünärmenlere tabşyryp, wagtyny we serişdelerini tygşytlamaga kömek edýär. 

                                                                   

Döwür bilen aýakdaş gidýän ýurdumyzda sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, ilata ýokary hilli harytlary we hyzmatlary hödürleýän hususy işewürleriň sany günsaýyn artýar.  

                                                                   

Sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlenilmegi halkymyzyň hal-ýagdaýyny mundan beýläk hem gowulandyrmaga, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny has-da artdyrmaga, bütindünýä hojalyk gatnaşyklarynda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam eder. 

                                                                                                           

Gyzylgül TOÝÇYÝEWA,

                       

Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň mugallymy.

23.11.2022
Täze ýyla — täze hasyl

Dekabr aýy ýakynlaşdygysaýyn ýyladyşhanalardaky pomidorlar hem ýygyma taýyn bolup barýar. Eýýäm gyzgylt öwsüp başlan pomidorlar, nesip bolsa, gyşyň ilkinji günlerinde hasyla durar. Şondan soň tä iýun aýyna çenli hem hasyl berer. 

                                                                   

Ýygymyň öň ýanyndaky günlerde ýyladyşhanada bolup, alnyp barylýan işler bilen tanyşmagyň hem öz lezzeti bar. Ýakynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Lebap welaýat komitetiniň wekilleri bilen bilelikde «Altyn bürgüt» hususy kärhanasynyň Çärjew etrabynyň çägindäki ýyladyşhanasynda bolup, hasyl ýygymynyň öň ýanyndaky işleriň alnyp barlyşy bilen tanyşdyk. 

                                                                   

Geçen ýylyň mart aýynda ýurdumyzda bir günde birnäçe ýyladyşhana toplumynyň açylyp, ulanmaga berlendigini bilýäris. «Altyn bürgüt» hem şol şanly günde açylan we işe başlan ýyladyşhanalaryň biri. Ýadyma düşüşine görä, açylyş dabarasyna çenli şol möwsümiň hasylynyň 600 tonnasy eýýäm ýyglan eken. Çünki ýyladyşhanalardaky pomidor hasylyny ýygmak möwsümi dekabrda başlanyp, iýun aýynda tamamlanýar. 

                                                                   

Bu hususy kärhana ýyladyşhana toplumyny gurmak üçin 21 gektar ýer bölünip berildi. Häzir şunça ýeriň 8 gektaryndan hasyl alynýar. Toplumyň agronomy Narly Abdullaýew 8 gektar ýerde her biri 1,3 gektar meýdany tutýan ýyladyşhanalaryň altysynyň bardygyny aýtdy. Hatar gurap duran ýyladyşhanalaryň görki hem, olarda ýetişýän hasyl hem gözüňi dokundyrýar. 

                                                                   

Açylan möwsümini hem hasaba alsaň, ýyladyşhanada eýýäm üçünji hasyly ýygmaga taýýarlyk görülýär. Iýun aýynda hasyldan boşan ýyladyşhanalar doly arassalanyp, iýul aýynyň ikinji ýarymynda Türkiýe Respublikasyndan getirilen pomidoryň marwelans sortunyň tohumy ekilip, ýyladyşhana şertlerinde onuň şitili ösdürilip ýetişdirilýär. Awgust aýynyň ortalarynda bolsa 8 gektar ýere pomidoryň tagamly we uzak aralyklara daşamak üçin amatly bolan bu sortunyň 200 müň düýp şitili oturdylypdyr. Şondan bäri ösen baldaklaryň boýy 1,5-2 metre dagy ýetipdir. Olaryň hersiniň düwen pomidorlarynyň sany, ortaça 25 — 30-a golaý. 

                                                                   

Toplumda geçen möwsümde ýyglan hasyl 1800 tonna ýetdi. Öňde duran möwsümde hem şonçarak hasyla garaşylýar. Munuň üçin 100-e golaý işgär yhlasyny gaýgyranok. 

                                                                   

Ýaş agronom ýyladyşhanalaryň her birinde gelin-gyzlaryň 10-synyň we olara kömekçi ýigitleriň işleýändigini gürrüň berdi. Her topara ýolbaşçy saýlanypdyr. Şu günler ýyladyşhanada baldagyň artykmaç bölegini dolamak, ondaky artykmaç ýapraklary aýyrmak we hasyl ýetişip gelýän baldaklara kömekçi ildirgiç dakmak ýaly işler berjaý edilýär. Häzirki günlerde günde her düýbe awtomatlaşdyrylan ulgam bilen 1-1,5 litr çemesi suw berilýär. Agronom suwuň mukdarynyň tomusda 2 litre çenli köpelip, gyşyň sowuk günlerinde ýarym litre çenli azaldylýandygyny hem gürrüň berdi. Ýyladyşhanalarda kämil ýyladyş ulgamy hem ornaşdyrylypdyr. Howanyň sowuk günlerinde hatarlaryň arasyna rels hökmünde çekilen turbalara çenli ýyladylyp, hemişelik gerekli temperaturanyň saklanmagy üpjün edilýär. 

                                                                   

Toplumyň Lebap welaýatynda bir hususyýetçä degişli iň iri ýyladyşhanadygyny hem aýtmak gerek. Telekeçi içerki bazardan artan hasylyny daşary ýurtlara hem eksport edýär. Geçen ýyllarda bolşy ýaly, täze hasyly hem Russiýa, Gazagystana we Gyrgyz Respublikasyna eksport etmek üçin deslapky gepleşikler geçirildi. Ýeri gelende aýtsak, ýurdumyz şu ýyl dünýä döwletlerine pomidoryň 80 müň tonna golaýyny eksport etdi.  

                                                                   

Bu ýerde işgärleriň öndürijilikli zähmet çekmekleri üçin ähli mümkinçilikleriň döredilendigine hem ünsüňizi çekmek isleýäris. Ýörite awtobus, günortanlyk nahar, iş lybasy we wagtly-wagtynda dynç alyş mümkinçilikleri bu ýerde işleýän ildeşlerimiziň ygtyýarynda. Käbir gelin-gyzlar bilen söhbetdeş bolanymyzda, olar ýyladyşhana toplumy açylanyndan bäri bu ýerde işläp gelýändiklerini gürrüň berdiler. Gysga döwrüň içinde olar eýýäm ýyladyşhana şertlerinde pomidor ýetişdirmekde baý tejribe toplapdyrlar. Nesip bolsa, toplumda ýetişdirilen pomidorlar ildeşlerimiziň Täze ýyl saçaklaryny bezär.

15.11.2022
Önüm bolçulygy — halkyň rysgaly

«Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň 4-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň on aýynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi. Mejlisde ýurdumyzyň söwda we dokma pudaklarynda, şeýle hem telekeçilik ulgamynda şu ýylyň on aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri barada hasabat berlende, bu döwürde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk we azyk önümlerini öndürmegiň ösüş depgininiň 172,5 göterime deň bolandygy bellenildi. Bu ýokary görkeziji hususy eýeçiligiň oba hojalygynyň ösüş-özgerişlerinde tutýan mynasyp ornuny, ýurdumyzda azyk bolçulygynyň gazanylmagynda türkmen telekeçileriniň uly goşandynyň bardygyny alamatlandyrýar.  

                                                                   

Obasenagat toplumy milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugurlarynyň biri bolup, soňky ýyllarda bu pudagyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegine aýratyn üns berilýär. Hormatly Prezidentimiziň hususy önüm öndürijilere yzygiderli berýän goldaw-hemaýatynyň, kiçi we orta işewürligiň netijeli işlemegi üçin döredilýän ähli şertleriň netijesinde oba hojalyk ekinleriniň öndürilýän möçberi barha artýar. Hususy eýeçilikde daýhan hojalyklarynyň döredilmegi, dünýäniň öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrylan döwrebap ýyladyşhanalaryň, sowadyjy ammarlaryň gurulmagy, sanly ulgamyň, öňdebaryjy tejribeleriň önümçilige ornaşdyrylmagy, önümçilikleriň tehniki taýdan döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde telekeçiler oba hojalyk ekinleriniň dürli görnüşlerini ösdürip ýetişdirip, olardan bol hasyl alýarlar. Munuň özi içerki önümçiligi ýokarlandyryp, eksportyň mümkinçiliklerini has-da artdyrýar.  

                                                                   

Türkmen güneşiniň çogy siňen, ekologik taýdan arassa, ynsan saglygy üçin peýdaly dürli witaminlere baý, datly önümlere daşarky bazarda hem isleg uly. Ýurdumyzda hereket edýän «Türkmenistanda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça Döwlet maksatnamasynyň» üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde eksporta niýetlenen önümleri öndürýän işewürlere ýer bölekleri, karz serişdeleri bölünip berilýär. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» eksporta iberilýän oba hojalyk we azyk önümleriniň görnüşlerini köpeltmek, möçberlerini artdyrmak barada anyk wezipeler kesgitlenildi. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň «Açyk gapylar» syýasaty netijesinde türkmen işewürleri baglaşylan şertnamalar esasynda öz önümlerini dünýäniň onlarça döwletine yzygiderli eksport edýärler. Eksporta iberilýän azyk önümleriniň agramly bölegini hem türkmen topragynyň datly miweleri we gök-bakja önümleri tutýar. Bu asylly işlerde dürli miweli baglary ösdürip ýetişdirýän «Erkin gurluşyk», «Parahat» hususy kärhanalarynyň, «Lezzetli miwe», «Miweli oba» hojalyk jemgyýetleriniň, gök-bakja ekinlerini ösdürip ýetişdirýän «Parasatly daýhan» daýhan hojalygynyň we başga-da onlarça telekeçileriň uly goşandy bar. 

                                                                   

Gündelik durmuşymyzda zerur bolan esasy azyk önümleriniň hatarynda ösümlik ýagyny öndürmek işlerinde-de işewürler ýokary işjeňlik görkezýärler. «Gündogar akymy», «Owadan ülke», «Berkarar zaman» hojalyk jemgyýetleriniň öndürýän günebakar, pagta we beýleki ösümlik ýaglary ekologiýa taýdan arassa, ýokary hilli bolup, diňe bir içerki bazarda däl, eýsem, ýurdumyzyň daşynda-da uly islege eýe. Oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirýän telekeçiler ýurdumyzda uludan bellenilýän Hasyl toýuny hem mynasyp zähmet sowgatlary bilen garşylaýarlar. Olaryň datly önümleri rysgal-berekediň hem bolçulygyň baýramy mynasybetli ýazyljak toý saçaklaryny öňküden-de baýlaşdyrar. 

                                                                   

Hormatly Prezidentimiz «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň şanly wakalarynyň biri bolan Türkmenistanyň Döwlet Maslahatynda eden taryhy çykyşynda häzirki wagtda kiçi hem-de orta telekeçiligiň sazlaşykly we netijeli ösmegi, hususy başlangyçlaryň goldanylmagy üçin has amatly hukuk, ykdysady, maliýe, durmuş şertleriniň döredilýändigini aýratyn nygtady. Döwlet Baştutanymyzyň: «Ýokary hilli, bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmek, azyk bolçulygyny döretmek, senagat kärhanalaryny, häzirki zaman söwda merkezlerini, döwrebap obalary gurmak boýunça öňümizde goýan wezipelerimizi amala aşyrmakda hususy pudaga uly orun degişlidir» diýip, ýokary baha bermegi hususy pudagyň wekillerini täze üstünliklere ruhlandyrýar. Bäsdeşlige ukyply täze, innowasion önümçilikleri döretmekde, senagat önümlerimiz, şeýle-de brend markaly harytlar bilen ýurdumyzyň sebit we dünýä bazaryndaky ornuny yzygiderli pugtalandyrmakda, täze bazarlara ýol açmakda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň agzalary hem ýokary işjeňlik görkezip, ak ýürekli zähmet çekýärler.  

                                                                   

Arkadagly Serdarymyzyň belleýşi ýaly, ösüş biziň alyp barýan syýasatymyzyň baş maksadydyr. Goý, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň ösüşli ýoly geljege rowan bolsun! 

                                                                                                           

Saparmyrat OWGANOW,

                       

Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Merkezi Geňeşiniň başlygy, Milli Geňeşiň Mejlisiniň deputaty.

11.11.2022
Bal tagamly bol miweler

ýa-da Hasyl toýuna telekeçi bagbanlaryň mynasyp goşandy 

                                                                   

 «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň «jüýje sanaşylýan» döwri ýetip geldi. Daýhan zähmeti bilen ösdürilip ýetişdirilen gök-bakja ekinleridir dürli miweli baglar bol hasyl getirip, ak bazarlarymyza, mukaddes saçaklarymyza bereket bolup doldy. Ýurdumyzyň hususy pudagynda hereket edýän daýhan hojalyklary, hojalyk jemgyýetleri hem oba hojalyk ekinleriniň dürli görnüşlerini ösdürip ýetişdirip, olardan bol hasyl almak bilen, içerki önümçiligi ýokarlandyrmaga, eksportyň mümkinçiligini artdyrmaga uly goşant goşýarlar. Olar ajaýyp güýz paslynyň soňky aýynyň ikinji ýekşenbesinde güneşli ülkämizde giňden bellenilýän Hasyl toýuna mynasyp zähmet sowgatlary bilen barýarlar. Bagçylyk pudagyny ösdürip, halkymyzy ter miweler bilen üpjün etmekde türkmen telekeçileriniň aýratyn zähmetiniň bardygyny bellemek ýakymly. 

                                                                   

 Terligine bak, terligine! 

                                                                   

Bazarlaryň, marketleriň tekjelerini bezeýän, ýakymly ysy, owadan harytlyk görnüşi bilen göreniň gözüni egleýän «Ter» haryt nyşanly miweler Ahal welaýatynyň Bäherden etrabynyň Saýwan obasynyň çäginde, gojaman Köpetdagyň eteginde ösdürilip ýetişdirilýär. Dag etegindäki 136 gektar meýdana uzap gidýän 92 müň 300 düýpden gowrak miweli baglar Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan «Ter» hojalyk jemgyýetine degişli. Bu baglardan indi alty ýyldan gowrak wagt bäri bol hasyl alynýar. 

                                                                   

— Daşary ýurtlardan pes boýly, ýokary hasylly nahallary getirip, ilki bilen, toprak-howa şertlerimizde synag-tejribe görnüşde ösdürip ýetişdirmegi ýola goýduk. Hersiniň arasy bir metrden az bolmadyk nahallara agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri geçirildi. Olar damjalaýyn usulda suwarylyp, ösdürilip ýetişdirildi. Idegi ýetirilen baglar basym boý alyp, bir ýyl diýende hasyla durdular. Her möwsümde 60 gektardan gowrak almadan 400 tonna, 12 gektardan gowrak şetdalydan 120 tonna, 20 gektardan gowrak armytdan 100 tonna, 32 gektardan gowrak çereşnýadan 10 tonna, 5 gektardan gowrak garalydan 20 tonna hasyl alýarys. 

                                                                   

«Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda 70 tonna alma, 120 tonna şetdaly, 100 tonna armyt, 10 tonna çereşnýa, 20 tonna garaly ýygnap, Hasyl toýuna zähmet sowgatly barýarys. Şeýle-de ylmy gollanmalardan peýdalanyp, armyt bilen beýini çaknyşdyrmak arkaly, armydyň täze görnüşini ösdürip ýetişdirip, şu ýyl ilkinji hasylyny ýygnadyk. «Doweçi» diýlip atlandyrylan armydyň bu görnüşi ýumşak bolup, onuň özboluşly süýji tagamy bar. Şu möwsümde şetdalynyň 15 tonna golaýynyň Russiýa Federasiýasyna eksport edilendigini hem buýsanç bilen aýdasym gelýär. Hususy eýeçilikde pederlerimiziň bagbançylyk kesbi-kärini ýöredip, ene ýerden bol hasyl almagymyza döredilýän giň mümkinçilikler üçin hormatly Prezidentimize sagbolsun aýdýarys — diýip, «Ter» hojalyk jemgyýetiniň baş direktory Hojamyrat Çolyýew gürrüň berýär. 

                                                                   

Tejribeli telekeçiniň ýolbaşçylygyndaky hojalyk jemgyýetiniň işjanly bagbanlarynyň ösdürip ýetişdirýän miweli baglarynyň hasyly el zähmeti bilen ýygnalýar. Ýygnalan hasyl, ilki bilen, kuwwatlylygy 600 tonna barabar bolan sowadyjy ammarda kadaly temperatura gelýänçä saklanyp, soňra ýörite ulaglarda bazarlara iberilýär. Bu hojalyk jemgyýetinde baglara ideg etmekde, olaryň hasylyny ýygnamakda, gaplara ýerleşdirmekde we daşamakda hünärmenleriň 40-a golaýy zähmet çekýär. 

                                                                   

 Lezzetini diýsene! 

                                                                   

Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan «Lezzetli miwe» hojalyk jemgyýetiniň ösdürip ýetişdirýän baglarynyň miwelerinden dadyp göreniňde, bu lezzeti duýýarsyň. Telekeçiler Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň A.Tahyrow adyndaky daýhan birleşiginiň çäginden uzak möhlete peýdalanmak üçin bölünip berlen 200 gektar meýdana ekilen miweli baglardan şetdalynyň bu ýyl has-da bol hasyl getirendigini, şu günki güne çenli ondan 207 tonnadan geçirip hasyl alandyklaryny buýsanç bilen aýdýarlar. 

                                                                   

— Onuň 30 tonnadan gowragyny golaýda Russiýa Federasiýasyna eksport etdik. Munuň özi datly miwelerimiziň daşarky bazarlarda hem uly islege eýedigini alamatlandyrýar. Ýurdumyzda miweli baglaryň toprak-howa şertlerimize uýgunlaşdyrylan, gurakçylyga çydamly, suwy az talap edýän, köp hasyl berýän görnüşlerini döretmek boýunça synag-tejribe işleri yzygiderli alnyp barylýar. Türkiýe Respublikasyndan miweli baglaryň türkmen topragyna, howa şertlerimize gabat gelýän görnüşlerini seçip almak bilen, onuň 250 müňden gowrak düýbüni ösdürip ýetişdirdik. Olaryň hatarynda badamyň «ferraduel» we «ferragnes» görnüşleriniň toprak-howa şertlerimize gowy uýgunlaşandygyny, şu ýyl badam baglarynyň hasylynyň, öňki ýyllara garanyňda, has bol bolandygyny bellemek ýakymly. Bu günki güne çenli almadan 130, badamdan 4 tonnadan gowrak, ýeralmadan 112, arpadan hem 538 tonna hasyl alyp, daýhanlarymyzyň şanly toýuna sowgatly geldik — diýip, «Lezzetli miwe» hojalyk jemgyýetiniň direktory Sapargeldi Dolyýew aýdýar. 

                                                                   

Türkmen telekeçileri meýdanlarda ösdürilip ýetişdirilen miweli baglaryň hasylyny ýygnap almak işlerini gyzgalaňly dowam etdirýärler. Diýmek, ak bazarlarymyz, bereketli saçaklarymyz ýylyň tutuş dowamynda bal tagamly miwelerden doly bolar. 

                                                                                                           

Keýik UMAROWA.

                       

«Türkmenistan».

08.11.2022
Islegli önümler

Häzirki döwürde ýurdumyzda hususyýetçiler tarapyndan ýokary netijeler gazanylýar. Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny ýokarlandyrmak, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmak boýunça wezipeleri durmuşa geçirmekde türkmen telekeçilerine uly ynam bildirilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe, hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmäge aýratyn üns berilýär.  

                                                                   

Gökdepe etrabynyň Owadandepe geňeşliginiň çäginde ýerleşýän, işjanly telekeçi Tirkişgeldi Durdymyradowyň hususy kärhanasynda hem ilatyň sarp edýän, importyň ornuny tutýan önümleriň dürli görnüşleri öndürilýär. 2017-nji ýylda işe girizilen kärhana bir gektar meýdany eýeleýär. Bu ýerde ilkibaşda «Rowaç» haryt nyşanly gury süpürgiçler, çygly süpürgiçler, aşhana kagyzy ýaly önümleriň 6 görnüşiniň önümçiligi ýola goýuldy. Olar Türkiýe Respublikasynyň tehnologiýalary esasynda öndürilýär. Kärhanada süpürgiçleriň sagatda 100 gabyny öndürmäge mümkinçilik bar. 

                                                                   

2020-nji ýylda kärhanada «Aýs» haryt nyşanly gazlandyrylan alkogolsyz içgileriň dürli görnüşleri öndürilip başlandy. Bu ýerde olaryň 330, 500 millilitrlik we 1,5 litrlik gaplara gaplanan jemi 21 görnüşi öndürilýär. Önümçilikde Ýanbaş çeşmesiniň ekologik taýdan arassa agyz suwy, dürli görnüşli reňk we tagam berijiler peýdalanylýar. Önümçilik Polşa döwletiniň döwrebap tehnologiýalarynyň kömegi bilen alnyp barylýar. Kärhanada gazlandyrylan alkogolsyz içgileriň sagatda 10 müň şertli gabyny öndürmäge mümkinçilik bar. 

                                                                   

Öndürilýän önümler degişli hünärmenleriň gözegçiliginde hil barlaglaryndan geçirilýär. Taýýar önümler ýörite ammarlarda saklanyp, söwda nokatlaryna ugradylýar.  

                                                                   

Ýakynda bu ýerde täze önümçilik ýola goýuldy. Kärhananyň hünärmenleri suwuklyklary we içgileri saklamak üçin ulanylýan polietilentereftalat (PET) gaplary öndürip başladylar. Munuň üçin Lýuksemburgyň degişli kompaniýasynyň öňdebaryjy tehnologiýalaryndan peýdalanylýar. Bu önümçiligiň ýola goýulmagy ugurdaş kärhanalaryň üpjünçiligine hem täsirini ýetirer. 

                                                                   

Häzirki wagtda önümçilik kärhanasynda 50-ä golaý adam zähmet çekýär. Bu ýerde olaryň zähmet çekmekleri we dynç almaklary üçin ähli şertler döredilipdir. Kärhanada arassaçylyk kadalarynyň we tehniki howpsuzlygyň düzgünleriniň berjaý edilmegine aýratyn ähmiýet berilýär.  

                                                                   

Telekeçi Tirkişgeldi Durdymyradow geljekde öndürýän önümleriniň görnüşlerini hem-de olaryň öndürilýän möçberlerini has-da artdyrmagy, täze iş orunlaryny döretmegi, şeýle hem eksporty ýola goýmagy maksat edinýär.  

                                                                                                           

Çary ÇARYÝEW.

26.10.2022
Bäsdeşlige ukyply önümler

Ak bugdaý etrabynyň senagat zolagynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna degişli önümçilik kärhanalarynyň onlarçasy hereket edýär. Şolaryň biri-de «Türkmen şöhle» hususy kärhanasynyň plastmassa önümçiligi boýunça kärhanasydyr. 

                                                                   

Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Ahal welaýat we Ak bugdaý etrap birleşmeleriniň başlangyjy esasynda agzalan kärhanada bolup, önümçilik işleriniň ýola goýluşy, öndürilýän önümleriň görnüşleri we hili bilen iş üstünde tanyşmak miýesser etdi. Kärhanada dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriň ugurdaş önümçiliklere niýetlenen ýokary tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy we şol enjamlary ýerli hünärmenleriň ussatlarça dolandyrmagy plastmassa önümleriniň dürli görnüşlerini öndürmäge mümkinçilik berýär.  

                                                                   

Häzirki wagtda kärhananyň işçi-hünärmenleriniň çekýän agzybirlikli zähmeti bilen oturgyçlaryň, stollaryň, güldanlaryň, sebetleriň, bedreleriň, süzgüçleriň, legenleriň, sabyn gaplarynyň, mejimeleriň, çaga wannalarynyň, çekerleriň, asgyçlaryň, daraklaryň, çaga oýnawaçlarynyň hem-de hojalykda ulanylýan beýleki harytlaryň köp dürli görnüşi öndürilýär. Bu önümler bäsdeşlige ukyplylygy, ýokary hilliligi, ekologiýa taýdan arassalygy bilen tapawutlanýar. Buýurmalar esasynda öndürilýän önümlerde sarp edijileriň islegleri göz öňüne tutulýar. Munuň özi dürli ölçegdäki we görnüşdäki plastmassa önümleriniň önümçiliginiň geriminiň giňemegine hem oňyn täsirini ýetirýär. 

                                                                   

«Halkyň Arkadagly zamanasy» şygary astynda geçýän üstümizdäki şanly ýylda kärhanada öndürilen önümleriň daşary ýurtlara hem eksport edilendigini bellemek has-da ýakymlydyr. Şeýle ýurtlaryň hatarynda Russiýa Federasiýasyny, Belarus Respublikasyny, Gazagystan Respublikasyny agzamak bolar. Kärhananyň önümlerine islegiň barha ýokarlanmagy önümçilik işinde ýokary hilli ýerli çig malyň, şol sanda Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumyndan getirilýän polipropileniň ulanylmagy bilen baglanyşyklydyr.  

                                                                                                           

Aýdo ŞEKEROW,

                       

ýörite habarçymyz. SURATLARDA: kärhananyň işinden görnüşler. Surata düşüren awtor.

21.10.2022
Islegli harytlaryň önümçiligi artýar

Bu gün ýurdumyzyň bazarlaryny, söwda nokatlaryny türkmen işewürleriniň öndürýän harytlary bezeýär. Ilat arasynda uly islegden peýdalanýan bu önümler dünýä ülňülerine doly laýyk gelýär. Saçaklarymyzyň naz-nygmatdan dolup durmagy bolsa bereket-bolçulykdan, eşretli durmuşdan nyşan. 

                                                                   

«Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda «Bakjam» hususy kärhanasynyň alyp barýan işleri hem bellenilmäge mynasypdyr. 2008-nji ýyldan bäri halkymyza hyzmat edip gelýän kärhana bazar bolçulygynyň pugtalanmagyna saldamly goşandyny goşýar. 

                                                                   

— Telekeçilik — gyzykly we özüne çekiji iş. Hususy serişdeleriňi ulanyp, önümçiligiňi giňeldip bilýärsiň, şeýdibem, peýda gazanýarsyň. Işi göwnejaý guranyňda, öndürilýän önümiň mukdary-da köpelýär, hili-de gowy bolýar. Zähmet çekýän hünärmenleriň aýlyk haklary-da artýar. Önümçiligimizi has giňeltmek maksady bilen, döwletden ýeňillikli karz serişdelerini aldyk. Onuň hasabyna edara binasyny, önümçilik sehini gurduk. Häzir bizde hünärmenleriň 60-sy zähmet çekýär — diýip, kärhananyň ýolbaşçysy Annaberdi Agajanow gürrüň berdi. 

 Önümçilik sehi uly bolmadyk zawody ýada salýar. Onda, esasan, Italiýadan, Russiýadan getirilen ýokary öndürijilikli enjamlar oturdylypdyr. Bu ýerde täze tilsimatlaryň ornaşdyrylmagy bilen, önümleriň hili ep-esli gowulandy. Iş amallary awtomatlaşdyrylan usulda alnyp barylýar. Häzirki wagtda hususy kärhanada doňdurmalaryň 20-ä golaý görnüşi öndürilýär. Olar «Bakjam» haryt nyşany bilen söwda nokatlaryna ugradylýar. «Ýüpek ýoly», «Ertekiler dünýäsi», «Maşgala», «Dostluk», «Jadyly», «Sowgat», «Alaja», «Fakel», «Bereket» «Balam», «Sähra», «Karnet» görnüşli doňdurmalara isleg has ýokary. 

                                                                   

Kärhanada gök-bakja önümlerini, miweleri gaplamak işleri-de ýokary depginde alnyp barylýar. Hyýar, pomidor, ajy burç, reňkli kelem ýaly önümler 420, 480, 720, 980 gramlyk aýna gaplara gaplanýar. Alça, ülje, alma, erik ýaly miweler bolsa bir litrlik gaplarda alyjylara hödürlenilýär. Şeýlelikde, her gün 1 — 3 tonna çenli gök-bakja önümleri, miweler gaýtadan işlenilýär. Öý bikeleriniň işini has-da ýeňilleşdirmek maksady bilen, börek taýýarlamak hem göwnejaý ýola goýlupdyr. Kärhananyň önümleri diňe paýtagtymyzda däl, ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde hem uly meşhurlyga eýe. 

Ýurdumyzda bazar bolçulygyny döretmekde «Aýly ýaz» hojalyk jemgyýeti-de uly işleri alyp barýar. Kärhana pomidor goýultmasyny, pomidor şiresini, marinada ýatyrylan sarymsagy, bulgar burçuny, ülje, erik, garaly şerbetlerini, dürli miwelerden şerbetleri öndürmäge ýöriteleşdirilendir. Bu harytlar «Teri» haryt nyşany bilen bellidir. 

                                                                   

«Gündogar ýalkymy» hojalyk jemgyýeti günebakar çigidini gaýtadan işlemäge ýöriteleşdirilipdir. Kärhananyň ýyllyk kuwwatlylygy 18 müň tonna barabar günebakar çigidini gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Şondan 7 müň 200 tonna arassalanan ösümlik ýagy alynýar. Ösümlik ýagy «Günaý» haryt nyşany bilen satuwa çykarylýar. Mundan başga-da, hojalyk jemgyýeti ýaglylygy 25 — 65 göterime çenli bolan maýoneziň önümçiligini hem ýola goýdy. Telekeçi Amanguly Täçgulyýewiň ýolbaşçylyk edýän kärhanasynda raps, künji, gowaça, günebakar ýaly ekinleriň çigidinden ýag öndürilip gelinýär. 

                                                                   

Göwher Jumaýewa künji ösdürip ýetişdirmekde, ondan ýokary hilli ýag almakda tejribe toplan telekeçidir. Işewür 5 gektar ekin meýdanyndan 4 tonnadan gowrak hasyl almagy, ondan 50 göterime çenli ýag almagy maksat edinýär. «Nurber» haryt nyşanly ýag önümleri 0,5, 1 litrlik ýörite gaplara gaplanyp, alyjylara hödürlenilýär. Umuman, ýurdumyzyň azyk bolçulygyna goşant goşýan şeýle kärhanalaryňdyr hojalyk jemgyýetleriniň sany barmak büküp sanardan kän. 

                                                                   

Arkadagly Serdarymyz hususy pudagyň milli ykdysadyýetdäki paýyny has-da artdyrmakda täzeçilligiň zerurdygyna, şunda häzirki zaman tehnologiýalaryny ulanmagyň möhümdigine aýratyn ünsi çekýär. Ýurdumyzda öndürilýän ýokary hilli önümler diňe bir içerki bazarlarymyzyň bereket-bolçulygyny artdyrman, eýsem, daşary döwletlere-de eksport edilýär. Işewürler importyň ornuny tutýan önümçiligiň gerimini barha giňeldýärler. 

                                                                                                           

Akmyrat NURALYÝEW.

                       

«Türkmenistan».

                                                                                                                                                   

Beýleki habarlar

                           

  •                                                                                            Türk­me­nis­tan we Ga­za­gys­tan stra­te­gik hyz­mat­daş­ly­gyň şert­na­ma-hu­kuk bin­ýa­dy­ny gi­ňelt­diler                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň we Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewiň BILELIKDÄKI BEÝANNAMASY                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Hatlar, habarlar                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidenti jenap Serdar BERDIMUHAMEDOWA                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Resmi habar                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkezindäki gurluşyklaryň barşy bilen tanyşdy                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Astana duşuşyklary: arkalaşan dag aşar                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Pikirler, garaýyşlar                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Sebitleýin ösüş: giň mümkinçilikler we möhüm wezipeler                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                                                                                    
  •                                                                                            Doganlaryň yhlasy                                                                                       

                                                   4 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Ähli döwürleriň edebi gymmatlygy                                                                                       

                                                   5 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Serhet çäkleriniň täsinlikleri                                                                                       

                                                   5 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Parapauerlifting: Ýewropanyň açyk çempionatyndan 6 medal                                                                                       

                                                   5 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Birža täzelikleri                                                                                       

                                                   5 sagat öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Türkmenistanyň Prezidenti Merkezi Aziýanyň iň uly metjidine baryp gördi                                                                                       

                                                   1 gün öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Türkmenistanyň Prezidenti «Astana» halkara maliýe merkezine baryp gördi                                                                                       

                                                   1 gün öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Astana duşuşygynyň jemleri: 14 resminama gol çekildi                                                                                       

                                                   1 gün öň                                            

  •                                                                                                                                                
  •                                                                                            Türkmenistanyň Prezidenti gazagystanly kärdeşi bilen ýokary derejeli gepleşikleri geçirdi                                                                                       

                                                   1 gün öň                                            

«Aýna gap» hususy kärhanasy hem halkymyzyň uly isleg bildirýän gök-bakja önümlerini, miweleri gaplamak işlerini alyp barýar. Kärhanada ornaşdyrylan Russiýanyň enjamlary miwedir gök önümleri gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Bu ýerde mürepbe, miwe şireleridir şerbetleri, pomidor goýultmasy taýýarlanylýar. «Ýakyn dost» hojalyk jemgyýeti tarapyndan öndürilýän önümleriň hatarynda pomidor, hyýar, kelem, ajy burç, sarymsak we beýleki garyşyk önümler bar. Ýertudanadan, garalydan, erikden, beýiden, üljeden, smorodinadan taýýarlanylýan mürepbeler 500 we 1000 millilitrlik ölçegdäki aýna gaplara gaplanýar. Bu datly miwelerden süýji tagamly şerbetler hem taýýarlanylýar. «Bereket» haryt nyşanly önümler ýurdumyzyň çäginde bellidir. Kärhanada miwedir gök-bakja önümlerini gaplamakda ýurdumyzda öndürilýän çüýşe gaplar ulanylýar. Kärhana her ýylda 1 milliondan gowrak şertli çüýşe gaplarynda gök-bakja önümlerini, miweleri gaplamaga ukyplydyr. «Hoşamaý» haryt nyşanly önümleriň hem onlarça görnüşine diňe bir Mary welaýatynda däl, eýsem, tutuş ýurdumyzda-da uly isleg bildirilýär. 

                                                                   

«Buýsançly toprak» hususy kärhanasy ildeşlerimiziň azyk önümlerine bolan islegini kanagatlandyryp gelýär. Kärhanada et önümleri, mekgejöwen däneleri gaplanýar. Şeýle-de kärhananyň hünärmenleri sygyr etinden gowurdak, öz çorbasyna bişirilen towuk eti, buglanan sygyr eti, towuk etinden paştet ýaly önümleri taýýarlamakda ýeterlik tejribe topladylar. 

                                                                   

«Parahat» hususy kärhanasynyň «Dat», «Eçil» haryt nyşanly önümleri köplere bellidir. Kärhanada miwe püreleri, çaga püresi, konsentratlar, üwmeçler köp mukdarda öndürilýär.  

                                                                   

«Parasatly» daýhan hojalygy pomidor goýultmasyny 800, 720, 480, 265 gramlyk aýna gaplara gaplaýar. Üwmeçler 265 gramlyk gaplara gaplanyp, onuň müň sany şertli bankasy söwda nokatlaryna ugradylýar.  

                                                                   

«Altyn nur zamany» hususy kärhanasy kömelekleri 0,18 gramlyk gaplara gaplap, onuň müň sany şertli bankasyny söwda nokatlaryna iberýär. Şeýle-de bu ýerde erik, käşir, alma jemleri, ülje mürepbesi, alma şerbedi öndürilýär.

17.10.2022